agoraios erotas

Για τη μελέτη του Edward E. Cohen «Ο αγοραίος έρωτας στην αρχαία Αθήνα – Η επιρροή της ανδρικής και γυναικείας πορνείας στην αρχαία Αθήνα» (μτφρ. Βιολέττα Ζεύκη, Διόπτρα 2020). Κεντρική εικόνα: Στο πίνακα του Nicolas André Monsiaux (~1800) απεικονίζεται ο Σωκράτης, ενώ διαπραγματεύεται με την Ασπασία, γνωστή εταίρα της εποχής.

Της Λεύκης Σαραντινού

Μια έξοχη και διεξοδική μελέτη σχετικά με τις πολλαπλές διαστάσεις και επιρροές της ανδρικής και της γυναικείας πορνείας στην Αθήνα του 4ου αιώνα π.Χ., μας προσφέρει ο επίκουρος καθηγητής Κλασικών Σπουδών και Αρχαίας Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια Έντουαρντ Κοέν.

Πρόκειται για ένα θέμα ελάχιστα γνωστό, επομένως η μελέτη του Κοέν αποτελεί σημαντική προσθήκη στη βιβλιογραφία γύρω από αυτό. Στην εισαγωγή ο συγγραφέας καταπιάνεται με το ζήτημα της ορολογίας, ένα πρόβλημα το οποίο δυσκολεύει την έρευνα σήμερα, αφού οι λέξεις εταίρος/α και πόρνος/η επιδέχονταν ευρύ φάσμα ερμηνειών, αναλόγως των περιστάσεων, και διαφοροποιούνταν, όπως είναι αναμενόμενο, από τη σημερινή τους σημασία.

Από την άλλη υπάρχει και το πρόβλημα των πηγών. Αυτές δεν είναι λίγες, υπάρχει όμως σε αυτές πλήρης έλλειψη στατιστικών, κάτι που δυσκολεύει τη διεξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων. Επιπροσθέτως, οι αρχαίες κωμωδίες και οι δικανικοί λόγοι, που αποτελούν τις κατεξοχήν πηγές μας για τις όψεις του ερωτικού κόσμου στην αρχαία Ελλάδα, στοχεύουν, αντιστοίχως, στο χιούμορ και την πειθώ, επομένως διαστρεβλώνουν, εν μέρει, την αληθινή εικόνα για το συγκεκριμένο ζήτημα.

Η στάση των ίδιων των Αθηναίων πολιτών δε, δεν ήταν περιφρονητική μόνο για την πορνεία αλλά και για την ίδια την εργασία και το εμπόριο. Έτσι λοιπόν, η σεξουαλική εργασία λόγω συμβολαίου, ως μια άλλη μορφή εργασίας, δεν μπορεί παρά να ήταν ένα ζήτημα κατακριτέο για τους περισσότερους Αθηναίους πολίτες.

Ο Έντουαρντ Κοέν πάντως, καταφέρνει, παρ' όλα αυτά, να εξάγει ορισμένα ασφαλή συμπεράσματα για το εν λόγω ζήτημα, τα οποία μοιράζεται με τους αναγνώστες του. Η πορνεία ασκούταν από δούλους, αλλά και από ελεύθερους πολίτες, αν και η πορνεία με χρηματική αποζημίωση για τους τελευταίους ήταν καταδικαστέα. Η στάση των ίδιων των Αθηναίων πολιτών δε, δεν ήταν περιφρονητική μόνο για την πορνεία αλλά και για την ίδια την εργασία και το εμπόριο. Έτσι λοιπόν, η σεξουαλική εργασία λόγω συμβολαίου, ως μια άλλη μορφή εργασίας, δεν μπορεί παρά να ήταν ένα ζήτημα κατακριτέο για τους περισσότερους Αθηναίους πολίτες. Η πορνεία όμως, τόσο η γυναικεία, όσο και η αντρική, δεν έπαψε ποτέ να είναι απολύτως νόμιμη στην αρχαία Αθήνα, όσο νόμιμη ήταν, από την άλλη, και η προστασία κάθε δούλου, γυναίκας και παιδιού από βάναυση κακοποίηση. Η μαστροπεία, αντιθέτως, παρέμενε πάντοτε καταδικαστέα.

Μέσω των συμπερασμάτων στα οποία καταλήγει ο συγγραφέας, φωτίζονται, αναπόφευκτα, και πτυχές του οικονομικού και του κοινωνικού βίου στην αρχαία Αθήνα, όπως οι εργασιακές δεξιότητες και η εξειδίκευση, η θέση των γυναικών και των δούλων και το δικαίωμα των πρώτων στην ιδιοκτησία, η ανδρική ομοφυλοφιλία και οι ελάχιστες περιπτώσεις στις οποίες η μητριαρχία υπερίσχυε της πατριαρχίας. Ο συγγραφέας παραθέτει συγκεκριμένα παραδείγματα από πηγές της εποχής για να τεκμηριώσει τα λεγόμενά του. Έτσι, μέσα από εξατομικευμένες περιπτώσεις και αφηγήσεις, καταλήγουμε σε γενικότερα συμπεράσματα. Θα συναντήσουμε, επομένως, και τα ονόματα διάσημων εταίρων της αρχαιότητας, όπως της Ασπασίας, της Φρύνης και πολλών άλλων. Συμπερασματικά, πρόκειται για μια μελέτη που απευθύνεται τόσο σε ιστορικούς, όσο και σε κάθε μελετητή και λάτρη του αρχαίου κόσμου.

* Η ΛΕΥΚΗ ΣΑΡΑΝΤΙΝΟΥ είναι συγγραφέας, ιστορικός και καθηγήτρια μουσικής. Τελευταίο της βιβλίο, η μελέτη «Μύθοι που έγιναν ιστορία» (εκδ. Ενάλιος).


cohen exΟ αγοραίος έρωτας στην αρχαία Αθήνα
Η ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΗΣ ΑΝΔΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑΣ ΠΟΡΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ
EDWARD E. COHEN
Μτφρ. ΒΙΟΛΕΤΤΑ ΖΕΥΚΗ
ΔΙΟΠΤΡΑ 2020
Σελ. 342, τιμή εκδότη €17,70

 


Απόσπασμα από το βιβλίο

«Ως εμπορική δραστηριότητα, πάντως, η πορνεία δεν έμενε αλώβητη από τον αθηναϊκό ανταγωνισμό έναντι διάφορων εμπορικών και χειρωνακτικών δραστηριοτήτων και πολλοί αρνητικοί υπαινιγμοί προς πόρνες και πορνεία απαντούν σε ελληνικές πηγές – συχνά σιωπηρά και ενίοτε ρητά. Ωστόσο, σε μια λεπτομερή μελέτη της ορολογίας της ελληνικής πορνείας, διαπιστώνεται ότι για την πορνεία “οι όροι που υποδηλώνουν ηθική ντροπή δεν επιβεβαιώνονται ευρέως πριν από τον δεύτερο-τρίτο αιώνα μ.Χ., μισή και πλέον χιλιετία μετά την κλασική περίοδο”».


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Οι Ελληνοκινεζικές σχέσεις κατά την περίοδο 1972-1997, του Εμμανουήλ Αντ. Εμμανουηλίδη

Οι Ελληνοκινεζικές σχέσεις κατά την περίοδο 1972-1997, του Εμμανουήλ Αντ. Εμμανουηλίδη

Για το βιβλίο του Εμμανουήλ Αντ. Εμμανουηλίδη «Οι Ελληνοκινεζικές σχέσεις κατά την περίοδο 1972-1997» (University Studio Press).

Του Γιώργου Βέη

Προϊόν μελέτης των αρχείων κατ’ εξοχήν του ημέτερου Υπουργείου Εξωτερικών. Μεθοδική ανάλυση των διμερώ...

Το μήλον της έριδος, του Κρίστοφερ Μ. Γουντχάουζ

Το μήλον της έριδος, του Κρίστοφερ Μ. Γουντχάουζ

Για το βιβλίο του Christopher M. Woodhouse «Το μήλον της έριδος – Ελλάδα: Η ταραγμένη δεκαετία [1940-1949]» (μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου, εκδ. Μίνωας). Κεντρική εικόνα: Βρετανός στρατιώτης σε δρόμο της Αθήνας, σε επιχείρηση κατά μελών του ΕΛΑΣ, 18/12/1944.

Της Λεύκης Σαρ...

Ενάντια σε φρούρια και τείχη, 1821 – Μια μικρή εισαγωγή για την Ελληνική Επανάσταση, του Γιώργου Μαργαρίτη

Ενάντια σε φρούρια και τείχη, 1821 – Μια μικρή εισαγωγή για την Ελληνική Επανάσταση, του Γιώργου Μαργαρίτη

Για το βιβλίο του ιστορικού Γιώργου Μαργαρίτη «Ενάντια σε φρούρια και τείχη, 1821 – Μια μικρή εισαγωγή για την Ελληνική Επανάσταση» (εκδ. Διόπτρα). Στις εικόνες, πίνακες του Εζέν Ντελακρουά.

Του Γιώργου Σιακαντάρη


Μάχες για ελευθερία και αναδιανομή των...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Γυναικοκτονίες & δεοντολογία: Πρωτοβουλία της Ένωσης Συντακτών

Γυναικοκτονίες & δεοντολογία: Πρωτοβουλία της Ένωσης Συντακτών

Η Ένωση Συντακτών Ημερήσιων Εφημεδίδων Αθηνών - ΕΣΗΕΑ αναλαμβάνει σειρά πρωτοβουλιών με σκοπό την κατανόηση και εμπέδωση των αρχών της δημοσιογραφικής δεοντολογίας. Μια πρωτοβουλία που έρχεται σε μια στιγμή κρίσιμη καθώς πληθαίνουν τα περιστατικά γυναικοκτονιών στην Ελλάδα όπως και οι περιπτώσεις κακοποίησης και εκμ...

Διαβάζοντας με τον Νίκο Χατζηελευθερίου

Διαβάζοντας με τον Νίκο Χατζηελευθερίου

Πρόσωπα από το χώρο των τεχνών, των ιδεών και του πολιτισμού, αποκαλύπτουν το δικό τους αναγνωστικό χαρακτήρα, τη μύχια σχέση τους με το βιβλίο και την ανάγνωση. Ο κιθαριστής του μουσικού συνόλου Guitarte  και καθηγητής μουσικής Νίκος Χατζηελευθερίου απαντά σε 18 κλασικές ή αναπάντεχες βιβλιοφιλικές ερωτήσεις. ...

Κρατικά Βραβεία Παιδικού Βιβλίου 2020: Βραβευθέντες και σκεπτικό

Κρατικά Βραβεία Παιδικού Βιβλίου 2020: Βραβευθέντες και σκεπτικό

Η Επιτροπή Απονομής Κρατικών Βραβείων Παιδικού Βιβλίου 2020 (εκδόσεις 2019) ανακοίνωσε τα βιβλία που διακρίθηκαν και το σκεπτικό βράβευσής τους ανά κατηγορία. Παιδικό λογοτεχνικό βιβλίο, εικονογραφημένο παιδικό βιβλίο, νεανικό-εφηβικό βιβλίο, βιβλίο γνώσεων. Δείτε τους βραβευθέντες και διαβάστε το σκεπτικό της Επιτρ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βραβευμένο με Booker 2020 μυθιστόρημα του Douglas Stuart «Σάγκι Μπέιν» (μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου), που κυκλοφορεί στις 30 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Άγκνες αναδύθηκε έγκαιρα α...

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Frank Goldammer «Χίλιοι διάβολοι» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου), που κυκλοφορεί την 1 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Χέλερ μπήκε στο εστιατόριο από την ανοιχτή πόρτα στη...

Ο θάνατος του Οδυσσέα, του Δημήτρη Σίμου (προδημοσίευση)

Ο θάνατος του Οδυσσέα, του Δημήτρη Σίμου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Δημήτρη Σίμου «Ο θάνατος του Οδυσσέα – Μια Περιπέτεια του Αστυνόμου Καπετάνου», το οποίο κυκλοφορεί στις 10 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

20...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

30 συν 1 διαλεχτά βιβλία για το καλοκαίρι

30 συν 1 διαλεχτά βιβλία για το καλοκαίρι

Όταν σκεφτόμαστε «βιβλία για το καλοκαίρι», δεν περιοριζόμαστε βέβαια στα λεγόμενα «βιβλία της παραλίας». Το καλοκαίρι είναι η εποχή που συνήθως διαθέτουμε περισσότερο χρόνο για ανάγνωση, ίσως και περισσότερη περιέργεια για κάτι αλλιώτικο. Έτσι, στον κατάλογο με τις προτάσεις μας, αν και δεσπόζουν τα μεταφρασμένα μυ...

Αστυνομική λογοτεχνία: 18 καλά μυθιστορήματα για καλοκαιρινές ανατριχίλες

Αστυνομική λογοτεχνία: 18 καλά μυθιστορήματα για καλοκαιρινές ανατριχίλες

Επιλογές 18 ελληνικών και μεταφρασμένων αστυνομικών βιβλίων που κυκλοφόρησαν πρόσφατα. Και για τους «σκληροπυρηνικούς» του είδους προτείνεται ενθέρμως μια μελέτη για το «Latin Noir».

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

...

Καλοκαίρι 2021: 20 +1 βιβλία για τη βαλίτσα μεγάλων παιδιών & εφήβων

Καλοκαίρι 2021: 20 +1 βιβλία για τη βαλίτσα μεγάλων παιδιών & εφήβων

Καθώς οι βαλίτσες των καλοκαιρινών διακοπών ετοιμάζονται, ορισμένες προτάσεις για απολαυστική ανάγνωση ανάμεσα στις βουτιές και τα παγωτά. Επιλογές βιβλίων που κυκλοφορούν σε αγαπημένες σειρές ή νέες που θα αγαπηθούν και χορταστικά μυθιστορήματα για μεγάλα παιδιά και μικρούς εφήβους. Δέκα μεταφρασμένα βιβλία, δέκα β...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

19 Ιουλίου 2021 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

30 συν 1 διαλεχτά βιβλία για το καλοκαίρι

Όταν σκεφτόμαστε «βιβλία για το καλοκαίρι», δεν περιοριζόμαστε βέβαια στα λεγόμενα «βιβλία της παραλίας». Το καλοκαίρι είναι η εποχή που συνήθως διαθέτουμε περισσότερο

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ