alt

Για τον συλλογικό τόμο διηγημάτων «Το μυστικό» (εκδ. Καστανιώτη), σε επιμέλεια της Αμάντας Μιχαλοπούλου.

Του Νίκου Ξένιου

Δεκαεπτά συγγραφείς, μαθητές της Αμάντας Μιχαλοπούλου στη δημιουργική γραφή, γράφουν καθένας και από ένα διήγημα «γύρω από κάποιο μυστικό που αποκαλύφθηκε ή έμεινε για πάντα κρυμμένο». Η συλλογή με τίτλο Το μυστικό κυκλοφορεί από τον Καστανιώτη και τα έσοδα από την πρώτη έκδοση θα διατεθούν στην Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία «Μέριμνα».

Ο έρωτας ενέχει κεντρική θέση στην συντριπτική πλειοψηφία των διηγημάτων: σαν να είναι –ο έρωτας, με ελάχιστες παρεκκλίσεις της ειθισμένης του εκδοχής– η συνθήκη ωρίμανσης
των περισσοτέρων ηρώων.

Πρώτη γενική παρατήρηση για τη συλλογή είναι ότι αποτελεί ένα μάλλον ετερόκλητο σύνολο αφηγημάτων: ετερόκλητο ως προς τη συγγραφική ωριμότητα, εννοώ. Δεύτερη παρατήρηση είναι το ότι κάποια από τα διηγήματα εξακοντίζουν το νοηματικό τους φορτίο με την αμεσότητα έμπειρου συγγραφέα, άλλα είναι πολύ πιο κρυπτικά, ενώ η πλειοψηφία των νέων δημιουργών υπόσχεται ένα πολύ αισιόδοξο μέλλον για τους αυριανούς διηγηματογράφους μας. Τρίτον, είναι εντυπωσιακό πως μόνο ένας άντρας φιλοξενείται σε αυτήν τη θηλυκρατή συλλογή. Τέταρτη παρατήρηση είναι πως ο έρωτας ενέχει κεντρική θέση στην συντριπτική πλειοψηφία των διηγημάτων: σαν να είναι –ο έρωτας, με ελάχιστες παρεκκλίσεις της ειθισμένης του εκδοχής– η συνθήκη ωρίμανσης των περισσοτέρων ηρώων. Πέμπτη και τελευταία παρατήρηση (και ταυτόχρονα πεποίθηση) είναι πως η ελλειπτικότητα και η υπαινικτικότητα ωθούν με μαθηματική ακρίβεια προς τα εμπρός τον αφηγηματικό μηχανισμό. 

Τα «διαμάντια»

Ο Γιάννης Γορανίτης, με το διήγημά του «Εσωτερικό γραμμάτιο», υπερέχει των περισσοτέρων συγγραφέων της συλλογής: το θέμα του διηγήματος (η επανεπίσκεψη του τόπου της νεότητας και η σύγκρουση ιδεολογίας-συναισθήματος), η σκληρή βαλκανική ατμόσφαιρα, η λιτότητα του λεξιλογίου και η «πνοή» που το διατρέχει, εξυφαίνουν έναν ιδιαίτερα απαιτητικό αφηγηματικό ιστό. Ο ρυθμός είναι υποδειγματικός, η ένταση αμείωτη. 

Οι «Κόρες» της Ευδοκίας Κατσουρού στέκουν πλάι πλάι με το διήγημα του κύριου Γορανίτη, καθώς εισάγουν τον αναγνώστη σε μιαν ανατριχιαστική ατμόσφαιρα αδημονίας για κάτι κρυπτικό και βαθύτατα ψυχαναλυτικό που τεκταίνεται στην ψυχή της ηρωίδας. Ιδιαίτερα ευρηματικό το δίδυμο των αρσενικών εγγονών που είναι συμμετρικοί ως προς τις ανασκαφείσες κόρες.

Η Αθηνά Μπαλή επαναδιαμορφώνει τον μύθο του συμπλεγματικού γιου, του «επισκιασμένου» από τον επηρμένο κι επιτυχημένο πατέρα: αυτό είναι το μελανό σημείο στη ζωή και εξέλιξη του «Συγγραφέα», που έχει άμεσο αντίκτυπο και στη ζωή και εξέλιξη του κειμένου του. Ευφυέστατη πλοκή, ζωντανή γλώσσα, εύγλωττο το απρόσωπο των ηρώων. 

Η Αθηνά Μπαλή επαναδιαμορφώνει τον μύθο του συμπλεγματικού γιου, του «επισκιασμένου» από τον επηρμένο κι επιτυχημένο πατέρα [...] Ευφυέστατη πλοκή, ζωντανή γλώσσα, εύγλωττο το απρόσωπο των ηρώων. 

Στο «Μπαρ Le Crocodile» η Γιολάντα Γραμματικάκη επιτυγχάνει να λυτρώσει την ηρωΐδα της από την υποσυνείδητη βασανιστική σύγκριση με μιαν εξιδανικευμένη γυναίκα. Εδώ ο «λεπτός, απροσδιόριστος πυρήνας», που συνιστά και το αίτημα της συλλογής, είναι η απομυθοποίηση. 

Η κυρία Μαρίνα Τουπάι στον «Κόσμο της Γιολάντας» κάνει μια σοβαρή και ιδιαίτερα ευαίσθητη κατάθεση μνήμης, που διατρέχεται από ανατριχίλες αισθήσεων, οσμών και ήχων ενός noble παρελθόντος, χωρίς να στερείται τη φρεσκάδα μιας εφηβικής θέασης του κόσμου. 

Η Ευγενία Δούρου, στο «Η Έλσα δε θέλει να φοβάται, θέλει να την αγαπούν», εγκαινιάζει μια σύγχρονη αφηγηματική γραμμή, με συντομογραφίες, πρωθύστερα και κρυπτικότητα που επιτρέπει στη συγκίνηση να αναβλύσει και εντυπωσιάζει με την πρωτοτυπία των ραγδαίων σκηνών της. 

Αντίστοιχα, η Ηλιάνα Κωτσίλα στο «Maldudépart» κατορθώνει να καθηλώσει τη νοσταλγία και την αίσθηση μιας μακρινής απουσίας, με το συνειρμικό πλέξιμο στιγμιοτύπων που ανακατασκευάζουν δύο ολόκληρες δεκαετίες και ζωντανεύουν μιαν Αθήνα που όλοι λίγο ως πολύ γνωρίσαμε.

Τέλος, η Χριστίνα Ντούση, στην «Τέταρτη κόρη» επιτελεί ένα τελετουργικό πέρασμα του ήρωά της στην «άλλη» διάσταση, ενώ με επιδέξιες πινελιές και ονειρικούς φωτισμούς χαράζει την πορεία της ηρωίδας της στον ορίζοντα του εγκλήματος με μια ταξικά προσδιορισμένη κομψότητα.

«Εις Σύραν ζώμεν, δεν ζώμεν εις Παρισίους!»

[Η Αμάντα Μιχαλοπούλου] περιβάλλει τη συλλογή αυτήν με αξιοθαύμαστη και συγκινητική φροντίδα, επιφυλάσσοντας σε κάθε νέο συγγραφέα μιαν ισότιμη θέση στο πρώτο σκαλί της ποιητικής κλίμακας.

Τα υπόλοιπα διηγήματα (της Όλγας Κοζάκου-Τσιάρα, της Κατερίνας Καζολέα, της Λένας Κομίνη, της Αλεξάνδρας Κωνσταντιδέλλη, της Δήμητρας Λουκά, της Άννας Μερτζάνη, της Ντομινίκ Ανδρεάδου-Μολίν, της Εύης Μυλωνάκη, της Χριστίνας Ντούση και της Μυρτώς Σεϊζάνη) έχουν μεν καθένα και τη βαρύτητά του και καθιστούν ευπρόσωπη τη συλλογή, χωρίς ωστόσο να καταφέρνουν να αποκαλύψουν το «μυστικό» τους. Ένα αφήνει αναξιοποίητη και χωρίς έκβαση μια πολύ δημιουργική ιδέα. Ένα θεσπίζει μια νέα καλλιτεχνική συνθήκη την αληθοφάνεια της οποίας ψευτίζει το εξωκειμενικό σχόλιο, ένα δεύτερο βουλιάζει μέσα στη λιμπιντινική υπερβολή. Από ένα άλλο λείπει η πρωτοτυπία, ενώ το ύφος κάποιου άλλου παραμένει διδακτικό. Όλα όμως στέκουν σε μιαν αγαστή συστέγαση μέσα στην ευπρόσωπη αυτήν συλλογή, εκπλήσσουν με την πολυπλοκότητα των εικόνων τους και αποδεικνύουν για μιαν ακόμη φορά πως, πέραν της έμπνευσης, η λογοτεχνία πάνω απ’ όλα προϋποθέτει άσκηση και σκληρή δουλειά. 

Όσο για το εξαιρετικό διήγημα/επίμετρο «Ψυχολογία Συριανής συζύγου», συγγραφέας του οποίου φέρεται να είναι το «δευτεραγωνιστικό» πρόσωπο του γνωστού διηγήματος του Ροίδη, σε μια διακειμενική αναφορά που αποκαλύπτει, με τρόπο παιγνιώδη, ένα ακόμη μυστικό που καλύπτεται ήδη από το ταξίδι του μέλιτος. Επαφίεται στον αναγνώστη να αντιληφθεί εάν πρόκειται για πόνημα που προέκυψε από την ομάδα των ασκούμενων συγγραφέων, από ένα μέλος μιας προγενέστερης ομάδας δημιουργικής γραφής (όπως υπανίσσεται η Αμάντα Μιχαλοπούλου στην εισαγωγή της και δεδομένης της υφολογικής του ενότητας), ή εάν, τέλος, συνιστά προσωπική συγγραφική κατάθεση της ίδιας της κυρίας Μιχαλοπούλου. Που, θα ’θελα να σημειώσω, περιβάλλει τη συλλογή αυτήν με αξιοθαύμαστη και συγκινητική φροντίδα, επιφυλάσσοντας σε κάθε νέο συγγραφέα μιαν ισότιμη θέση στο πρώτο σκαλί της ποιητικής κλίμακας.

* Ο ΝΙΚΟΣ ΞΕΝΙΟΣ  είναι εκπαιδευτικός και συγγραφέας.
Τελευταίο βιβλίο του, η νουβέλα «Το κυνήγι του βασιλιά Ματθία» (εκδ. Κριτική).

 Στην κεντρική εικόνα φωτογραφία του © Δημήτρη Τσουμπλέκα.


altΤο μυστικό
Συλλογή
Επιμ. Αμάντα Μιχαλοπούλου
Καστανιώτης 2018
Σελ. 200, τιμή εκδότη €14,00

alt

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ο μπόγος» της Λίλας Κονομάρα – Ένας άγγελος που τον έλεγαν Μανόλη

«Ο μπόγος» της Λίλας Κονομάρα – Ένας άγγελος που τον έλεγαν Μανόλη

Στο μυθιστόρημα της Λίλας Κονομάρα «Ο μπόγος», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη, πρωταγωνιστεί η ίδια η Ιστορία, με τα πολλαπλά της πρόσωπα και προσωπεία. 

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

«Υπάρχει ένας πίνακας του Paul K...

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι’ αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου – Η σιωπή της Ιστορίας

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι’ αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου – Η σιωπή της Ιστορίας

Για το μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο πατέρας δεν μιλούσε γι’ αυτά» (εκδ. Εστία). Φωτογραφία © Pablò / Unsplash.

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Αυτό το πρώτο μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου μιλά για την Ιστορία μέσω των προσωπικών ιστ...

«Αυτοκίνητο σισπασιόν» του Στυλιανού Σκαρλάτου (κριτική) – Μια νουβέλα με πρωταγωνιστή το σύνδρομο Άσπεργκερ

«Αυτοκίνητο σισπασιόν» του Στυλιανού Σκαρλάτου (κριτική) – Μια νουβέλα με πρωταγωνιστή το σύνδρομο Άσπεργκερ

Για τη νουβέλα «Αυτοκίνητο σισπασιόν» του Στυλιανού Σκαρλάτου (εκδ. Ενύπνιο), αλλά και για άλλα βιβλία με θέμα το σύνδρομο Άσπεργκερ.

Του Κώστα Προμπονά

Μια νουβέλα για ένα όχι σπάνιο σύνδρομο: Κοιτάζοντας προς το μέλλον.

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Συζήτηση με τον Εντουάρ Λουί στη Νομική περί πολιτικής και λογοτεχνίας

Συζήτηση με τον Εντουάρ Λουί στη Νομική περί πολιτικής και λογοτεχνίας

Ο Εντουάρ Λουί παρουσιάζει στην Αθήνα το καινούργιο του βιβλίο «Αλλαγή: μέθοδος» (μετάφραση: Στέλα Ζουμπουλάκη), το οποίο μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Αντίποδες. 

Επιμέλεια: Book Press

...

Στον Κώστα Αθανασίου το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

Στον Κώστα Αθανασίου το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

Στον έμπειρο μεταφραστή Κώστα Αθανασίου για τη μετάφραση του βιβλίου «Φοβάμαι, Ταυρομάχε» (εκδ. Καστανιώτη) του Χιλιανού συγγραφέα Πέδρο Λεμεμπέλ απονεμήθηκε το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ. Το βραβείο έδωσε στον τιμηθέντα ο Μιχάλης Κλαπάκι, νικητής του 1ου Βραβείου Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ για τη ...

Άλαν Γκάρνερ: Ένας μαγικός συγγραφέας

Άλαν Γκάρνερ: Ένας μαγικός συγγραφέας

Μικρή παρουσίαση ενός μεγάλου συγγραφέα, με αφορμή το πρόσφατο βιβλίο του με τίτλο Treacle Walker, που θεωρείται το φαβορί για το φετινό βραβείο Μπούκερ.

Του Μιχάλη Μακρόπουλου

Ο Alan Garner είναι ένας μαγικός συγγραφέας. Διάβασα το τελευταίο βιβλίο το...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα του Χάρη Βλαβιανού «Πλατωνικοί διάλογοι ή γιατί στο σπήλαιο κάνουν όλοι πάρτι», που θα κυκλοφορήσει μέσα Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΕΛΟΣ ΚΑΛΟ ΟΛΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ

...
«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Κώστα Καβανόζη «Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας – Το μυθιστόρημα τεκμηρίων και η λογοτεχνικότητα του αναφορικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Πατάκη, τέλη Σεπτεμβρίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

22 Σεπτεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών.  Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ