alt

Για τη συλλογή διηγημάτων του Βασίλη Μόσχου Θραύσματα (εκδ. Κέδρος).

Του Χρήστου Αρμάντο Γκέζου

Ο τίτλος του πρώτου βιβλίου του Βασίλη Μόσχου δικαιολογείται όχι μόνο από την ύπαρξη στη συλλογή ενός διηγήματος με τον τίτλο Θραύσματα, αλλά κυρίως από τον τρόπο που είναι δομημένες τόσο οι ιστορίες όσο και το ίδιο το βιβλίο ως κατασκευή.

24 διηγήματα, τα περισσότερα πολύ σύντομα, όλα πάντως αξιοσημείωτης πυκνότητας, που λειτουργούν ως κινηματογραφικής πνοής και ευκρίνειας αναπαραστάσεις της αποσπασματικότητας της καθημερινής ζωής και των προβλημάτων της.

Πρόκειται για 24 διηγήματα, τα περισσότερα πολύ σύντομα, όλα πάντως αξιοσημείωτης πυκνότητας, που λειτουργούν ως κινηματογραφικής πνοής και ευκρίνειας αναπαραστάσεις της αποσπασματικότητας της καθημερινής ζωής και των προβλημάτων της – κάτι που μπορεί να συνδεθεί και με τις σπουδές σεναριογραφίας του συγγραφέα. Με απλή γλώσσα και ελλειπτικό χαρακτήρα, που αφήνει πολύ συχνά τον αναγνώστη να συμπληρώσει τα κομμάτια του αφηγηματικού παζλ, οι ιστορίες είναι μεγάλου θεματικού ρεπερτορίου και συναισθηματικού εύρους. 

Ο συγγραφέας φαίνεται να ενδιαφέρεται για πλήθος προβλημάτων που συναρθρώνουν τις μικρές καθημερινές αποτυχίες της κοινωνικής και ατομικής πραγματικότητας: συντροφικές αψιμαχίες και πονηρά μυστικά, επικοινωνιακά χάσματα, ξεσπάσματα βίας, η κρατική βαναυσότητα, ο φανατισμός, νύξεις για πιο σκληρά και πανανθρώπινα δράματα όπως το προσφυγικό. Παρόλα αυτά, η κύρια επίγευση των διηγημάτων εκπηγάζει από την έγνοια του συγγραφέα για τον ευτράπελο και ενίοτε παράλογο χαρακτήρα των ερωτικών σχέσεων, αυτή την αναπόφευκτη και κωμικοτραγική αναντιστοιχία που παρατηρείται ή μπορεί να παρατηρηθεί μεταξύ του ενός ανθρώπου και του άλλου. Σε διηγήματα όπως το “Ριζότο”, το ομότιτλο της συλλογής, τις “Κακές Συνήθειες”, αλλά και άλλα, βλέπουμε μια σαρκαστική συχνά καταγραφή, ταυτόχρονα τρυφερή και ανθρώπινη, ποτέ συναισθηματίζουσα, ζητημάτων που άπτονται των σεξουαλικών και ερωτικών δυσαρμονιών, στις οποίες πολλοί καθημερινοί άνθρωποι μπορούν να αναγνωρίσουν δικά τους γνωρίσματα, δικές τους αδυναμίες ή προσδοκίες. Αυτή η ανάλαφρη, φρέσκια και χωρίς διάθεση δραματοποίησης προσέγγιση χαρακτηρίζει πολλά από τα διηγήματα, δίχως να υποτιμά τη σοβαρότητα των περιγραφόμενων καταστάσεων, μάλλον τονίζοντάς την μέσα από την υπογράμμιση της αδυναμίας για ουσιαστική παρέμβαση και αλλαγή τους. Οι οικογενειακές σχέσεις με τη σειρά τους μπαίνουν κι αυτές στο στόχαστρο, γλυκόπικρα και αβίαστα συγκινητικά, δίνοντας στη συλλογή επιπλέον βάθος και πολυμορφία.

Θραύσματα σχέσεων και καταστάσεων

Δεν μπορούμε να απομονώσουμε καμία ιστορία, να πούμε πότε ξεκίνησε ή πότε τέλειωσε, να την περιορίσουμε σε ένα εύκολα ψηλαφητό, απλουστευτικό δισδιάστατο σχήμα, μπορούμε μόνο να την κρατάμε φιλοπερίεργα στην παλάμη μας σαν ένα μικρό κομμάτι γυαλί που πότε γαργαλάει, πότε ματώνει.

Τα διηγήματα του Μόσχου αποτελούν πράγματι θραύσματα, σαν τα κομμάτια ενός βάζου που έπεσε από το τραπέζι και σκόρπισαν στο πάτωμα, καθώς τα περισσότερα από αυτά δείχνουν να θέλουν να αποδώσουν την αίσθηση του ανολοκλήρωτου σε όλων των λογιών τις ανθρώπινες σχέσεις, στην πραγματικότητα μέσα στην οποία όλοι παλινωδούμε αποπειρώμενοι να πετύχουμε κάτι, ό,τι μπορούμε, βελτιώνοντας έτσι το λειψό της ύπαρξης. Αυτό φαίνεται πως έχει να κάνει και με μια αδιαφορία από μεριάς του συγγραφέα για το τελεσίδικο κλείσιμο μιας ιστορίας, μια υποτίμηση του τέλους ως συνθήκης περιπέτειας, αφού το τέλος ίσως ποτέ να μην υπάρχει και η περιπέτεια πάντα να συνεχίζεται.

Κλείσιμο στις ιστορίες φυσικά και υπάρχει, αλλά είναι τις περισσότερες φορές ένας διακόπτης που μετά το κλικ φαντάζεσαι πως εκκινεί πολλές ενδιαφέρουσες διεργασίες. Η τελευταία πρόταση συχνά λειτουργεί σαν ένα ειρωνικό κλείσιμο του ματιού στους πρωταγωνιστές της ιστορίας αλλά και προς τον αναγνώστη, άλλοτε με διάθεση υπονομευτική κι άλλοτε συμπληρωματική, αποτελώντας πάντως σε κάθε περίπτωση οργανικό τμήμα του διηγήματος και αποκαλύπτοντας μια ανατρεπτική εικόνα.

Θραύσμα το θραύσμα, η συλλογή που συντίθεται αναδεικνύει εν τέλει με ξεκάθαρο και κυρίως διασκεδαστικό τρόπο την πολυπρισματικότητα των απλών φαινομενικά καταστάσεων που μας περιτριγυρίζουν και με τις οποίες αναγκαζόμαστε να συμπλεύσουμε. Το σημαντικότερο που κάνει όμως είναι να δείχνει ότι δεν μπορούμε να απομονώσουμε καμία ιστορία, να πούμε πότε ξεκίνησε ή πότε τέλειωσε, να την περιορίσουμε σε ένα εύκολα ψηλαφητό, απλουστευτικό δισδιάστατο σχήμα· μπορούμε μόνο να την κρατάμε φιλοπερίεργα στην παλάμη μας σαν ένα μικρό κομμάτι γυαλί που πότε γαργαλάει, πότε ματώνει.

* Ο ΧΡΗΣΤΟΣ ΑΡΜΑΝΤΟ ΓΚΕΖΟΣ είναι συγγραφέας.

altΘραύσματα
Βασίλης Μόσχος
Κέδρος 2017
Σελ. 160, τιμή εκδότη €11,00

alt

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Τηρούμενες αναλογίες» της Πόπης Φιρτινίδου (κριτική) – Ζωντανές ανταποκρίσεις από την ηλικία της ήττας

«Τηρούμενες αναλογίες» της Πόπης Φιρτινίδου (κριτική) – Ζωντανές ανταποκρίσεις από την ηλικία της ήττας

Για τη συλλογή διηγημάτων της Πόπης Φιρτινίδου «Τηρούμενες αναλογίες» (Εκδόσεις των Συναδέλφων). Κεντρική εικόνα: Πίνακας από τον Αργυρό Ουμβέρτο (1884 - 1963) με τίτλο «Ο παππούς» (1912) / Εθνική Πινακοθήκη.

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Η ψυχολογί...

«Ο Θεός φταίει, που έκανε τον κόσμο τόσο ωραίο» του Βαγγέλη Ραπτόπουλου (κριτική) –  Αλληγορίες από τον Καζαντζάκη

«Ο Θεός φταίει, που έκανε τον κόσμο τόσο ωραίο» του Βαγγέλη Ραπτόπουλου (κριτική) – Αλληγορίες από τον Καζαντζάκη

Για το βιβλίο του Βαγγέλη Ραπτόπουλου «Ο Θεός φταίει, που έκανε τον κόσμο τόσο ωραίο. Αλληγορίες από τον Καζαντζάκη» (εκδ. Κέδρος).

Γράφει η Γεωργία Κακούρου–Χρόνη

Αναλογίζομαι πολλές φορές τον διάλογό μου με φίλο...

«Ένα για το δρόμο» του Θεοδόση Μίχου (κριτική) – Τα μπαρ, τα ναυάγια της νύχτας και το ξόρκι του ποτού

«Ένα για το δρόμο» του Θεοδόση Μίχου (κριτική) – Τα μπαρ, τα ναυάγια της νύχτας και το ξόρκι του ποτού

Για τη συλλογή διηγημάτων του Θεοδόση Μίχου «Ένα για το δρόμο» (εκδ. Μεταίχμιο). 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

«βλέπω όνειρα φριχτά / στον Πόρο /&n...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

«Τηρούμενες αναλογίες» της Πόπης Φιρτινίδου (κριτική) – Ζωντανές ανταποκρίσεις από την ηλικία της ήττας

«Τηρούμενες αναλογίες» της Πόπης Φιρτινίδου (κριτική) – Ζωντανές ανταποκρίσεις από την ηλικία της ήττας

Για τη συλλογή διηγημάτων της Πόπης Φιρτινίδου «Τηρούμενες αναλογίες» (Εκδόσεις των Συναδέλφων). Κεντρική εικόνα: Πίνακας από τον Αργυρό Ουμβέρτο (1884 - 1963) με τίτλο «Ο παππούς» (1912) / Εθνική Πινακοθήκη.

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Η ψυχολογί...

«Respublica»: μια κοινότητα χαράς απέναντι σ’ ένα σύμπαν καταναλωτισμού και στρες

«Respublica»: μια κοινότητα χαράς απέναντι σ’ ένα σύμπαν καταναλωτισμού και στρες

Για την multi παράσταση «Respublika» του Λούκας Τβαρκόβσκι [Lukasz Twarkowski], σε παραγωγή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, η οποία παρουσιάστηκε στο Terra Vibe Park στη Μαλακάσα. Φωτογραφίες: Ανδρέας Σιμόπουλος

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Ο Πολωνός σκηνοθέτ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μηνά Στραβοπόδη «Συμπληγάδες αξιών» το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Ιουνίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ναι, το ξέρω! Δεν έπρεπε να σκοτώσω. Μα έπρεπε να σκοτώσω. Ξέρω, δεν είνα...

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή ΕΚΠΑ Αντώνη Μακρυδημήτρη «Μικρές δοκιμές», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το μείζον πρόβλημα στην εποχή μας έχει ...

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το κατασκοπικό μυθιστόρημα του Λεν Ντέιτον [Len Deighton] «Αποστολή στο Βερολίνο» (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης), το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μάλλον φέρνουν κ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Σύμμαχοι, ενίοτε κι αντίπαλοι. Αγαπημένοι, μα κάποιες φορές σε άλλο μήκος κύματος. Με αφορμή την Ημέρα του Πατέρα (16 Ιουνίου) επιλέξαμε πέντε βιβλία που βρίσκονται σε κυκλοφορία και αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα και την ουσιαστική δύναμη που φέρει ο πατέρας ως ρόλος και ως υπόσταση. Κεντρική εικόνα: ο Φίλιπ Ροθ με...

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ