alt

Για τα βιβλία του Friedrich Dürrenmatt «Οι φυσικοί» (μτφρ. Μάρθα Κουτσιούμπα-Παιονίδη, εκδ. Ροές) και «Ερεθίσματα» (μτφρ. Βασίλης Πατέρας, εκδ. Ροές).

Του Γιώργου Λαμπράκου

Υπάρχει ένα φιλολογικό ανέκδοτο σύμφωνα με το οποίο, όταν οι θαυμαστές του Ελβετού συγγραφέα Ρόμπερτ Βάλζερ τον επισκέπτονταν στο ψυχιατρικό άσυλο και τον ρωτούσαν γιατί δεν γράφει, εκείνος απαντούσε: «Δεν είμαι εδώ για να γράφω, αλλά για να είμαι τρελός». Ένας από αυτούς, ο Τόμας Μαν, έγραψε το γνωστότερο μυθιστόρημα με θέμα την παραμονή σε ένα ελβετικό σανατόριο (Το μαγικό βουνό) για να δείξει πόσο ρευστά ήταν ανέκαθεν, και παραμένουν, τα όρια ανάμεσα στη λογική και το παράλογο, στο φυσιολογικό και το παθολογικό, στην ιδιοφυΐα (επιστημονική ή καλλιτεχνική) και την τρέλα. Εντέλει, στον πολιτισμό και τη βαρβαρότητα.

Με τη συμβολή κορυφαίων φυσικών και άλλων επιστημόνων η γνώση για τα στοιχειώδη σωματίδια της ύλης προχώρησε σε τέτοιο βαθμό ώστε στα μέσα του 20ού αιώνα κατασκευάστηκαν και δοκιμάστηκαν με τρομερή επιτυχία τα πρώτα όπλα μαζικής καταστροφής της ανθρωπότητας.

Τα παραπάνω μπορεί να τα γνώριζε ο γερμανόφωνος Ελβετός συγγραφέας Φρίντριχ Ντίρενματ (1921-1990) όταν αποφάσισε να τοποθετήσει το θεατρικό έργο του Οι φυσικοί (1962) σε ένα «τρελοκομείο (να που μου ξέφυγε η λέξη!)», όπως σημειώνει περιπαικτικά στο εισαγωγικό κείμενο της Πρώτης Πράξης. Παράλληλα, ωστόσο, υπήρχε μια νέα συνθήκη την οποία αποφάσισε να συμπεριλάβει στον λογοτεχνικό στοχασμό του: με τη συμβολή κορυφαίων φυσικών και άλλων επιστημόνων η γνώση για τα στοιχειώδη σωματίδια της ύλης προχώρησε σε τέτοιο βαθμό ώστε στα μέσα του 20ού αιώνα κατασκευάστηκαν και δοκιμάστηκαν με τρομερή επιτυχία τα πρώτα όπλα μαζικής καταστροφής της ανθρωπότητας. Ο μεταπολεμικός κόσμος του Ψυχρού Πολέμου δεν άφηνε πολλά περιθώρια αισιοδοξίας: όχι μόνο η συνειδητή απόφαση κάποιου ηγέτη των δύο υπερδυνάμεων για επίθεση, αλλά και κάποιο εντελώς τυχαίο αλλά παρεξηγήσιμο συμβάν, θα μπορούσε να αλλάξει μια για πάντα το πρόσωπο της Γης. Αυτός ο φόβος έχει μειωθεί, αλλά δεν έχει παρέλθει. 

Οι φυσικοί είναι ένα έργο δύο Πράξεων με πρωταγωνιστές τρεις άνδρες που βρίσκονται έγκλειστοι σε ένα άσυλο και (παριστάνουν πως) είναι επιστήμονες: ο «Νεύτων», ο «Αϊνστάιν» και ο «Μαίμπιους». Οι φόνοι που διαπράττουν στο άσυλο, φόνοι φαινομενικά παράδοξοι καθώς έχουν ως θύματα τις νοσοκόμες που τους φροντίζουν και τους αγαπούν, φέρνουν στο προσκήνιο έναν αστυνομικό επιθεωρητή που προσπαθεί να ανακαλύψει την αλήθεια, ενώ πρωταγωνιστικό ρόλο θα παίξει και η ψυχίατρος-διευθύντρια του ασύλου. Η ασταμάτητη εναλλαγή των ταυτοτήτων, οι χιουμοριστικοί αλλά και γλυκόπικροι διάλογοι, οι ισχυρές εσωτερικές συγκρούσεις των χαρακτήρων, αλλά προπάντων οι απόψεις των «φυσικών» για το κατά πόσο ο επιστήμονας οφείλει να διαδραματίσει έναν ηθικό ρόλο στην κοινωνία συγκροτούν ένα έργο αγωνιώδες, γοητευτικό και λίαν «παράδοξο» (όπως το θέλει και το αποκαλεί ο ίδιος ο συγγραφέας του). Η επιμελημένη έκδοση (Ροές, 2017) συμπληρώνεται από μια εισαγωγή και ένα επίμετρο της Μάρθας Κουτσιούμπα-Παιονίδη, μεταφράστριας του έργου που επιμελήθηκαν η Εύη Μαυρομμάτη και η Μαρία Σπυριδοπούλου, καθώς επίσης από έναν πρόλογο του Επαμεινώνδα Βαμπούλη. 

Ένα ερώτημα είναι: πρέπει οι επιστήμονες να νοιάζονται για τις συνέπειες των επιτευγμάτων τους; Ωστόσο, ένα πιο προχωρημένο (και πιο δύσκολο) ερώτημα είναι: μπορούν;

Πρόκειται λοιπόν για ένα έργο με έντονα στοιχεία ηθικού στοχασμού. Σκοπός του συγγραφέα δεν είναι να επιβάλει την άποψη που ενδεχομένως έχει όσον αφορά το κεντρικό θέμα του (τι ευθύνη φέρει ο επιστήμονας για τις συνέπειες των ανακαλύψεων και εφευρέσεών του), αλλά να αναδείξει τη σχετική προβληματική βάζοντας τον αναγνώστη/θεατή να σκεφτεί τι τίμημα πιστεύει πως πληρώνει από την ομολογουμένως μεγάλη υλική βελτίωση της ζωής του λόγω της τεχνοεπιστήμης. Εάν υπάρχει ένα συμπέρασμα, αυτό είναι μάλλον πως δεν μπορούμε να μιλάμε για τον άνθρωπο, από τη μία πλευρά, και για την τεχνοεπιστήμη, από την άλλη, ωσάν αυτά να είναι δύο διακριτά στοιχεία. Η ζωή του σύγχρονου ανθρώπου είναι αδύνατον να περιγραφεί εκτός του κόσμου τον οποίο διαμορφώνει καθημερινά η τεχνοεπιστήμη. Όχι όμως μόνο του σύγχρονου: τα εργαλεία, η συνεργασία και η γνώση έκαναν τον άνθρωπο αυτό που είναι, χαρίζοντάς του την κεντρική θέση μεταξύ των ζώων στον αγώνα για την επιβίωση. Μένει να δούμε αν το τεχνικό προβάδισμα του ανθρώπου θα παραμείνει ένα πλεονέκτημα ή θα στραφεί οριστικά εναντίον του – κάτι με το οποίο καταπιάνεται και ο Ντίρενματ. Μέχρι στιγμής, η υπόλοιπη φύση έχει πληρώσει ακριβά το ανθρώπινο προβάδισμα.   

Ένα ερώτημα είναι: πρέπει οι επιστήμονες να νοιάζονται για τις συνέπειες των επιτευγμάτων τους; Ωστόσο, ένα πιο προχωρημένο (και πιο δύσκολο) ερώτημα είναι: μπορούν; Από τότε  που η επιστήμη ενώθηκε με την τεχνολογία  (19ος αιώνας κ.ε.), ο επιστήμονας δεν λειτουργεί πια τόσο ως μεμονωμένη ιδιοφυΐα (πάντα θα υπάρχουν, βέβαια, τέτοιες), όσο ως τμήμα ή όργανο μιας δομής αδιανόητα ισχυρότερης από τον ίδιον. Ο Ντίρενματ αναγνωρίζει πως το σχετικό πρόβλημα είναι πλέον λιγότερο ατομικό και περισσότερο συλλογικό. Σήμερα οι επιστήμες, όπως όλα, αλληλοσυνδέονται: δεν μπορούμε π.χ. να θέλουμε να έχουμε εξαιρετική ιατρική και συγχρόνως να εναντιωνόμαστε στην πρόοδο στην πληροφορική ή τη μηχανική ή τη χημεία ή τη βιολογία – αναφέρω την ιατρική επειδή, όσοι είναι «τεχνοφιλικοί» τη θυμούνται πρώτη, ενώ όσοι είναι «τεχνοφοβικοί» συνηθίζουν να την ξεχνούν (μέχρι βέβαια να πάνε για εγχείριση). 

alt
Ο Friedrich Dürrenmatt

Το ζήτημα της χρήσης της τεχνολογίας δεν είναι άσπρο-μαύρο, δεν είναι τόσο απλό όσο το μαθαίναμε στο σχολείο με το παράδειγμα για το νυστέρι που πότε αφαιρεί και πότε σώζει ζωές, ενώ ούτε η επιστήμη, που ανέκαθεν αξιώνει πως είναι «καθαρή» και «ουδέτερη», μπορεί πλέον να θεωρηθεί τέτοια.

Επομένως, το ζήτημα της χρήσης της τεχνολογίας δεν είναι άσπρο-μαύρο, δεν είναι τόσο απλό όσο το μαθαίναμε στο σχολείο με το παράδειγμα για το νυστέρι που πότε αφαιρεί και πότε σώζει ζωές, ενώ ούτε η επιστήμη, που ανέκαθεν αξιώνει πως είναι «καθαρή» και «ουδέτερη», μπορεί πλέον να θεωρηθεί τέτοια. Τα υλικά επιτεύγματα λόγω της τεχνοεπιστήμης είναι υπαρκτά και θαυμαστά, αλλά ενέχουν πάντα και το τίμημά τους (π.χ. η δραματική αύξηση του μέσου όρου ζωής ανέδειξε το φαινόμενο της άνοιας, ενώ υπάρχουν πολλές χώρες στις οποίες οι θάνατοι από τροχαία υπερβαίνουν τους θανάτους από πολέμους). Το έργο Οι φυσικοί, σαν τη λωρίδα του Μαίμπιους (είναι πιθανό το όνομα του ενός «φυσικού» να έχει παρθεί από τον σπουδαίο Γερμανό μαθηματικό που την επινόησε: τα μικρά ονόματα του θεατρικού χαρακτήρα και του πραγματικού επιστήμονα πάντως διαφέρουν), μας βάζει σε μια απαιτητική πορεία ηθικού και κοινωνικού προβληματισμού που, όταν φτάνει στο τέλος της, ξαναγυρνά στην αφετηρία. Όσο για την «τρέλα» της σύγχρονης επιστήμης, αυτή φανερώνεται και στο απόφθεγμα του μεγάλου Δανού φυσικού Νιλς Μπορ: «Η θεωρία σας είναι τρελή, μα όχι αρκετά τρελή για να είναι αληθινή». 

Το γεγονός ότι αυτό το θέμα απασχολούσε τον Ντίρενματ καθίσταται πρόδηλο εάν, παράλληλα με τους Φυσικούς, διαβάσει κανείς τα Ερεθίσματα (μτφρ. Βασίλης Πατέρας, Ροές, 2017), μια ανθολογία σύντομων και εύστοχων στοχασμών πάνω σε ποικίλα ζητήματα. Ο συγγραφέας αναγνωρίζει πως η τεχνοεπιστήμη έχει πάρει μια αυτόνομη πορεία την οποία και είναι αναγκασμένη να διατηρήσει («Ο κόσμος θα γίνει ένας απέραντος τεχνικός χώρος, διαφορετικά θα παρακμάσει») και παράλληλα φανερώνει το τίμημα που πληρώνουμε: «Ζούμε σήμερα σ’ έναν κόσμο τον οποίο γνωρίζουμε λιγότερο από όσο υποθέτουμε. Έχουμε χάσει την εικόνα του κόσμου και εθιστήκαμε στις εικόνες. […] Ο άνθρωπος αισθάνεται πως η εικόνα του σύγχρονου κόσμου, έτσι όπως έχει οικοδομηθεί, είναι πλέον κατανοητή μόνο στους επιστήμονες». Αυτό φυσικά δεν συμβαίνει μόνο στον καπιταλιστικό κόσμο, αλλά συνέβαινε και στον κομμουνιστικό. Ο Ντίρενματ αφενός φροντίζει να πάρει αποστάσεις από τις ακρότητες του πρώτου, αφετέρου κατανοεί πως ο δεύτερος, βασισμένος στην «κομματική μυθολογία» και «θρησκεία» του μαρξισμού, είναι κάθε άλλο από πρότυπο προς μίμηση. 

«Ο σύγχρονος άνθρωπος έχει εθιστεί στη βαρβαρότητα του πολιτισμού του»: αυτή η θέση του Ντίρενματ (βλ. Ερεθίσματα) μοιάζει ικανή να συνοψίσει την κοσμοθεώρησή του στους Φυσικούς, πιθανόν και στο υπόλοιπο έργο του. Συγγραφέας πολιτικοποιημένος με την ευρύτατη έννοια και όχι στρατευμένος σε ιδεολογίες και κόμματα, σκεπτικιστής και είρων, ανήσυχος και ανησυχαστικός, διαψεύδει με το πολυσχιδές έργο του πως η Ελβετία είναι η χώρα που, καθώς λέγεται, ξέρει να βγάζει μόνο σοκολάτες και ρολόγια.

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΑΜΠΡΑΚΟΣ είναι μεταφραστής και συγγραφέας.


Αποσπάσματα από τα βιβλία

ΜΑΙΜΠΙΟΥΣ: Γνωρίζουμε κάποιους νόμους που μπορούμε να κατανοήσουμε και ορισμένες θεμελιώδεις σχέσεις μεταξύ φαινομένων ασύλληπτων από τη νόησή μας· αυτό είναι όλο. Όλα τα άλλα μάς διαφεύγουν και αποτελούν μυστήριο απροσπέλαστο από τη λογική. Έχουμε φτάσει στο τέλος της διαδρομής μας. Η ανθρωπότητα όμως έχει μείνει πολύ πίσω. Εμείς παλέψαμε να χαράξουμε το δρόμο της προόδου, αλλά κανείς τώρα δεν ακολουθεί τα χνάρια μας· φτάσαμε στο τέρμα, αλλά εκεί μας περίμενε το κενό. Η επιστήμη μας έχει γίνει πια φρικτή. Οι έρευνές μας κατέληξαν να είναι επικίνδυνες, οι ανακαλύψεις μας θανατηφόρες. Για μας τους φυσικούς δεν υπάρχει άλλη επιλογή παρά η συνθηκολόγηση με την πραγματικότητα. Αυτή δε βαδίζει με τον δικό μας ρυθμό, δε μας προφταίνει. Θα αφανιστεί εξαιτίας μας. Πρέπει να πάρουμε τις γνώσεις μας πίσω· εγώ τις έχω πάρει. (Οι φυσικοί)

Η αγάπη είναι ένα θαύμα που επαληθεύεται ξανά και ξανά, το κακό είναι ένα γεγονός που είναι πάντα υπαρκτό. Η δικαιοσύνη καταδικάζει το κακό, η ελπίδα θέλει να το διορθώσει και η αγάπη το παραβλέπει. Μόνο αυτή είναι ικανή να δεχτεί την ευλογία όπως μας δίνεται. Δεν υπάρχει τίποτα δυσκολότερο, το γνωρίζω αυτό. Ο κόσμος είναι φριχτός και παράλογος. Την ελπίδα ότι υπάρχει νόημα πίσω απ’ όλη αυτή την ανοησία, πίσω απ’ όλον αυτό τον τρόμο, τη διατηρούν μόνο εκείνοι που επιμένουν να αγαπούν. (Ερεθίσματα)


altΟι φυσικοί
Μια κωμωδία σε δύο πράξεις
Friedrich Dürrenmatt
Μτφρ. Μάρθα Κουτσιούμπα-Παιονίδη
Ροές 2017
Σελ. 192, τιμή εκδότη €14,85

alt

 

 

 

 

altΕρεθίσματα
Friedrich Dürrenmatt
Μτφρ. Βασίλης Πατέρας
Ροές 2017
Σελ. 192, τιμή εκδότη €10,60

alt

 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ FRIEDRICH DÜRRENMATT

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Τέοντορ Ράικ και Άλις Μίλερ: Τα ψυχικά τραύματα, η παιδαγωγική και η ανάγκη για αγάπη

Τέοντορ Ράικ και Άλις Μίλερ: Τα ψυχικά τραύματα, η παιδαγωγική και η ανάγκη για αγάπη

Με αφορμή το βιβλίο του Τέοντορ Ράικ [Theodor Reik] «Η ανάγκη να μας αγαπούν» (μτφρ. Ροζίνα Μπέρκνερ, εκδ. Αλεξάνδρεια) και  τη μελέτη της Άλις Μίλερ [Alice Miller] «Για το καλό σου: Αρχή πάντων διαπαιδαγώγηση» (μτφρ. Εύη Μαυρομμάτη, εκδ. Ροές).

Του Μύρωνα Ζαχαράκη

...
«Τρεις γκινέες» της Βιρτζίνια Γουλφ – Μνημείο πνευματικής διαύγειας και ηθικής τόλμης

«Τρεις γκινέες» της Βιρτζίνια Γουλφ – Μνημείο πνευματικής διαύγειας και ηθικής τόλμης

Ένα βιβλίο που γράφτηκε σχεδόν έναν αιώνα πριν και παραμένει μέχρι σήμερα επίκαιρο και διαφωτιστικό, το οποίο μας μιλάει για την κατάσταση της γυναίκας σε έναν κόσμο όπου όλα ρυθμίζονται και κανοναρχούνται από τους άντρες, για τους άντρες. Τίτλος του, «Τρεις γκινέες», και συγγραφέας του, η Βιρτζίνια Γουλφ (μτφρ. Μυρ...

«Ο τελευταίος πίνακας ή το πορτρέτο του Θεού» της Ελέν Σιξού (κριτική)

«Ο τελευταίος πίνακας ή το πορτρέτο του Θεού» της Ελέν Σιξού (κριτική)

Για το δοκίμιο της Ελέν Σιξού (Helen Cixous), «Ο τελευταίος πίνακας ή το πορτρέτο του Θεού» (μτφρ. Θωμάς Συμεωνίδης, εκδ. Σαιξπηρικόν)

Της Έλσας Κορνέτη

Μια παράλληλη πραγματικότητα είναι η τέχνη, που δίνει την ψευδαίσθηση μιας επιδιόρθωσης της πραγματ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Γιον Φόσε: «Θαυμάζω τον Ίψεν γιατί ήξερε να μισεί»

Γιον Φόσε: «Θαυμάζω τον Ίψεν γιατί ήξερε να μισεί»

Σε συνέντευξή του στο Revistascena, ο Νορβηγός δραματουργός Jon Fosse μίλησε για την πολυετή πορεία του στον χώρο του θεάτρου. Τα πρώτα δύο μέρη της γνωστής επταλογίας του «Το άλλο όνομα» κυκλοφόρησαν πρόσφατα από τις εκδόσεις Gutenberg, σε μετάφραση Σωτήρη Σουλιώτη.

Επιμέλεια: ...

Το μίσος για την ελληνική λογοτεχνία

Το μίσος για την ελληνική λογοτεχνία

Σκέψεις του γνωστού συγγραφέα σχετικά με την ανυποληψία της νεοελληνικής πεζογραφίας στο ελληνικό κοινό. Στην κεντρική εικόνα, τμήμα από το έργο «Portrait of George Dyer in a Mirror» (1968), του Φράνσις Μπέικον.

Του Αλέξη Πανσέληνου

Έγινε πρόσφατα μεγά...

Διαβάζοντας με τον Παναγιώτη Εξαρχέα

Διαβάζοντας με τον Παναγιώτη Εξαρχέα

Πρόσωπα από το χώρο των τεχνών, των ιδεών και του πολιτισμού, αποκαλύπτουν τον δικό τους αναγνωστικό χαρακτήρα, τη μύχια σχέση τους με το βιβλίο και την ανάγνωση. Σήμερα, σκηνοθέτης Παναγιώτης Εξαρχέας απαντά σε 20 κλασικές ή απρόσμενες βιβλιοφιλικές ερωτήσεις.

Επιμέλεια: Λεωνίδας Καλούσης ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα του Χάρη Βλαβιανού «Πλατωνικοί διάλογοι ή γιατί στο σπήλαιο κάνουν όλοι πάρτι», που θα κυκλοφορήσει μέσα Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΕΛΟΣ ΚΑΛΟ ΟΛΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ

...
«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Κώστα Καβανόζη «Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας – Το μυθιστόρημα τεκμηρίων και η λογοτεχνικότητα του αναφορικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Πατάκη, τέλη Σεπτεμβρίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

Δέκα κλασικά βιβλία που λογοκρίνονται ξανά και ξανά

Δέκα κλασικά βιβλία που λογοκρίνονται ξανά και ξανά

Πολλοί πιστεύουν πως η εποχή που τα λογοτεχνικά βιβλία απαγορεύονταν και καίγονταν στην πυρά έχει παρέλθει. Στην πραγματικότητα, μέχρι και σήμερα, πολλές συντηρητικές ομάδες σε πολλές χώρες του κόσμου επιχειρούν να λογοκρίνουν και να καταστρέψουν ακόμα και έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, με διάφορες δικαιολογίες....

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ