alt

Για το βιβλίο του Witold Gombrowicz Διαθήκη (μτφρ. Θεόφιλος Τραμπούλης, εκδ. Πατάκη).

Του Γιώργου Λαμπράκου

Ο Πολωνός συγγραφέας μυθιστορημάτων, διηγημάτων και θεατρικών Βίτολντ Γκομπρόβιτς (1904-1969) δεν είναι μια συνηθισμένη περίπτωση. Με ευγενή καταγωγή, αναθρεμμένος με υπηρέτες και ιδιωτικούς δασκάλους, σπουδαγμένος νομικός μα χωρίς καμία επιθυμία ούτε και ουσιαστική ικανότητα για άσκηση του επαγγέλματος, εκκεντρικός, πολυταξιδεμένος, αμφιφυλόφιλος, άθεος, αυτοεξόριστος επί 24 χρόνια στην Αργεντινή χωρίς να μιλά ισπανικά, ξανά αυτοεξόριστος μέχρι τον θάνατό του στη Γαλλία, ο Γκομπρόβιτς θυμίζει με τον επαναστατημένο τρόπο ζωής του μιαν άλλη εποχή. Τότε, οι περισσότεροι Ευρωπαίοι συγγραφείς, εξαιτίας τρομερών εξωτερικών μεταβολών και εσωτερικών διχασμών, ανελέητης διαμάχης με το κατεστημένο (όσο ζούσε, τα περισσότερα έργα του Γκομπρόβιτς παρέμεναν απαγορευμένα στην κομμουνιστική Πολωνία – εκδίδονταν στο Παρίσι στα πολωνικά), καθώς και διαβίωσης σε μια γεωγραφική επικράτεια με συχνούς πολέμους, έπρεπε να παίρνουν συχνά οριακές αποφάσεις.      

Eκκεντρικός, πολυταξιδεμένος, αμφιφυλόφιλος, άθεος, αυτοεξόριστος επί 24 χρόνια στην Αργεντινή χωρίς να μιλά ισπανικά, ξανά αυτοεξόριστος μέχρι τον θάνατό του στη Γαλλία.

Ακόμα και η απόφαση του Γκομπρόβιτς να εκδοθεί ένα βιβλίο με τις προσωπικές του απόψεις για τα έργα του είναι κάπως οριακή, αν σκεφτούμε τον μοναχικό και ιδιόρρυθμο χαρακτήρα του. Κάποια στιγμή, στα μέσα της δεκαετίας του 1960 και ενώ το έργο του μεταφράζεται και διαδίδεται σε δεκάδες χώρες μετατρέποντάς τον σε λογοτεχνική διασημότητα, ένας νεαρός Γάλλος συγγραφέας και εκδότης, ο Ντομινίκ ντε Ρου, παθιάζεται τόσο πολύ μαζί του ώστε τον πείθει να κάνουν κάποιες συνομιλίες με θέμα τη ζωή και το έργο του. Ο Πολωνός συγγραφέας, θεωρώντας πως το έργο του έχει παρερμηνευθεί και διαστρεβλωθεί σε ακραίο βαθμό, και ενόψει της αυξανόμενης φήμης του (φέρεται μάλιστα να είναι υποψήφιος για Νόμπελ), αποφασίζει να ενδώσει και να απαντήσει στις ερωτήσεις του ντε Ρου γραπτώς (κυρίως λόγω μιας ασθένειας που τον ταλαιπωρούσε επί χρόνια, αλλά και επειδή έχει πολλά να πει…). Το αποτέλεσμα είναι η λογοτεχνική του Διαθήκη (1968), που πρόσφατα κυκλοφόρησε και στα ελληνικά σε μετάφραση Θεόφιλου Τραμπούλη.   

Αντιφατική προσωπικότητα

Όπως διαπιστώνει αμέσως ο αναγνώστης της Διαθήκης, ο Γκομπρόβιτς είναι ο άρχοντας της αντίφασης: ένας ευγενής που περιφρονεί την ευγενή καταγωγή του, ένας μεγαλοαστός που ταυτίζεται με τους οικονομικά κατώτερους και σαγηνεύεται από «τις altεκτροπές της ύπαρξης», ένας υπερώριμος που χλευάζει την υποτιθέμενη ωριμότητα του δυτικού ανθρώπου, ένας λογικός που αντιμάχεται την καθαρή λογική, ένας τετραπέρατος που διακωμωδεί την εξυπνάδα, ένας απολιτικός (όπως επισημαίνει ο ίδιος) που δηλώνει (στην αμέσως επόμενη σελίδα) ακροαριστερός και υπέρμαχος του προλεταριάτου, ένας εστέτ που λατρεύει τα φτηνά καταγώγια, ένας τζέντλεμαν που δεν διστάζει να μπλέξει με τον αργεντίνικο υπόκοσμο, ένας συγγραφέας με τρομακτική αυτοπεποίθηση που ισχυρίζεται πως ζει στο μεσοδιάστημα των πραγμάτων (όλα «τα ανάμεσα της ζωής μου», όπως γράφει), ένας ανθρωπιστής που αποστρέφεται τον ρόλο του διανοούμενου, ένας τύπος πέραν του καλού και του κακού που ως άλλος Νίτσε μιλά ακατάπαυστα για την ηθική, ένας θεωρητικός που απεχθάνεται τις θεωρίες, ένας «αντιπαριζιάνος» που κατέληξε στο Παρίσι, ένας «αντιλογοτεχνικός» που έγινε διάσημος για τη λογοτεχνία του, ένα «αουτσάιντερ» που παίρνει συνεχώς βραβεία (οι τρεις τελευταίες λέξεις σε εισαγωγικά είναι αυτοχαρακτηρισμοί). Ο Γκομπρόβιτς είναι προπαντός υπερήφανος για τις αντιφάσεις του: έχει τα πάντα μέσα του και τα ξεδιπλώνει απλόχερα και χαρισματικά μπροστά μας ώστε να τα εκτιμήσουμε.

Ακολουθώντας τον ίδιο τον δημιουργό μες στο εργαστήρι του, βλέπουμε πως από το πρώτο του βιβλίο (Αναμνήσεις της εποχής της ανωριμότητας, 1933) μέχρι το τελευταίο του (Κόσμος, 1965) δεσπόζουν ορισμένες ιδέες και τάσεις, εκ των οποίων η Μορφή, η ανωριμότητα, το παράλογο και η παρωδία είναι μάλλον οι βασικότερες. Η Μορφή είναι μια ιδιαζόντως πολυδιάστατη έννοια, που στη σκέψη του Γκομπρόβιτς φανερώνει κατά κύριο λόγο την κατάσταση της ασταμάτητης αλληλεπίδρασης και αλληλοδιαμόρφωσης των ανθρώπων, καθώς και τη συνακόλουθη έκφραση αυτής της κατάστασης στις διάφορες καλλιτεχνικές μορφές. Όταν μάλιστα οι μορφές αυτές είναι ισχυρές, επηρεάζουν με τη σειρά τους την πορεία της συνείδησης και αυτοσυνείδησης μορφώνοντας, διαμορφώνοντας και παραμορφώνοντας την ανθρώπινη ύπαρξη. Ο άνθρωπος, ωστόσο, παραμένει πάντα δέσμιος της Μορφής, ανίκανος να φτάσει στο έσχατο βάθος της αυτεπίγνωσής του, ικανός το πολύ-πολύ (αν είναι ιδιοφυής) να συμμετέχει λίγο παραπάνω από τους άλλους σε νέες διαπλάσεις της Μορφής. Ή, όπως έγραφε κάπου ο  Σιοράν, «Η ύπαρξη είναι λογοκλοπία».

Σε όλα τα έργα του Γκομπρόβιτς, πεζογραφικά και θεατρικά, το παράλογο ξεδιπλώνεται με χιούμορ, διορατικότητα και έναν καλά κρυμμένο, αλλά υπαρκτό, ανθρωπισμό.

Με την έννοια της Μορφής σχετίζεται, μεταξύ άλλων, η «παραπλανητικά απλοϊκή» έννοια της ανωριμότητας, ιδίως όπως φανερώνεται στο πρώτο του μυθιστόρημα, το θεοπάλαβο Φερντυντούρκε (1937). Εδώ, σε μια άκρως παρωδιακή μορφή, ο Γκομπρόβιτς γκρεμίζει την αυτοπεποίθηση του δυτικού ανθρώπου για την υποτιθέμενη ορθολογικότητα και ωριμότητά του, τις υποτιθέμενες λύσεις του απέναντι στα μεγάλα προβλήματα – κι όλα αυτά, ας μην το ξεχνάμε, προτού ξεσπάσει ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος. Όπως σημειώνει: «Η αφετηρία μου είναι παραπλανητικά απλοϊκή: Υποκρινόμαστε όλοι μας ότι είμαστε πιο έξυπνοι και πιο ώριμοι από ό,τι είμαστε στην πραγματικότητα».  

Όσον αφορά το παράλογο, τα πράγματα είναι λίγο πιο σαφή, τουλάχιστον από ιστορική άποψη: μεγαλώνοντας στον Μεσοπόλεμο, στην πιο ενδιαφέρουσα και ταραγμένη εποχή του 20ού αιώνα, ο Γκομπρόβιτς ένιωσε βαθιά μέσα του το παράλογο της ύπαρξης, όπως το ένιωσαν όχι μόνο οι άλλοι δύο κορυφαίοι πεζογράφοι του πολωνικού μοντερνισμού (Βίτκιεβιτς, Σουλτς), αλλά και οι «συνάδελφοί» τους στο Παρίσι (Μπέκετ, Ιονέσκο, Καμύ, Σαρτρ), στη Βιέννη, στο Βερολίνο, στο Λονδίνο και στις άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Σε όλα τα έργα του Γκομπρόβιτς, πεζογραφικά και θεατρικά, αυτό το παράλογο, ένα παράλογο που σχετίζεται ιδιαίτερα με τη θεμελιώδη έννοια της αποτυχίας (όπως τη βλέπουμε κυρίως στο έργο του Μπέκετ και του Σιοράν), ξεδιπλώνεται με χιούμορ, διορατικότητα και έναν καλά κρυμμένο, αλλά υπαρκτό, ανθρωπισμό. Ο δικός του ανθρωπισμός, ωστόσο, δεν ενέχει την ευκολία, την κολακεία, τον λαϊκισμό του συνηθισμένου ανθρωπισμού: πόσοι συγγραφείς έχουν τα κότσια να δηλώνουν πως γράφουν «μόνο για λόγους εγωιστικούς» επειδή δεν διαθέτουν το «πτυχίο» που τους λέει ότι οφείλουν «να καθοδηγούν την ανθρωπότητα»;

alt

Η Διαθήκη ενός πολιτισμένου βαρβάρου

Στη Διαθήκη του ο Γκομπρόβιτς μάς μιλά για ένα σωρό ανθρώπους, πράγματα και καταστάσεις: για την Πολωνία ως μια χώρα στις παρυφές του νεότερου ευρωπαϊκού πνεύματος, όπου «τα μεγάλα κινήματα της ευρωπαϊκής κουλτούρας» έφταναν μόνο ως «μια εξασθενημένη ηχώ» (εδώ, όσα επισημαίνει θυμίζουν την Ελλάδα με τρόπο ιλαροτραγικό). Θα αναφερθεί στις νεανικές εξεγέρσεις της δεκαετίας του ΄60, για τις οποίες επιφυλάσσει δηκτικά σχόλια: «Οι φοιτητικές ταραχές στην Ανατολική Ευρώπη δεν μοιάζουν καθόλου με αυτές της Δύσης. Οι πρώτες είναι αποτέλεσμα δυστυχίας, οι δεύτερες κορεσμού». Θα πει πως «η λογοτεχνία του μέλλοντος εξαρτάται από τον επανανθρωπισμό του απάνθρωπου» και πως «ο πρωταρχικός στόχος της δημιουργικής λογοτεχνίας είναι να δώσει νέα πνοή στα προβλήματά μας […] Περιμένω από τη νέα γενιά μια αλλαγή στον τόνο».

Όλες τις απόψεις τις διατυπώνει σε ένα ύφος παιγνιώδες, προκλητικό, παραδοξολογικό, σαρκαστικό και αυτοσαρκαστικό.

Σε άλλο σημείο θα επισημάνει ότι «σε πολύ λίγο καιρό η επιστήμη και η τεχνολογία θα καταργήσουν τη διάκριση μεταξύ δεξιάς και αριστεράς και θα μας θέσουν άλλα, ριζικά διαφορετικά προβλήματα»: πρόβλεψη εύστοχη και προχωρημένη για την εποχή της, την οποία μισό αιώνα μετά οι περισσότεροι διανοούμενοι, συγγραφείς και καλλιτέχνες, ιδίως στα καθ’ ημάς, αδυνατούν να κατανοήσουν, ενόσω τσακώνονται τσαλαβουτώντας ακόμα σε παρωχημένες έννοιες και ιδέες. Όλες αυτές τις απόψεις, ωστόσο, τις διατυπώνει σε ένα ύφος παιγνιώδες, προκλητικό, παραδοξολογικό, σαρκαστικό και αυτοσαρκαστικό: «Εγώ είμαι χιουμορίστας, γελωτοποιός, ακροβάτης, προβοκάτορας. Τα έργα μου κάνουν διπλές κωλοτούμπες για να διασκεδάσουν το κοινό μου. Εγώ είμαι τσίρκο, λυρισμός, ποίηση, τρόμος, καβγάς, παιχνίδια, τι άλλο θέλετε;»         

Η ελληνική έκδοση της Διαθήκης συνοδεύεται από εκτενές «Παράρτημα» με εισαγωγικά κείμενα του ντε Ρου και του Μορίς Ναντό (ο Γκομπρόβιτς είναι «επαγγελματίας έφηβος» σημειώνει ο πρώτος, είναι ένας «πολιτισμένος Βάρβαρος» διαπιστώνει ο δεύτερος), αυτό- και εργοβιογραφία, καθώς και πολλές επιστολές μεταξύ Γκομπρόβιτς και ντε Ρου, που αναλώνονται κυρίως σε πρακτικά, εκδοτικά θέματα. Σε αυτές, ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι πολεμικές απόψεις του ντε Ρου για τη γαλλική διανόηση («Οι νέοι συγγραφείς είναι ένας μύθος. Υπάρχουν οι συγγραφείς κι αυτοί που δεν είναι συγγραφείς»), ενώ και ο Γκομπρόβιτς δεν μασάει τα λόγια του: «Θα απαντήσω στην ερώτησή σας σχετικά με την οργισμένη νεολαία (εάν ήμουν ο Στρατηγός [ενν., ο ντε Γκωλ], θα τους έβαζα όλους φυλακή για αλητεία, ιδίως τους μουσάτους)».

Σε μια παλαιότερη κριτική μας για το τελευταίο μυθιστόρημα του Πολωνού συγγραφέα («Ένας συνηθισμένος, ασυνήθιστος κόσμος», Bookpress, 10/3/2013), είχαμε σημειώσει τα εξής: «Το παράλογο, το γκροτέσκο, η βλακεία, ο ειρωνικός σκεπτικισμός, η ριζική απορία, η ετερογονία των σκοπών, η εναλλαγή έκπληξης και πλήξης, η αμφιθυμία μεταξύ ασημαντότητας και πανσημίας, το ανοίκειο προσώπων και πραγμάτων, η χιουμοριστική μπουρδολογία συνθέτουν ένα πολύσημο και παραδόξως συγκινητικό μυθιστόρημα». Τα ίδια ισχύουν και για την παρούσα πνευματική του διαθήκη. Όσοι γνωρίζουν ήδη τον Γκομπρόβιτς, αξίζει να τον μάθουν καλύτερα και διά στόματος του ιδίου. Για όσους δεν τον γνωρίζουν, η Διαθήκη είναι μια καλή αρχή ώστε στη συνέχεια να περάσουν πιο ομαλά στα ίδια τα λογοτεχνικά έργα, που συνιστούν, όπως πάντα, την ουσία.  

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΑΜΠΡΑΚΟΣ είναι συγγραφέας και μεταφραστής.
Τελευταίο του βιβλίο, το μυθιστόρημα ««Αίμα μηχανή» (εκδ. Γαβριηλίδη)


gombrowiczΔιαθήκη
Συνομιλίες με τον Ντομινίκ Ντε Ρου
Witold Gombrowicz
Μτφρ. Θεόφιλος Τραμπούλης
Πατάκης 2014
Σελ. 398, τιμή € 17,00

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ WITOLD GOMBROWICZ

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ορθόδοξη θεολογία, ψυχοθεραπεία και βιοηθική – Δύο βιβλία, δύο χριστιανικές θεωρήσεις

Ορθόδοξη θεολογία, ψυχοθεραπεία και βιοηθική – Δύο βιβλία, δύο χριστιανικές θεωρήσεις

Για τα βιβλία «Η θεραπεία της ψυχής – Πατέρες και ψυχολόγοι σε διάλογο», του Αλέξιου Ιερομόναχου Καρακαλλινού, και «Τα θεμέλια της βιοηθικής – Μια χριστιανική θεώρηση» (μτφρ. Πολυξένη Τσαλίκη-Κιοσόγλου), του Τρίσταμ Χ. Ένγκελχαρτ (Tristam H. Engelhardt Jr), που κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Αρμός.

Γ...

«Η ιστορία της αθεΐας» του Ζορζ Μινουά (κριτική) – Μια περιδιάβαση στις περιπέτειες του αθεϊσμού στον Δυτικό κόσμο

«Η ιστορία της αθεΐας» του Ζορζ Μινουά (κριτική) – Μια περιδιάβαση στις περιπέτειες του αθεϊσμού στον Δυτικό κόσμο

Για το βιβλίο του Ζορζ Μινουά [Georges Minois] «Η ιστορία της αθεΐας – η αθεΐα στον Δυτικό κόσμο» (μτφρ. Βάλια Σερέτη, εκδ. Νάρκισσος).

Γράφει ο Μύρων Ζαχαράκης

Ο αθεϊσμός είναι ένα ίσως από τα επιδραστικά πνευματικά κινήματα του σύγχρονου κό...

«Ο δρόμος της ομορφιάς» του Βίτο Μανκούζο – Αναζητώντας έναν τρόπο να βλέπουμε

«Ο δρόμος της ομορφιάς» του Βίτο Μανκούζο – Αναζητώντας έναν τρόπο να βλέπουμε

Για το βιβλίο του Βίτο Μανκούζο [Vito Mancuso] «Ο δρόμος της ομορφιάς» (μτφρ. Παναγιώτης Αρ. Υφαντής, εκδ. Αρμός). Κεντρική εικόνα: ο πίνακας του William Turner “Dutch Boats in a Gale” [«Ολλανδικές βάρκες σε θύελλα»], 1801 © The Capricorn Foundation.

Γράφει ο Διονύση...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Maniac» του Μπενχαμίν Λαμπατούτ (κριτική) – η αργή πλην βέβαιη ήττα του ανθρώπου από τις μανίες του

«Maniac» του Μπενχαμίν Λαμπατούτ (κριτική) – η αργή πλην βέβαιη ήττα του ανθρώπου από τις μανίες του

Για το βιβλίο του Μπενχαμίν Λαμπατούτ [Benjamín Labatut] «Maniac» (μτφρ. Αγγελική Βασιλάκου, εκδ. Δώμα). Στην κεντρική εικόνα, ο φυσικός Τζον Φον Νόυμαν. 

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης

Αυτό το βιβλίο ιστορεί τη μήνι του Προμηθέα....

«Τhe Dreamers», «Παγώνια» και «Μάλο Μόμε» (κριτική): Τρία δυνατά ελληνικά έργα

«Τhe Dreamers», «Παγώνια» και «Μάλο Μόμε» (κριτική): Τρία δυνατά ελληνικά έργα

Μέσα στην πληθώρα των ελληνικών έργων που ανεβαίνουν για βραχύ διάστημα στις αθηναϊκές σκηνές ξεχώρισαν τα έργα «The Dreamers» σε σκηνοθεσία Πέρη Μιχαηλίδη, «Παγώνια» σε σκηνοθεσία Τάσου Πυργιέρη και «Μάλο Μόμε σε σκηνοθεσία Νάντιας Δαλκυριάδου. Κεντρική εικόνα: από την παράσταση «The Dreamers».  

...
Η Λαμπρινή Λαδά σε ένα διαδραστικό workshop στη ΒιβλιοΠρόταση στο Μαρούσι

Η Λαμπρινή Λαδά σε ένα διαδραστικό workshop στη ΒιβλιοΠρόταση στο Μαρούσι

Διαδραστικό workshop με τη Λαμπρινή Λαδά, στη ΒιβλιοΠρόταση, το Σάββατο 9 Μαρτίου, την επομένη της Παγκόσμιας Ημέρας της Γυναίκας.

Επιμέλεια: Book Press

Η ομάδα της ΒιβλιοΠρότασης, διοργανώνει το Σάββατο 9 Μαρτίου και ώρα 12:00, ένα διαδραστι...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Άιρις Μέρντοχ [Iris Murdoch] «Μέσα στο δίχτυ» (μτφρ. Έφη Τσιρώνη), το οποίο κυκλοφορεί στις 6 Μαρτίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν είδα τον Φιν να με περιμένει στη γωνία το...

«Η τέχνη της μέθης» του Λοράν ντε Σουτέρ (προδημοσίευση)

«Η τέχνη της μέθης» του Λοράν ντε Σουτέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από βιβλίο του βραβευμένου Βέλγου δοκιμιογράφου και καθηγητή Νομικής Λοράν ντε Σουτέρ [Laurent de Sutter] «Η τέχνη της μέθης» (μτφρ. Ζωή Καραμπέκιου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 6 Μαρτίου από τις εκδόσεις Το Μέλλον.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Σέρχι Ζαντάν [Serhiy Zhadan] «Depeche mode» (μτφρ. Δημήτρης Τριανταφυλλίδης), το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Καθισμένος εδώ,...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Ντόνα Ταρτ – Ένα συγγραφικό φαινόμενο του 21ου αιώνα

Ντόνα Ταρτ – Ένα συγγραφικό φαινόμενο του 21ου αιώνα

Ελάχιστοι συγγραφείς στις μέρες μας έχουν την απήχηση ενός «ποπ σταρ» όσο η Ντόνα Ταρτ [Donna Tartt]. Γύρω από το όνομά της σωρεύονται φήμες και «τρελές» ειδήσεις. Ωστόσο τα βιβλία της διαβάζονται με πάθος, πυροδοτούν πάντα συζητήσεις και αποτελούν σημαντική συνεισφορά στη σύγχρονη αμερικανική λογοτεχνία. Kεντρική ε...

«Μικρές εισαγωγές» σε μεγάλες θεματικές από τις εκδόσεις Οξύ – 5 βιβλία που μας κάνουν σοφότερους

«Μικρές εισαγωγές» σε μεγάλες θεματικές από τις εκδόσεις Οξύ – 5 βιβλία που μας κάνουν σοφότερους

«Τρέλα», «Αντίληψη», «Αισθητική», «Πληροφορία», «Χιούμορ»: Πέντε βιβλία της άκρως επιτυχημένης σειράς του Oxford University Press κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Οξύ και μας βοηθούν να κατανοήσουμε βασικές πτυχές της ανθρώπινης νόησης και συμπεριφοράς. Η επιμέλεια της σειράς είναι του Θάνου Καραγιαννό...

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

«Είμαστε εξαιρετικά τυχεροί που ζούμε στην Ευρώπη» μας έλεγε σε πρόσφατη συνέντευξή του για την Book Press, o ευρωπαϊστής ιστορικός Τίμοθι Γκάρτον Ας. Δύο χρόνια μετά από την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία ανατρέχουμε στα άρθρα που γράψαμε για βιβλία που διαβάσαμε και προτείναμε όλο αυτό το διάστημα. Το...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

02 Απριλίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα μεγαλύτερα μυθιστορήματα όλων των εποχών: 20 έργα-ποταμοί από την παγκόσμια λογοτεχνία

Πολύτομα λογοτεχνικά έργα, μυθιστορήματα-ποταμοί, βιβλία που η ανάγνωσή τους μοιάζει με άθλο. Έργα-ορόσημα της παγκόσμιας πεζογραφίας, επικές αφηγήσεις από την Άπω Ανατ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ