agoraios erotas

Για τη μελέτη του Edward E. Cohen «Ο αγοραίος έρωτας στην αρχαία Αθήνα – Η επιρροή της ανδρικής και γυναικείας πορνείας στην αρχαία Αθήνα» (μτφρ. Βιολέττα Ζεύκη, Διόπτρα 2020). Κεντρική εικόνα: Στο πίνακα του Nicolas André Monsiaux (~1800) απεικονίζεται ο Σωκράτης, ενώ διαπραγματεύεται με την Ασπασία, γνωστή εταίρα της εποχής.

Της Λεύκης Σαραντινού

Μια έξοχη και διεξοδική μελέτη σχετικά με τις πολλαπλές διαστάσεις και επιρροές της ανδρικής και της γυναικείας πορνείας στην Αθήνα του 4ου αιώνα π.Χ., μας προσφέρει ο επίκουρος καθηγητής Κλασικών Σπουδών και Αρχαίας Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια Έντουαρντ Κοέν.

Πρόκειται για ένα θέμα ελάχιστα γνωστό, επομένως η μελέτη του Κοέν αποτελεί σημαντική προσθήκη στη βιβλιογραφία γύρω από αυτό. Στην εισαγωγή ο συγγραφέας καταπιάνεται με το ζήτημα της ορολογίας, ένα πρόβλημα το οποίο δυσκολεύει την έρευνα σήμερα, αφού οι λέξεις εταίρος/α και πόρνος/η επιδέχονταν ευρύ φάσμα ερμηνειών, αναλόγως των περιστάσεων, και διαφοροποιούνταν, όπως είναι αναμενόμενο, από τη σημερινή τους σημασία.

Από την άλλη υπάρχει και το πρόβλημα των πηγών. Αυτές δεν είναι λίγες, υπάρχει όμως σε αυτές πλήρης έλλειψη στατιστικών, κάτι που δυσκολεύει τη διεξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων. Επιπροσθέτως, οι αρχαίες κωμωδίες και οι δικανικοί λόγοι, που αποτελούν τις κατεξοχήν πηγές μας για τις όψεις του ερωτικού κόσμου στην αρχαία Ελλάδα, στοχεύουν, αντιστοίχως, στο χιούμορ και την πειθώ, επομένως διαστρεβλώνουν, εν μέρει, την αληθινή εικόνα για το συγκεκριμένο ζήτημα.

Η στάση των ίδιων των Αθηναίων πολιτών δε, δεν ήταν περιφρονητική μόνο για την πορνεία αλλά και για την ίδια την εργασία και το εμπόριο. Έτσι λοιπόν, η σεξουαλική εργασία λόγω συμβολαίου, ως μια άλλη μορφή εργασίας, δεν μπορεί παρά να ήταν ένα ζήτημα κατακριτέο για τους περισσότερους Αθηναίους πολίτες.

Ο Έντουαρντ Κοέν πάντως, καταφέρνει, παρ' όλα αυτά, να εξάγει ορισμένα ασφαλή συμπεράσματα για το εν λόγω ζήτημα, τα οποία μοιράζεται με τους αναγνώστες του. Η πορνεία ασκούταν από δούλους, αλλά και από ελεύθερους πολίτες, αν και η πορνεία με χρηματική αποζημίωση για τους τελευταίους ήταν καταδικαστέα. Η στάση των ίδιων των Αθηναίων πολιτών δε, δεν ήταν περιφρονητική μόνο για την πορνεία αλλά και για την ίδια την εργασία και το εμπόριο. Έτσι λοιπόν, η σεξουαλική εργασία λόγω συμβολαίου, ως μια άλλη μορφή εργασίας, δεν μπορεί παρά να ήταν ένα ζήτημα κατακριτέο για τους περισσότερους Αθηναίους πολίτες. Η πορνεία όμως, τόσο η γυναικεία, όσο και η αντρική, δεν έπαψε ποτέ να είναι απολύτως νόμιμη στην αρχαία Αθήνα, όσο νόμιμη ήταν, από την άλλη, και η προστασία κάθε δούλου, γυναίκας και παιδιού από βάναυση κακοποίηση. Η μαστροπεία, αντιθέτως, παρέμενε πάντοτε καταδικαστέα.

Μέσω των συμπερασμάτων στα οποία καταλήγει ο συγγραφέας, φωτίζονται, αναπόφευκτα, και πτυχές του οικονομικού και του κοινωνικού βίου στην αρχαία Αθήνα, όπως οι εργασιακές δεξιότητες και η εξειδίκευση, η θέση των γυναικών και των δούλων και το δικαίωμα των πρώτων στην ιδιοκτησία, η ανδρική ομοφυλοφιλία και οι ελάχιστες περιπτώσεις στις οποίες η μητριαρχία υπερίσχυε της πατριαρχίας. Ο συγγραφέας παραθέτει συγκεκριμένα παραδείγματα από πηγές της εποχής για να τεκμηριώσει τα λεγόμενά του. Έτσι, μέσα από εξατομικευμένες περιπτώσεις και αφηγήσεις, καταλήγουμε σε γενικότερα συμπεράσματα. Θα συναντήσουμε, επομένως, και τα ονόματα διάσημων εταίρων της αρχαιότητας, όπως της Ασπασίας, της Φρύνης και πολλών άλλων. Συμπερασματικά, πρόκειται για μια μελέτη που απευθύνεται τόσο σε ιστορικούς, όσο και σε κάθε μελετητή και λάτρη του αρχαίου κόσμου.

* Η ΛΕΥΚΗ ΣΑΡΑΝΤΙΝΟΥ είναι συγγραφέας, ιστορικός και καθηγήτρια μουσικής. Τελευταίο της βιβλίο, η μελέτη «Μύθοι που έγιναν ιστορία» (εκδ. Ενάλιος).


cohen exΟ αγοραίος έρωτας στην αρχαία Αθήνα
Η ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΗΣ ΑΝΔΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑΣ ΠΟΡΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ
EDWARD E. COHEN
Μτφρ. ΒΙΟΛΕΤΤΑ ΖΕΥΚΗ
ΔΙΟΠΤΡΑ 2020
Σελ. 342, τιμή εκδότη €17,70

 


Απόσπασμα από το βιβλίο

«Ως εμπορική δραστηριότητα, πάντως, η πορνεία δεν έμενε αλώβητη από τον αθηναϊκό ανταγωνισμό έναντι διάφορων εμπορικών και χειρωνακτικών δραστηριοτήτων και πολλοί αρνητικοί υπαινιγμοί προς πόρνες και πορνεία απαντούν σε ελληνικές πηγές – συχνά σιωπηρά και ενίοτε ρητά. Ωστόσο, σε μια λεπτομερή μελέτη της ορολογίας της ελληνικής πορνείας, διαπιστώνεται ότι για την πορνεία “οι όροι που υποδηλώνουν ηθική ντροπή δεν επιβεβαιώνονται ευρέως πριν από τον δεύτερο-τρίτο αιώνα μ.Χ., μισή και πλέον χιλιετία μετά την κλασική περίοδο”».

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Στον δρόμο προς την ουτοπία – Η οικονομική ιστορία του 20ού αιώνα» του Τζέι Μπράντφορντ ΝτεΛoνγκ (κριτική)

«Στον δρόμο προς την ουτοπία – Η οικονομική ιστορία του 20ού αιώνα» του Τζέι Μπράντφορντ ΝτεΛoνγκ (κριτική)

Για το βιβλίο του Τζέι Μπράντφορντ ΝτεΛoνγκ [J. Bradford DeLong] «Στον δρόμο προς την ουτοπία – Η οικονομική ιστορία του 20ού αιώνα» (μτφρ. Κωστής Πανσέληνος, εκδ. Μεταίχμιο).

Γράφει ο Γιώργος Σιακαντάρης

Τα βιβλία οικονομικού περιεχομένου έχ...

«Ελληνικός κομμουνισμός – Μια διεθνική ιστορία (1912-1974)», του Κωστή Καρπόζηλου (κριτική)

«Ελληνικός κομμουνισμός – Μια διεθνική ιστορία (1912-1974)», του Κωστή Καρπόζηλου (κριτική)

Για το βιβλίο του Κωστή Καρπόζηλου «Ελληνικός κομμουνισμός – Μια διεθνική ιστορία (1912-1974)» (εκδ. Αντίποδες). Στην κεντρική εικόνα, Θεσσαλονίκη, 1η Μαΐου 1936.

Γράφει ο Γιώργος Σιακαντάρης

Πορεία από το διεθνικό στο εθνικό ...

«Η βιβλιοθήκη του Στάλιν» του Τζέφρι Ρόμπερτς – Η ιδιότυπη βιβλιοφιλία του «πατερούλη»

«Η βιβλιοθήκη του Στάλιν» του Τζέφρι Ρόμπερτς – Η ιδιότυπη βιβλιοφιλία του «πατερούλη»

Για το βιβλίο του Τζέφρι Ρόμπερτς [Geoffrey Roberts] «Η βιβλιοθήκη του Στάλιν – Ένας δικτάτορας και τα βιβλία του» (μτφρ. Βαγγέλης Τσίρμπας, εκδ. Gutenberg).

Γράφει ο Γιώργος Σιακαντάρης 

Ο Τζέφρι Ρόμπερτς, Βρεταν...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Γυναικεία Βραβεία Μυθοπλασίας και non fiction - Women's prize 2024: Νικήτριες οι Γκανεσανάνθαν και Ναόμι Κλάιν

Γυναικεία Βραβεία Μυθοπλασίας και non fiction - Women's prize 2024: Νικήτριες οι Γκανεσανάνθαν και Ναόμι Κλάιν

Και τα δύο βιβλία που βραβεύτηκαν με το Women's prize 2024 εξετάζουν τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι παρασύρονται από τον εξτρεμισμό. Κεντρική εικόνα: αριστερά η Naomi Klein και δεξιά η V.V. Ganeshananthan.

Επιμέλεια: Book Press

...
Βραβεία Αναγνώστη 2024: Στη Λίζυ Τσιριμώκου το Μεγάλο βραβείο –  Όλοι οι βραβευθέντες και τα βιβλία τους

Βραβεία Αναγνώστη 2024: Στη Λίζυ Τσιριμώκου το Μεγάλο βραβείο – Όλοι οι βραβευθέντες και τα βιβλία τους

Απονεμήθηκαν τα Βραβεία του Αναγνώστη 2024 για βιβλία που εκδόθηκαν το 2023. Η τελετή απονομής, διοργανώθηκε, όπως κάθε χρόνο, στο Μουσείο Μπενάκη. 

Επιμέλεια: Book Press

Το μεγάλο τιμητικό βραβείο για το σύνολο του έργου της απονεμήθηκε στη ...

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή ΕΚΠΑ Αντώνη Μακρυδημήτρη «Μικρές δοκιμές», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το μείζον πρόβλημα στην εποχή μας έχει ...

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το κατασκοπικό μυθιστόρημα του Λεν Ντέιτον [Len Deighton] «Αποστολή στο Βερολίνο» (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης), το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μάλλον φέρνουν κ...

«Η Τσέστερφιλντ του πέμπτου ορόφου» της Ναταλί Ρονβό (προδημοσίευση)

«Η Τσέστερφιλντ του πέμπτου ορόφου» της Ναταλί Ρονβό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη νουβέλα της Λουξεμβουργιανής συγγραφέως Ναταλί Ρονβό [Nathalie Ronvaux] «Η Τσέστερφιλντ του πέμπτου ορόφου» (μτφρ. Χάρης Παπαϊωάννου), η οποία κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

Έρχονται ημέρες Euro 2024: Τρία πρόσφατα βιβλία που μας θυμίζουν πως το ποδόσφαιρο είναι μαγεία, συγκινήσεις και σπουδαία κατορθώματα

Έρχονται ημέρες Euro 2024: Τρία πρόσφατα βιβλία που μας θυμίζουν πως το ποδόσφαιρο είναι μαγεία, συγκινήσεις και σπουδαία κατορθώματα

Σε λίγες ημέρες ξεκινάει το Euro 2024 στη Γερμανία κι όλη η ποδοσφαιρική Ευρώπη ετοιμάζεται να ζήσει τη γιορτή. Σας προτείνουμε τρία πρόσφατα βιβλία, αμιγώς ποδοσφαιρικά, που θα σας βάλουν στο κλίμα της διοργάνωσης. Κεντρική εικόνα: Ο Θοδωρής Ζαγοράκης σηκώνει την βαρύτιμη κούπα του Euro μέσα στο Στάδιο Ντα Λουζ της...

Τζον Γκρίσαμ: Ο μετρ του δικαστικού θρίλερ επιστρέφει

Τζον Γκρίσαμ: Ο μετρ του δικαστικού θρίλερ επιστρέφει

Με αφορμή την έκδοση του βιβλίου του «Η λίστα του δικαστή» (μτφρ. Γιώργος Μπαρουξής, εκδ. Ελληνικά Γράμματα) εξετάζουμε την ξεχωριστή περίπτωση του Αμερικανού συγγραφέα που είναι μετρ των δικαστικών θρίλερ (και όχι μόνο), με πωλήσεις που ξεπερνούν τα 300 εκατ. αντίτυπα παγκοσμίως. Κεντρική εικόνα: © achiev...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ