alt

Για τη συλλογή διηγημάτων του Βασίλη Μόσχου Θραύσματα (εκδ. Κέδρος).

Του Χρήστου Αρμάντο Γκέζου

Ο τίτλος του πρώτου βιβλίου του Βασίλη Μόσχου δικαιολογείται όχι μόνο από την ύπαρξη στη συλλογή ενός διηγήματος με τον τίτλο Θραύσματα, αλλά κυρίως από τον τρόπο που είναι δομημένες τόσο οι ιστορίες όσο και το ίδιο το βιβλίο ως κατασκευή.

24 διηγήματα, τα περισσότερα πολύ σύντομα, όλα πάντως αξιοσημείωτης πυκνότητας, που λειτουργούν ως κινηματογραφικής πνοής και ευκρίνειας αναπαραστάσεις της αποσπασματικότητας της καθημερινής ζωής και των προβλημάτων της.

Πρόκειται για 24 διηγήματα, τα περισσότερα πολύ σύντομα, όλα πάντως αξιοσημείωτης πυκνότητας, που λειτουργούν ως κινηματογραφικής πνοής και ευκρίνειας αναπαραστάσεις της αποσπασματικότητας της καθημερινής ζωής και των προβλημάτων της – κάτι που μπορεί να συνδεθεί και με τις σπουδές σεναριογραφίας του συγγραφέα. Με απλή γλώσσα και ελλειπτικό χαρακτήρα, που αφήνει πολύ συχνά τον αναγνώστη να συμπληρώσει τα κομμάτια του αφηγηματικού παζλ, οι ιστορίες είναι μεγάλου θεματικού ρεπερτορίου και συναισθηματικού εύρους. 

Ο συγγραφέας φαίνεται να ενδιαφέρεται για πλήθος προβλημάτων που συναρθρώνουν τις μικρές καθημερινές αποτυχίες της κοινωνικής και ατομικής πραγματικότητας: συντροφικές αψιμαχίες και πονηρά μυστικά, επικοινωνιακά χάσματα, ξεσπάσματα βίας, η κρατική βαναυσότητα, ο φανατισμός, νύξεις για πιο σκληρά και πανανθρώπινα δράματα όπως το προσφυγικό. Παρόλα αυτά, η κύρια επίγευση των διηγημάτων εκπηγάζει από την έγνοια του συγγραφέα για τον ευτράπελο και ενίοτε παράλογο χαρακτήρα των ερωτικών σχέσεων, αυτή την αναπόφευκτη και κωμικοτραγική αναντιστοιχία που παρατηρείται ή μπορεί να παρατηρηθεί μεταξύ του ενός ανθρώπου και του άλλου. Σε διηγήματα όπως το “Ριζότο”, το ομότιτλο της συλλογής, τις “Κακές Συνήθειες”, αλλά και άλλα, βλέπουμε μια σαρκαστική συχνά καταγραφή, ταυτόχρονα τρυφερή και ανθρώπινη, ποτέ συναισθηματίζουσα, ζητημάτων που άπτονται των σεξουαλικών και ερωτικών δυσαρμονιών, στις οποίες πολλοί καθημερινοί άνθρωποι μπορούν να αναγνωρίσουν δικά τους γνωρίσματα, δικές τους αδυναμίες ή προσδοκίες. Αυτή η ανάλαφρη, φρέσκια και χωρίς διάθεση δραματοποίησης προσέγγιση χαρακτηρίζει πολλά από τα διηγήματα, δίχως να υποτιμά τη σοβαρότητα των περιγραφόμενων καταστάσεων, μάλλον τονίζοντάς την μέσα από την υπογράμμιση της αδυναμίας για ουσιαστική παρέμβαση και αλλαγή τους. Οι οικογενειακές σχέσεις με τη σειρά τους μπαίνουν κι αυτές στο στόχαστρο, γλυκόπικρα και αβίαστα συγκινητικά, δίνοντας στη συλλογή επιπλέον βάθος και πολυμορφία.

Θραύσματα σχέσεων και καταστάσεων

Δεν μπορούμε να απομονώσουμε καμία ιστορία, να πούμε πότε ξεκίνησε ή πότε τέλειωσε, να την περιορίσουμε σε ένα εύκολα ψηλαφητό, απλουστευτικό δισδιάστατο σχήμα, μπορούμε μόνο να την κρατάμε φιλοπερίεργα στην παλάμη μας σαν ένα μικρό κομμάτι γυαλί που πότε γαργαλάει, πότε ματώνει.

Τα διηγήματα του Μόσχου αποτελούν πράγματι θραύσματα, σαν τα κομμάτια ενός βάζου που έπεσε από το τραπέζι και σκόρπισαν στο πάτωμα, καθώς τα περισσότερα από αυτά δείχνουν να θέλουν να αποδώσουν την αίσθηση του ανολοκλήρωτου σε όλων των λογιών τις ανθρώπινες σχέσεις, στην πραγματικότητα μέσα στην οποία όλοι παλινωδούμε αποπειρώμενοι να πετύχουμε κάτι, ό,τι μπορούμε, βελτιώνοντας έτσι το λειψό της ύπαρξης. Αυτό φαίνεται πως έχει να κάνει και με μια αδιαφορία από μεριάς του συγγραφέα για το τελεσίδικο κλείσιμο μιας ιστορίας, μια υποτίμηση του τέλους ως συνθήκης περιπέτειας, αφού το τέλος ίσως ποτέ να μην υπάρχει και η περιπέτεια πάντα να συνεχίζεται.

Κλείσιμο στις ιστορίες φυσικά και υπάρχει, αλλά είναι τις περισσότερες φορές ένας διακόπτης που μετά το κλικ φαντάζεσαι πως εκκινεί πολλές ενδιαφέρουσες διεργασίες. Η τελευταία πρόταση συχνά λειτουργεί σαν ένα ειρωνικό κλείσιμο του ματιού στους πρωταγωνιστές της ιστορίας αλλά και προς τον αναγνώστη, άλλοτε με διάθεση υπονομευτική κι άλλοτε συμπληρωματική, αποτελώντας πάντως σε κάθε περίπτωση οργανικό τμήμα του διηγήματος και αποκαλύπτοντας μια ανατρεπτική εικόνα.

Θραύσμα το θραύσμα, η συλλογή που συντίθεται αναδεικνύει εν τέλει με ξεκάθαρο και κυρίως διασκεδαστικό τρόπο την πολυπρισματικότητα των απλών φαινομενικά καταστάσεων που μας περιτριγυρίζουν και με τις οποίες αναγκαζόμαστε να συμπλεύσουμε. Το σημαντικότερο που κάνει όμως είναι να δείχνει ότι δεν μπορούμε να απομονώσουμε καμία ιστορία, να πούμε πότε ξεκίνησε ή πότε τέλειωσε, να την περιορίσουμε σε ένα εύκολα ψηλαφητό, απλουστευτικό δισδιάστατο σχήμα· μπορούμε μόνο να την κρατάμε φιλοπερίεργα στην παλάμη μας σαν ένα μικρό κομμάτι γυαλί που πότε γαργαλάει, πότε ματώνει.

* Ο ΧΡΗΣΤΟΣ ΑΡΜΑΝΤΟ ΓΚΕΖΟΣ είναι συγγραφέας.

altΘραύσματα
Βασίλης Μόσχος
Κέδρος 2017
Σελ. 160, τιμή εκδότη €11,00

alt


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (κριτική)

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (κριτική)

Για το μυθιστόρημα της Έλενας Χουζούρη «Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού – Μια παλιά ιστορία» (εκδ. Πατάκη). Στην κεντρική εικόνα, αστυνομικοί μεταφέρουν νεκρό τον Μιχάλη Πρέκα, στην Καλογρέζα, την 1η Οκτωβρίου του 1987. 

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

...
Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη, του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου: Η λεπτουργία της αφήγησης

Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη, του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου: Η λεπτουργία της αφήγησης

Για την επανέκδοση της πρώτης συλλογής διηγημάτων του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου «Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη» (εκδ. Κίχλη).

Της Διώνης Δημητριάδου

Έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε που πρωτοεμφανίστηκαν (Τραμ, 1973) τα έντεκα μικρά διηγήματα (γραμμ...

Σασμός, του Σπύρου Πετρουλάκη - Το βιβλίο πίσω από την σειρά

Σασμός, του Σπύρου Πετρουλάκη - Το βιβλίο πίσω από την σειρά

Για το μυθιστόρημα του Σπύρου Πετρουλάκη «Σασμός», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μίνωας.

Του Κυριάκου Αθανασιάδη

Εξαιρετικά παραγωγικός, ο Σπύρος Πετρουλάκης είναι συγγραφέας πολλών μπεστ-σέλερ μυθιστορημάτων, αλλά ο «Σασμός» (Μίνωας 2019), χάρη πλέο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Χριστίνας Πουλίδου «Χωρίς πυξίδα», που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2025

«Βρομοκατάσταση» συνόψισε ο Μορ...

Η τελευταία μονομαχία, του Ρίντλεϊ Σκοτ (κριτική)

Η τελευταία μονομαχία, του Ρίντλεϊ Σκοτ (κριτική)

Για την ταινία «Η τελευταία μονομαχία» σε σκηνοθεσία του Ridley Scott, η οποία προβάλλεται στις κινηματογραφικές αίθουσες.

Του Θόδωρου Σούμα

«Η τελευταία μονομαχία» του Ρίντλεϊ Σκοτ είναι μια θεαματική, δραματική και περιπετειώδης...

Πέθανε ο ποιητής και ζωγράφος Γιώργος Κακουλίδης

Πέθανε ο ποιητής και ζωγράφος Γιώργος Κακουλίδης

Ανακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων για τον θάνατο του Γιώργου Κακουλίδη.

Η Εταιρεία Συγγραφέων εκφράζει τη λύπη της για τον θάνατο του καταξιωμένου ποιητή Γιώργου Κακουλίδη. Συγγραφέας αλλά και ζωγράφος, ο Γιώργος Κακουλίδης υιοθέτησε από νέος, έναν τρόπο ζωή...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Χριστίνας Πουλίδου «Χωρίς πυξίδα», που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2025

«Βρομοκατάσταση» συνόψισε ο Μορ...

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Δημήτρη Ινδαρέ «Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες. Με αφορμή ένα δημοτικό τραγούδι του Μοριά», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ

...
Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ben Macintyre «Πράκτορας Σόνυα: Η κατάσκοπος που έκλεψε τα σχέδια της ατομικής βόμβας» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης), το οποίο κυκλοφορεί στις 13 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

25 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

1ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

Ένα νέο βραβείο για τη μεταφρασμένη λογοτεχνία από ισπανικά, πορτογαλικά και καταλανικά στα ελληνικά είναι γεγονός. Διαβάστε τη βραχεία λίστα των υποψηφίων πρ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ