alt

Για το βιβλίο του Razmig Keucheyan «Αριστερό Ημισφαίριο – Μια χαρτογραφία της νέας κριτικής σκέψης» (μτφρ. Γιώργος Καράμπελας, εκδ. Angelus novus).

Του Θωμά Συμεωνίδη

Άλλο θεωρία και άλλο σκέψη. Δεν είναι τυχαίο ότι και στη σύγχρονη φιλοσοφία, διανοητές με μεγάλο εκτόπισμα έθεσαν ευθέως το ζήτημα της σκέψης, έστω και αν, αναμενόμενα ίσως, το ζήτημα τέθηκε μέσα από το δικό τους πλαίσιο εννοιών και τις δικές τους στοχεύσεις. Από πολλές πλευρές βέβαια, αυτή η εστίαση στη σκέψη θεωρήθηκε ως υπεκφυγή από το ζητούμενο της πράξης, με όλες τις πιθανές ερμηνείες του όρου. Πράξη σημαίνει δρω, θέτω, δηλώνω, διεκδικώ, έρχομαι σε ρήξη, αμφισβητώ, μετασχηματίζω, αλλάζω. Αλλά στο βαθμό που όλα αυτά προβάλλονται σε ένα σύστημα, λαμβάνουν χώρα στο εσωτερικό ενός συστήματος (δηλαδή: μίας δομής, μίας κοινωνίας, ενός κράτους, ενός σχηματισμού κρατών, κοινοτήτων, ενός μηχανισμού, ενός θεσμού ή ενός πλέγματός τους) υπάρχει, έστω και άρρητα, μία θεωρία για το πώς λειτουργούν τα πράγματα και αυτή η ιδιαίτερη οπτική που υποστηρίζει η θεωρία, φέρει πάλι μέσα της μία εικόνα για το πώς θα έπρεπε να έχουν τα πράγματα. Αυτό το πώς θα έπρεπε να έχουν τα πράγματα και πού πρέπει να ανατρέξουμε για να ενεργοποιήσουμε δυναμικές αλλαγής της κατάστασης, θίγει πολλά πεδία ταυτόχρονα και αυτός ο κοινός τόπος που ορίζεται από τη συνάντηση αυτών των πεδίων αποδόθηκε με τον όρο Κριτική Θεωρία.

Αυτό το πώς θα έπρεπε να έχουν τα πράγματα και πού πρέπει να ανατρέξουμε για να ενεργοποιήσουμε δυναμικές αλλαγής της κατάστασης, θίγει πολλά πεδία ταυτόχρονα και αυτός ο κοινός τόπος που ορίζεται από τη συνάντηση αυτών των πεδίων αποδόθηκε με τον όρο Κριτική Θεωρία.

Παραδοσιακά, η Κριτική Θεωρία είναι ταυτισμένη με τη Σχολή της Φρανκφούρτης, της οποία τα πιο επιφανή μέλη είναι, από την πρώτη γενιά, οι Αντόρνο και Χορκχάιμερ, από τη δεύτερη, ο Χάμπερμας, από την τρίτη ο Χόνετ. Με καταβολές στη μαρξιστική θεωρία και διασταυρώσεις με την κοινωνική θεωρία, την κοινωνιολογία, τη φιλοσοφία της εκπαίδευσης, την ψυχανάλυση, την ηθική και την αισθητική (και πολλά άλλα, ανάλογα με την περίπτωση), η Κριτική Θεωρία αποτέλεσε τη βάση πάνω στην οποία αναπτύχθηκαν νέες κριτικές θεωρίες. Ο Ραζμίγκ Κεσεγιάν, συγγραφέας του βιβλίου και καθηγητής στο πανεπιστήμιο της Σορβόννης (Paris-IV) θα υποστηρίξει ότι σημείο καμπής, όχι τόσο για την ανάδυση (την οποία τοποθετεί στις δεκαετίες του 1960 και 1970), αλλά κυρίως για την εδραίωση των νέων κριτικών θεωριών ήταν το 1989. Ως βασικούς εκπροσώπους αυτών των νέων θεωριών αναφέρει την Μπάτλερ, τον Μπαντιού, τον Τζέιμσον, τον Μπάμπα, τη Σπίβακ, τον Χόλογουεϊ, τον Ζίζεκ.

Στο πλαίσιο που θέτει στην εισαγωγή του ο Κεσεγιάν ορίζει ως κριτικές τις θεωρίες αυτές «που αμφισβητούν την υπάρχουσα κοινωνική τάξη με συνολικό τρόπο». Συμπληρώνει επίσης: «Είτε είναι ριζοσπαστική είτε πιο μετριοπαθής, η “κριτική” διάσταση των νέων κριτικών θεωριών εδράζεται στη γενικότητα της αμφισβήτησής τους απέναντι στον σημερινό κοινωνικό κόσμο». Βέβαια, αυτό που θα περίμενε ίσως ένας πιο απαιτητικός αναγνώστης, θα ήταν και η εστίαση, εισαγωγικά τουλάχιστον, με τη μορφή βασικών αναφορών προσανατολισμού, σε δύο βασικές έννοιες: Την κριτική και τη σκέψη. Και αυτό γιατί η έννοια της «κριτικής σκέψης» βρίσκεται στον τίτλο (και άρα τίθεται στο επίκεντρο της πραγμάτευσης του συγγραφέα). Προφανώς ο Κεσεγιάν μέσα από τον όρο «κριτική σκέψη» εννοεί τους διανοητές που παράγουν κριτική θεωρία. Ωστόσο, αυτή η ταύτιση, υποσκάπτει μεθοδολογικά το όλο εγχείρημα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το εγχείρημα αποτυγχάνει κιόλας. Το αντίθετο μάλλον: ο συγγραφέας, αποφεύγοντας τη συστηματικότητα της ανάλυσης, απευθύνεται συνειδητά σε ένα πιο μεγάλο ακροατήριο και καταφέρνει τελικά να μας παραδώσει ένα έργο το οποίο δικαίως έχει γίνει αναφορά για την εισαγωγή στις σύγχρονες κριτικές θεωρίες.

Ο Κεσεγιάν εντοπίζει με καίριο τρόπο τις αλλαγές που προκλήθηκαν στην κίνηση και το περιεχόμενο των ιδεών, όχι μόνο μέσα από τις πολιτικές εξελίξεις, αλλά και από τις αλλαγές στα μέσα επικοινωνίας και τη γεωγραφική διαφοροποίηση που διέπει τη σχέση ανάμεσα στην παραγωγή θεωρίας και την πανεπιστημιακή κοινότητα.

Στο πρώτο μέρος του βιβλίου, ο Κεσεγιάν προσπαθεί να υποστηρίξει αυτό που αποκαλεί ως «ήττα της κριτικής σκέψης» και την οποία συνδέει με μία αλλαγή στον προσανατολισμό της θεωρίας: από το καθεστώς του ορθόδοξου μαρξισμού (η κίνηση της θεωρίας προς την πράξη) υπήρξε η μετάβαση στο καθεστώς του δυτικού μαρξισμού (η κίνηση της θεωρίας προς τον εαυτό της) καθώς η εμπειρία συγκεκριμένων πολιτικών γεγονότων προκάλεσε μία αναδίπλωση στην ίδια τη θεωρία. Ο Κεσεγιάν εντοπίζει με καίριο τρόπο τις αλλαγές που προκλήθηκαν στην κίνηση και το περιεχόμενο των ιδεών, όχι μόνο μέσα από τις πολιτικές εξελίξεις, αλλά και από τις αλλαγές στα μέσα επικοινωνίας και τη γεωγραφική διαφοροποίηση που διέπει τη σχέση ανάμεσα στην παραγωγή θεωρίας και την πανεπιστημιακή κοινότητα. Ωστόσο, η άποψη του Κεσεγιάν ότι από τη στιγμή που «οι κριτικοί θεωρητικοί σταδιοδρομούν κυρίως στον χώρο του πανεπιστημίου, υπάγονται στους νόμους που τον διέπουν», συνιστά μία μονοδιάστατη προσέγγιση του πανεπιστήμιου. Και αν η έμφαση του Κεσεγιάν είναι στα πανεπιστήμια των ΗΠΑ, αυτό δεν σημαίνει ότι οι σύγχρονοι εκπρόσωποι της κριτικής θεωρίας έχουν μία μόνιμη έδρα εκεί. Το αντίθετο μάλλον ισχύει, με το καθεστώς του επισκέπτη καθηγητή και τη συνεχή κινητικότητα να είναι μάλλον ο κανόνας.

Ο Κεσεγιάν προσπαθεί να ισορροπήσει διαρκώς ανάμεσα στην εξέλιξη των ιδεών από τη μία και την επικαιρότητα από την άλλη, συμπληρώνοντας με τρόπο αποσπασματικό και περισσότερο βιβλιογραφικό, την αναφορά σε βασικές έννοιες, όπως αυτή της αλλοτρίωσης για παράδειγμα. Ωστόσο, πρέπει να του αναγνωριστούν μία σειρά από ποιότητες: διαυγής και αναλυτικός, όταν εξετάζει για παράδειγμα τις υπόγειες θεωρητικές κινήσεις στο σώμα της κριτικής θεωρίας κατά την περίοδο 1960-1970. Πρωτότυπος και δημιουργικός, όταν επιχειρεί να διατυπώσει μία τυπολογία των σύγχρονων διανοούμενων της κριτικής θεωρίας. Συνοπτικός και σαφής, όταν δίνει πολύ γρήγορα ένα περίγραμμα της θεωρίας και των θέσεων των διανοητών που εξετάζει. Χαρτογράφος, όταν αναδεικνύει όλο το πλέγμα και την τυπολογία των σχέσεων που μπορεί να υπάρχει ανάμεσα στη θεωρία, στην πράξη, τα κινήματα, τους κρατικούς θεσμούς. Βιογράφος, όταν αναφέρεται στη ζωή, την πολιτική δράση, τη διανοητική παρακαταθήκη των ανθρώπων που θεωρεί ότι συνέβαλαν σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό σε αυτό που αποκαλείται κριτική σκέψη. Ουσιαστικός, όταν επιχειρεί να αναδείξει τις βασικές θεματικές που απασχολούν τη σύγχρονη κριτική σκέψη και τους άξονες γύρω από τους οποίους οργανώνεται.

Στο δεύτερο μέρος του βιβλίου του, θα εστιάσει στις σύγχρονες κριτικές θεωρίες και πιο συγκεκριμένα στον τρόπο με τον οποίο οι σύγχρονοι στοχαστές προβαίνουν σε αναλύσεις με αντικείμενο το σημερινό παγκόσμιο οικονομικό, πολιτικό και πολιτισμικό σύστημα. Στην πρώτη ενότητα του δεύτερου μέρους, η ανάλυση του Κεσεγιάν θα αναδείξει πολλές επιμέρους προβληματικές, όπως ο ιμπεριαλισμός, ο καπιταλισμός, το ευρωπαϊκό οικοδόμημα, η οικολογία, προβληματικές οι οποίες εντάσσονται κάτω από τον γενικό τίτλο «σύστημα». Στη δεύτερη ενότητα, υπό τον γενικό τίτλο «υποκείμενα», η εστίαση θα μετατοπιστεί στο ζήτημα της χειραφέτησης που συνοψίζεται στη διαδικασία εντοπισμού δυνητικών φορέων κοινωνικού μετασχηματισμού.

Στη δεύτερη ενότητα, ο Κεσεγιάν θα αναφερθεί σε εκείνους τους θεωρητικούς όπου υπάρχει μία προγραμματική πραγμάτευση του κεντρικού ερωτήματος σχετικά με τα χαρακτηριστικά του υποκειμένου, ατομικού ή συλλογικού, που μέσα από τη δράση του μπορεί να γίνει φορέας κοινωνικού μετασχηματισμού.

Στην πρώτη ενότητα του δεύτερου μέρους, ο Κεσεγιάν παραθέτει βιογραφικά στοιχεία για κάθε θεωρητικό που παρουσιάζει, αλλά και τις βασικές έννοιες, τις βιβλιογραφικές πηγές, τις περιοδικές εκδόσεις, τον σχετικό κύκλο ιδεών και ανθρώπων, τις ζυμώσεις, τα ρεύματα, τα κρίσιμα γεγονότα και ζητήματα της εποχής. Στη δεύτερη ενότητα, ο Κεσεγιάν θα αναφερθεί σε εκείνους τους θεωρητικούς όπου υπάρχει μία προγραμματική πραγμάτευση του κεντρικού ερωτήματος σχετικά με τα χαρακτηριστικά του υποκειμένου, ατομικού ή συλλογικού, που μέσα από τη δράση του μπορεί να γίνει φορέας κοινωνικού μετασχηματισμού. Η επιλογή να ξεκινήσει ο Κεσεγιάν την πραγμάτευσή του από τον Ζακ Ρανσιέρ είναι εύστοχη καθώς στο έργο του Ρανσιέρ υπάρχουν κρίσιμες συνάψεις ανάμεσα στην πολιτική θεωρία, τη φιλοσοφία της εκπαίδευσης και την αισθητική, αλλά και ένας εγγεγραμμένος διάλογος και μία ιστορία ρήξεων, αποκλίσεων, συγκλίσεων με θεωρητικούς όπως ο Αλτουσέρ, ο Μπαλιμπάρ, ο Ζίζεκ, η Μπάτλερ, ο Μπουρντιέ, ο Μπαντιού.

Τελικά, το Αριστερό ημισφαίριο μπορεί να θεωρηθεί ως πολύτιμη αναφορά και παρακαταθήκη στη βιβλιογραφία που πραγματεύεται την κριτική θεωρία. Το αν υπάρχει κάποιος σκεπτικισμός σε σχέση με την προσέγγιση του Κεσεγιάν και τον τρόπο με τον οποίο παρουσίασε μία χαρτογραφία της νέας κριτικής σκέψης, είναι η αδυναμία του να τοποθετηθεί με έναν ουσιαστικά κριτικό τρόπο απέναντι στην πραγματικότητα. Ισχύει όντως ότι «ο σημερινός κόσμος μοιάζει στην εκρηκτικότητά του μ’ εκείνον στον οποίο εμφανίστηκε ο κλασικός μαρξισμός» με τη μόνη διαφορά σε σχέση με τότε να είναι η «απουσία ενός σαφώς αναγνωρίσιμου “υποκειμένου χειραφέτησης”»; Πότε μιλάμε τελικά μέσα από το πρίσμα της θεωρίας και πού είναι η σκέψη για να μας θέσει πέρα και έξω από αυτήν; Το σημαντικότερο ζητούμενο ίσως σήμερα, και αυτό που μένει να εκπληρωθεί ως συνεισφορά στον χώρο των κριτικών θεωριών είναι μια ουσιαστική πραγμάτευση των μεθοδολογικών και ηθικών ζητημάτων που μοιραία εμπλέκονται όταν διανοητές (θεωρητικά/φιλοσοφικά υποκείμενα) μιλούν για άλλα υποκείμενα και κυρίως, αν συνεχίζει ο όρος χειραφέτηση να είναι δόκιμος, να τεθεί με τρόπο σαφή, ειδικά όταν αναφερόμαστε σε κριτικές θεωρίες, ποιος είναι ο ορίζοντας χειραφέτησης των ίδιων των διανοητών και αυτών που χαρτογραφούν τη σκέψη τους.

* Ο ΘΩΜΑΣ ΣΥΜΕΩΝΙΔΗΣ είναι συγγραφέας.

altΑριστερό Ημισφαίριο
Μία χαρτογραφία της νέας κριτικής σκέψης
Razmig Keucheyan
Μτφρ. Γιώργος Καράμπελας
Angelus novus 2017
Σελ. 448, τιμή εκδότη €21,94

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ RAZMIG KEUCHEYAN

 

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Πώς να (μην) είστε συντηρητικοί», του Ρότζερ Σκρούτον (κριτική)

«Πώς να (μην) είστε συντηρητικοί», του Ρότζερ Σκρούτον (κριτική)

Για το βιβλίο του Roger Scruton «Πώς να (μην) είστε συντηρητικοί» (μτφρ. Ρηγούλα Γεωργιάδου, εκδ. Παπαδόπουλος).

Του Μύρωνα Ζαχαράκη

Σήμερα, ο όρος «συντηρητισμός» είναι ίσως ένας από τους πιο ασαφείς και κακοποιημένους όρους του πολιτικού μας λεξ...

«Μακιαβέλλι: Η τέχνη τού να διδάσκεις στους ανθρώπους τι πρέπει να φοβούνται» του Πατρίκ Μπουσρόν (κριτική)

«Μακιαβέλλι: Η τέχνη τού να διδάσκεις στους ανθρώπους τι πρέπει να φοβούνται» του Πατρίκ Μπουσρόν (κριτική)

Για το βιβλίο του Patrick Boucheron «Μακιαβέλλι: Η τέχνη τού να διδάσκεις στους ανθρώπους τι πρέπει να φοβούνται» (μτφρ. Μήνα Πατεράκη-Γαρέφη, εκδ. Πατάκη).

Του Γιώργου Σιακαντάρη

Γνωρίζουμε πραγματικά ποιος και τι ήταν ο Μακιαβέλλι...

«Ο καρπός της ασθενείας μου» του Νικήτα Σινιόσογλου (κριτική)

«Ο καρπός της ασθενείας μου» του Νικήτα Σινιόσογλου (κριτική)

Για το δοκίμιο του Νικήτα Σινιόσογλου «Ο καρπός της ασθενείας μου – Δοκίμιο με σάρκα και οστά» (εκδ. Κίχλη). Κεντρική εικόνα: Πίνακας, λάδι σε καμβά (2016) © Clive Head.

Της Ιωάννας Κυριακίδου

Ο Νικήτας Σινιόσογλου είναι ένας αλλόκοτος συγγρα...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ιστορίες από την «Πολιτεία» των βιβλίων: Ο Μάνος Κοντολέων θυμάται...

Ιστορίες από την «Πολιτεία» των βιβλίων: Ο Μάνος Κοντολέων θυμάται...

Ένα πορτρέτο του βιβλιοπωλείου «Πολιτεία» πολυπρισματικό, φιλοτεχνημένο από τις αφηγήσεις και τις ιστορίες συγγραφέων και μεταφραστών. Σήμερα, ο συγγραφέας Μάνος Κοντολέων.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η σχέση όλων μας με την ανάγνω...

1ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων: Αναλυτικό πρόγραμμα εκδηλώσεων και συζητήσεων

1ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων: Αναλυτικό πρόγραμμα εκδηλώσεων και συζητήσεων

Αυτό είναι αναλυτικά το ιδιαίτερα πλούσιο πρόγραμμα εκδηλώσεων αλλά και θεματικών συζητήσεων που θα λάβουν χώρα στη διάρκεια των πέντε ημερών, 29 Ιουνίου - 3 Ιουλίου, στο 1ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων. 

Επιμέλεια: Book Press

Πρόγραμμα Εκ...

«Ίνκουμπους» του Βαγγέλη Γιαννίση – Θρίλερ για γερά στομάχια

«Ίνκουμπους» του Βαγγέλη Γιαννίση – Θρίλερ για γερά στομάχια

Για το αστυνομικό μυθιστόρημα «Ίνκουμπους», του Βαγγέλη Γιαννίση (εκδ. Διόπτρα).

Της Κατερίνα Σιδέρη

Το Ίνκουμπους του Βαγγέλη Γιαννίση αποτελεί τη συνέχεια μιας σειράς βιβλίων μυστηρίου και θρίλερ του συγγραφέα, με κεντρικό ήρωά τους τον επιθεωρητή Άντερς. Τούτη τη φορά ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Ηλία Μαγκλίνη «Το μόνο της ζωής τους ταξίδι – Μικρά Ασία. Οδοιπορικό σε πόλεμο και σε ειρήνη», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Άκουσέ με.

Σε όλη μας τη ...

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα των Stephen King & Peter Straub «Το φυλαχτό» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Ιουνίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2

...
«Το τραγούδι της γοργόνας» της Σαρµέιν Κλιφτ (προδημοσίευση)

«Το τραγούδι της γοργόνας» της Σαρµέιν Κλιφτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της Charmian Clift «Το τραγούδι της γοργόνας» (μτφρ. Φωτεινή Πίπη), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 9 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Κάλυμνος μας αποκαλύφθηκε σταδιακά. Εκ π...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Επιλογή 30 βιβλίων non fiction, τα οποία κυκλοφόρησαν τους προηγούμενους μήνες: Ιστορία, φιλοσοφία, πολιτική και διανόηση, έμφυλη βία και δικαιώματα και, βέβαια, Μικρασιατική Καταστροφή. Και στο τέλος, μια ιδιαίτερη πρόταση μεταφρασμένης λογοτεχνίας.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...
Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

To 2021 ήταν η χρονιά της μαύρης λογοτεχνίας. Το βραβείο Νόμπελ αλλά και το γαλλικό Γκονκούρ απονεμήθηκαν σε συγγραφείς που γεννήθηκαν στην Αφρική αλλά βρήκαν φωνή στις χώρες που μετανάστευσαν. Τα βραβεία επισφράγισαν μια ευρύτερη αύξηση του ενδιαφέροντος για έργα μαύρων συγγραφέων, κυρίως Αμερικανών, που τους ανακα...

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ