alt

Για το μυθιστόρημα της Ελευθερίας Κυρίμη «Η θάλασσα στο χιόνι» (εκδ. Μεταίχμιο).

Του Μάνου Κοντολέων

Πρωτοεμφανιζόμενη η Ελευθερία Κυρίμη. Μα θεωρώ πως το έργο με το οποίο κάνει την είσοδό της στη σύγχρονη λογοτεχνία μας μπορεί να μη διαθέτει δεδηλωμένη εκδοτικά συγγραφική εμπειρία (αλλά ας μην ξεχνάμε πως ποτέ κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει τι κρύβουν τα συρτάρια των γραφείων ανθρώπων που εκδίδουν το πρώτο τους βιβλίο), αλλά είναι ολοφάνερα προικισμένο με σοβαρή αναγνωστική μαθητεία. Με εφόδιο, λοιπόν, μια καλή γνώση της λογοτεχνικής κατασκευής, η Ελευθερία Κυρίμη έρχεται να καταθέσει ένα κείμενο σύγχρονου προβληματισμού που ξεκινά από την ατομική μνήμη και φτάνει στη συλλογική ταυτότητα.

Φιλόδοξο συγγραφικό τόλμημα καθώς τέμνει ένα θέμα που απασχολεί δεκαετίες την κοινωνία μας και που πάνω του έχουν στηριχτεί πρακτικές πολιτικών σχεδιασμών. Αλλά και ιδιαιτέρως πολυεπίπεδο καθώς καταφέρνει να συνδέει το ατομικό με το ομαδικό, το ψυχολογικό με το πολιτικό.

Η ηρωίδα και αφηγήτρια της ιστορίας είναι μια νέα γυναίκα, καθηγήτρια φιλόλογος, που ως αναπληρώτρια τοποθετείται σε επαγγελματικό λύκειο ακριτικής περιοχής της Μακεδονίας, αφήνοντας πίσω της σύζυγο και δυο παιδιά και παράλληλα μια δικής της, καθαρά προσωπική, ανοιχτή πληγή που έχει να κάνει με τη σχέση προς τη μητέρα και τον πατέρα της. Στον νέο τόπο διαμονής της θα βρεθεί αντιμέτωπη με έναν ξεκάθαρο εθνικισμό που προσπαθεί να αγνοεί ή να παρερμηνεύει τα τραύματα μιας ομάδας ανθρώπων που δεν θέλει να τους αποδεχτεί με τη δική τους ταυτότητα, αλλά αντίθετα να τους την ξεριζώσει και να τους την αλλοιώσει. Η προσπάθεια της καθηγήτριας να κρατήσει ζωντανή μια προοδευτική στάση ζωής, που πάνω της έχει στηρίξει τη δημιουργία της δικής της οικογένειας, θα την ωθήσει να κατευθύνει μια ομάδα μαθητών της να αναζητήσουν το αφτιασίδωτο παρελθόν του τόπου τους, μέσα από συνεντεύξεις ανθρώπων που βιώσανε με τρόπο τραγικό την πρόσφατη ιστορία της περιοχής. Οι ενέργειές της αυτές θα τη φέρουν αντιμέτωπη με το συντηρητικό κατεστημένο, θα προκαλέσουν βίαιες αντιδράσεις εκ μέρους φασιστικών ομάδων, αλλά παράλληλα θα οδηγήσει και στην αφύπνιση των περισσότερων μαθητών της, ενώ και η ίδια μέσα από τις ατομικές εμπειρίες των άλλων, που όλες μαζί συνθέτουν τη συλλογική μνήμη, θα οδηγηθεί σε μια δομική επανατοποθέτηση ως προς τα τραύματα της παιδικής της ηλικίας.

Φιλόδοξο συγγραφικό τόλμημα καθώς τέμνει ένα θέμα που απασχολεί δεκαετίες την κοινωνία μας και που πάνω του έχουν στηριχτεί πρακτικές πολιτικών σχεδιασμών. Αλλά και ιδιαιτέρως πολυεπίπεδο καθώς καταφέρνει να συνδέει το ατομικό με το ομαδικό, το ψυχολογικό με το πολιτικό. Το έργο αποτελείται από τρεις ενότητες που όμως εμπλέκονται αναμεταξύ τους. Οι εξιστορήσεις της καθημερινότητας της καθηγήτριας στην ακριτική περιοχή, οι επίσης δικές της αναμοχλεύσεις του τραυματικού παρελθόντος και οι απομαγνητοφωνημένες αφηγήσεις των παλαιών κατοίκων της περιοχής, συνθέτουν μια μυθιστορηματική ενότητα που ξέρει να χρησιμοποιεί με σωστές αναλογίες άλλοτε τον ρεαλισμό, άλλοτε τον εσωτερικό μονόλογο κι άλλοτε την προφορική γλώσσα.

Μυθιστόρημα που ολοκληρώνει την πρόταση της ιδεολογικής θέσης του με μια ίσως αποσπασματική αυτάρκεια, αλλά –επίσης γι’ αυτό– και ίσως καθίσταται περισσότερο πρόσφορο προς μια ελεύθερη συνάντησή του με τον αναγνώστη. Σίγουρα πάντως με την τολμηρή και καλά λογοτεχνικά εφοδιασμένη πρώτη της εμφάνιση, η Ελευθερία Κυρίμη καταφέρνει με το Η θάλασσα στο χιόνι να ξεκινήσει την πορεία της στη λογοτεχνία μας με μια ιδιαιτέρως ενδιαφέρουσα αποσκευή.

* Ο ΜΑΝΟΣ ΚΟΝΤΟΛΕΩΝ είναι συγγραφέας.
Τελευταίο του βιβλίο, το μυθιστόρημα «Η Κασσάνδρα στη μαύρη άμμο» (εκδ. Πατάκη).


altΗ θάλασσα στο χιόνι
Ελευθερία Κυρίμη
Μεταίχμιο 2019
Σελ. 144, τιμή εκδότη €11,00

alt


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Δυο πρωτοεμφανιζόμενες πεζογράφοι σε πρώτο πρόσωπο

Δυο πρωτοεμφανιζόμενες πεζογράφοι σε πρώτο πρόσωπο

Για τη συλλογή διηγημάτων της Στρατούλας Θεοδωράτου «Ο ουρανός της παλάμης» (εκδ. Αλεξάνδρεια) και το μυθιστόρημα της Κατερίνας Λάκκα «Μια κάποια Γαλάτεια» (εκδ. Εστία).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Η ομοδιηγητική (αυτοδιηγητική) αφήγηση, κοινώς η πρωτοπ...

Μέρες και νύχτες της ζωής μας, της Λίας Μεγάλου-Σεφεριάδη

Μέρες και νύχτες της ζωής μας, της Λίας Μεγάλου-Σεφεριάδη

Για το μυθιστόρημα της Λίας Μεγάλου-Σεφεριάδη «Μέρες και νύχτες της ζωής μας» (εκδ. Κέδρος).

Του Μάνου Κοντολέων

Η Λία Μεγάλου-Σεφεριάδη είναι μια χαρακτηριστική παρουσία στη σύγχρονη πεζογραφία μας. Γεννημένη στη...

Μια στιγμή μέσα στο χρόνο, της Ελένης Πριοβόλου

Μια στιγμή μέσα στο χρόνο, της Ελένης Πριοβόλου

Για το μυθιστόρημα της Ελένης Πριοβόλου «Μια στιγμή μέσα στο χρόνο» (εκδ. Καστανιώτη). Κεντρική εικόνα, σκίτσο των: Maurice Merleau-Ponty, Jean-Paul Sartre, Simone de Beauvoir και Albert Camus, από το εξώφυλλο της ισπανικής έκδοσης του βιβλίου «Στο καφέ των υπαρξιστών».

Της Τέσυς ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Γυναικοκτονίες & δεοντολογία: Πρωτοβουλία της Ένωσης Συντακτών

Γυναικοκτονίες & δεοντολογία: Πρωτοβουλία της Ένωσης Συντακτών

Η Ένωση Συντακτών Ημερήσιων Εφημεδίδων Αθηνών - ΕΣΗΕΑ αναλαμβάνει σειρά πρωτοβουλιών με σκοπό την κατανόηση και εμπέδωση των αρχών της δημοσιογραφικής δεοντολογίας. Μια πρωτοβουλία που έρχεται σε μια στιγμή κρίσιμη καθώς πληθαίνουν τα περιστατικά γυναικοκτονιών στην Ελλάδα όπως και οι περιπτώσεις κακοποίησης και εκμ...

Διαβάζοντας με τον Νίκο Χατζηελευθερίου

Διαβάζοντας με τον Νίκο Χατζηελευθερίου

Πρόσωπα από το χώρο των τεχνών, των ιδεών και του πολιτισμού, αποκαλύπτουν το δικό τους αναγνωστικό χαρακτήρα, τη μύχια σχέση τους με το βιβλίο και την ανάγνωση. Ο κιθαριστής του μουσικού συνόλου Guitarte  και καθηγητής μουσικής Νίκος Χατζηελευθερίου απαντά σε 18 κλασικές ή αναπάντεχες βιβλιοφιλικές ερωτήσεις. ...

Κρατικά Βραβεία Παιδικού Βιβλίου 2020: Βραβευθέντες και σκεπτικό

Κρατικά Βραβεία Παιδικού Βιβλίου 2020: Βραβευθέντες και σκεπτικό

Η Επιτροπή Απονομής Κρατικών Βραβείων Παιδικού Βιβλίου 2020 (εκδόσεις 2019) ανακοίνωσε τα βιβλία που διακρίθηκαν και το σκεπτικό βράβευσής τους ανά κατηγορία. Παιδικό λογοτεχνικό βιβλίο, εικονογραφημένο παιδικό βιβλίο, νεανικό-εφηβικό βιβλίο, βιβλίο γνώσεων. Δείτε τους βραβευθέντες και διαβάστε το σκεπτικό της Επιτρ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βραβευμένο με Booker 2020 μυθιστόρημα του Douglas Stuart «Σάγκι Μπέιν» (μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου), που κυκλοφορεί στις 30 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Άγκνες αναδύθηκε έγκαιρα α...

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Frank Goldammer «Χίλιοι διάβολοι» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου), που κυκλοφορεί την 1 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Χέλερ μπήκε στο εστιατόριο από την ανοιχτή πόρτα στη...

Ο θάνατος του Οδυσσέα, του Δημήτρη Σίμου (προδημοσίευση)

Ο θάνατος του Οδυσσέα, του Δημήτρη Σίμου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Δημήτρη Σίμου «Ο θάνατος του Οδυσσέα – Μια Περιπέτεια του Αστυνόμου Καπετάνου», το οποίο κυκλοφορεί στις 10 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

20...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

30 συν 1 διαλεχτά βιβλία για το καλοκαίρι

30 συν 1 διαλεχτά βιβλία για το καλοκαίρι

Όταν σκεφτόμαστε «βιβλία για το καλοκαίρι», δεν περιοριζόμαστε βέβαια στα λεγόμενα «βιβλία της παραλίας». Το καλοκαίρι είναι η εποχή που συνήθως διαθέτουμε περισσότερο χρόνο για ανάγνωση, ίσως και περισσότερη περιέργεια για κάτι αλλιώτικο. Έτσι, στον κατάλογο με τις προτάσεις μας, αν και δεσπόζουν τα μεταφρασμένα μυ...

Αστυνομική λογοτεχνία: 18 καλά μυθιστορήματα για καλοκαιρινές ανατριχίλες

Αστυνομική λογοτεχνία: 18 καλά μυθιστορήματα για καλοκαιρινές ανατριχίλες

Επιλογές 18 ελληνικών και μεταφρασμένων αστυνομικών βιβλίων που κυκλοφόρησαν πρόσφατα. Και για τους «σκληροπυρηνικούς» του είδους προτείνεται ενθέρμως μια μελέτη για το «Latin Noir».

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

...

Καλοκαίρι 2021: 20 +1 βιβλία για τη βαλίτσα μεγάλων παιδιών & εφήβων

Καλοκαίρι 2021: 20 +1 βιβλία για τη βαλίτσα μεγάλων παιδιών & εφήβων

Καθώς οι βαλίτσες των καλοκαιρινών διακοπών ετοιμάζονται, ορισμένες προτάσεις για απολαυστική ανάγνωση ανάμεσα στις βουτιές και τα παγωτά. Επιλογές βιβλίων που κυκλοφορούν σε αγαπημένες σειρές ή νέες που θα αγαπηθούν και χορταστικά μυθιστορήματα για μεγάλα παιδιά και μικρούς εφήβους. Δέκα μεταφρασμένα βιβλία, δέκα β...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

19 Ιουλίου 2021 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

30 συν 1 διαλεχτά βιβλία για το καλοκαίρι

Όταν σκεφτόμαστε «βιβλία για το καλοκαίρι», δεν περιοριζόμαστε βέβαια στα λεγόμενα «βιβλία της παραλίας». Το καλοκαίρι είναι η εποχή που συνήθως διαθέτουμε περισσότερο

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ