alt

Για τη συλλογή διηγημάτων του Βασίλη Μόσχου Θραύσματα (εκδ. Κέδρος).

Του Χρήστου Αρμάντο Γκέζου

Ο τίτλος του πρώτου βιβλίου του Βασίλη Μόσχου δικαιολογείται όχι μόνο από την ύπαρξη στη συλλογή ενός διηγήματος με τον τίτλο Θραύσματα, αλλά κυρίως από τον τρόπο που είναι δομημένες τόσο οι ιστορίες όσο και το ίδιο το βιβλίο ως κατασκευή.

24 διηγήματα, τα περισσότερα πολύ σύντομα, όλα πάντως αξιοσημείωτης πυκνότητας, που λειτουργούν ως κινηματογραφικής πνοής και ευκρίνειας αναπαραστάσεις της αποσπασματικότητας της καθημερινής ζωής και των προβλημάτων της.

Πρόκειται για 24 διηγήματα, τα περισσότερα πολύ σύντομα, όλα πάντως αξιοσημείωτης πυκνότητας, που λειτουργούν ως κινηματογραφικής πνοής και ευκρίνειας αναπαραστάσεις της αποσπασματικότητας της καθημερινής ζωής και των προβλημάτων της – κάτι που μπορεί να συνδεθεί και με τις σπουδές σεναριογραφίας του συγγραφέα. Με απλή γλώσσα και ελλειπτικό χαρακτήρα, που αφήνει πολύ συχνά τον αναγνώστη να συμπληρώσει τα κομμάτια του αφηγηματικού παζλ, οι ιστορίες είναι μεγάλου θεματικού ρεπερτορίου και συναισθηματικού εύρους. 

Ο συγγραφέας φαίνεται να ενδιαφέρεται για πλήθος προβλημάτων που συναρθρώνουν τις μικρές καθημερινές αποτυχίες της κοινωνικής και ατομικής πραγματικότητας: συντροφικές αψιμαχίες και πονηρά μυστικά, επικοινωνιακά χάσματα, ξεσπάσματα βίας, η κρατική βαναυσότητα, ο φανατισμός, νύξεις για πιο σκληρά και πανανθρώπινα δράματα όπως το προσφυγικό. Παρόλα αυτά, η κύρια επίγευση των διηγημάτων εκπηγάζει από την έγνοια του συγγραφέα για τον ευτράπελο και ενίοτε παράλογο χαρακτήρα των ερωτικών σχέσεων, αυτή την αναπόφευκτη και κωμικοτραγική αναντιστοιχία που παρατηρείται ή μπορεί να παρατηρηθεί μεταξύ του ενός ανθρώπου και του άλλου. Σε διηγήματα όπως το “Ριζότο”, το ομότιτλο της συλλογής, τις “Κακές Συνήθειες”, αλλά και άλλα, βλέπουμε μια σαρκαστική συχνά καταγραφή, ταυτόχρονα τρυφερή και ανθρώπινη, ποτέ συναισθηματίζουσα, ζητημάτων που άπτονται των σεξουαλικών και ερωτικών δυσαρμονιών, στις οποίες πολλοί καθημερινοί άνθρωποι μπορούν να αναγνωρίσουν δικά τους γνωρίσματα, δικές τους αδυναμίες ή προσδοκίες. Αυτή η ανάλαφρη, φρέσκια και χωρίς διάθεση δραματοποίησης προσέγγιση χαρακτηρίζει πολλά από τα διηγήματα, δίχως να υποτιμά τη σοβαρότητα των περιγραφόμενων καταστάσεων, μάλλον τονίζοντάς την μέσα από την υπογράμμιση της αδυναμίας για ουσιαστική παρέμβαση και αλλαγή τους. Οι οικογενειακές σχέσεις με τη σειρά τους μπαίνουν κι αυτές στο στόχαστρο, γλυκόπικρα και αβίαστα συγκινητικά, δίνοντας στη συλλογή επιπλέον βάθος και πολυμορφία.

Θραύσματα σχέσεων και καταστάσεων

Δεν μπορούμε να απομονώσουμε καμία ιστορία, να πούμε πότε ξεκίνησε ή πότε τέλειωσε, να την περιορίσουμε σε ένα εύκολα ψηλαφητό, απλουστευτικό δισδιάστατο σχήμα, μπορούμε μόνο να την κρατάμε φιλοπερίεργα στην παλάμη μας σαν ένα μικρό κομμάτι γυαλί που πότε γαργαλάει, πότε ματώνει.

Τα διηγήματα του Μόσχου αποτελούν πράγματι θραύσματα, σαν τα κομμάτια ενός βάζου που έπεσε από το τραπέζι και σκόρπισαν στο πάτωμα, καθώς τα περισσότερα από αυτά δείχνουν να θέλουν να αποδώσουν την αίσθηση του ανολοκλήρωτου σε όλων των λογιών τις ανθρώπινες σχέσεις, στην πραγματικότητα μέσα στην οποία όλοι παλινωδούμε αποπειρώμενοι να πετύχουμε κάτι, ό,τι μπορούμε, βελτιώνοντας έτσι το λειψό της ύπαρξης. Αυτό φαίνεται πως έχει να κάνει και με μια αδιαφορία από μεριάς του συγγραφέα για το τελεσίδικο κλείσιμο μιας ιστορίας, μια υποτίμηση του τέλους ως συνθήκης περιπέτειας, αφού το τέλος ίσως ποτέ να μην υπάρχει και η περιπέτεια πάντα να συνεχίζεται.

Κλείσιμο στις ιστορίες φυσικά και υπάρχει, αλλά είναι τις περισσότερες φορές ένας διακόπτης που μετά το κλικ φαντάζεσαι πως εκκινεί πολλές ενδιαφέρουσες διεργασίες. Η τελευταία πρόταση συχνά λειτουργεί σαν ένα ειρωνικό κλείσιμο του ματιού στους πρωταγωνιστές της ιστορίας αλλά και προς τον αναγνώστη, άλλοτε με διάθεση υπονομευτική κι άλλοτε συμπληρωματική, αποτελώντας πάντως σε κάθε περίπτωση οργανικό τμήμα του διηγήματος και αποκαλύπτοντας μια ανατρεπτική εικόνα.

Θραύσμα το θραύσμα, η συλλογή που συντίθεται αναδεικνύει εν τέλει με ξεκάθαρο και κυρίως διασκεδαστικό τρόπο την πολυπρισματικότητα των απλών φαινομενικά καταστάσεων που μας περιτριγυρίζουν και με τις οποίες αναγκαζόμαστε να συμπλεύσουμε. Το σημαντικότερο που κάνει όμως είναι να δείχνει ότι δεν μπορούμε να απομονώσουμε καμία ιστορία, να πούμε πότε ξεκίνησε ή πότε τέλειωσε, να την περιορίσουμε σε ένα εύκολα ψηλαφητό, απλουστευτικό δισδιάστατο σχήμα· μπορούμε μόνο να την κρατάμε φιλοπερίεργα στην παλάμη μας σαν ένα μικρό κομμάτι γυαλί που πότε γαργαλάει, πότε ματώνει.

* Ο ΧΡΗΣΤΟΣ ΑΡΜΑΝΤΟ ΓΚΕΖΟΣ είναι συγγραφέας.

altΘραύσματα
Βασίλης Μόσχος
Κέδρος 2017
Σελ. 160, τιμή εκδότη €11,00

alt

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Όσο περιμένεις να συμβεί», του Γιάννη Τσίρμπα (κριτική)

«Όσο περιμένεις να συμβεί», του Γιάννη Τσίρμπα (κριτική)

Για το βιβλίο του Γιάννη Τσίρμπα με τίτλο «Όσο περιμένεις να συμβεί» (εκδ. Gutenberg).

Γράφει ο Σόλωνας Παπαγεωργίου

Ο Γιάννης Τσίρμπας πρωτοε...

«Ας φύγουμε λοιπόν» του Αλέξανδρου Διαμαντή (κριτική)

«Ας φύγουμε λοιπόν» του Αλέξανδρου Διαμαντή (κριτική)

Για τη νουβέλα του Αλέξανδρου Διαμαντή «Ας φύγουμε λοιπόν», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη, και «καταλήγει να εκφράζει τον θρήνο μιας γενιάς, η οποία ενηλικιώθηκε απότομα και εξίσου απότομα προσγειώθηκε». Κεντρική εικόνα: Οι Jeanne Moreau, Oskar Werner, Henri Serre στην ταινία του François Truf...

«Πλατωνικοί διάλογοι, ή γιατί στο σπήλαιο κάνουν όλοι πάρτι» του Χάρη Βλαβιανού (κριτική)

«Πλατωνικοί διάλογοι, ή γιατί στο σπήλαιο κάνουν όλοι πάρτι» του Χάρη Βλαβιανού (κριτική)

Για το βιβλίο του Χάρη Βλαβιανού «Πλατωνικοί διάλογοι, Ή γιατί στο σπήλαιο κάνουν όλοι πάρτι» (εκδ. Πατάκη). Στην κεντρική εικόνα: Men with Boxes on Head, Brunswick, GA, 2001 © Rodney Smith (1947- 2016)

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Άντρες και γυ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Καζούο Ισιγκούρο: «Το να είσαι υποψήφιος για Όσκαρ είναι συναρπαστικό»

Καζούο Ισιγκούρο: «Το να είσαι υποψήφιος για Όσκαρ είναι συναρπαστικό»

Τη φετινή χρονιά, ανάμεσα στους υποψηφίους για το Όσκαρ Καλύτερου Διασκευασμένου Σεναρίου βρίσκεται και ο νομπελίστας Kazuo Ishiguro, για το σενάριο της ταινίας «Αισθάνομαι ζωντανός», μια διασκευή του «Ikiru» του Akira Kurosawa. Ο συγγραφέας μίλησε για την υποψηφιότητά του σε πρόσφατη συνέντευξή του στο The Wrap. Τα...

Τιμητική διάκριση για την Άννα Πατάκη από το γαλλικό κράτος

Τιμητική διάκριση για την Άννα Πατάκη από το γαλλικό κράτος

Η εκδότρια Άννα Πατάκη τιμήθηκε από το γαλλικό κράτος με το παράσημο του Ιππότη των Γραμμάτων και των Τεχνών, για τη δράση της υπέρ της προώθησης των σύγχρονων Γάλλων συγγραφέων.

Επιμέλεια: Book Press

Τη Δευτέρα 23 Ιανουαρί...

Τρεις γάτες (διήγημα)

Τρεις γάτες (διήγημα)

Στα δύο της άρχισε να παχαίνει απότομα, έπαιρνε σχεδόν ένα κιλό τον μήνα· σαν αρνάκι που το τάιζαν για το Πάσχα. Δεν θυσιάστηκε βέβαια, αρρώστησε όμως. Τότε εκδηλώθηκε το αυτοάνοσο που την ταλαιπωρεί. Κεντρική εικόνα: Charles van den Eycken, The Jewel Box.

Της Αθηνάς Βογιατζόγλου ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα - πολιτική μαρτυρία του Θόδωρου Σούμα, «Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Όιγκεν Ρούγκε [Eugen Ruge] «Τις μέρες που λιγόστευε το φως» (μτφρ. Τεό Βότσος), το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

1 ΟΚΤΩΒΡΙ...

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Μιχάλη Μακρόπουλου «Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον», που θα κυκλοφορήσει στις 19 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Γιανγκσὶ-ντιέναο (τρεῖς σκηνὲς)  ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

Πρώτος μήνας του νέου έτους και πριν δούμε τι θα φέρει η φετινή πραγματικότητα ας επιτρέψουμε στον εαυτό μας ένα φανταστικό λογοτεχνικό ταξίδι. Οι εκδόσεις Βακχικόν προτείνουν επτά μυθιστορήματα για τους φίλους του φανταστικού. Γιατί η φαντασία σε πάει παντού...

Επιμέλεια: Book Press

...
Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Στο βιβλίο του με τίτλο «The William H. Gass Reader», ο Αμερικανός πεζογράφος William H. Gass επέλεξε τα δώδεκα βιβλία που διαμόρφωσαν τη λογοτεχνική ματιά του. Μια λίστα που, όπως σημειώνει και ο ίδιος στην εισαγωγή του, δεν περιλαμβάνει απαραιτήτως τα «δώδεκα καλύτερα βιβλία» που έχει διαβάσει, καθώς «κάθε σπουδαί...

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Ο κριτικός λογοτεχνίας της βρετανικής εφημερίδας, Guardian, Robert McCrum επέλεξε τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία γραμμένα στα αγγλικά. Στη λίστα του εντοπίζουμε έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, από συγγραφείς όπως οι Ντίκενς, Μέλβιλ, κ.ά., καθώς και μυθιστορήματα από τους ΝτεΛίλο, Ισιγκούρο, Ροθ, Κουτσί, κ.ά. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

13 Δεκεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2022

Έφτασε η στιγμή και φέτος για την καθιερωμένη εδώ και χρόνια επιλογή των εκατό από τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας της χρονιάς που φτάνει σε λίγες μέρες στο τέλος της. Ε

ΦΑΚΕΛΟΙ