alt

Με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων από τη Ρωσική Επανάσταση, σας προτείνουμε μια επιλογή 11 + 1 βιβλίων που κυκλοφορούν ή κυκλοφόρησαν στα ελληνικά. Ορισμένα ίσως είναι πλέον δυσεύρετα αλλά αξίζει να προσπαθήσει κανείς να τα βρει και να τα μελετήσει. 

Του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη

altE.H. Carr, Μικρή Ιστορία της Ρωσικής Επανάστασης (μτφρ. Ανδρέας Παππάς, Πατάκης).
Εξαιρετικά χρήσιμο πόνημα, με συμπυκνωμένο έναν πελώριο όγκο πληροφοριών, μεθοδικά μονταρισμένο, ώστε ο αναγνώστης να σκεφτεί όχι μόνον τα γεγονόταν που οδήγησαν στην Οκτωβριανή Επανάσταση αλλά και αυτών που ακολούθησαν. Ο Edward Hallet Carr (1892-1982) θεωρείται αδιαμφισβήτητη αυθεντία στην ιστορία της Σοβιετικής Ρωσίας, και το πολυσέλιδο εννεάτομο έργο του A History of Soviet Russia, του οποίου ο πρώτος τόμος κυκλοφόρησε το 1950 και ο ένατος το 1978, είναι κορυφαίο, ίσως και μοναδικό στο είδος του.

altVictor Serge, Έτος Ένα της Ρωσικής Επανάστασης (μτφρ. Παρασκευάς Ψάνης, Μαρξιστικό Βιβλιπωλείο).
Μια αφήγηση όπου το πάθος ανταλλάσσει χειραψίες με την κριτική στάση, όπου τα μάτια μένουν ορθάνοιχτα και δεν αμβλύνεται η οξεία παρατήρηση και καταγραφή των γεγονότων. Ο Victor Serge (1890–1947), αρχικά αναρχικός, προσχώρησε στους μπολσεβίκους τον Μάιο του 1919, εν συνεχεία εντάχθηκε στην Αριστερή Αντιπολίτευση, διεγράφη από το κόμμα το 1927, συνελήφθη και φυλακίστηκε το 1928, για τρεις μήνες. Συνελήφθη εκ νέου το 1933, και εξορίστηκε για τρία χρόνια. Το 1936 απελάθηκε από την Σοβιετική Ρωσία, έζησε στη Μασσαλία, και τελικά εγκαταστάθηκε στο Μεξικό, όπου πέθανε, πένης αλλά πάντα παθιασμένος επαναστάτης. Το βιβλίο κυκλοφορεί και από τις εκδόσεις Red Marks, σε μετάφραση Φοίβου Αρβανίτη.

altLeon Trotsky, Ιστορία της Ρωσικής Επαναστασης (μτφρ. Μιχάλης Λίλλης, Παρασκήνιο).
Δίτομο μνημειώδες έργο ενός πρωταγωνιστή των γεγονότων. Με το ύφος που πείσμονος επαναστάτη, συνδυαζόμενο με την εντυπωσιακή ευρυμάθεια και την άνεση στο γράψιμο αυτού του μεγάλου άνδρα, το βιβλίο είναι το ανεκτίμητο έπος της επανάστασης.

altRosa Luxemburg, Ρωσική Επανάσταση (μτφρ. Άγις Στίνας, εκδ. ύψιλον/βιβλία).
Σειρά κριτικών άρθρων που έγραψε η Κόκκινη Ρόζα (1871–1919) την άνοιξη του 1918, έγκλειστη στις φυλακές του Μπρεσλάου, και τα οποία είδαν το φως της δημοσιότητας στα τέλη του 1921. Από τα πρώτα κριτικά από τα αριστερά κείμενα για την Οκτωβριανή Επανάσταση. Άλλωστε, κάποιοι σύντροφοι της Ρόζας επιχείρησαν να καταστρέψουν τα χειρόγραφα, ενώ ήδη είχαν αρνηθεί να τα εκδώσουν, φοβούμενοι ότι θα «μπορούσαν να επισκιάσουν την αχτινοβολία της Ρωσικής Επανάστασης».

altVsevolod Mikhailovich Eikhenbaum (γνωστός ως Volin), Η Άγνωστη Επανάσταση (μτφρ. Σεραφείμ Ζάκκας, Διεθνής Βιβλιοθήκη).
Σημαντικό κριτικό, από τη μεριά του αναρχισμού, δίτομο έργο για την επανάσταση μέσα στην επανάσταση, για κρυφές, επισκιασμένες στιγμές του επαναστατικού ρεύματος. Άδολη και ευγενέστατη μορφή, ο Volin (1882–1945), έζησε τη ζωή του ανάμεσα σε επαναστικές εκρήξεις, σε εξορίες, σε κρυψώνες.

altIda Mett, Κομμούνα της Κρονστάνδης (μτφρ. Άγις Στίνας, Διεθνής Βιβλιοθήκη).
Εδώ ιστορείται ο κρίσιμος ρόλος των ξακουστών ναυτών της Κρονστάνδης, τόσο στη ρωσική επανάσταση όσο και μετά τον Οκτώβρη και την εξέγερσή τους κατά του καθεστώτος των μπολσεβίκων. Η Ida Mett (1901-1973), συμμετείχε ενεργά στο αναρχικό κίνημα, ιδίως στη Μόσχα, συνελήφθη και εντέλει εξορίστηκε στην Πολωνία, το Βερολίνο και κατόπινά το Παρίσι, το 1926, όπου συνέχισε την δράση της.

altΓιάννα Κατσόβσκα-Μαλιγκούδη, Ιστορία της Σοβιετικής Ένωσης (1917-1991), (Gutenberg).
Μεγάλο μέρος του βιβλίου είναι αφιερωμένο στην ιστόρηση των γεγονότων της Ρωσικής Επανάστασης και των συνεπειών της.

altΈλλη Παππά, Μύθος και Ιδεολογία στη Ρωσική Επανάσταση (Άγρα).
Στον λίαν ενδιαφέροντα αυτόν τόμο ιστορείται όχι τόσο η αλληλουχία των γεγονότων που οδήγησαν στον Οκτώβρη, όσο η «ρωσική περιπέτεια της μαρξιστικής σκέψης», όπως διευκρινίζει η ίδια η Έλλη Παππά (1922-2009), κορυφαία ιστορική και ηρωική μορφή του ελληνικού κομμουνιστικού κινήματος.

altLars T. Lih, Βλαντιμίρ Λένιν (μτφρ. Γιώργος Μπαρουξής, Μεταίχμιο). 
Ευσύνοπτη, περιεκτική και πλούσια σε πληροφορίες βιογραφία του Λένιν, γραμμένη από έναν από τους σημαντικότερους ιστορικούς του μαρξισμού. Ο συγγραφέας παρακολουθεί τον Λένιν από τα φοιτητικά του χρόνια και τις πρώτες συγκρούσεις του με το αυταρχικό τσαρικό καθεστώς μέχρι τις εμφύλιες διαμάχες που διαδέχτηκαν την Οκτωβριανή Επανάσταση του 1917. Το ιστορικό πορτρέτο του επαναστάτη πολιτικού ολοκληρώνεται με αναφορές στην προσωπική και την κοινωνική του ζωή. Η απλή γλώσσα και η ξεκάθαρη δομή του βιβλίου αλλά και η απουσία ιδεολογικά φορτισμένων κλισέ το καθιστούν προσιτό σε κάθε αναγνώστη. Η έκδοση συμπληρώνεται από εικονογραφικό υλικό. O Lih (γεννημένος το 1947) είναι σημαντικός μελετητής των μαρξιστικών ρευμάτων, και στο εν λόγω πόνημα παρουσιάζει ανάγλυφα τις προσπάθειες του Λένιν να καθοδηγήσει το επαναστατικό ρεύμα ίσαμε τον τελικό θρίαμβο του Οκτώβρη.

altHelène Carrère d’Encausse, Λένιν (μτφρ. Κατερίνα Δασκαλάκη, Εστία).
Πολυσέλιδη, συμβατική αλλά αξιοπρεπής, βιογραφία του Λένιν από την Γαλλίδα ιστορικό Helène Carrère d’Encausse (γεννημένη το 1929).

altΈλλη Παππά, Ο Λένιν χωρίς λογοκρισία και εκτός μαυσωλείου (εκδ. Άγρα).
Εξόχως χρήσιμο πόνημα για την αποσταλινοποίηση της σκέψης και της δράσης του ίδιου του Λένιν που η γενιά της Παππά γνώρισε «κυρίως μέσω του Στάλιν», που σημαίνει λογοκριμένον από τον Στάλιν, ο οποίος μετέτρεψε τις ιδέες του Λένιν σε «ιερό και απαραβίαστο δόγμα». Το βιβλίο «πετάχτηκε στον κάδο με τα μη ανακυκλώσιμα επικίνδυνα υλικά» αμέσως μόλις υποβλήθηκε στο 13ο Συνέδριο του ΚΚΕ, τον Φεβρουάριο του 1991. 

AlexandreiaΣυλλογικό, Αναρχικοί και μπολσεβίκοι στην Ρωσική Επανάσταση (εκδ. Αλεξάνδρεια) 

Μόλις κυκλοφόρησε, το βιβλίο αυτό που περιλαμβάνει κείμενα πολλών διανοητών, έρχεται να καλύψει ένα κενό, ειδικά σε ό,τι αφορά την συμμετοχή των αναρχικών στην Ρωσική Επανάσταση και τη σχέση τους με τους μπολσεβίκους. Κείμενα: Πολ Άβριτς, Βολίν, Έμμα Γκόλντμαν, Πιότρ Κροπότκιν, Γκριγκόρι Μαξίμοφ, Νέστορ Μαχνό, Αλεξάντερ Μπέρκμαν, Αλεξάντερ Σαπίρο, Φρανκ Χάρισον - Μετάφραση: Γιόλα Μπαλή,Γιάννης Ιωαννίδης, Ροζίνα Μπέρκνερ, Μάκης Κορακιανίτης 

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ-ΙΚΑΡΟΣ ΜΠΑΜΠΑΣΑΚΗΣ είναι συγγραφέας και μεταφραστής.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ο αγοραίος έρωτας στην αρχαία Αθήνα, του Έντουαρντ Κοέν

Ο αγοραίος έρωτας στην αρχαία Αθήνα, του Έντουαρντ Κοέν

Για τη μελέτη του Edward E. Cohen «Ο αγοραίος έρωτας στην αρχαία Αθήνα – Η επιρροή της ανδρικής και γυναικείας πορνείας στην αρχαία Αθήνα» (μτφρ. Βιολέττα Ζεύκη, Διόπτρα 2020). Κεντρική εικόνα: Στο πίνακα του Nicolas André Monsiaux (~1800) απεικονίζεται ο Σωκράτης, ενώ διαπραγματεύεται με την Ασπασία, γνωστή ετ...

Ενάντια σε φρούρια και τείχη, 1821 – Μια μικρή εισαγωγή για την Ελληνική Επανάσταση, του Γιώργου Μαργαρίτη

Ενάντια σε φρούρια και τείχη, 1821 – Μια μικρή εισαγωγή για την Ελληνική Επανάσταση, του Γιώργου Μαργαρίτη

Για το βιβλίο του ιστορικού Γιώργου Μαργαρίτη «Ενάντια σε φρούρια και τείχη, 1821 – Μια μικρή εισαγωγή για την Ελληνική Επανάσταση» (εκδ. Διόπτρα). Στις εικόνες, πίνακες του Εζέν Ντελακρουά.

Του Γιώργου Σιακαντάρη


Μάχες για ελευθερία και αναδιανομή των...

Η ιδέα του σοσιαλισμού, του Άλεξ Χόνετ – Μια προσπάθεια επικαιροποίησης

Η ιδέα του σοσιαλισμού, του Άλεξ Χόνετ – Μια προσπάθεια επικαιροποίησης

Για τη μελέτη του Alex Honneth «Η ιδέα του σοσιαλισμού – Μια προσπάθεια επικαιροποίησης» (μτφρ. Μαρία Τοπάλη, εκδ. Πόλις).

Του Μύρωνα Ζαχαράκη

Ο σοσιαλισμός υπήρξε μια από τις πιο επαναστατικές και επιδραστικές πολιτικές ιδέες...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Τάσος Λειβαδίτης: «...ἔζησε στὰ σύνορα μιᾶς ἀκαθόριστης ἡλικίας»

Τάσος Λειβαδίτης: «...ἔζησε στὰ σύνορα μιᾶς ἀκαθόριστης ἡλικίας»

Μια μέρα σαν σήμερα, 20 Απριλίου 1922, γεννήθηκε στην Αθήνα ο ποιητής Τάσος Λειβαδίτης. Τον έχουν αποκαλέσει ποιητή του έρωτα και της επανάστασης, έναν μοντέρνο κομμουνιστή. 

Του Λεωνίδα Καλούση

Ήταν Μεγάλο Σάββατο όταν γεννήθηκε το πέμπτο παιδί τ...

Διαβάζοντας με τη Μαρία Παπαφωτίου

Διαβάζοντας με τη Μαρία Παπαφωτίου

Πρόσωπα από το χώρο των τεχνών, των ιδεών και του πολιτισμού, αποκαλύπτουν το δικό τους αναγνωστικό χαρακτήρα, τη μύχια σχέση τους με το βιβλίο και την ανάγνωση. Η ηθοποιός Μαρία Παπαφωτίου απαντά σε 18 κλασικές ή αναπάντεχες βιβλιοφιλικές ερωτήσεις. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
Σάμιουελ Χάντινγκτον: «...η παρακμή ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη»

Σάμιουελ Χάντινγκτον: «...η παρακμή ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη»

Μια μέρα σαν σήμερα, 18 Απριλίου 1927, γεννήθηκε ο πολιτικός επιστήμονας Σάμιουελ Χάντινγκτον. 

Του Λεωνίδα Καλούση

Ο συγγραφέας του πολυσυζητημένου βιβλίου ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Καλό σημάδι, της Ελευθερίας Κυρίμη (προδημοσίευση)

Καλό σημάδι, της Ελευθερίας Κυρίμη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ελευθερίας Κυρίμη «Καλό σημάδι», το οποίο κυκλοφορεί στις 22 Απριλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Σήμερα δεν θα συναντιόταν με τον Πότη. Είχε κανονίσει ο δάσκαλος να βρεθεί μ...

Φτερά στο τσιμέντο, της Ευσταθίας Ματζαρίδου (προδημοσίευση)

Φτερά στο τσιμέντο, της Ευσταθίας Ματζαρίδου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ευσταθίας Ματζαρίδου «Φτερά στο τσιμέντο», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Περισπωμένη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

[…] Τις ώρες που αυτοί κοιμούνται, αν εξαιρέσω, το ροχαλητό το...

Συγχώρεση – Μια ψυχαναλυτική προσέγγιση, Συλλογικός τόμος (προδημοσίευση)

Συγχώρεση – Μια ψυχαναλυτική προσέγγιση, Συλλογικός τόμος (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τον συλλογικό τόμο «Συγχώρεση – Μια ψυχαναλυτική προσέγγιση», σε επιμέλεια του Ιωάννη Βαρτζόπουλου, που κυκλοφορεί στις 16 Απριλίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Είναι στη φύση του ανθρώπου η δυνατότ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισμένα, λίγα, παιδιά καταφέρνουν να βρουν το κουράγιο και τα λόγια για να μιλήσουν; Πώς αποτυπώνουν οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά και για εφήβους τη...

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Επιλογή από τα δεκάδες σημαντικά βιβλία για το Ολοκαύτωμα που έχουν κυκλοφορήσει τις τελευταίες δεκαετίες στη χώρα μας. Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες. Για να κρατηθεί η μνήμη ζωντανή, για να μην ξεχαστεί ποτέ η φρίκη των γκέτο και των στρατοπέδων. Στην εικόνα, φωτογραφία από τ...

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Η πιο απροσδόκητη χρονιά φτάνει στο τέλος της. Για τους περισσότερους από εμάς δύσκολα φαντάζεται κανείς άλλη χρονιά που να έκρυβε μια τόσο μεγάλη έκπληξη για όλη την ανθρωπότητα. Δοκιμαστήκαμε και δοκιμαζόμαστε ψυχολογικά, συναισθηματικά, ηθικά, μετράμε απώλειες ανθρώπων δικών μας και αγνώστων που τους νιώθουμε όμω...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ