alt

Για την ποιητική συλλογή της Ηρώς Νικοπούλου «Το πριν και το μετά την παύλα» (εκδ. Γαβριηλίδη).

Του Δημήτρη Βαρβαρήγου

Το πριν και το μετά την παύλα είναι ο τίτλος της πέμπτης ποιητικής συλλογής της Ηρώ Νικοπούλου. Μια παύλα που σηματοδοτεί τα χρονικά όρια μιας ζωής με την ημερομηνία γέννησης και θανάτου.

Τα βιβλίο είναι χωρισμένο σε δύο ενότητες. Η πρώτη ενότητα φέρει τον τίτλο του βιβλίου, δανεισμένος από το δεύτερο ποίημα, και η δεύτερη φέρει τον τίτλο «Μέρες του σήμερα». Και στις δύο ενότητες διαφαίνεται καθαρά η συναισθηματική φόρτιση της ποιήτριας καθώς έχει να κάνει με την έλλειψη ως απόρροια της ζωής. Από το πρώτο μόλις ποίημα μας δίνει το στίγμα του ύφους απόδοσης των ποιημάτων της. Το χαρτί στον ρόλο του καμβά, η πένα στον ρόλο του χρωστήρα, οι λέξεις στον ρόλο των χρωμάτων χτίζουν μέσα από τα νοήματά τους εικόνες μιας εύπλαστης ζωής.

Πρόκειται για ένα βιβλίο που αφήνει ένα παράλληλο συναίσθημα, σαν να κοιτάζεις έναν πίνακα νεκρής φύσης που, ενώ μέσα του είναι όλα σε μια παγωμένη ακινησία, τον περιεργάζεσαι και τον αποδέχεσαι με θετική αίσθηση. Το ίδιο συμβαίνει και με τις λέξεις που χρησιμοποιεί για να υφάνει η Νικοπούλου τον καμβά της συλλογής, απέναντι στον άχρονο χρόνο που συνεχίζει να απλώνει το γερό δίχτυ της λήθης σε κάθε οριακό κι αναπότρεπτο γεγονός, αποδεικνύοντας πως η συνέχεια της ζωής δεν φθίνει ποτέ.

Και η μετά την παύλα, νεκρή φύση· ως η ψυχική φόρτιση της ποιήτριας να βρίσκεται ανάμεσα σε λέξεις που γεννούν ερωτήματα και στοχασμούς για το μετά, για την απώλεια και την αλλαγή συνηθειών μιας αλλοτινής εύπλαστης-όμορφης ζωής. Το πνεύμα της βούλεται να ψιθυρίσει με λέξεις τη μετά την παύλα πρόκληση της ζωής και γράφει στο ομότιτλο ποίημα της.

Μοιάζει κάπως σαν απειλή θανάσιμη
εκείνη η παύλα
απ’ τη χρονολογία γέννησης μετά
λες και δεν είναι πιο σημαντική η έναρξη
αλλά η εκκρεμότητα της λήξης.
 
Κάθε που βλέπω ζώντος βιογραφικό
άγχος με πιάνει δέος πανικός
και αποστρέφω ένοχα το βλέμμα
από φόβο μήπως όσο κοιτώ
συμπληρωθεί στα μάτια μου μπροστά
εκεί
ο αριθμός που λείπει
Θα ’ναι τότε εξ επαφής
σαν να εκτέλεσα.

Μία συλλογή πλούσια συναισθημάτων με όσα το πνεύμα, της ποιήτριας η φαντασία, οι αλήθειες και οι εμπειρίες που αποκόμισε από τη ζωή και δημιούργησε με εκφραστικότητα. Μια δουλειά ομολογουμένως ολοκληρωμένη και ώριμη.

Σαν μοναχικός διαβάτης σε μια ξένη ενδοχώρα, κρατώντας στα χέρια της το ιερό νόημα ενός μύθου, αναζητεί την ελευθερία μέσα από τη ποίηση που ανήσυχη καταπιάνεται με τα μεγαλύτερα, δυσκολότερα και ουσιώδη θέματα που έχουμε στη ζωή μας. 

Μέσα από το έντεχνο πλέξιμο των λέξεων και τις δυνατές έννοιες των ποιημάτων της νιώθεις μετέωρος μπροστά στην απειλητική εξόντωση της πραγματικότητας. Σαν μοναχικός διαβάτης σε μια ξένη ενδοχώρα, κρατώντας στα χέρια της το ιερό νόημα ενός μύθου, αναζητεί την ελευθερία μέσα από τη ποίηση που ανήσυχη καταπιάνεται με τα μεγαλύτερα, δυσκολότερα και ουσιώδη θέματα που έχουμε στη ζωή μας. Ελευθερία, Έρωτας, αγάπη, πόνος, θάνατος.

Βιώνεις μαζί της τις περιπέτειες των λόγων της και χωρίς αμφιβολία γίνεται ορατό ένα αποτέλεσμα, σαν να πλησιάζεις τον πάσχοντα Άνθρωπο, σαν να θέλεις να αγγίξεις τις πληγές του, να μιλήσεις τρυφερά και να αρχίσεις εξομολογήσεις στα κοινά πάθη που πάντα αφήνει το αίσθημα εκπληρωμένο ή ανεκπλήρωτο. Διαβάζοντας βρίσκεις την απάντηση, ότι η ποίηση είναι παντού και πάντοτε σε κάθε λέξη παρούσα. Όπως ο έρωτας στη ζωή του ασώτου, που τον βιώνει σαν το θάνατο ως το τελικό συμβάν της ύπαρξης και του επιβάλλει τους κανόνες του παιχνιδιού της ζωής. Ρεαλιστικά συναισθηματικός και συχνά αλληγορικός λόγος που ως εκφραστής αποτυπώνει με ασύλληπτη ψυχική όσο κι εμπνευσμένη φόρτιση το χάος των διατελούντων αλλαγών που φέρνει ο χρόνος μέσα στον απόηχο του εγώ και του εσύ.

Παρ’ όλη την γλυκόπικρη αίσθηση που σου αφήνουν ως απόηχο τα ποιήματά της, η ίδια ακολουθεί τον μετά την παύλα δρόμο με όνειρα κι ελπίδες σε έναν κόσμο ασυμβίβαστων ανταλλαγών (ζωή-θάνατος) και αναζητήσεων στην καθημερινή συνήθεια και στις διαπροσωπικές σχέσεις να έρχεται η ανατροπή να δηλώσει την ανυπαρξία των πραγμάτων και αντίστροφα πάλι πολύ περισσότερο όταν προβάλλεται η έλλειψη να εμφανίζεται αυτούσια η ύπαρξη των μελλοντικών συναισθηματικών προορισμών. Η αναπόληση ως κύριο συστατικό στοιχείο διαπνέει το πνεύμα της συλλογής με έναν πολύμορφα συνεκτικό λόγο –με όλη τη σημασία της απεικόνισης των εννοιών– αφήνει το καθένα χωριστά να αγγίζει χορδές ψυχικής ωριμότητας.

Όλα ανεξαιρέτως τα ποιήματα και στις δύο ενότητες χαρίζουν τη βαθιά προσήλωση που χρειάζεται η σωστά εκφρασμένη ποιητική γλώσσα. Περνούν μηνύματα μεταφέροντας τον αναγνώστη στην αφετηρία για προβληματισμό και με έκδηλο ενδιαφέρον να τεθεί πρωταγωνιστής στις ιδεολογικές της προσεγγίσεις. Λόγος ιδανικά ποιητικός, γίνεται ψηφίδα φωτεινή όπου ο αναγνώστης μέσα από την αναγνωστική του νηφαλιότητα αφομοιώνει την άποψη ενός άλλου ψυχικού κόσμου. Την εσώτερη ψυχή, της Ηρώ Νικοπούλου.

* Ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΒΑΡΒΑΡΗΓΟΣ είναι συγγραφέας. 
Τελευταίο του βιβλίο, το μυθιστόρημα «Anima mia» (εκδ. Εντύποις).


altΤο πριν και το μετά την παύλα
Ηρώ Νικοπούλου
Γαβριηλίδης 2018
Σελ. 64, τιμή εκδότη €9,54

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΗΡΩΣ ΝΙΚΟΠΟΥΛΟΥ

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Σας αρέσουν τα σονέτα;» του Νίκου Παπάνα (κριτική) – Το ποιητικό μυστήριο του έρωτα

«Σας αρέσουν τα σονέτα;» του Νίκου Παπάνα (κριτική) – Το ποιητικό μυστήριο του έρωτα

Για την ποιητική συλλογή του Νίκου Παπάνα «Σας αρέσουν τα σονέτα;» (εκδ. Ιωλκός). Κεντρική εικόνα: O πίνακας του Jean Pierre Saint-Ours «Η επανένωση του Έρωτα και της Ψυχής».

Γράφει η Ελένη Παπανδρέου

Ο Νίκος Παπάνας με την...

«Προτελευταία αλήθεια» του Κυριάκου Ευθυμίου (κριτική) – Εκταφές και Αναστάσεις

«Προτελευταία αλήθεια» του Κυριάκου Ευθυμίου (κριτική) – Εκταφές και Αναστάσεις

Για την ποιητική συλλογή του Κυριάκου Ευθυμίου «Προτελευταία αλήθεια» (εκδ. Σαιξπηρικόν). Κεντρική εικόνα: πίνακας της Berthe Morisot.  

Γράφει η Έλσα Κορνέτη  

Ο ποιητής διακατέχεται από ένα είδος πνευμ...

«Γη μήτηρ» της Ιουλίτας Ηλιοπούλου (κριτική) – Η μακρόσυρτη μουσική της σιωπής

«Γη μήτηρ» της Ιουλίτας Ηλιοπούλου (κριτική) – Η μακρόσυρτη μουσική της σιωπής

Για την ποιητική συλλογή της Ιουλίτας Ηλιοπούλου «Γη μήτηρ» (εκδ. Ύψιλον). Κεντρική εικόνα: Πίνακας του James Abbott McNeill Whistler «Arrangement in Grey and Black: Portrait of the Artist’s Mother» (1881) / Philadelphia Museum of Art.

Γράφει η Paola Maria Minucci

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

«Τηρούμενες αναλογίες» της Πόπης Φιρτινίδου (κριτική) – Ζωντανές ανταποκρίσεις από την ηλικία της ήττας

«Τηρούμενες αναλογίες» της Πόπης Φιρτινίδου (κριτική) – Ζωντανές ανταποκρίσεις από την ηλικία της ήττας

Για τη συλλογή διηγημάτων της Πόπης Φιρτινίδου «Τηρούμενες αναλογίες» (Εκδόσεις των Συναδέλφων). Κεντρική εικόνα: Πίνακας από τον Αργυρό Ουμβέρτο (1884 - 1963) με τίτλο «Ο παππούς» (1912) / Εθνική Πινακοθήκη.

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Η ψυχολογί...

«Respublica»: μια κοινότητα χαράς απέναντι σ’ ένα σύμπαν καταναλωτισμού και στρες

«Respublica»: μια κοινότητα χαράς απέναντι σ’ ένα σύμπαν καταναλωτισμού και στρες

Για την multi παράσταση «Respublika» του Λούκας Τβαρκόβσκι [Lukasz Twarkowski], σε παραγωγή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, η οποία παρουσιάστηκε στο Terra Vibe Park στη Μαλακάσα. Φωτογραφίες: Ανδρέας Σιμόπουλος

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Ο Πολωνός σκηνοθέτ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μηνά Στραβοπόδη «Συμπληγάδες αξιών» το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Ιουνίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ναι, το ξέρω! Δεν έπρεπε να σκοτώσω. Μα έπρεπε να σκοτώσω. Ξέρω, δεν είνα...

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή ΕΚΠΑ Αντώνη Μακρυδημήτρη «Μικρές δοκιμές», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το μείζον πρόβλημα στην εποχή μας έχει ...

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το κατασκοπικό μυθιστόρημα του Λεν Ντέιτον [Len Deighton] «Αποστολή στο Βερολίνο» (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης), το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μάλλον φέρνουν κ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Σύμμαχοι, ενίοτε κι αντίπαλοι. Αγαπημένοι, μα κάποιες φορές σε άλλο μήκος κύματος. Με αφορμή την Ημέρα του Πατέρα (16 Ιουνίου) επιλέξαμε πέντε βιβλία που βρίσκονται σε κυκλοφορία και αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα και την ουσιαστική δύναμη που φέρει ο πατέρας ως ρόλος και ως υπόσταση. Κεντρική εικόνα: ο Φίλιπ Ροθ με...

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ