alt

Για το μυθιστόρημα του Μίνου Ευσταθιάδη «Ο δύτης» (εκδ. Ίκαρος).

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

Ο άγνωστος άνδρας τού αναθέτει την παρακολούθηση μιας γυναίκας, ονόματι Εύα Ντέμπλινγκ, για 48 συνεχείς ώρες. Τα 10 χαρτονομίσματα των 100 ευρώ που του αφήνει αξίζουν τον κόπο για να βγει ο Πάπας στους παγωμένους δρόμους του Αμβούργου, μια πολική μέρα του Ιανουαρίου.

Ο ιδιωτικός ντετέκτιβ Κρις Πάπας, ο ελληνικής καταγωγής φτηνότερος ντετέκτιβ του Αμβούργου, δέχεται την επίσκεψη ενός πολύ ηλικιωμένου άνδρα στο σπίτι του, το οποίο χρησιμοποιεί και ως γραφείο. Ο άγνωστος άνδρας τού αναθέτει την παρακολούθηση μιας γυναίκας, ονόματι Εύα Ντέμπλινγκ, για 48 συνεχείς ώρες. Τα 10 χαρτονομίσματα των 100 ευρώ που του αφήνει αξίζουν τον κόπο για να βγει ο Πάπας στους παγωμένους δρόμους του Αμβούργου, μια πολική μέρα του Ιανουαρίου. Η παρακολούθηση της γυναίκας οδηγεί τον Πάπας σ' ένα τριώροφο ετοιμόρροπο ξενοδοχείο, τόπο συνάντησης παράνομων εραστών. Τα αποτελέσματα της παρακολούθησης είναι πενιχρά, καθώς ο Πάπας νοικιάζει το διπλανό δωμάτιο της Εύας, αλλά αποκοιμιέται εξαντλημένος. Ο ηλικιωμένος πελάτης τού δίνει δεύτερη ευκαιρία, την οποία ο Πάπας αρνείται, αλλά, προτού προλάβει να επιστρέψει την προκαταβολή, δύο αστυνομικοί τον αναζητούν ως πιθανό ύποπτο για τον θάνατο του άγνωστου πελάτη του, ο οποίος πριν πεθάνει, είχε αφήσει στον τηλεφωνητή του ντετέκτιβ ένα ακατανόητο μήνυμα.

Με τη βοήθεια ενός συνταξιούχου Γερμανού αστυνομικού, ο Πάπας μαθαίνει ότι η Εύα Ντέμπλινγκ έφυγε για την Ελλάδα και ότι τον τελευταίο χρόνο δηλώνει ως μόνιμη κατοικία της την Μπούκα, ένα χωριουδάκι έξω από το Αίγιο, τον τόπο καταγωγής του Κρις Πάπας. Ο ήρωάς μας φεύγει αμέσως για την Ελλάδα, όπου τον περιμένει μια σειρά από γρίφους, μυστηριώδεις θανάτους και ακατανόητες αυτοκτονίες.

Ο δύτης είναι το δεύτερο αστυνομικό μυθιστόρημα του Μίνου Ευσταθιάδη με ήρωα τον Κρις Πάπας. Κι ενώ το πρώτο (Το Δεύτερο Μέρος της Νύχτας, εκδ. Ωκεανίδα) διαδραματιζόταν αποκλειστικά στη Γερμανία, η πλοκή του καινούργιου βιβλίου ξεκινάει από το Αμβούργο και συνεχίζεται στο Αίγιο, ενώ παρακλάδια της απλώνονται και σε άλλες πόλεις των δύο χωρών. Το βιβλίο δεν ακολουθεί γραμμική αφήγηση, αλλά σχηματίζει αλλεπάλληλες αφηγηματικές σπείρες που διευρύνονται στον χώρο και στον χρόνο. 

Ο Πάπας, επιστρέφοντας στη γενέτειρά του, αναγκάζεται να κάνει μια κατάδυση στο παρελθόν – το δικό του και της χώρας του. Ως άλλος Θησέας θα ακολουθήσει ένα μίτο κατασκευασμένο από άγνωστα και ίσως αναξιόπιστα πρόσωπα, για να φτάσει στην καρδιά του μυστηρίου, στα έγκατα της απόλυτης φρίκης, τον πυρήνα του λαβυρίνθου που είναι γεμάτος από οστά θυμάτων, αδικοχαμένων ανθρώπων και παράπλευρων απωλειών. Γιατί η αλήθεια δεν είναι ποτέ απλή, και τα κρυμμένα μυστικά κακοφορμίζουν και σαπίζουν, συμπαρασύροντας ενόχους και αθώους μαζί.

Ο Ευσταθιάδης συνδυάζει με μαστοριά τη λιτότητα που απαιτεί η αστυνομική πλοκή με την ποιητική περιγραφή χώρων και συναισθημάτων, χωρίς να εξωραΐζει ή να αποδυναμώνει την κεντρική ιστορία. Σε αντίθεση με την τάση της εποχής για ογκώδη βιβλία, διηγείται την ιστορία του σε 243 σελίδες, από τις οποίες δεν θα μπορούσε ούτε ο πιο ικανός επιμελητής να αφαιρέσει μία λέξη.

Ο Ευσταθιάδης συνδυάζει με μαστοριά τη λιτότητα που απαιτεί η αστυνομική πλοκή με την ποιητική περιγραφή χώρων και συναισθημάτων, χωρίς να εξωραΐζει ή να αποδυναμώνει την κεντρική ιστορία. Σε αντίθεση με την τάση της εποχής για ογκώδη βιβλία, διηγείται την ιστορία του σε 243 σελίδες, από τις οποίες δεν θα μπορούσε ούτε ο πιο ικανός επιμελητής να αφαιρέσει μία λέξη. Και εντούτοις, σ' αυτές τις 243 σελίδες χωρούν Γερμανοί αστυνομικοί και οι Γερμανοί κατακτητές της χώρας μας στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, ντόπιοι συνεργάτες των Γερμανών και Γερμανοί φιλέλληνες, οι τραγωδίες του Αισχύλου, ενώ ο αφηγητής-ντετέκτιβ –ο Κανένας που έχει γεννηθεί ανάμεσα σε δύο χώρες– σχολιάζει με μαύρο χιούμορ που θυμίζει τον Ρέημοντ Τσάντλερ στις καλύτερες στιγμές του. 

Έξοχες πινελιές ο Τούρκος ρεσεψιονίστας, ο Ορχάν, ο οποίος κερνάει τον Πάπας ρακή και δωρεάν πληροφορίες – αφού δεν αγοράζονται τα πάντα σε τούτο τον κόσμο. Η γειτόνισσα και «σύντροφος» του Πάπας, η κυρία Κενό, που βλέπει κάθε βράδυ ασπρόμαυρα νουάρ, σαν τη Διπλή Ταυτότητα. Και το βιβλίο· το σύγγραμμα που έχει τίτλο Ο δύτης, παρότι είναι φιλοσοφικό και δεν αναφέρεται πουθενά η λέξη «δύτης» ή κάποιο από τα παράγωγά της.

Πανταχού παρούσα στην αφήγηση η θάλασσα, ως σύμβολο ζωής, θανάτου και κάθαρσης. Ένα απόσπασμα: «Ένας αρχάριος δύτης της νύχτας στο πουθενά. Μήπως θέλω κι εγώ τελικά να προκαλέσω την τύχη μου; Τον ίδιο τον χαμό μου; Ο φόβος με σφίγγει σιγά σιγά, η αναπνοή μου αρχίζει να μην είναι κανονική. Τα πόδια μου έχουν χωθεί στο νερό. Ναι, πλησιάζει η στιγμή να βυθιστώ. Τελικά πρέπει να βυθιστώ… Είναι εκπληκτική η ταχύτητα με την οποία μεταβάλλονται οι εντυπώσεις και τα συναισθήματα εδώ κάτω. Ξαφνικά πιάνω τον εαυτό μου να θαυμάζει τα πάντα. Ο φακός που φοράω στο μέτωπό μου δεν ανοίγει τρύπες μόνο ανάμεσα σε απέραντες εκτάσεις μαύρου νερού. Το φως δείχνει έναν αλλιώτικο κόσμο, όπου ακόμη και το ίδιο το φως δεν είναι πλέον απαραίτητο». 

Ο δύτης είναι ένα υπαρξιακό νουάρ που αποδεικνύει ότι η φρίκη δεν απαντάται μόνο στους κατά συρροή δολοφόνους της αστυνομικής μυθοπλασίας. Η απόλυτη φρίκη υπήρξε και συνεχίζει να υπάρχει γύρω μας, σε καταστάσεις που βίωσαν οι παλαιότεροι, οι γονείς μας ή οι παππούδες μας ή σε περιστατικά που συμβαίνουν δίπλα μας σχεδόν. Και η μνήμη είναι το μόνο μας όπλο για να πολεμήσουμε την αναβίωση της φρίκης.

* Η ΧΙΛΝΤΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ είναι μεταφράστρια και συγγραφέας. 
Τελευταίο βιβλίο της, το μυθιστόρημα «Η συχνότητα του θανάτου» (εκδ. Μεταίχμιο).

altΟ δύτης
Μίνως Ευσταθιάδης
Ίκαρος 2018
Σελ. 248, τιμή εκδότη €13,50

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΜΙΝΟΥ ΕΥΣΤΑΘΙΑΔΗ


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (κριτική)

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (κριτική)

Για το μυθιστόρημα της Έλενας Χουζούρη «Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού – Μια παλιά ιστορία» (εκδ. Πατάκη). Στην κεντρική εικόνα, αστυνομικοί μεταφέρουν νεκρό τον Μιχάλη Πρέκα, στην Καλογρέζα, την 1η Οκτωβρίου του 1987. 

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

...
Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη, του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου: Η λεπτουργία της αφήγησης

Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη, του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου: Η λεπτουργία της αφήγησης

Για την επανέκδοση της πρώτης συλλογής διηγημάτων του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου «Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη» (εκδ. Κίχλη).

Της Διώνης Δημητριάδου

Έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε που πρωτοεμφανίστηκαν (Τραμ, 1973) τα έντεκα μικρά διηγήματα (γραμμ...

Σασμός, του Σπύρου Πετρουλάκη - Το βιβλίο πίσω από την σειρά

Σασμός, του Σπύρου Πετρουλάκη - Το βιβλίο πίσω από την σειρά

Για το μυθιστόρημα του Σπύρου Πετρουλάκη «Σασμός», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μίνωας.

Του Κυριάκου Αθανασιάδη

Εξαιρετικά παραγωγικός, ο Σπύρος Πετρουλάκης είναι συγγραφέας πολλών μπεστ-σέλερ μυθιστορημάτων, αλλά ο «Σασμός» (Μίνωας 2019), χάρη πλέο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Κράτα το φιλί, του Μάσσιμο Ρεκαλκάτι

Κράτα το φιλί, του Μάσσιμο Ρεκαλκάτι

Για το βιβλίο του Μάσσιμο Ρεκαλκάτι «Κράτα το φιλί – Σύντομα μαθήματα για τον έρωτα», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέλευθος στη σειρά Μικρή βιβλιοθήκη, σε μετάφραση του Χρήστου Πονηρού. Στην κεντρική φωτογραφία, ο Αντέρως, θεός του ώριμου έρωτα, αδερφός του Έρωτα, όπως αναπαρίσταται στην κορυφή συντριβανιού ...

Κωμωδία, των Γιάννη Στίγκα & Νικόλα Ευαντινού (κριτική)

Κωμωδία, των Γιάννη Στίγκα & Νικόλα Ευαντινού (κριτική)

Για την ποιητική συλλογή που συνέγραψε ο Γιάννης Στίγκας με τον Νικόλα Ευαντινό, «Κωμωδία» (εκδ. Άγρα).

Της Τιτίκας Δημητρούλια

Ο Γιάννης Στίγκας και ο Νικόλας Ευαντινός μας παραδίδουν σήμερα μια νέα ποιητική Κωμωδία ...

Τι θα διαβάσουμε προσεχώς από τις εκδόσεις Καστανιώτη

Τι θα διαβάσουμε προσεχώς από τις εκδόσεις Καστανιώτη

Το νέο εκδοτικό πρόγραμμα των εκδόσεων Καστανιώτη για την περίοδο Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου ανακοινώθηκε πρόσφατα. Με σημαντικά έργα Ελλήνων και ξένων συγγραφέων, νέες αναγνωστικές προτάσεις που συνδυάζουν την πολυφωνία με την ποιοτική γραφή, δοκίμια και μελέτες που αναδεικνύουν τους προβληματισμούς της εποχής, βιβλία γι...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Δημήτρη Ινδαρέ «Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες. Με αφορμή ένα δημοτικό τραγούδι του Μοριά», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ

...
Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ben Macintyre «Πράκτορας Σόνυα: Η κατάσκοπος που έκλεψε τα σχέδια της ατομικής βόμβας» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης), το οποίο κυκλοφορεί στις 13 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
Τα χρόνια, της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Τα χρόνια, της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Annie Ernaux «Τα χρόνια» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη, επίμετρο: Νίκος Μπακουνάκης), το οποίο κυκλοφορεί στις 14 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Σε τούτη την ασπρόμαυρη φωτογραφ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

25 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

1ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

Ένα νέο βραβείο για τη μεταφρασμένη λογοτεχνία από ισπανικά, πορτογαλικά και καταλανικά στα ελληνικά είναι γεγονός. Διαβάστε τη βραχεία λίστα των υποψηφίων πρ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ