jihad

Για το βιβλίο του Gilles Kepel, «Έξοδος από το χάος» (μτφρ. Αριστέα Κομνηνέλη, εκδ. Κλειδάριθμος), μια εμπεριστατωμένη και πλήρης ανάλυση της γέννησης και της ανάπτυξης του ισλαμικού εξτρεμισμού.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

Είναι πολύ γνωστή η διαμάχη των δυο πιο φημισμένων ερευνητών του ισλάμ στη Γαλλία, του Ολιβιέ Ρουά και του Ζιλ Κεπέλ, για τον χαρακτήρα της ισλαμιστικής τρομοκρατίας, η οποία  ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του 1970 και συνεχίζεται με αυξημένη ένταση μέχρι σήμερα. Ο Ρουά υποστηρίζει τη θέση της ισλαμοποίησης του ριζοσπαστισμού. Αυτός αναζητεί τα αίτια αυτού του ριζοσπαστισμού όχι στο ίδιο το ισλάμ αλλά στον τρόπο διεκδίκησης μια περήφανης ταυτότητας. Αντιθέτως, ο συγγραφέας αυτού του βιβλίου βλέπει στην πολιτικοποίηση του ισλάμ και στις συνθήκες που αυτό αναπτύσσεται τα αίτια της ισλαμιστικής τρομοκρατίας. Γι’ αυτό και αναφέρεται στον ισλαμικό ριζοσπαστισμό ή στην πολιτικοποίηση της θρησκείας. Πρέπει όμως να τονιστεί πως, αντίθετα με κάποιους προκατειλημμένους αναγνώστες του, για τον Κεπέλ η πορεία του ισλάμ προς την τρομοκρατία δεν είναι αυτόματη. Δεν προκύπτει αυτομάτως από το Κοράνι, όπως υποστηρίζουν τόσο οι φανατικοί σαλαφιστές όσο και οι φανατικοί νεοσυντηρητικοί.

Ριζοσπαστικοποίηση του Ισλάμ

Ο Γάλλος καθηγητής και βαθύς γνώστης της ιστορίας του Ισλάμ υποστηρίζει πως η ισλαμοποίηση της πολιτικής τάξης ξεκίνησε περίπου το 1973 και μέχρι το 1979 είχε οδηγήσει στη σταδιακή ισλαμοποίηση των κοινωνιών. Το όπλο του πετρελαίου ενίσχυσε τον σαλαφισμό-ουαχαμπιτισμό στην Αραβική Χερσόνησο και τον πολιτικό ισλαμισμό ευρύτερα. Ο Λιβανικός Εμφύλιος που ξέσπασε το 1975 πυροδότησε ακόμη περισσότερο αυτή την αντίδραση. Σταθμός όμως στη ριζοσπαστικοποίηση του ισλαμισμού, αλλά και στο ρήγμα μεταξύ σουνιτισμού και σιιτισμού, ήταν η ανατροπή του Σάχη στο Ιράν από την Ιρανική Επανάσταση το 1979 και η άνοδος του Αγιατολάχ Χομεϊνί. Αυτός γίνεται ο ήρωας των απανταχού «απόκληρων» του ισλάμ. Αν μέχρι τότε το ισλάμ είχε ως εχθρό του τη Δύση και τον χριστιανισμό, τώρα προστίθεται και η διάσταση του εσωτερικού διχασμού μεταξύ σουνιτών και σιιτών. Ο Χομεϊνί δείχνει ταυτόχρονα δυο πλανητικούς εχθρούς: τον αμερικανικό «Μεγάλο Σατανά» και τους «λακέδες» του, τις πετρελαιομοναρχίες. Η σοβιετική εισβολή στο Αφγανιστάν όμως έδωσε τη δυνατότητα στον ουαχαμπιτισμό της Αραβικής Χερσονήσου να παρουσιαστεί ως προστάτης του σουνιτικού ισλάμ. Η αντίσταση κατά των σοβιετικών υποκινήθηκε, στηρίχθηκε και χρηματοδοτήθηκε από τη Σαουδική Αραβία αλλά και από τις ΗΠΑ. Ο συγγραφέας τονίζει τις ευθύνες των ΗΠΑ για την άνοδο της πρώτης τζιχάντ. Η Αμερική δημιούργησε τον εχθρό της. Επιπροσθέτως, η συμφωνία Αιγύπτου – Ισραήλ το 1979 αύξησε την ισλαμιστική αντίδραση. Έκτοτε ο αραβικός εθνικισμός χάνει έδαφος για χάρη της ριζοσπαστικοποιημένης θρησκείας. Αρχίζει έτσι η ισλαμοποίηση και του παλαιστινιακού που κορυφώνεται μετά το 2004 με την ήττα το 2006 της PLO από τη Χαμάς στη Γάζα και στα παλαιστινιακά εδάφη. Είμαστε ακόμα όμως στην πρώτη φάση.

Η πρώτη φάση της τζιχάντ

Η πρώτη φάση της τζιχάντ ξεκινά το 1980 και φτάνει έως το 1997. Σε αυτήν ο εχθρός βρίσκεται κοντά, εντός των ισλαμικών κρατών και κοινωνιών. Το περιβάλλον εντός του οποίου γεννάται και αναπτύσσεται αυτή η φάση, εκτός του Αφγανιστάν, είναι ο Ιρανο-ιρακινός Πόλεμος, η σιίτικη ανάμειξη στον Λίβανο με τη φιλοϊρανική Χεζμπολάχ, η συριακή εισβολή στον Λίβανο το 1976 και η εισβολή του Ισραήλ στον Νότο δυο χρόνια αργότερα. Ο Λίβανος γίνεται το εφαλτήριο για τρομοκρατική δράση κατά των δυτικών που ζούσαν εκεί, με επιθέσεις σε πρεσβείες και απαγωγές ομήρων. Η καθοδήγηση αυτής της τζιχάντ από τον παλαιστίνιο Αμπντουλάχ Σαλάμ δείχνει το δρόμο προς την ισλαμοποίηση του παλαιστινιακού. Τον Φεβρουάριο του 1989 η αφγανική αντίσταση διώχνει τους σοβιετικούς και τον Νοέμβριο του ίδιου έτους καταρρέει η σοβιετική Αυτοκρατορία. Νικητές οι ΗΠΑ αλλά και η πρώτη τζιχάντ. Αυτή συνεχίζει τη δράση της σε τρία Μέτωπα: Αίγυπτο (1992-1997), Αλγερία (1992-1997) με μεταφορά της και στη Γαλλία και στην ευρωπαϊκή Βοσνία (1992-1995).

freedom of expression1 Freedom go to hell
 

Το δεύτερο κύμα της τζιχάντ

Μετά την πτώση των σοβιετικών, αντί οι ΗΠΑ και η Ευρώπη «να ησυχάσουν», έχουν πλέον να αντιμετωπίσουν το δεύτερο κύμα της τζιχάντ. Η ίδρυση της Αλ-Κάιντα στις 26-08-1996 και η «Διακήρυξη» που κυκλοφόρησε ο Μπιν Λάντεν αρχικά έχει ως στόχο τους Αμερικανούς που βρίσκονταν στη Σαουδική Αραβία. Στη συνέχεια όμως, και από το 1998 και ύστερα, μετά την Ιδρυτική Χάρτα του Παγκόσμιου Ισλαμικού Μετώπου που συνυπογράφουν αυτή τη χρονιά ο Μπιν Λάντεν και ο Αϊμάν αλ Ζαουάχρι, ο πόλεμος μεταφέρεται στη γη του μακρινού εχθρού με απώτερο σκοπό τη στράτευση του πλήθους των μουσουλμάνων υπό τη σημαία τους. Αυτός ο απώτερος σκοπός δεν επετεύχθη ποτέ. Η 11 Σεπτεμβρίου 2001 αποτελεί το αποκορύφωμα προηγούμενων τρομοκρατικών επιθέσεων σε πρεσβείες, αεροπειρατείες και επιθέσεις αυτοκτονίας κατά του «δυτικού εχθρού». Αυτή η τζιχάντ εντάσσεται στην ισλαμιστική εσχατολογία μακράς διάρκειας. Και κάτι ιδιαιτέρως σημαντικό. Ο συγγραφέας βλέπει ομοιότητες και συγκλίσεις στον ιδεολογικό πυρήνα της δεύτερης τζιχάντ με τη «Σύγκρουση των πολιτισμών» του Σάμιουελ Χάντιγκτον και τους αμερικανούς νεοσυντηρητικούς. Κατά τον συγγραφέα, το βιβλίο του Ζαουάχρι Καβαλάρηδες υπό το λάβαρο του προφήτη «υπερθεματίζει τη λογική του καθηγητή του Χάρβαρντ» (σ.116). Οι νεοσυντηρητικοί, όπως οι τζιχαντιστές ήθελαν να φέρουν το Ισλάμ στην Ευρώπη, αυτοί νόμιζαν πως με τον πόλεμο τους κατά του δικτάτορα Σαντάμ θα ξεκινούσε ένας «ενάρετος κύκλος» που θα έφερε τη δημοκρατία στη Μέση Ανατολή. Δεν έλαβαν όμως υπόψη τους το αίσθημα περιθωριοποίησης των ιρακινών σουνιτών και την καθοδηγούμενη από τον Μουσάμπ αλ-Ζαρκάουι «Αλ Κάιντα της Μεσοποταμίας», η οποία στόχευε τόσο τους «άπιστους» δυτικούς (κουφάρ) όσο και τους «αιρετικούς» σιίτες (ραφίντχα). Αυτή η σύγκρουση μέσα στο ισλάμ από το 2005 έως το 2017 ανέδειξε την τρίτη τζιχάντ, η οποία σήμανε το τέλος του «κάθετου» μοντέλου επικεντρωμένου στη μάχη κατά του μακρινού εχθρού. Η τρίτη τζιχάντ συνδύαζε δίκτυα και εδάφη. Οι επιθέσεις στη Μαδρίτη (2004) και στο Λονδίνο (2005) προαναγγέλλουν αυτή την τρίτη φάση στην οποία κύριος στόχος γίνεται η Ευρώπη όπου ζουν πολλοί μουσουλμάνοι.

Η δράση της τρίτης τζιχάντ

Ο συγγραφέας εξετάζει τη δράση της τρίτης τζιχάντ παράλληλα με τις εξελίξεις της Αραβικής Άνοιξης. Ο Κεπέλ χωρίζει την Αραβική Άνοιξη σε δυο ιδεότυπους. Ο ένας οδήγησε στην πτώση των δικτατόρων σε Τυνησία, Λιβύη, Αίγυπτο, όχι όμως και στην αποκατάσταση της δημοκρατίας (με εξαίρεση την Υεμένη). Ο δεύτερος, σε Μπαχρέιν, Υεμένη, Συρία αφενός βάθυνε το ρήγμα εντός του ισλάμ και αφετέρου δεν κατόρθωσε να ανατρέψει τους δικτάτορες. Οι χώρες της πρώτης περίπτωσης, κυρίως η Τυνησία και η Αίγυπτος, όχι τόσο η Λιβύη, χαρακτηρίζονται από εθνική ομοιογένεια, ενιαίο στρατό, ισχυρή μεσαία τάξη που συμμάχησε με τη νεολαία και κάποια κοινωνία των πολιτών. Οι χώρες της δεύτερης περίπτωσης είναι εθνικά κατακερματισμένες, με διασπασμένες στρατιωτικές δυνάμεις, αδύναμα μεσαία στρώματα και ανύπαρκτη κοινωνία των πολιτών. Στον πρώτο ιδεότυπο η διάκριση σουνιτισμού και σιιτισμού, αν και υπαρκτή, δεν διασπά την εθνική ομοιογένεια. Στον δεύτερο, αυτή η διάκριση είναι διάχυτη στην κοινωνία και οδηγεί και στην αποτυχία της ανατροπής των δικτατόρων και στην εμβάθυνση της αντιπαλότητας των δυο μουσουλμανικών δογμάτων. Όλα αυτά οδήγησαν το 2014 σ’ ένα χάος που κατέληξε στην ανάδειξη του κράτους του αραβικού ακρωνύμιου Νταές (Ισλαμικό Χαλιφάτο ή ISIS), όπου για πρώτη φορά η τζιχάντ αποκτά δικά της εδάφη μέσα σε δυο άλλα κράτη, στο Ιράκ και στη Συρία.

gilles kepel detail

Ο Ζιλ Κεπέλ είναι Καθηγητής στο Ινστιτούτο Πολιτικών Σπουδών του Παρισιού, προβεβλημένος μελετητής του αραβικού κόσμου με πλούσιο συγγραφικό έργο και πυκνή αρθρογραφία, από τους βασικότερους συντελεστές του δημόσιου διαλόγου στη Γαλλία για το θέμα του ισλαμισμού, της τζιχάντ και της τρομοκρατίας. Το Έξοδος από το χάος έχει ήδη μεταφραστεί στα Αγγλικά, τα Γερμανικά, τα Ισπανικά και τα Ιταλικά. 

Ο πόλεμος στη Συρία

Στον Συριακό Εμφύλιο, με τραγικά αποτελέσματα, αναμείχθηκαν οι συνήθεις ύποπτοι αλλά και η Ρωσία με την Τουρκία, μέσα από ένα δίκτυο περίεργων συμμαχιών που κατέρρεαν και αναγεννιόνταν με εναλλαγές «φίλων και εχθρών». Κάποιοι ξεκίνησαν επιζητώντας την πτώση του Άσαντ κι έγιναν σύμμαχοί του και το αντίθετο. Σιίτες πολεμούν σουνίτες αλλά και σουνίτες συμμαχούν με σιίτες κατά σουνιτών και σιιτών. Σουνιτικά κράτη (Αίγυπτος, Σαουδική Αραβία και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα) στρέφονται κατά των σουνιτών Αδελφών Μουσουλμάνων και κατά σουνιτικών κρατών (Κατάρ και Τουρκία). Δυτικοί βομβαρδίζουν τον Άσαντ εκ των υστέρων και δεν κάνουν τίποτα εκ των προτέρων και όταν πρέπει. Διαφωνίες, ίντριγκες ανάμεσα στους ποικίλους ηγέτες της τρίτης τζιχάντ και αναμεταξύ τους δολοφονίες. Το σιιτικό Ιράν βοηθά τον αλαουίτη Άσαντ για να συνεχίσει αυτός την καταπίεση των σουνιτών. Και μέσα σ’ όλα ο ρυθμιστικός ρόλος του Πούτιν στο πλευρό του Άσαντ και οι επιθέσεις του Ερντογάν κατά των Κούρδων της Συρίας και του Ιράκ, οι οποίοι εγκαταλείφθηκαν από τους δυτικούς στη μοίρα τους, παρόλο που ήταν οι μόνοι που αντιστάθηκαν σθεναρά στο Χαλιφάτο (τον ISIS). Οι Τούρκοι μπαινοβγαίνουν στα συριακά εδάφη, την ώρα που οι Αμερικανοί το 2011 είχαν εγκαταλείψει το Ιράκ και το 2018 εγκαταλείπουν εντελώς ανοργάνωτα τη Συρία. Ο μόνος που έχει σταθερή στρατηγική, αλλά αρνητική για την ειρήνη και τον εκδημοκρατισμό στην περιοχή, είναι η Ρωσία του Πούτιν.

Το τέλος του Χαλιφάτου

Η πτώση του Χαλιφάτου το 2017 και η δολοφονία του ηγέτη του Αλ Μπαγκντάντι τον Οκτώβριο του 2019 αναδιατάσσει τις στρατηγικές, βάζει και άλλους παράγοντες στην εξίσωση αλλά καθόλου δεν μειώνει το χάος στη Μεσόγειο και στη Μέση Ανατολή. Στο τέλος του βιβλίου ο συγγραφέας υποστηρίζει πως παρά τα φαινόμενα η τζιχάντ με τις μορφές που είχε μέχρι σήμερα, αυτή του Νταές και των Αδελφών Μουσουλμάνων, βρίσκεται σε υποχώρηση. Όχι μόνο λόγω της πτώσης των δυο παραπάνω αλλά και λόγω του  διαφαινόμενου τέλους του πετρελαϊκού κράτους εισοδηματία και της εκ τούτου αποστασιοποίησης των δυο μεγάλων αντιπάλων, της Σαουδικής Αραβίας και του Κατάρ, από τους ουλεμάδες. «Ο πολιτικός ισλαμισμός στις διάφορες εκδοχές του υφίσταται έτσι μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις της πρόσφατης ιστορίας του» (σ. 474). Ο συγγραφέας αναμένει και προαναγγέλλει αλλαγές που θα αποδεσμεύουν τα ιερά κείμενα από την οικειοποίησή τους από τους τζιχαντιστές και θα τα συνδέει με την οργάνωση της κοινωνίας των πολιτών και της σχέσης της με το κράτος. Συνεπώς δεν υποστηρίζει την a priori συμπερίληψη ολόκληρου του ισλάμ στους ανεπίδεκτους «δημοκρατίας», όπως τον διαβάζουν ορισμένοι.

Τι μπορεί και τι πρέπει να γίνει

Υπάρχει κάποιο φως στο τούνελ. Δεν διαφαίνεται όμως στο βιβλίο το τι πρέπει να γίνει ώστε να τελειώσει αυτό το χάος. Ίσως γιατί η θέση του Κεπέλ περί της προτεραιότητας της πολιτικοποίησης της θρησκείας ως αίτιο της ισλαμικής τρομοκρατίας χρειάζεται να συμπληρωθεί με την αναφορά σε κάποιες μεγαλύτερες «δόσεις» κοινωνικών αιτίων, σαν αυτά που επικαλείται ο Ρουά. Σε καμιά περίπτωση αυτή η παρατήρηση δεν σημαίνει πως ο Κεπέλ αγνοεί τα κοινωνικά αίτια της ισλαμοποίησης της πολιτικής τάξης, ούτε πολύ περισσότερο πως αντικειμενοποιεί «πολιτισμούς» περιορίζοντάς τους στην υποτιθέμενη ουσία τους, όπως κάνει ο Χάντιγκτον. Θέτει απλά την προτεραιότητα στην πολιτικοποίηση του ισλάμ και όχι στη διεκδίκηση της ταυτότητας. Αλλά ούτε και η επίκληση της ταυτότητας λύνει την εξίσωση. Το πρόβλημα αφορά και την ταυτότητα και τη θρησκεία. Αφορά και την περιθωριοποίηση των νεαρών μουσουλμάνων σε Ευρώπη και Αραβικό Κόσμο και τον θρησκευτικό φανατισμό.

Το πρόβλημα αφορά και την ταυτότητα και τη θρησκεία. Αφορά και την περιθωριοποίηση των νεαρών μουσουλμάνων σε Ευρώπη και Αραβικό Κόσμο και τον θρησκευτικό φανατισμό.

Η μετάφραση έχει να αντιμετωπίσει ένα σύνολο δύσκολων όρων και ονομάτων και ένα βομβαρδισμό από πληροφορίες και ιστορικά γεγονότα που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν αναγνωστική σύγχυση. Παρόλα αυτά η μεταφράστρια διατηρεί την ενότητα του κειμένου κρατώντας αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη. Η πολύ καλή έκδοση συμπληρώνεται με κατατοπιστικούς πολύχρωμους χάρτες, ένα πληρέστατο Ευρετήριο και ένα υπερπολύτιμο για πολλές χρήσεις Χρονολόγιο.               

Απόσπασμα από το βιβλίο

«Η 11η Σεπτεμβρίου λαμβάνει χώρα κατά τον πρώτο χρόνο της θητείας του Τζορτζ Μπους, όταν μάλιστα ο νέος Πρόεδρος περιβάλλεται από συμβούλους εκ των οποίων πολλοί ανήκουν στο λεγόμενο «νεοσυντηρητικό» ρεύμα σκέψης που θα αναλάβει να δώσει απάντηση στην επίθεση της Αλ- Κάιντα. Όπως και οι τζιχαντιστές, έτσι και εκείνοι ισχυροποιήθηκαν από τη νίκη επί της ΕΣΣΔ το 1989. Από την πλευρά τους, την απέδωσαν στη «σκληρή γραμμή» που πάντα στήριζαν εναντίον εκείνων που επιδίωκαν χαμηλούς τόνους με τη Μόσχα στο πλαίσιο της «ειρηνικής συνύπαρξης». Όπως και ισλαμιστές εχθροί τους πιστεύουν σε μια τελεολογία. Αλλά πρόκειται για εκείνη του τέλους της ιστορίας σύμφωνα με το ομώνυμο βιβλίο του Φράνσις Φουκουγιάμα που κυκλοφόρησε το 1992… (σ. 129).

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΙΑΚΑΝΤΑΡΗΣ είναι συγγραφέας και δρ Κοινωνιολογίας. Τελευταίο βιβλίο του, η μελέτη «Το πρωτείο της δημοκρατίας - Σοσιαλδημοκρατία μετά τη σοσιαλδημοκρατία» (εκδ. Αλεξάνδρεια). 

kepelΈξοδος από το χάος
Κρίση στη Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή
ΖΙΛ ΚΕΠΕΛ
Μτφ: ΑΡΙΣΤΕΑ ΚΟΜΝΗΝΕΛΗ
ΚΛΕΙΔΑΡΙΘΜΟΣ 2020
ΤΙΜΗ ΕΚΔΟΤΗ €17,70 , σελ. 541
 

politeia link more

 

 

 

 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ GILLES KEPEL

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ελευθέριος Βενιζέλος, ο ''Αρχηγός της Φυλής'', ο ''Λυτρωτής των Αλύτρωτων''» της Σοφίας Ηλιάδου-Τάχου (κριτική) – Νέα στοιχεία για τη δράση του Κρητικού πολιτικού

«Ελευθέριος Βενιζέλος, ο ''Αρχηγός της Φυλής'', ο ''Λυτρωτής των Αλύτρωτων''» της Σοφίας Ηλιάδου-Τάχου (κριτική) – Νέα στοιχεία για τη δράση του Κρητικού πολιτικού

Για το βιβλίο της Σοφίας Ηλιάδου-Τάχου «Ελευθέριος Βενιζέλος. Ο ''Αρχηγός της Φυλής'', ο ''Λυτρωτής των Αλυτρώτων''. Μέσα από τα αρχεία της Επιτροπής Εθνικής Αμύνης Κωνσταντινουπόλεως (1920-1922)» (εκδ. Gutenberg). 

Γράφει ο Σήφης Μπουζάκης

...
«Στον δρόμο προς την ουτοπία – Η οικονομική ιστορία του 20ού αιώνα» του Τζέι Μπράντφορντ ΝτεΛoνγκ (κριτική)

«Στον δρόμο προς την ουτοπία – Η οικονομική ιστορία του 20ού αιώνα» του Τζέι Μπράντφορντ ΝτεΛoνγκ (κριτική)

Για το βιβλίο του Τζέι Μπράντφορντ ΝτεΛoνγκ [J. Bradford DeLong] «Στον δρόμο προς την ουτοπία – Η οικονομική ιστορία του 20ού αιώνα» (μτφρ. Κωστής Πανσέληνος, εκδ. Μεταίχμιο).

Γράφει ο Γιώργος Σιακαντάρης

Τα βιβλία οικονομικού περιεχομένου έχ...

«Ελληνικός κομμουνισμός – Μια διεθνική ιστορία (1912-1974)», του Κωστή Καρπόζηλου (κριτική)

«Ελληνικός κομμουνισμός – Μια διεθνική ιστορία (1912-1974)», του Κωστή Καρπόζηλου (κριτική)

Για το βιβλίο του Κωστή Καρπόζηλου «Ελληνικός κομμουνισμός – Μια διεθνική ιστορία (1912-1974)» (εκδ. Αντίποδες). Στην κεντρική εικόνα, Θεσσαλονίκη, 1η Μαΐου 1936.

Γράφει ο Γιώργος Σιακαντάρης

Πορεία από το διεθνικό στο εθνικό ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Διεθνής κατακραυγή: διώκεται από τις αρχές της Ινδίας η συγγραφέας Αρουντάτι Ρόι για δηλώσεις που έκανε το... 2010

Διεθνής κατακραυγή: διώκεται από τις αρχές της Ινδίας η συγγραφέας Αρουντάτι Ρόι για δηλώσεις που έκανε το... 2010

Η Αρουντάτι Ρόι [Arundhati Roy], συγγραφέας μεταξύ άλλων του βιβλίου «Ο θεός των μικρών πραγμάτων» (μτφρ. Μρία Αγγελίδου, εκδ. Ψυχογιός), που κέρδισε το Booker το 1997, είναι σφοδρή πολέμια της κυβέρνησης Μόντι. Πριν από 14 χρόνια είχε ταχθεί υπέρ της ανεξαρτησίας του Κασμίρ και τώρα, έπειτα από τόσα χρόνια, κινήθηκ...

«Ελευθέριος Βενιζέλος, ο ''Αρχηγός της Φυλής'', ο ''Λυτρωτής των Αλύτρωτων''» της Σοφίας Ηλιάδου-Τάχου (κριτική) – Νέα στοιχεία για τη δράση του Κρητικού πολιτικού

«Ελευθέριος Βενιζέλος, ο ''Αρχηγός της Φυλής'', ο ''Λυτρωτής των Αλύτρωτων''» της Σοφίας Ηλιάδου-Τάχου (κριτική) – Νέα στοιχεία για τη δράση του Κρητικού πολιτικού

Για το βιβλίο της Σοφίας Ηλιάδου-Τάχου «Ελευθέριος Βενιζέλος. Ο ''Αρχηγός της Φυλής'', ο ''Λυτρωτής των Αλυτρώτων''. Μέσα από τα αρχεία της Επιτροπής Εθνικής Αμύνης Κωνσταντινουπόλεως (1920-1922)» (εκδ. Gutenberg). 

Γράφει ο Σήφης Μπουζάκης

...
«Μετείκασμα» του Σωκράτη Καμπουρόπουλου (κριτική) – Ό,τι μένει από τις στιγμές της ζωής που χάνονται

«Μετείκασμα» του Σωκράτη Καμπουρόπουλου (κριτική) – Ό,τι μένει από τις στιγμές της ζωής που χάνονται

Για την ποιητική συλλογή του Σωκράτη Καμπουρόπουλου «Μετείκασμα» (εκδ. Θράκα). Κεντρική εικόνα: Αυτοπροσωπογραφία του ζωγράφου Τζόρτζιο Μοράντι.

Γράφει ο Μιχάλης Μακρόπουλος 

Ένα πρόσωπο σ’ ένα χώρο, ένα στιγμιότυ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μηνά Στραβοπόδη «Συμπληγάδες αξιών» το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Ιουνίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ναι, το ξέρω! Δεν έπρεπε να σκοτώσω. Μα έπρεπε να σκοτώσω. Ξέρω, δεν είνα...

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή ΕΚΠΑ Αντώνη Μακρυδημήτρη «Μικρές δοκιμές», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το μείζον πρόβλημα στην εποχή μας έχει ...

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το κατασκοπικό μυθιστόρημα του Λεν Ντέιτον [Len Deighton] «Αποστολή στο Βερολίνο» (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης), το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μάλλον φέρνουν κ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Σύμμαχοι, ενίοτε κι αντίπαλοι. Αγαπημένοι, μα κάποιες φορές σε άλλο μήκος κύματος. Με αφορμή την Ημέρα του Πατέρα (16 Ιουνίου) επιλέξαμε πέντε βιβλία που βρίσκονται σε κυκλοφορία και αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα και την ουσιαστική δύναμη που φέρει ο πατέρας ως ρόλος και ως υπόσταση. Κεντρική εικόνα: ο Φίλιπ Ροθ με...

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ