Raphae Glucksmann

Για το βιβλίο του Rafaël Gluksmann «Τα παιδιά του κενού – Από το αδιέξοδο του ατομικισμού στην αφύπνιση των πολιτών» (μτφρ. Βάλια Καϊμάκη, εκδ. Πόλις).

Του Γιώργου Σιακαντάρη

Ο Γάλλος σκηνοθέτης, δοκιμιογράφος, δημοσιογράφος, ακτιβιστής και συνιδρυτής μαζί με τον οικονομολόγο Τομά Πορσέρ και την οικολόγο ακτιβίστρια Κλερ Νουβιάν ενός πολιτικού κινήματος, του Place Publique, το οποίο σήμερα επιδιώκει την κοινή κάθοδο της γαλλικής Αριστεράς στις ευρωεκλογές,* γιος του φιλόσοφου Αντρέ Γκλυσμάν, δεν είναι άγνωστος στο ελληνικό κοινό. Οι εκδόσεις Πόλις έχουν εκδώσει και το προηγούμενο βιβλίο του, πάλι σε πολύ καλή μετάφραση της Βάλιας Καϊμάκη, με τίτλο Εναντίον της αντιδραστικής σκέψης. Εκεί θέτει στο στόχαστρό του τους gluchsmann antidrastiki skepsiφανερούς εχθρούς των ανοικτών κοινωνιών, όπως οι σαλαφιστές, αλλά και τους κρυφούς, όπως είναι οι ακροδεξιοί αντιδραστικοί, ο Πούτιν και οι φίλοι του. Στο παρουσιαζόμενο εδώ δοκίμιό του αναζητά στον ατομικισμό και στην κυριαρχία του οικονομισμού τους λόγους για τα αδιέξοδα των σύγχρονων δυτικών κοινωνιών.

Ο συγγραφέας υποστηρίζει πως το ερώτημα δεν είναι το γιατί οι μάζες ακολουθούν λάθος δρόμους, αλλά το τι συμβαίνει και οι προοδευτικοί διανοούμενοι, υποστηρικτές μιας ανοικτής κοινωνίας, λοξοδρομούν. Εδώ καταθέτει μια πολύ ωραία εικόνα, παρομοιάζοντας την κοινωνία σαν τον πίνακα του Καραβάτζο «Ο Άγιος Ματθαίος και ο Άγγελος». Στον πίνακα φαίνονται όλα αρμονικά, με τον Άγιο υπό το βλέμμα του Αγγέλου να ακουμπά τα πόδια του σ’ ένα σκαμνί και να συγγράφει το Ευαγγέλιό του. Αν προσέξουμε όμως το σκαμνί, τότε θα παρατηρήσουμε πως η μια πλευρά του βρίσκεται στο κενό. Ο Άγιος κινδυνεύει να πέσει ανά πάσα στιγμή στο κενό. Από εδώ και ο τίτλος του βιβλίου «Τα παιδιά του κενού». Σε ένα τέτοιο κενό στέκεται και η φιλελεύθερη δημοκρατία. Είναι ένα πολιτικό σύστημα που, όπως το πόδι του Ματθαίου, στηρίζεται σε ετοιμόρροπη βάση. Και ποια είναι κατά τον συγγραφέα αυτή η βάση; Μα φυσικά –το φυσικά πάει στον συγγραφέα– η ανατροπή της πρωτοκαθεδρίας του συλλογικού από το ατομικό.

place publique gilets jaunes

Ζούμε σε μια κοινωνία απομόνωσης. Αυτή η μοναξιά κάνει τον άνθρωπο ανήσυχο και ευάλωτο. Μια κοινωνία απομόνωσης προκαλεί άγχος και αυτό στέλνει τους πολίτες σε κοινότητες που τους υπόσχονται προστασία. Αυτή η κοινωνία απομόνωσης όμως δεν είναι αποτέλεσμα δήθεν αντικειμενικών παγκόσμιων εξελίξεων έναντι των οποίων δεν υπάρχει εναλλακτική πρόταση. Αντιθέτως, η κοινωνία της απομόνωσης είναι αποτέλεσμα μιας σειράς κοινωνικο-πολιτισμικών μαχών και πολιτικών αποφάσεων. Είναι αποτέλεσμα της επικράτησης του homo economicus τόσο επί της δημοκρατίας (démocratie) όσο και επί της ρεπουμπλικανικής δημοκρατίας (république).

Σύνθημα του απομονωμένου ανθρώπου των σημερινών συνθηκών δεν είναι η αλληλεγγύη και η ενσυναίσθηση αλλά το «να συντρίψουμε τον άλλο». Άτομα όπως ο Τραμπ καθοδηγούνται μόνο από τη βούληση της προσωπικής επιτυχίας πάση θυσία. 

Ο άνθρωπος βεβαίως δεν είναι τίποτα εκ φύσεως. Τέτοιον ή άλλον τον κάνουν οι κοινωνικές συνθήκες. Αυτές σήμερα οδηγούν στον «άνθρωπο χωρίς ενσυναίσθηση». Στον άνθρωπο που υποτάσσει τα συναισθήματά του στο κέρδος. Σύνθημα του απομονωμένου ανθρώπου των σημερινών συνθηκών δεν είναι η αλληλεγγύη και η ενσυναίσθηση αλλά το «να συντρίψουμε τον άλλο». Άτομα όπως ο Τραμπ καθοδηγούνται μόνο από τη βούληση της προσωπικής επιτυχίας πάση θυσία. Αυτός δεν δίστασε ακόμη και την φοροδιαφυγή ή τον μισογυνισμό του να τα παρουσιάσει ως προσόν. Ο τραμπισμός δεν είναι τίποτα άλλο παρά η χυδαία πεμπτουσία της λατρείας του εαυτού, της λατρείας του winner.

Όσο όμως αποσυντίθενται οι πολιτικές και οι κοινωνικές σχέσεις, τόσο οι κοινωνίες αποτυγχάνουν να ενσωματώσουν τις διαφορετικές ομάδες. Πριν μερικά χρόνια ένας Αμερικανός εργάτης στην ερώτηση «ποιος είναι» μπορούσε να απαντά «είμαι επιστάτης σ’ ένα εργοστάσιο». Σήμερα απαντά πώς «είναι λευκός». Η ατομικοποίηση της ύπαρξης οδηγεί σε υπο-πολιτικές ταυτοποιήσεις που υποκαθιστούν τις συλλογικές ταυτοποιήσεις. Το σύνθημα «καλλιέργησε τη διαφορετικότητά σου» φαντάζει ένα προοδευτικό σύνθημα, αλλά δεν είναι. Όταν η αναγνώριση των διαφορών γίνεται πολιτικό πρόγραμμα, τότε αυτή καταστρέφει τόσο τους υποστηρικτές της όσο και τις –υποτίθεται– υπό προστασία μειονότητες. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι για παράδειγμα στην περίπτωση της ισλαμικής τρομοκρατίας, δεν πρέπει να κρύβουμε πως το μίσος και ο φανατισμός αποτελεί εγγενή τάση στην εσωτερική δυναμική της Ούμα, αλλά δεν πρέπει και να μην συνυπολογίζουμε στις αιτίες της ανόδου του σαλαφισμού και τη γενικευμένη αποσύνθεση των πολιτικών και των κοινωνικών δεσμών αλληλεγγύης.

Raphae Glucksmann et Claire Nouvian

Όσον αφορά την κριτική στη διαφθορά που όλο και εντείνεται από την πλευρά του ακροδεξιού λόγου, ο Γκλυσμάν μας υπενθυμίζει τον Μακιαβέλλι, ο οποίος υποστήριζε ότι αυτή οφείλεται στη διείσδυση των ιδιωτικών συμφερόντων στη δημόσια σφαίρα. Σήμερα η αλληλοεπικάλυψη του δημόσιου και του ιδιωτικού στο όνομα της όποιας αποτελεσματικότητας θέτει μείζονα πολιτικά ζητήματα. Έτσι «το να ελέγχουμε τους ανέργους παρουσιάζεται ως αναγκαιότητα. Το να παλέψουμε ενάντια στα έξυπνα συστήματα που επινοούν οι πλούσιοι για να αποφύγουν τη φορολογία μοιάζει λιγότερο επείγον» (σ. 75). Ορθότατες επισημάνσεις.

Αν και ο Γκλυσμάν τάχθηκε υπέρ του Μακρόν, στον δεύτερο γύρο στη σύγκρουσή του με την Λεπέν, δεν φείδεται σφοδρής κριτικής σ’ αυτόν. Φτάνει ουσιαστικά να τον παρουσιάζει ως κάποιον που αντί να ανανεώσει το ρεπουμπλικανικό πρόταγμα, αποκαθιστά σε συμβολικό επίπεδο τη μοναρχική αισθητική. Υπερβολές με μικρές δόσεις αλήθειας.

Απορεί και αναρωτιέται γιατί εκπλησσόμαστε που ανεβαίνουν οι λαϊκιστές όταν οι ηγέτες μας ταυτίζονται με τα συμφέροντα των πιο ευνοημένων; Είναι η σημερινή Ευρωπαϊκή Ένωση ένα μεταβατικό στάδιο προς την ενοποίηση ή μήπως είναι ένα σταθερό μοντέλο πολιτικής λιτότητας; 

Απορεί και αναρωτιέται γιατί εκπλησσόμαστε που ανεβαίνουν οι λαϊκιστές όταν οι ηγέτες μας ταυτίζονται με τα συμφέροντα των πιο ευνοημένων; Είναι η σημερινή Ευρωπαϊκή Ένωση ένα μεταβατικό στάδιο προς την ενοποίηση ή μήπως είναι ένα σταθερό μοντέλο πολιτικής λιτότητας; Σωστά ερωτήματα, μόνο που οι απαντήσεις τους, κυρίως αυτές που επικαλούνται ως λύση τις «πλατείες», οξύνουν το πρόβλημα, χωρίς να απαντούν καθόλου στους ακροδεξιούς. Είναι εύκολο να λες πως πρέπει να υιοθετήσουμε το σύνθημα «να ξαναπάρουμε τον έλεγχο» από τους ακροδεξιούς, αλλά δεν είναι καθόλου εύκολο να εξηγήσεις πώς αυτό μπορεί να γίνει χωρίς να υποφέρουν οι φιλελεύθερες δημοκρατίες.

Αν και στην κριτική του ο Γκλυσμάν είναι καθαρός, στις πολιτικές του προτάσεις φαίνεται η αμηχανία μιας ριζοσπαστικής Αριστεράς που κριτικάρει τη σοσιαλδημοκρατία ό,τι δεν κάνει αυτά που κάποτε την κατηγορούσε ότι κάνει. Η ριζοσπαστική Αριστερά κατηγορεί τη σοσιαλδημοκρατία πώς έχει εγκαταλείψει το κράτος πρόνοιας, για το οποίο πριν την κατηγορούσε ότι αυτό λειτουργεί ως πέπλο απόκρυψης της καπιταλιστικής ανέχειας. Ο Γκλυσμάν αναζητά απαντήσεις στο πώς μπορούμε να ζήσουμε ξανά ως πολιτικά όντα. Στο Κοινωνικό Συμβόλαιο που προτείνει μιλά για μια φορολογία που θα στηρίζεται στη λογική του ότι το κράτος οφείλει να κάνει φτωχότερα τα άτομα, αρκεί να κάνει το σύνολο πλουσιότερο. Μα αυτό ήταν η χαρακτηριστική πολιτική της μεταπολεμικής σοσιαλδημοκρατίας, και γι’ αυτό όπως και για το κράτος πρόνοιας δέχθηκε τα περισσότερα πυρά από τους ριζοσπάστες της Αριστεράς.

Το μέτωπο που προτείνει να ανοίξουμε κατά του ατομικισμού έχει δυο πλευρές. Η μια είναι αυτό που ονομάζει τραγική ή πολιτική οικολογία. Δεν χρειάζεται –υποστηρίζει– να οικοδομήσουμε περίπλοκα φιλοσοφικά συστήματα για να αντιμετωπίσουμε την κρίση. Αρκεί να ακούσουμε τους επιστήμονες που προειδοποιούν για την καταστροφή του περιβάλλοντος. Βεβαίως, εδώ ξεχνά την κριτική του στους ειδικούς που υποκαθιστούν την πολιτική, αλλά ας το παρακάμψουμε αυτό, για το πιο ουσιαστικό κομμάτι της άποψής του. Αυτό είναι ότι ο πόλεμος κατά του περιβάλλοντος είναι πόλεμος κατά του εαυτού μας. Μόνο η τραγική οικολογία μπορεί να μας βοηθήσει να καταλάβουμε πως χρειάζεται να αμφισβητήσουμε τη σχέση μας με τον κόσμο που εκφράζει ο ατομικισμός. Μόνο «το οικολογικό διακύβευμα θα καταλήξει να ανατρέψει την κυρίαρχη ατομικιστική ιδεολογία» (σ. 148). Έτσι, προτείνει ένα γενικευμένο φόρο στην χρήση των ορυκτών καυσίμων.

André et Raphael Glucksmann

Ακριβώς αυτό έκανε και ο Μακρόν και βρήκε απέναντι του όχι τους «ατομικιστές» αλλά τους εκφραστές των γαλλικών πλατειών, τα Κίτρινα Γιλέκα. Κι αν ακόμη ο Μακρόν εγγυόταν ότι οι φόροι αυτοί θα κατανέμονταν δίκαια μεταξύ πλουσίων και φτωχών, ότι τα χρήματα δεν θα πήγαιναν για να καλύψουν τον προϋπολογισμό και τα ελλείμματα, αλλά να ενισχύσουν το κράτος πρόνοιας, όπως υποστηρίζει ο Γκλυσμάν, τα Κίτρινα Γιλέκα θα ήταν πάλι εδώ. Γιατί το πρόβλημα είναι πολύ βαθύτερο από αυτό που παρουσιάζει ο Γκλυσμάν με τις πέντε προτάσεις του για ένα νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο (συμμετοχική δημοκρατία, καθολικό βασικό εισόδημα με υποχρέωση καθολικής πολιτικής θητείας, σαφής οριοθέτηση της δημόσιας από την ιδιωτική σφαίρα, ισχυρή αποκέντρωση, νέο φορολογικό σύμφωνο). Το πρόβλημα είναι πως η πολιτική που παραμένει εγκλωβισμένη στο πλαίσιο του έθνους κράτους, δεν μπορεί να «ελέγξει» την οικονομία που λειτουργεί σε υπερεθνικά επίπεδα. Όποιος απαντήσει στο πώς μπορεί να επιτευχθεί κάτι τέτοιο θα λύσει και τον γρίφο της επιστροφής της πολιτικής.

Αν κανείς θέλει να προασπίσει τη φιλελεύθερη δημοκρατία, δεν μπορεί να παρουσιάζει τον ατομισμό ως σκαμνί που στέκεται στον αέρα, αλλά ως τον αρχιμήδειο τόπο στον οποίο μπορούμε να σταθούμε για να την υπερασπίσουμε.

Δυστυχώς για τον συγγραφέα, παρά τη γλαφυρότητα της παρομοίωσης του πίνακα του Καραβάτζο, η φιλελεύθερη δημοκρατία ήταν από την αρχή της η αποθέωση του ανεξάρτητου και αυτόνομου ατόμου που μόνο ως τέτοιο στις νεωτερικές κοινωνίες εντάσσεται σε διαφορετικά κοινωνικά σύνολα αποκτώντας και διαφορετικές ταυτότητες. Οπότε, αν κανείς θέλει να προασπίσει τη φιλελεύθερη δημοκρατία, δεν μπορεί να παρουσιάζει τον ατομισμό ως σκαμνί που στέκεται στον αέρα, αλλά ως τον αρχιμήδειο τόπο στον οποίο μπορούμε να σταθούμε για να την υπερασπίσουμε.

Η φιλελεύθερη δημοκρατία κινδυνεύει όντως να γκρεμιστεί, αλλά αυτό δεν οφείλεται στον ατομικισμό. Οφείλεται στο ότι αυτή η αρχή έπαψε να λειτουργεί όπως γινόταν στο πλαίσιο του έθνους κράτους και καλείται σήμερα να βρει τρόπους λειτουργίας της στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης. Να λειτουργήσει έτσι ώστε να επανακοινωνικοποιήσει τα απομονωμένα άτομα, για να μην αναζητούν αυτά καταφύγιο στις αντιδραστικές λύσεις που τους προσφέρουν οι ακροδεξιές.

Αν και συμφωνώ με την προφανή διαπίστωση του συγγραφέα για την ήττα της Αριστεράς, δεν συμφωνώ πως αυτή οφείλεται στο ότι έγινε φιλελεύθερη. Η απλοϊκή μομφή κατά του ατομικισμού ως αιτία του κακού τον παρασέρνει σε πολλές άλλες απλοϊκές απαντήσεις. Δεν μπορεί να ισχυρίζεται κάποιος ότι είναι υπέρ της συνάντησης της μεσότητας φιλελευθερισμού και ρεπουμπλικανισμού και την ίδια στιγμή να θεωρεί τη βασική αρχή του πρώτου, τον ατομικισμό, ως αιτία της ήττας του δεύτερου. Σωστά ορίζει τον φιλελευθερισμό ως προσπάθεια διαχωρισμού του δημόσιου από το ιδιωτικό. Αλλά αν είναι όντως κάτι τέτοιο ο φιλελευθερισμός, τότε ο ατομισμός ως βασική αρχή του φιλελευθερισμού δεν μπορεί να θεωρείται το «εργαλείο» με το οποίο επιχειρείται η άλωση του δημόσιου από το ιδιωτικό. Ο ατομικισμός δεν μπορεί να θεωρείται ως ο κύριος ένοχος της ανόδου είτε της αντιδραστικής είτε της νεοφιλελεύθερης σκέψης. Γιατί για τη μεν αντιδραστική σκέψη το άτομο δεν υπάρχει, υπάρχουν μόνο οι κοινότητες, και για τον δε νεοφιλελευθερισμό υπάρχει μόνο το άτομο. Αλλά φιλελεύθερος ατομικισμός δεν σημαίνει νεοφιλελεύθερο απομονωμένο άτομο. Το ακριβώς αντίθετο σημαίνει. Η αναζήτηση της ρεπουμπλικανικής δημοκρατίας την οποία ο ίδιος προτείνει ως κύριο αίτημα, γίνεται όχι αρνούμενοι τα άτομα, αλλά εντάσσοντας την ενέργειά τους στο κοινωνικό σύνολο.

Απόσπασμα από το βιβλίο

«Το να κατανοήσουμε και να διορθώσουμε την κίνηση του σκαμνιού του Ματθαίου προϋποθέτει την αναζήτηση της “μεσότητας”, μιας έννοιας του Αριστοτέλη. Χωρίς να εκφράζει καμιά προτίμηση για ένα χλιαρό κέντρο, αυτή η “μεσότητα” μπορεί να γίνει ριζοσπαστική όταν το επιτάσσουν οι περιστάσεις. Απαιτεί από εμάς να αναπτύξουμε ιδέες, στάσεις, σχέδια, στα μέτρα των προβλημάτων της δικής μας εποχής και του δικού μας τόπου. Ας έχουμε πάντα στο μυαλό μας δυο ερωτήματα: Προς τα πού και μέχρι πού γέρνει το σκαμνί (η διάγνωση); Προς τα πού και μέχρι πού να σπρώξουμε προς την αντίθετη κατεύθυνση για να μην πέσει το σκαμνί (η θεραπεία);»

* Χθες, στις 16 Μαρτίου, κι ενώ είχε γραφτεί αυτό το άρθρο, το Γαλλικό Σοσιαλιστικό Κόμμα ανακοίνωσε ότι υποδεικνύει τον Ραφαέλ Γκλυκσμάν ως επικεφαλής του ψηφοδελτίου του στις Ευρωεκλογές, κι άρα ότι συντάσσεται πίσω από το κίνημα Place Publique. 

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΙΑΚΑΝΤΑΡΗΣ είναι συγγραφέας και δρ Κοινωνιολογίας.
Τον Απρίλιο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αλεξάνδρεια το βιβλίο του «Το πρωτείο της δημοκρατίας. Σοσιαλδημοκρατία μετά τη σοσιαλδημοκρατία».
 
ta paidia tou kenouΤα παιδιά του κενού
Από το αδιέξοδο του ατομικισμού στην αφύπνιση των πολιτών
Rafaël Gluksmann
Μτφρ. Βάλια Καϊμάκη
Πόλις 2019
Σελ. 224, τιμή εκδότη € 15,00
 
 politeia link more
 
 
 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Κράτα το φιλί, του Μάσσιμο Ρεκαλκάτι

Κράτα το φιλί, του Μάσσιμο Ρεκαλκάτι

Για το βιβλίο του Μάσσιμο Ρεκαλκάτι «Κράτα το φιλί – Σύντομα μαθήματα για τον έρωτα», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέλευθος στη σειρά Μικρή βιβλιοθήκη, σε μετάφραση του Χρήστου Πονηρού. Στην κεντρική φωτογραφία, ο Αντέρως, θεός του ώριμου έρωτα, αδερφός του Έρωτα, όπως αναπαρίσταται στην κορυφή συντριβανιού ...

Ο Σελίν φαιοχίτωνας, του Χανς-Έριχ Καμίνσκι

Ο Σελίν φαιοχίτωνας, του Χανς-Έριχ Καμίνσκι

Για το βιβλίο του Hanns-Erich Kaminski «Ο Σελίν φαιοχίτωνας» (μτφρ. Χαράλαμπος Μαγουλάς, εκδ. Μάγμα).

Του Μύρωνα Ζαχαράκη

Το πρόβλημα της ανάμειξης των διανοουμένων στην πολιτική, καθώς και των (όχι πάντα θετικών)...

Έξω απ' τα δόντια: Δοκίμια 1937-1975, του Άρη Αλεξάνδρου

Έξω απ' τα δόντια: Δοκίμια 1937-1975, του Άρη Αλεξάνδρου

Για τον συγκεντρωτικό τόμο του Άρη Αλεξάνδρου «Έξω απ' τα δόντια: Δοκίμια 1937-1975» (εκδ. Πατάκη).

Του Διονύση Μαρίνου

Μακριά από το αγριεμένο πλήθος, μόνος, κατάμονος, ένας μονήρης μάρτυρας μπρος σε ιδεολογικά δόρατα που τρυπούσαν, βία που γεννούσε α...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Δε μ’ αρέσει η βροχή, της Τασούλας Τσιλιμένη (κριτική)

Δε μ’ αρέσει η βροχή, της Τασούλας Τσιλιμένη (κριτική)

Για το εικονογραφημένο βιβλίο της Τασούλας Τσιλιμένη «Δε μ’ αρέσει η βροχή!» (εικονογράφηση Βασίλης Παπατσαρούχας, εκδ. Διάπλους).

Του Ανδρέα Καρακίτσιου

Η Τασούλα Τσιλιμένη είναι καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, όπου διδάσκει τις κλασικές θεματι...

Ανακοινώθηκαν τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας Κύπρου 2020

Ανακοινώθηκαν τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας Κύπρου 2020

Στην Λουΐζα Παπαλοΐζου για το μυθιστόρημά της «Το Βουνί» (εκδ. Το Ροδακιό) και τον Ρήσο Χαρίση για την ποιητική συλλογή του «Θάλασσα εσωτερικού χώρου» (εκδ. Κίχλη) απονέμονται τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας Κύπρου για την βιβλιοπαραγωγή του 2020. Όλα τα βραβεία σε όλες τις κατηγορίες.

Επιμέλεια: Book...

Λάσα Μπουγάτζε: «Συγχωρούν το ψέμα, την αλήθεια ποτέ»

Λάσα Μπουγάτζε: «Συγχωρούν το ψέμα, την αλήθεια ποτέ»

Επιβιβαζόμαστε με τον Lasha Bugadze στο «Λογοτεχνία Εξπρές». Μια συζήτηση με τον Γεωργιανό συγγραφέα με αφορμή την πρώτη έκδοση βιβλίου του στα ελληνικά.

Της Αγγελικής Δημοπούλου

Τι νομίζετε ότι μπορεί να συμβεί όταν Γερμανοί συγκεντρώνουν 100 αλλόγλωσ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή, της Κέιτ Κερκπάτρικ (προδημοσίευση)

Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή, της Κέιτ Κερκπάτρικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη βιογραφία της Simone de Beauvoir «Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή» (μτφρ. Στέλλα Κάσδαγλη), της Kate Kirkpatrick που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Για τη...

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Χριστίνας Πουλίδου «Χωρίς πυξίδα», που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2025

«Βρομοκατάσταση» συνόψισε ο Μορ...

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Δημήτρη Ινδαρέ «Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες. Με αφορμή ένα δημοτικό τραγούδι του Μοριά», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

20 Οκτωβρίου 2021 ΕΛΛΗΝΕΣ

Το Φανταστικό στην Ελλάδα: Ο λόγος στους εκδότες του

«Η Άγνωστη Καντάθ», «Αίολος», «Οξύ», «Φανταστικός Κόσμος», «Anubis», «Sελίνι»: Έξι εκδοτικοί οίκοι που αγαπούν την Επιστημονική Φαντασία, το Fantasy και τον Τρόμο τοποθ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ