alt

Για το μυθιστόρημα του Τάσου Παπαναστασίου, 14 ημέρες (εκδ. Επίκεντρο). 

Του Κώστα Δρουγαλά

Οι 14 ημέρες είναι το πρώτο βιβλίο του Θεσσαλονικιού Τάσου Παπαναστασίου και θα πρέπει μάλλον να το εντάξουμε στο «παρεξηγημένο» είδος της αστυνομικής λογοτεχνίας, παρότι οι θεματικές του μυθιστορήματος παραπέμπουν ξεκάθαρα στον κοινωνικό προβληματισμό. Πρωταγωνιστής στις 14 ημέρες είναι ο Άλκης Απτόσογλου, ένας αστυνομικός που είναι εντελώς διαφορετικός σε σχέση με τα δυτικά πρότυπα του σκληρόπετσου μπάτσου, έτσι όπως τα γνωρίσαμε μέσα από την αστυνομική λογοτεχνία και τον κινηματογράφο. Ο κεντρικός ήρωας του Παπαναστασίου είναι μελαγχολικός, πίνει, καπνίζει πουράκια, ακούει ωραία μουσική, λατρεύει τις δύο κόρες του, δεν μπορεί να ξεπεράσει την απώλεια της συζύγου του και σιχαίνεται τους φασίστες αστυνομικούς-συναδέλφους του.

Χώρος η Θεσσαλονίκη. Ο λογοτεχνικός χρόνος σύγχρονος, στα χρόνια της οικονομικής ύφεσης: μια πόλη με λουκέτα στις πόρτες μαγαζιών, με διογκωμένους δείκτες ανεργίας, με τη μελαγχολία να πλανάται στην ατμόσφαιρα σαν την υγρασία και το συλλογικό τραύμα μιας πόλης να συνεχίζει να κληρονομείται από γενιά σε γενιά.

Η αστυνομική ιστορία εκκινεί όταν μια πανέμορφη Νιγηριανή εμφανίζεται στο αστυνομικό τμήμα· το κίνητρο της σύλληψής της μοιάζει ρατσιστικό. Παράλληλα, σε κάποιο γειτονικό σχολείο όπου διδάσκει ο αδερφικός φίλος του αστυνομικού, εμφανίζονται δύο δέματα. Στην πορεία του βιβλίου πραγματοποιείται μία σειρά δολοφονιών που ταράσσουν τον αστικό ιστό της πόλης και τις οποίες αναλαμβάνει να διαλευκάνει ο κεντρικός πρωταγωνιστής.

Χώρος του μυθιστορήματος είναι η Θεσσαλονίκη, μια πόλη που κατά το παρελθόν έχει στιγματιστεί από ένα πλήθος δολοφονιών, επώνυμων και ανώνυμων. Αυτό ακριβώς το στοιχείο είναι που δίνει και μια άλλη διάσταση στο συνολικό συγγραφικό εγχείρημα του Παπαναστασίου. Ο λογοτεχνικός χρόνος είναι σύγχρονος, βρισκόμαστε στα χρόνια της οικονομικής ύφεσης: μια πόλη με λουκέτα στις πόρτες μαγαζιών, με διογκωμένους δείκτες ανεργίας, με τη μελαγχολία να πλανάται στην ατμόσφαιρα σαν την υγρασία και το συλλογικό τραύμα μιας πόλης να συνεχίζει να κληρονομείται από γενιά σε γενιά.

Το βιβλίο χωρίζεται σε δύο μέρη, αρκετά άνισα μεταξύ τους: στο πρώτο μισό η υπόθεση κυλάει ομαλά και με μεγάλο ενδιαφέρον, όπως ακριβώς πρέπει να συμβαίνει στα βιβλία του είδους· στο δεύτερο όμως μισό η αναγνωστική απόλαυση μειώνεται, καθώς καταφέρνουν και εμφιλοχωρούν στο κείμενο αναλύσεις που διακόπτουν την κατά τα άλλα πανέμορφη αστυνομική αφήγηση. Επίσης, παρότι το βιβλίο ασχολείται πολύ με την παιδική ηλικία ως κομβικό παράγοντα της ενήλικης ζωής όλων των ανθρώπων, σε καμία περίπτωση δεν δικαιολογείται το εξώφυλλο του βιβλίου ούτε όμως και το αρκετά αφαιρετικό οπισθόφυλλο.

Στο μυθιστόρημα υπάρχει ένας γόνιμος προβληματισμός χωρίς περιττολογίες και ιδεολογικές αγκυλώσεις για την υπόγεια σχέση της αστυνομίας με τον φασισμό.

Ωστόσο παρά τις εκδοτικές αβλεψίες, στο μυθιστόρημα υπάρχουν δύο στοιχεία πολύ ιδιαίτερα, που θα συγκινήσουν τον αναγνώστη: το ένα είναι το στοίχημα της αυθεντικής φιλίας και πόσο η απώλειά της μπορεί να στιγματίσει την ανθρώπινη ψυχή· αυτό που συμβαίνει ανάμεσα στον Απτόσογλου και τον Μάνο είναι μια τέτοια περίπτωση. Το δεύτερο έχει να κάνει με την προσπάθειά του ήρωά μας να αποτινάξει τα πράγματα που τον βαραίνουν, να κάνει ένα νέο ξεκίνημα, κάτι που στο τέλος δείχνει να καταφέρνει. Και αν στα βιβλία θεωρήσουμε πως υπάρχουν «ηθικά διδάγματα», τότε το επιμύθιο αυτού του μυθιστορήματος είναι ότι ακόμη κι όταν λάμπουν τα δόντια του φιδιού στο καταμεσήμερο αναζητώντας όχι τα μάτια αλλά το σώμα μας, υπάρχει πάντα χρόνος για όλα.

Τέλος, στο μυθιστόρημα υπάρχει ένας γόνιμος προβληματισμός χωρίς περιττολογίες και ιδεολογικές αγκυλώσεις για την υπόγεια σχέση της αστυνομίας με τον φασισμό· ο συγγραφέας αναδεικνύει τις φορές που το μπλε γίνεται κάποιες φορές τόσο σκούρο που δεν ξεχωρίζει πια από το μαύρο: ύβρεις, απειλές και ξυλοδαρμοί που παρατηρούνται όχι μόνο στην κοινωνία αλλά και μέσα στο ίδιο το αστυνομικό σώμα εναντίον συναδέλφων.

Εν κατακλείδι, θα μπορούσαμε να πούμε πως οι 14 ημέρες του Τάσου Παπαναστασίου είναι ένα αστυνομικό μυθιστόρημα που συνιστά μια αξιοπρεπή πρώτη προσπάθεια. Αυτό που μένει να δούμε είναι αν αυτή η προσπάθεια θα έχει συνέχεια – ας ελπίσουμε πως ναι.

* Ο ΚΩΣΤΑΣ ΔΡΟΥΓΑΛΑΣ είναι συγγραφέας και βιβλιοκριτικός.

alt14 ημέρες
Τάσος Παπαναστασίου
Επίκεντρο 2017
Σελ. 256, τιμή εκδότη €11,00

alt

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Οδός Μακεδονομάχων» της Αντωνίας Γουναροπούλου (κριτική)

«Οδός Μακεδονομάχων» της Αντωνίας Γουναροπούλου (κριτική)

Για τη συλλογή διηγημάτων της Αντωνίας Γουναροπούλου «Οδός Μακεδονομάχων» (εκδ. Petites Maisons). Κεντρική εικόνα: Πίνακας της © Christine Cousineau.

Της Χριστίνας Μουκούλη

Η παιδική ηλικία είναι κατά τον Piaget η περίοδος κατά την οποία...

«Μικρή εγκυκλοπαίδεια του θανάτου» του Κυριάκου Χαρίτου (κριτική)

«Μικρή εγκυκλοπαίδεια του θανάτου» του Κυριάκου Χαρίτου (κριτική)

Για το βιβλίο του Κυριάκου Χαρίτου «Μικρή εγκυκλοπαίδεια του θανάτου» (εκδ. Στερέωμα). Κεντρική εικόνα: Ο Woody Allen από την ταινία του «Love and death» / «Ο ειρηνοποιός» (1975).

Του Διονύση Μαρίνου

Ο μέγας διαιρέτης. Ο ατελεύτητος του τέλους. Το...

«Να θυμηθώ να παραγγείλω» του Στέλιου Μάινα (κριτική)

«Να θυμηθώ να παραγγείλω» του Στέλιου Μάινα (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Στέλιου Μάινα «Να θυμηθώ να παραγγείλω» (εκδ. Μεταίχμιο).

Του Μάνου Κοντολέων

Γνωστός ηθοποιός ο Στέλιος Μάινας, πριν από δώδεκα χρόνια είχε κάνει μια πρώτη εμφάνιση και στο χώρο της πεζογραφίας με μια συλλογή διηγημάτων – ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Προσκόμματα και ποιμαντικές λύσεις για την κατάβαση της αγέλης στον κάμπο σε περίπτωση αντάρας» του Αλέξιου Μάινα (κριτική)

«Προσκόμματα και ποιμαντικές λύσεις για την κατάβαση της αγέλης στον κάμπο σε περίπτωση αντάρας» του Αλέξιου Μάινα (κριτική)

Για την ποιητική συλλογή του Αλέξιου Μάινα «Προσκόμματα και ποιμαντικές λύσεις για την κατάβαση της αγέλης στον κάμπο σε περίπτωση αντάρας» (εκδ. Μικρή Άρκτος). Κεντρική εικόνα: Ο πίνακας του Jean-Michel Basquiat «Εκπεπτωκός άγγελος» (1981).

Της Χλόης Κουτσουμπέλη

...
Εθνική Βιβλιοθήκη: Κορνήλιος Καστοριάδης (1922-1997) –  Εκατό χρόνια από τη γέννησή του

Εθνική Βιβλιοθήκη: Κορνήλιος Καστοριάδης (1922-1997) – Εκατό χρόνια από τη γέννησή του

Η Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος συνεχίζει τον κύκλο εκδηλώσεων «Λόγος 10» που επιµελείται ο Πρόεδρος του Εφορευτικού Συµβουλίου της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος, κ. Σταύρος&nb...

«Γίνε σήμερα ο συγγραφέας του αύριο»: Διαγωνισμός συγγραφής για παιδιά, εφήβους και νέους

«Γίνε σήμερα ο συγγραφέας του αύριο»: Διαγωνισμός συγγραφής για παιδιά, εφήβους και νέους

Οι Εκδόσεις Καστανιώτη προκηρύσσουν για τρίτη χρονιά τον διαγωνισμό «Γίνε σήμερα ο συγγραφέας του αύριο». Ένας διαγωνισμός που ξεκίνησε ως μια δημιουργική διέξοδος την περίοδο της πρώτης καραντίνας, αγαπήθηκε και συνεχίζεται με επιτυχία.

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Πίσω από τον ήχο του νερού» της Γεωργίας Τάτση (προδημοσίευση)

«Πίσω από τον ήχο του νερού» της Γεωργίας Τάτση (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη νουβέλα της Γεωργίας Τάτση «Πίσω από τον ήχο του νερού», που θα κυκλοφορήσει στις 6 Ιουνίου από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μην ανησυχείς. Μην αισθάνεσαι θλίψη. Έλα, χαμογέλα. Για σένα δεν πέθαν...

«Σπίτια και τάφοι» του Μπερνάρντο Ατσάγα (προδημοσίευση)

«Σπίτια και τάφοι» του Μπερνάρντο Ατσάγα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μπερνάρντο Ατσάγα (Bernardo Atzaga) «Σπίτια και τάφοι» (μτφρ. Κώστας Αθανασίου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 3 Ιουνίου από τις εκδόσεις Εκκρεμές. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός ...

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μέχρι κάποια ηλικία η μνήμη θυμίζει πατάρι· στοιβάζεις ό,...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι προσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του George Orwell. Κλασικό και σύγχρονο βρετανικό, σκανδιναβικό αλλά και μια αυτοέκδοση ελληνικού αστυνομικού μυθιστορήματος μεταξύ των προτάσεων. Κεντρική εικόνα: Εικονογράφηση του Λιθουανού © Karolis Strautniekas.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου ...

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Οκτώ βιβλία που μας βοηθούν να καταλάβουμε, ακόμη και σε καταστάσεις κρίσιμες και τραγικές όπως αυτές που ζούμε σήμερα, «Πώς φτάσαμε ως εδώ». Τα έξι είναι βιβλία ιστορίας, έρευνας και γεωπολιτικής και τα δύο είναι λογοτεχνικά έργα Ουκρανών συγγραφέων. Στην κεντρική εικόνα: Από διαδήλωση στο Βερολίνο την περασμένη Κυ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ