alt

Για τη νουβέλα της Μαρίας Φακίνου Ανατομία Κόρης (εκδ. Αντίποδες).

Του Κώστα Αγοραστού

Η παιδική ηλικία, οι οικογενειακές σχέσεις, τα πρώτα ερωτικά σκιρτήματα, τα μυστικά και οι ενοχές κατά τη διάρκεια της ενηλικίωσης μιας κοπέλας είναι το υλικό της νουβέλας της Μαρίας Φακίνου. Έπειτά από Το καπρίτσιο της κυρίας Ν. (2007) και την Αρχή του κακού (2012), η Φακίνου μάς παραδίδει το πιο προσωπικό και συνάμα κρυπτικό της κείμενο.

Ευδαιμονία και παιχνίδι, μια ισορροπία που θα χαλάσει με τη γέννηση των δίδυμων. Οι ρόλοι θα είναι μοιρασμένοι και η αφηγήτρια θα είναι, για τα επόμενα χρόνια, «η κόρη».

Η νουβέλα αποτελείται από πολλά μικρά κεφάλαια–εικόνες. Από περιστατικά που χαράχθηκαν βαθιά στη μνήμη της ηρωίδας και την διαμόρφωσαν κατά τη διάρκεια της ενηλικίωσής της. Η πρώτη της εικόνα και η πιο βαθιά μνήμη είναι αυτή μιας ευτυχισμένης στιγμής με τη μητέρα και τον πατέρα στον κήπο. Η μητέρα ξεκουράζεται σε μια σεζλόνγκ κάτω από τον ήλιο, ενώ ο πατέρας την καταβρέχει με το λάστιχο. Ευδαιμονία και παιχνίδι, μια ισορροπία που θα χαλάσει με τη γέννηση των δίδυμων. Οι ρόλοι θα είναι μοιρασμένοι και η αφηγήτρια θα είναι, για τα επόμενα χρόνια, «η κόρη».

Η ηρωίδα παρομοιάζει το σπίτι της αλλά και όλη την παιδική της ηλικία με «Κήπο της Εδέμ». Προστατευμένη και συγχρόνως παγιδευμένη εκεί, θα βιώσει τους πρώτους περιορισμούς και τις πρώτες απογοητεύσεις αρχικά από τον αδελφό της. Το συνομήλικο με αυτήν αρσενικό θα διεκδικήσει τον χώρο που θεωρεί ότι του ανήκει και θα ασκήσει επάνω της μια μικρογραφία της εξουσίας που θα έχει όταν ενηλικιωθεί.

Οι ισορροπίες θα αλλάξουν όταν θα της ανατεθεί μια πολύ μεγάλη ευθύνη. Η συνεχής φροντίδα του άρρωστου αδελφού θα δώσει το έναυσμα για μια βίαιη και άτσαλη επανάσταση. Κανείς τους δεν θα παραδώσει τα όπλα. Η αυτονομία του καθενός θα έρθει μαζί με την σεξουαλική τους αφύπνιση.

Και την ίδια στιγμή η σχέση με τη μητέρα γίνεται όλο και πιο οξεία, όλο και πιο ανταγωνιστική. Η «κόρη» απευθύνεται στη μητέρα με λέξεις και φράσεις που εσκεμμένα πληγώνουν: «Θέλω μόνο να την εξοργίζω, να την κάνω να βάζει τις φωνές, συνθήκη που πολύ απολαμβάνω, να τη λέω μανούλα και να ακούγεται ειρωνικό. […] Περάσαμε μια ζωή παρεξηγημένες».

Η κολλητή φίλη, το πρώτο ερωτικό σκίρτημα, η πρώτη σεξουαλική επαφή, το «ατύχημα», κι όλα αυτά πριν από τα γλυκά δεκάξι χρόνια. Συνενοχή, αναμονή, έξαψη και κυρίως η συνειδητοποίηση της εξουσίας επάνω στο αρσενικό. Όχι μόνο στο συγκεκριμένο, αλλά σε κάθε αρσενικό. «Αφού γινόταν με σένα, θα γινόταν και με άλλους». Μέχρι να φτάσουν και οι δύο στον πυρήνα του ερωτικού πάθους. Εκεί όπου αλληλοσπαράσσονται και ταυτοχρόνως αντικρίζουν τον πραγματικό τους εαυτό. «Με κατέστρεψες, λέει το στόμα σου στην κοιλιά μου, τα δάκρυά σου μουσκεύουν το υπογάστριό μου φυτεύοντας μέσα μου την απόγνωσή σου και τότε σκαρφαλώνω στο τραπέζι, σου ζητώ να με πάρεις ξανά, δυνατά, κάνεις ό,τι σου ζητάω, κάθε σου ώθηση μέσα μου με σπρώχνει πιο μακριά από τον Κήπο της Εδέμ. Εκείνες τις στιγμές μαζί σου, δεν είμαι πια η κόρη».

Η σχέση με τον πατέρα, όμως, είναι αυτή που την έχει καθορίσει. Η «κόρη» εγκαθιδρύει τον πατέρα της στη μνήμη της με ανεξίτηλα χρώματα: «Καλοκαίρι και ο πατέρας ετοιμάζεται. Ακουμπά το πόδι του στην άκρη του κρεβατιού. […] Έτσι θα τον θυμάμαι μέχρι μεγάλη, σκυμμένο πάνω από το λυγισμένο του γόνατο. Όμορφος, νέος, ένας άγνωστος για μένα».

Η αφηγήτρια θα ερωτευτεί τις λέξεις. Θα ερωτευτεί έναν άντρα μεγαλύτερό της, που της δηλώνει: «Εγώ γράφω».

Μια «γειωμένη» Αλίκη, μια μεσογειακή κόρη που πασχίζει να ανακαλύψει τον εαυτό της, τη σεξουαλικότητά της και τις δυνατότητές της γκρεμίζοντας και επαναπροσδιορίζοντας τους οικογενειακούς δεσμούς και τη θέση της ανάμεσα στους οικείους της.

Ο έρωτας και ο θάνατος του πατέρα θα της δώσουν ζωή. Θα γίνουν η κινητήρια δύναμη ώστε να βγάλει από το συρτάρι της τις εκατοντάδες σημειώσεις της, τις μικρές της ιστορίες για να τις ενώσει και μπορέσει να δει την ίδια την εικόνα της μέσα από τη γραφή. Και τότε θα εκφράσει το παράπονό της στη μητέρα. Για όσα δεν έκανε. Για όσα δεν της έμαθε. Γι’ αυτά με τα οποία την επιφόρτισε, παρά το νεαρό της ηλικίας της. Η στιγμή της αλληλοκατανόησης των δύο γυναικών είναι και η στιγμή όπου κλείνουν όλοι οι λογαριασμοί και η «κόρη» είναι έτοιμη να φύγει από τον κήπο της παιδικής της ηλικίας.

Η Μαρία Φακίνου χειρίζεται άψογα το θέμα της ενηλικίωσης, της μνήμης και των φαινομενικά αθώων παιδικών βιωμάτων. Με γραφή λυρική και ποιητική καταφέρνει να μεταφέρει την αθωότητα της παιδικής ηλικίας μαζί με το πνιγηρό οικογενειακό περιβάλλον. Οι εικόνες της, χωρίς να είναι προκλητικές και βίαιες, φέρουν έντονο το στοιχείο της εφηβικής οπτικής μαζί με κάτι μυστηριώδες και αφανέρωτο. Μια «γειωμένη» Αλίκη, μια μεσογειακή κόρη που πασχίζει να ανακαλύψει τον εαυτό της, τη σεξουαλικότητά της και τις δυνατότητές της γκρεμίζοντας και επαναπροσδιορίζοντας τους οικογενειακούς δεσμούς και τη θέση της ανάμεσα στους οικείους της.

* Στην κεντρική φωτογραφία λεπτομέρεια πίνακα της Alice Neel.

* Ο ΚΩΣΤΑΣ ΑΓΟΡΑΣΤΟΣ είναι δημοσιογράφος.

altΑνατομία Κόρης
Μαρία Φακίνου
Αντίποδες 2017
Σελ. 80, τιμή εκδότη €7,00

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΜΑΡΙΑΣ ΦΑΚΙΝΟΥ


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Άρης», του Μιχάλη Μακρόπουλου και της Ελένης Κοφτερού (κριτική)

«Άρης», του Μιχάλη Μακρόπουλου και της Ελένης Κοφτερού (κριτική)

Για τη νουβέλα του Μιχάλη Μακρόπουλου και της Ελένης Κοφτερού «Άρης» (εκδ. Κίχλη).

Της Χρύσας Φάντη

Στην επιστολική νουβέλα του ...

«Οι σκιές της Κλυταιμνήστρας», του Μάνου Κοντολέων (κριτική)

«Οι σκιές της Κλυταιμνήστρας», του Μάνου Κοντολέων (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Μάνου Κοντολέων «Οι σκιές της Κλυταιμνήστρας» (εκδ. Πατάκη). Φωτογραφία: Λεπτομέρεια του πίνακα του John Collier «Κλυταιμνήστρα» (1914) © Worcester City Museums.

Της Λεύκης Σαραντινού

Στο μυαλό δύο διάσημων «φ...

«Caput mortuum [1392] – Φάρσα αφανισμού», του Μισέλ Φάις: Πινγκ πονγκ στο σκοτεινό δάσος

«Caput mortuum [1392] – Φάρσα αφανισμού», του Μισέλ Φάις: Πινγκ πονγκ στο σκοτεινό δάσος

Για τη νουβέλα του Μισέλ Φάις «Caput mortuum [1392] – Φάρσα αφανισμού» (εκδ. Πατάκη). Φωτογραφία: «Βάκχες» (1986), θέατρο Άττις, σκηνοθεσία Θεόδωρου Τερζόπουλου.

Της Μαρίνας Αγαθαγγελίδου

Στο υλικό των Βακχών, του τελευταίου, οριακού και ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Η Ελλάδα τιμώμενη χώρα της 53ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Καΐρου

Η Ελλάδα τιμώμενη χώρα της 53ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Καΐρου

Η Ελλάδα θα είναι η τιμώμενη χώρα της 53ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Καΐρου, που θα πραγματοποιηθεί από τις 26 Ιανουαρίου μέχρι τις 7 Φεβρουαρίου και η οποία αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα πολιτιστικά γεγονότα στον αραβικό κόσμο και σε όλη την Μέση Ανατολή. Στην φωτογραφία, ο Έλληνας πρέσβης στην Αίγυπτο, Νίκος ...

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Μαίρης Σπυριδογιαννάκη «Το αντίδωρο – Αφού σκέφτομαι θετικά, γιατί μου πάνε όλα στραβά;» το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις «Η Τέχνη της Ζωής».

Επιμέλεια: Book Press

01 ...

«Διαφωτισμός ΤΩΡΑ», του Στίβεν Πίνκερ – Τα ιδανικά των Φώτων με τη γλώσσα και τις αντιλήψεις του 21ου αιώνα

«Διαφωτισμός ΤΩΡΑ», του Στίβεν Πίνκερ – Τα ιδανικά των Φώτων με τη γλώσσα και τις αντιλήψεις του 21ου αιώνα

Σκέψεις με αφορμή το βιβλίο «Διαφωτισμός τώρα: Λογική, επιστήμη και ουμανισμός για μια καλύτερη ζωή» (μτφρ. Παναγιώτης Δρεπανιώτης), του Στίβεν Πίνκερ, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Το βιβλίο ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Μαίρης Σπυριδογιαννάκη «Το αντίδωρο – Αφού σκέφτομαι θετικά, γιατί μου πάνε όλα στραβά;» το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις «Η Τέχνη της Ζωής».

Επιμέλεια: Book Press

01 ...

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Oliver Hilmes «Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε» (μτφρ. Βασίλης Τσαλής), που κυκλοφορεί στις 19 Ιανουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΡ ΒΙΚΤΟΡ ΜΙΛΕΡ-ΧΕΣ,
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ...

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός αποσπάσματος από τη συλλογή τριών ιστοριών του Γιώργου Πετράκη «Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Πληθώρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Μάρκου στέκεται πίσω απ’ τ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτές, εντονότερα από άλλες χρονιές, έφταναν βιβλία στο γραφείο μας ακόμη και παραμονές Πρωτοχρονιάς. Ακόμη και σημαντικά μυθιστορήματα διεθνώς αναγνωρισ...

100 βιβλία ποίησης του 2021 που αξίζει να προσέξετε

100 βιβλία ποίησης του 2021 που αξίζει να προσέξετε

Η εκδοτική κίνηση περί την ποίηση και φέτος στη χώρα μας εντονότατη, και σε ένα μεγάλο της κομμάτι πολύ ενδιαφέρουσα και ποιοτική. Οι μεταφράσεις σπουδαίων ξένων ποιητών και ποιητριών, όπως για παράδειγμα έγινε φέτος με τις νομπελίστριες Λουίζ Γκλικ και Βισουάβα Σιμπόρσκα, είναι σημαντικές εκδοτικές χειρονομίες. Πολ...

Τα καλύτερα δώρα για την Πρωτοχρονιά: 15 ξεχωριστά βιβλία

Τα καλύτερα δώρα για την Πρωτοχρονιά: 15 ξεχωριστά βιβλία

Την ώρα της αλλαγής του χρόνου, τη μαγική στιγμή που φέρει την υπόσχεση της επανεκκίνησης και την ελπίδα πως αυτή τη νέα χρονιά όλα μπορούν να γίνουν καλύτερα, το ωραιότερο δώρο που μπορούμε να κάνουμε στους αγαπημένους μας είναι ένα βιβλίο. Επιλέξαμε και προτείνουμε δεκαπέντε όμορφα, εμπνευσμένα, ξεχωριστά βιβλία, ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ