alt

Για τη νουβέλα της Μαρίας Φακίνου Ανατομία Κόρης (εκδ. Αντίποδες).

Του Κώστα Αγοραστού

Η παιδική ηλικία, οι οικογενειακές σχέσεις, τα πρώτα ερωτικά σκιρτήματα, τα μυστικά και οι ενοχές κατά τη διάρκεια της ενηλικίωσης μιας κοπέλας είναι το υλικό της νουβέλας της Μαρίας Φακίνου. Έπειτά από Το καπρίτσιο της κυρίας Ν. (2007) και την Αρχή του κακού (2012), η Φακίνου μάς παραδίδει το πιο προσωπικό και συνάμα κρυπτικό της κείμενο.

Ευδαιμονία και παιχνίδι, μια ισορροπία που θα χαλάσει με τη γέννηση των δίδυμων. Οι ρόλοι θα είναι μοιρασμένοι και η αφηγήτρια θα είναι, για τα επόμενα χρόνια, «η κόρη».

Η νουβέλα αποτελείται από πολλά μικρά κεφάλαια–εικόνες. Από περιστατικά που χαράχθηκαν βαθιά στη μνήμη της ηρωίδας και την διαμόρφωσαν κατά τη διάρκεια της ενηλικίωσής της. Η πρώτη της εικόνα και η πιο βαθιά μνήμη είναι αυτή μιας ευτυχισμένης στιγμής με τη μητέρα και τον πατέρα στον κήπο. Η μητέρα ξεκουράζεται σε μια σεζλόνγκ κάτω από τον ήλιο, ενώ ο πατέρας την καταβρέχει με το λάστιχο. Ευδαιμονία και παιχνίδι, μια ισορροπία που θα χαλάσει με τη γέννηση των δίδυμων. Οι ρόλοι θα είναι μοιρασμένοι και η αφηγήτρια θα είναι, για τα επόμενα χρόνια, «η κόρη».

Η ηρωίδα παρομοιάζει το σπίτι της αλλά και όλη την παιδική της ηλικία με «Κήπο της Εδέμ». Προστατευμένη και συγχρόνως παγιδευμένη εκεί, θα βιώσει τους πρώτους περιορισμούς και τις πρώτες απογοητεύσεις αρχικά από τον αδελφό της. Το συνομήλικο με αυτήν αρσενικό θα διεκδικήσει τον χώρο που θεωρεί ότι του ανήκει και θα ασκήσει επάνω της μια μικρογραφία της εξουσίας που θα έχει όταν ενηλικιωθεί.

Οι ισορροπίες θα αλλάξουν όταν θα της ανατεθεί μια πολύ μεγάλη ευθύνη. Η συνεχής φροντίδα του άρρωστου αδελφού θα δώσει το έναυσμα για μια βίαιη και άτσαλη επανάσταση. Κανείς τους δεν θα παραδώσει τα όπλα. Η αυτονομία του καθενός θα έρθει μαζί με την σεξουαλική τους αφύπνιση.

Και την ίδια στιγμή η σχέση με τη μητέρα γίνεται όλο και πιο οξεία, όλο και πιο ανταγωνιστική. Η «κόρη» απευθύνεται στη μητέρα με λέξεις και φράσεις που εσκεμμένα πληγώνουν: «Θέλω μόνο να την εξοργίζω, να την κάνω να βάζει τις φωνές, συνθήκη που πολύ απολαμβάνω, να τη λέω μανούλα και να ακούγεται ειρωνικό. […] Περάσαμε μια ζωή παρεξηγημένες».

Η κολλητή φίλη, το πρώτο ερωτικό σκίρτημα, η πρώτη σεξουαλική επαφή, το «ατύχημα», κι όλα αυτά πριν από τα γλυκά δεκάξι χρόνια. Συνενοχή, αναμονή, έξαψη και κυρίως η συνειδητοποίηση της εξουσίας επάνω στο αρσενικό. Όχι μόνο στο συγκεκριμένο, αλλά σε κάθε αρσενικό. «Αφού γινόταν με σένα, θα γινόταν και με άλλους». Μέχρι να φτάσουν και οι δύο στον πυρήνα του ερωτικού πάθους. Εκεί όπου αλληλοσπαράσσονται και ταυτοχρόνως αντικρίζουν τον πραγματικό τους εαυτό. «Με κατέστρεψες, λέει το στόμα σου στην κοιλιά μου, τα δάκρυά σου μουσκεύουν το υπογάστριό μου φυτεύοντας μέσα μου την απόγνωσή σου και τότε σκαρφαλώνω στο τραπέζι, σου ζητώ να με πάρεις ξανά, δυνατά, κάνεις ό,τι σου ζητάω, κάθε σου ώθηση μέσα μου με σπρώχνει πιο μακριά από τον Κήπο της Εδέμ. Εκείνες τις στιγμές μαζί σου, δεν είμαι πια η κόρη».

Η σχέση με τον πατέρα, όμως, είναι αυτή που την έχει καθορίσει. Η «κόρη» εγκαθιδρύει τον πατέρα της στη μνήμη της με ανεξίτηλα χρώματα: «Καλοκαίρι και ο πατέρας ετοιμάζεται. Ακουμπά το πόδι του στην άκρη του κρεβατιού. […] Έτσι θα τον θυμάμαι μέχρι μεγάλη, σκυμμένο πάνω από το λυγισμένο του γόνατο. Όμορφος, νέος, ένας άγνωστος για μένα».

Η αφηγήτρια θα ερωτευτεί τις λέξεις. Θα ερωτευτεί έναν άντρα μεγαλύτερό της, που της δηλώνει: «Εγώ γράφω».

Μια «γειωμένη» Αλίκη, μια μεσογειακή κόρη που πασχίζει να ανακαλύψει τον εαυτό της, τη σεξουαλικότητά της και τις δυνατότητές της γκρεμίζοντας και επαναπροσδιορίζοντας τους οικογενειακούς δεσμούς και τη θέση της ανάμεσα στους οικείους της.

Ο έρωτας και ο θάνατος του πατέρα θα της δώσουν ζωή. Θα γίνουν η κινητήρια δύναμη ώστε να βγάλει από το συρτάρι της τις εκατοντάδες σημειώσεις της, τις μικρές της ιστορίες για να τις ενώσει και μπορέσει να δει την ίδια την εικόνα της μέσα από τη γραφή. Και τότε θα εκφράσει το παράπονό της στη μητέρα. Για όσα δεν έκανε. Για όσα δεν της έμαθε. Γι’ αυτά με τα οποία την επιφόρτισε, παρά το νεαρό της ηλικίας της. Η στιγμή της αλληλοκατανόησης των δύο γυναικών είναι και η στιγμή όπου κλείνουν όλοι οι λογαριασμοί και η «κόρη» είναι έτοιμη να φύγει από τον κήπο της παιδικής της ηλικίας.

Η Μαρία Φακίνου χειρίζεται άψογα το θέμα της ενηλικίωσης, της μνήμης και των φαινομενικά αθώων παιδικών βιωμάτων. Με γραφή λυρική και ποιητική καταφέρνει να μεταφέρει την αθωότητα της παιδικής ηλικίας μαζί με το πνιγηρό οικογενειακό περιβάλλον. Οι εικόνες της, χωρίς να είναι προκλητικές και βίαιες, φέρουν έντονο το στοιχείο της εφηβικής οπτικής μαζί με κάτι μυστηριώδες και αφανέρωτο. Μια «γειωμένη» Αλίκη, μια μεσογειακή κόρη που πασχίζει να ανακαλύψει τον εαυτό της, τη σεξουαλικότητά της και τις δυνατότητές της γκρεμίζοντας και επαναπροσδιορίζοντας τους οικογενειακούς δεσμούς και τη θέση της ανάμεσα στους οικείους της.

* Στην κεντρική φωτογραφία λεπτομέρεια πίνακα της Alice Neel.

* Ο ΚΩΣΤΑΣ ΑΓΟΡΑΣΤΟΣ είναι δημοσιογράφος.

altΑνατομία Κόρης
Μαρία Φακίνου
Αντίποδες 2017
Σελ. 80, τιμή εκδότη €7,00

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΜΑΡΙΑΣ ΦΑΚΙΝΟΥ


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (κριτική)

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (κριτική)

Για το μυθιστόρημα της Έλενας Χουζούρη «Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού – Μια παλιά ιστορία» (εκδ. Πατάκη). Στην κεντρική εικόνα, αστυνομικοί μεταφέρουν νεκρό τον Μιχάλη Πρέκα, στην Καλογρέζα, την 1η Οκτωβρίου του 1987. 

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

...
Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη, του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου: Η λεπτουργία της αφήγησης

Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη, του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου: Η λεπτουργία της αφήγησης

Για την επανέκδοση της πρώτης συλλογής διηγημάτων του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου «Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη» (εκδ. Κίχλη).

Της Διώνης Δημητριάδου

Έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε που πρωτοεμφανίστηκαν (Τραμ, 1973) τα έντεκα μικρά διηγήματα (γραμμ...

Σασμός, του Σπύρου Πετρουλάκη - Το βιβλίο πίσω από την σειρά

Σασμός, του Σπύρου Πετρουλάκη - Το βιβλίο πίσω από την σειρά

Για το μυθιστόρημα του Σπύρου Πετρουλάκη «Σασμός», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μίνωας.

Του Κυριάκου Αθανασιάδη

Εξαιρετικά παραγωγικός, ο Σπύρος Πετρουλάκης είναι συγγραφέας πολλών μπεστ-σέλερ μυθιστορημάτων, αλλά ο «Σασμός» (Μίνωας 2019), χάρη πλέο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Κράτα το φιλί, του Μάσσιμο Ρεκαλκάτι

Κράτα το φιλί, του Μάσσιμο Ρεκαλκάτι

Για το βιβλίο του Μάσσιμο Ρεκαλκάτι «Κράτα το φιλί – Σύντομα μαθήματα για τον έρωτα», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέλευθος στη σειρά Μικρή βιβλιοθήκη, σε μετάφραση του Χρήστου Πονηρού. Στην κεντρική φωτογραφία, ο Αντέρως, θεός του ώριμου έρωτα, αδερφός του Έρωτα, όπως αναπαρίσταται στην κορυφή συντριβανιού ...

Κωμωδία, των Γιάννη Στίγκα & Νικόλα Ευαντινού (κριτική)

Κωμωδία, των Γιάννη Στίγκα & Νικόλα Ευαντινού (κριτική)

Για την ποιητική συλλογή που συνέγραψε ο Γιάννης Στίγκας με τον Νικόλα Ευαντινό, «Κωμωδία» (εκδ. Άγρα).

Της Τιτίκας Δημητρούλια

Ο Γιάννης Στίγκας και ο Νικόλας Ευαντινός μας παραδίδουν σήμερα μια νέα ποιητική Κωμωδία ...

Τι θα διαβάσουμε προσεχώς από τις εκδόσεις Καστανιώτη

Τι θα διαβάσουμε προσεχώς από τις εκδόσεις Καστανιώτη

Το νέο εκδοτικό πρόγραμμα των εκδόσεων Καστανιώτη για την περίοδο Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου ανακοινώθηκε πρόσφατα. Με σημαντικά έργα Ελλήνων και ξένων συγγραφέων, νέες αναγνωστικές προτάσεις που συνδυάζουν την πολυφωνία με την ποιοτική γραφή, δοκίμια και μελέτες που αναδεικνύουν τους προβληματισμούς της εποχής, βιβλία γι...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Δημήτρη Ινδαρέ «Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες. Με αφορμή ένα δημοτικό τραγούδι του Μοριά», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ

...
Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ben Macintyre «Πράκτορας Σόνυα: Η κατάσκοπος που έκλεψε τα σχέδια της ατομικής βόμβας» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης), το οποίο κυκλοφορεί στις 13 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
Τα χρόνια, της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Τα χρόνια, της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Annie Ernaux «Τα χρόνια» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη, επίμετρο: Νίκος Μπακουνάκης), το οποίο κυκλοφορεί στις 14 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Σε τούτη την ασπρόμαυρη φωτογραφ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

25 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

1ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

Ένα νέο βραβείο για τη μεταφρασμένη λογοτεχνία από ισπανικά, πορτογαλικά και καταλανικά στα ελληνικά είναι γεγονός. Διαβάστε τη βραχεία λίστα των υποψηφίων πρ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ