miguel de unamuno1

Του Νίκου Ξένιου

“ Νessun maggior dolore che ricordarsi del tempo felice nellamiseria “ [1]

Ο αγνωστικισμός[2] του Ουναμούνο επηρέασε έντονα την κοινωνική και πνευματική ζωή της Ισπανίας σε μιαν εποχή όπου στο φιλοσοφικό στερέωμα κυριαρχούσαν ο Καρλ Τζάσπερς και ο Χοσέ Ορτέγκα ι Γκασέτ.

Τα έργα του Μιγκουέλ δε Ουναμούνο: Αγωνία του Χριστιανισμού (1931) Το τραγικό αίσθημα της ζωής (1912)[3], Καταχνιά (Niebla, 1914[4]), Η ζωή του δον Κιχώτη και του Σάντσο, 1914, Abel Sánchez (1917[5]), Τρεις υποδειγματικές νουβέλες και ένας πρόλογος (1920), Τía Tula (1921), Δον Σαντάλιο, παίκτης του σκακιού (1930) και Άγιος Εμμανουήλ Αγαθός, μάρτυρας (1931) τον ενέταξαν στη «Γενιά του ΄98»: δημιούργημα του μοντερνιστή Χοσέ Μαρτίνεθ Ρουίθ, όπου συγκαταλέγονται και ο Αντόνιο Ματσάδο, ο Αθορίν, ο Πίο Μπαρόχα ι Νέσι και ο Ραμόν δε Βάγιε-Ινγκλάν[6].

Ο αρχαίος τρόμος

Στη θεώρηση του Ουναμούνο η Θρησκεία συνιστά μιαν υπερβατική οικονομία, εφόσον προσδίδει στο Σύμπαν την υπερβατική αξία που ο άνθρωπος χρειάζεται απεγνωσμένα. Στο στοχαστικό του δοκίμιο Περί της τραγικής συναισθήσεως της ζωής στα άτομα και στους λαούς, επιστρατεύοντας βαθειά γνώση της φιλοσοφικής σκέψης των νεοπλατωνικών (Μάρκου Αυρήλιου), των σχολαστικών (Αγίου Αυγουστίνου), του Πασκάλ, του Ρουσό, του Λεοπάρντι, του Αμιέλ, του Νίτσε και του Κίργκεγκορ, ο «αποπροσανατολισμένος» αυτός χριστιανός προχωρεί σε διάκριση της Πίστης από τη Λογική. Με αμεσότητα διδασκάλου και ταπεινοφροσύνη ιερέα παρουσιάζει ένα εκτενή μονόλογο διαδοχικής άρσης των ψευδαισθήσεων που τρέφει η δυτική φιλοσοφία, ανατρέχει στους Προσωκρατικούς για να ανακαλέσει το χαμένο στον χρόνο κοσμοείδωλο που δεν περιλάμβανε την αθανασία της ψυχής και γέμιζε τους ανθρώπους με τρόμο και εκφράζει τον θαυμασμό του για τον τρόπο με τον οποίον οι Έλληνες διαχειρίζονταν αυτόν τον τρόμο. Διεξερχόμενος κριτικά τον εβραϊκό και τον χριστιανικό μονοθεϊσμό, υιοθετεί κριτική στάση έναντι της εκλογίκευσης που επιχείρησε ο ρωμαιοκαθολικισμός ώστε να άρει κάθε σκεπτικισμό έναντι της «αντικειμενικής» ύπαρξης του Θεού.

Ο ισπανός φιλόσοφος αρνείται πως το εναπομένον ίζημα λογικής είναι επαρκές ώστε να προσδώσει νόημα στη φύσει παράλογη ανθρώπινη ζωή

Την ίδια στάση τηρεί και απέναντι στον Χιουμ, τον Σπινόζα, καθώς και σε όσους αποπειράθηκαν να παρηγορήσουν τον άνθρωπο μέσω της λογικής (ciencia, knowledge,Wissenschaft). Μετά από τις αμέτρητες χριστολογικές και θανατολογικές Συνόδους των ευρωπαϊκών εκκλησιών, μετά από μια μακρά παράδοση ερμηνείας των Γραφών, μετά –τέλος– από αιώνων εμμονή στο φλερτ με την έννοια της Αθανασίας της Ψυχής, ο ισπανός φιλόσοφος αρνείται πως το εναπομένον ίζημα λογικής είναι επαρκές ώστε να προσδώσει νόημα στη φύσει παράλογη ανθρώπινη ζωή. Και καταδεικνύει πως, εις πείσμα των ορθολογιστών, απομένει ξεκάθαρη και μόνη η ανάγκη για αιωνιότητα, ώστε να νοηματοδοτήσει και να εμπνεύσει κάθε δημιουργία του ανθρώπου, φιλοσοφική, καλλιτεχνική, επιστημονική. Στο στερέωμα της ανθρώπινης συνείδησης που περιλαμβάνει η ενατένιση του Ουναμούνο κυριαρχεί η ανάγκη να ειδωθεί ο κόσμος υπό το πρίσμα της χρονικής προέκτασης του ατόμου στο άπειρο[7].

Ο Σάντσο Πάντσα είναι καθένας από εμάς

altΙσχυριζόμενος πως ολόκληρη η Ισπανία είναι δονκιχωτική[8] και ανάγοντας τον ιδαλγό ξεπεσμένο ιππότη σε εμβληματική μορφή των κλασικών γραμμάτων, ο Ουναμούνο εισήγαγε στην ευρωπαϊκή σκέψη μιαν αντίληψη της τυχαιότητας των εγκοσμίων που θα δυναμίτιζε τις βεβαιότητες του θετικισμού και θα υπέσκαπτε το έως τότε απρόσβλητο οικοδόμημα του ορθολογισμού. Βαθύς γνώστης της πορτογαλικής και ισπανικής λογοτεχνίας, υπερτόνισε τον ρόλο που κατά την άποψή του διαδραματίζει η ιβηρική κουλτούρα στη διεθνή διανόηση. Η πίστη του Δον Κιχώτη έχει τη ρίζα της στην αμφιβολία, στην αβεβαιότητα. Και ο χαρακτήρας του Σάντσο Πάντσα αποδίδει τον ολοκληρωμένο και αληθινό άνθρωπο, ο οποίος αφήνεται στον κύριό του -ως αντικείμενο της αφοσίωσής του- εμφορούμενος από «καρτερικήν απελπισία» και παρά το γεγονός ότι η λογική του τον διαψεύδει: μετατρέπεται, έτσι, σε αιώνιο σύμβολο της ανθρώπινης συνείδησης όπου αντιπαλαίουν η λογική και η επιθυμία της Αθανασίας. Πώς να ζήσεις χωρίς αυτήν την προοπτική; Πώς να πληροίς τις προϋποθέσεις της «ανθρωπινότητας» όταν οι ορίζοντές σου λήγουν με το ευτελές της σαρκικής παρουσίας σου στη γη; Οι μεγαλύτεροι δημιουργοί, λέει ο Ουναμούνο υπομειδιώντας, είχαν τη ματαιοδοξία να ελπίζουν στην προέκταση της ύπαρξής τους στο άπειρο. Κάθε βήμα του ανθρώπου πάνω στη γη ήταν μια απελπισμένη προσπάθεια απογείωσης, διαιώνισης, καθιέρωσης σε ένα χρόνο πέραν του συμβατικού. Η αέναη αυτή πάλη είναι που καθιστά την ανθρώπινη ύπαρξη -σε επίπεδο ατομικής συνείδησης, αλλά και στη συνείδηση των λαών- μια μαχόμενη τραγική ύπαρξη.

Έρωτας, πόνος και έλεος

Στη γνωσιολογική θεωρία του Καντ το υπερβατολογικό δεν έχει να κάνει με τους όρους δυνατότητας της εμπειρίας, αλλά με τους όρους δυνατότητας της γνώσης, κι ως εκ τούτου διαδραματίζει ουσιαστικό ρόλο στην οριοθέτηση του κόσμου[9]. Ο Χέγκελ θα ισχυριστεί ότι το να θέσει ο άνθρωπος έναν όρο-περιορισμό στην αντίληψή του του κόσμου προϋποθέτει τη γνώση της έννοιας που επιθυμεί να περιορίσει. Οι Φαινομενολόγοι θα μετατοπίσουν το υπερβατολογικό πέραν της ανθρώπινης συνείδησης, δηλαδή στη σφαίρα όπου ο άνθρωπος δεν έχει ακόμη προσδώσει νοήματα. Μετά την εμπειρία της ψυχανάλυσης, οι υπαρξιστές φιλόσοφοι (Σαρτρ, Κίργκεγκορ[10]) θα αναδιπλωθούν κι άλλο στον μετέωρο χαρακτήρα της υπερβατολογικής εμπειρίας: το ανθρώπινο υποκείμενο, ερχόμενο αντιμέτωπο με «το αμφίρροπο βίωμα της άμεσης εμπειρίας»[11], καλείται να νοηματοδοτήσει τη ζωή του, σχηματοποιώντας τα ρευστά χαρακτηριστικά της και θεσπίζοντας ένα σύστημα προσωπικών αναφορών που θα του επιτρέψει να αντέξει τον φύσει τραγικό χαρακτήρα της.

Ο πυρήνας της ατομικότητάς μας δεν διαμορφώνεται από τις απόψεις ή τις εμπειρίες μας, ούτε από την ιδιοσυγκρασιακή μας δομή, παρά μάλλον από κάτι πολύ πιο αδιόρατο, την καρδιά καθενός

Αντίθετα, στη φιλοσοφία του Ουναμούνο το τραγικό αίσθημα είναι ταυτόσημο με τη συνείδηση της ζωής. Η τραγική συναίσθηση της ζωής είναι ανάλογη με τη σύλληψη της συνείδησης ως ψυχικού γεγονότος: ο πυρήνας της ατομικότητάς μας, όπως έγραφε αντίστοιχα ο Ορτέγκα ι Γκασέτ[12], δεν διαμορφώνεται από τις απόψεις ή τις εμπειρίες μας, ούτε από την ιδιοσυγκρασιακή μας δομή, παρά μάλλον από κάτι πολύ πιο αδιόρατο, αιθέριο και ανεξέλεγκτο, που συνθέτει ένα σύστημα προτιμήσεων και απαρέσκειας, τελείως εξατομικευμένο, την καρδιά καθενός: εκείνο το τοπίο της ύπαρξης όπου ανθούν τα ποιητικώτερα κι ανθρωπινότερα συναισθήματα, ο έρωτας, ο πόνος, η ευσπλαγχνία και το έλεος. Το δύσβατο κείμενο Το τραγικό αίσθημα της ζωής, πρόζα ποιητική θα ’λεγε κανείς, φορτισμένο από την ανάγκη χειραφέτησης από την αυθεντία αλλά και υποταγμένο σε ένα φόρτο αναγνωστικών παραπομπών, διασώζεται στην αντίληψη του βασανισμένου αναγνώστη από την ιδιαίτερα προσεγμένη, γλαφυρή και αξιέπαινη μετάφραση του Η.Π. Νικολούδη.

Τα μεγάλα πνεύματα συναντώνται

Το 1914 ο Ουναμούνο παύεται από την έδρα του στο πανεπιστήμιο της Σαλαμάνκα και το 1923 το δικτατορικό καθεστώς του Πρίμο ντε Ριβέρα τον εξορίζει στις Καναρίους Νήσους. Ζει στη Γαλλία μέχρι την πτώση της δικτατορίας Ριβέρα, οπότε και ανακτά την έδρα του, εκλέγεται βουλευτής και απολαμβάνει εξαιρετικών τιμών. Ωστόσο, η νέα ισπανική δημοκρατία εγκυμονεί τη βία, μέχρι που το πραξικόπημα του Φράνκο τον φέρνει ενώπιον ενωπίω με τις ηθικές του επιλογές: και αντιτίθεται ανοικτά στους φρανκιστές, επί τη ενάρξει του ακαδημαϊκού έτους 1936, παύεται πάλι, τίθεται σε κατ’ οίκον περιορισμό και σε λίγο πεθαίνει.

O Καζαντζάκης, στο Ταξιδεύοντας (Ισπανία) γράφει ότι δεν ήθελε να φύγει από τη Σαλαμάνκα χωρίς να συναντήσει «αυτόν τον τρομερό σκαντζόχοιρο, τον Ουναμούνο». Ο ανήσυχος Κρητικός και ο ανήσυχος Βάσκος συναντήθηκαν στο σπίτι του Ουναμούνο. Εκεί ο δεύτερος εξέθεσε στον πρώτο τον φιλοσοφικό του στοχασμό γύρω από το τραγικό αίσθημα της ζωής: «Η αλήθεια είναι κάτι τρομερό, αβάσταχτο, θανάσιμο... Ο απλός λαός, αν τη μάθει, δε θα μπορέσει πια να ζήσει, και πρέπει να ζήσει, να ζήσει...». Σ’ αυτό το χωρίο από τον Άγιο Εμμανουήλ Αγαθό μάρτυρα βρίσκεται συμπυκνωμένη η τραγική φιλοσοφία του Ουναμούνο, που δεν τον ενδιέφερε η «ανθρωπότης» ως όρος αφηρημένος και ουδέτερος: τον ενδιέφερε ο άνθρωπος με σάρκα και οστά, που γεννιέται, ζει, υποφέρει και πεθαίνει. 

[1] «Δεν υπάρχει μεγαλύτερος πόνος από το να θυμάσαι τις ευτυχισμένες εποχές σε καιρό δυστυχίας», λέει η Francesca da Rimini στη Θεία Κωμωδία του Δάντη, Inferno,V, 121-123.
[2] Ο όρος «αγνωστικισμός» χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από τον Huxley το 1869 για να περιγραφεί η νοητική «στάση» που αντίκειται στις επιστημονικές, φιλοσοφικές και μεταφυσικές βεβαιότητες των Γνωστικών του δεύτερου και του τρίτου μ.Χ. αιώνα. (Catholic Encyclopaedia).
[3] Και τα δύο καταλέχθηκαν στον ισπανικό Index Librorum Prohibitorum στην περίοδο του Φράνκο.
[4] Εμπνευσμένος από τα θεατρικά έργα του Πιραντέλο, ο Ουναμούνο στη “Niebla” θέτει το ζήτημα της πραγματικότητας ή ψευδαίσθησης της ζωής. Επιστρατεύοντας τη μοντέρνα αφήγηση ως όχημα της αναζήτησής του γίνεται άξιος προκάτοχος του Σαρτρ, του Καμύ και της Σιμόν ντε Μποβουάρ.
[5] Η δημοσίευση του έργου αυτού συνέπεσε με την επέτειο της τρίτης εκατονταετηρίδας από την πρώτη εμφάνιση του «Δον Κιχώτη» (1605). Ο ιπποτισμός του ιδαλγού Δον Κιχώτη παρουσιάζεται ως υπαρξιακή αναζήτηση του «ψευδοθεού» και του «ψευδοχριστού».
[6] O Βάγιε-Ινκλάν είναι ο θεωρητικός των «esperpentos» και δημοσιεύει στα 1902 – 1905 τις Ευχάριστες Αναμνήσεις του Μαρκησίου του Μπραντομίν, που αποτελείται από τέσσερις νουβέλες σε ποιητική πρόζα, τις «Σονάτες» (Sonatas). Καθεμία από τις σονάτες αυτές τιτλοφορείται με το όνομα μιας εποχής: η «Φθινοπωρινή σονάτα» (1902), με την ατμόσφαιρα της πατρίδας του της Γαλικίας, η «Σονάτα του καλοκαιριού» (1903), που ζωντανεύει την ατμόσφαιρα του Μεξικού, η «Σονάτα της άνοιξης» (1904), με αντανακλάσεις από την ιταλική αναγέννηση, και η «Σονάτα του χειμώνα» (1905). Στο μυθιστόρημα εκφράζει τις δημοκρατικές και πολιτικές πεποιθήσεις του στα αφηγηματικά έργα: Σταυροφόροι της υπόθεσης (1908 – 1909), Τύραννος Μπαντέρας (1926), Η Ιβηρική αρένα (1927 – 1936), Η αυλή των θαυμάτων (1927), «Ζήτω ο αφέντης μου» (1928) κ. ά.
[7] Ο Χάιντεγκερ χαρακτήρισε τη φιλοσοφία του Ουναμούνο ως το «σπουδαιότερο κεφάλαιο της υπαρξιστικής θανατολογίας του Εικοστού Αιώνα». 
[8] Φίλιππος Δρακονταειδής, Ο Δον Κιχώτης στην Ευρωπαϊκή γραμματεία, ιστοσελίδα «Μυριόβιβλος».
[9] Αυτός ο ορισμός προϋποθέτει την αποδοχή του επιχειρήματος του Ντέιβιντ Χιουμ πως οι αιτιακές σχέσεις προκύπτουν από προϋπάρχουσες στην ανθρώπινη συνείδηση παραστάσεις.
[10] «Ἁν η θνητότητα της ψυχής είναι φοβερή, άλλο τόσο φοβερή είναι και η αθανασία της» (Σέρεν Κίργκεγκορ).
[11] Έκφραση του Καρλ Γιουνγκ.
[12] Jose Ortega y Gasset, "The Role of Choice in Love" from his book On Love: Aspects of a Single Theme (Ortega, 1958, 79).

ΝΙΚΟΣ ΞΕΝΙΟΣ

altΤο τραγικό αίσθημα της ζωής
Miguel de Unamuno
Μτφρ: Η. Π. Νικολούδης
Επιμέλεια σειράς: Ελευθέριος Καρτάκης
Printa 2013
Σελ. 436, τιμή € 20,00

alt 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ MIGUEL DE UNAMUNO

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Τέοντορ Ράικ και Άλις Μίλερ: Τα ψυχικά τραύματα, η παιδαγωγική και η ανάγκη για αγάπη

Τέοντορ Ράικ και Άλις Μίλερ: Τα ψυχικά τραύματα, η παιδαγωγική και η ανάγκη για αγάπη

Με αφορμή το βιβλίο του Τέοντορ Ράικ [Theodor Reik] «Η ανάγκη να μας αγαπούν» (μτφρ. Ροζίνα Μπέρκνερ, εκδ. Αλεξάνδρεια) και  τη μελέτη της Άλις Μίλερ [Alice Miller] «Για το καλό σου: Αρχή πάντων διαπαιδαγώγηση» (μτφρ. Εύη Μαυρομμάτη, εκδ. Ροές).

Του Μύρωνα Ζαχαράκη

...
«Τρεις γκινέες» της Βιρτζίνια Γουλφ – Μνημείο πνευματικής διαύγειας και ηθικής τόλμης

«Τρεις γκινέες» της Βιρτζίνια Γουλφ – Μνημείο πνευματικής διαύγειας και ηθικής τόλμης

Ένα βιβλίο που γράφτηκε σχεδόν έναν αιώνα πριν και παραμένει μέχρι σήμερα επίκαιρο και διαφωτιστικό, το οποίο μας μιλάει για την κατάσταση της γυναίκας σε έναν κόσμο όπου όλα ρυθμίζονται και κανοναρχούνται από τους άντρες, για τους άντρες. Τίτλος του, «Τρεις γκινέες», και συγγραφέας του, η Βιρτζίνια Γουλφ (μτφρ. Μυρ...

«Ο τελευταίος πίνακας ή το πορτρέτο του Θεού» της Ελέν Σιξού (κριτική)

«Ο τελευταίος πίνακας ή το πορτρέτο του Θεού» της Ελέν Σιξού (κριτική)

Για το δοκίμιο της Ελέν Σιξού (Helen Cixous), «Ο τελευταίος πίνακας ή το πορτρέτο του Θεού» (μτφρ. Θωμάς Συμεωνίδης, εκδ. Σαιξπηρικόν)

Της Έλσας Κορνέτη

Μια παράλληλη πραγματικότητα είναι η τέχνη, που δίνει την ψευδαίσθηση μιας επιδιόρθωσης της πραγματ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Συζήτηση με τον Εντουάρ Λουί στη Νομική περί πολιτικής και λογοτεχνίας

Συζήτηση με τον Εντουάρ Λουί στη Νομική περί πολιτικής και λογοτεχνίας

Ο Εντουάρ Λουί παρουσιάζει στην Αθήνα το καινούργιο του βιβλίο «Αλλαγή: μέθοδος» (μτφρ. Στέλα Ζουμπουλάκη), το οποίο μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Αντίποδες. 

Επιμέλεια: Book Press

...

Στον Κώστα Αθανασίου το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

Στον Κώστα Αθανασίου το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

Στον έμπειρο μεταφραστή Κώστα Αθανασίου για τη μετάφραση του βιβλίου «Φοβάμαι, Ταυρομάχε» (εκδ. Καστανιώτη) του Χιλιανού συγγραφέα Πέδρο Λεμεμπέλ απονεμήθηκε το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ. Το βραβείο έδωσε στον τιμηθέντα ο Μιχάλης Κλαπάκι, νικητής του 1ου Βραβείου Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ για τη ...

Άλαν Γκάρνερ: Ένας μαγικός συγγραφέας

Άλαν Γκάρνερ: Ένας μαγικός συγγραφέας

Μικρή παρουσίαση ενός μεγάλου συγγραφέα, με αφορμή το πρόσφατο βιβλίο του με τίτλο Treacle Walker, που θεωρείται το φαβορί για το φετινό βραβείο Μπούκερ.

Του Μιχάλη Μακρόπουλου

Ο Alan Garner είναι ένας μαγικός συγγραφέας. Διάβασα το τελευταίο βιβλίο το...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ανδρωμάχη» του Κώστα Ακρίβου (προδημοσίευση)

«Ανδρωμάχη» του Κώστα Ακρίβου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη νουβέλα του Κώστα Ακρίβου «Ανδρωμάχη» που θα κυκλοφορήσει στις 13 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν υπάρχει, λέω, τίποτα πιο σκληρό και άδικο από το να πρέπει να αγαπάς κάπο...

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα του Χάρη Βλαβιανού «Πλατωνικοί διάλογοι ή γιατί στο σπήλαιο κάνουν όλοι πάρτι», που θα κυκλοφορήσει μέσα Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΕΛΟΣ ΚΑΛΟ ΟΛΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ

...
«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Κώστα Καβανόζη «Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας – Το μυθιστόρημα τεκμηρίων και η λογοτεχνικότητα του αναφορικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Πατάκη, τέλη Σεπτεμβρίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

22 Σεπτεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών.  Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ