alt

Για το μυθιστόρημα του Βαγγέλη Ραπτόπουλου Λεσβία (εκδ. Κέδρος).

Του Γιώργου Χ. Θεοχάρη

Πρόκειται για το 26ο βιβλίο του Βαγγέλη Ραπτόπουλου και διαβάζεται με μιαν ανάσα, μιας και ο συγγραφέας ξέρει πώς να πιάνει απ’ την ανάσα τον αναγνώστη του – το ξέρουμε δα καλά όσοι τον διαβάζουμε από την εποχή που η κεφαλή του καλυπτόταν από νεανική κόμη.

Μια Αλεξανδρινή γιατρός μικροβιολόγος φαίνεται να κρύβεται πίσω από το ψευδώνυμο της συγγραφέως Ντόρας Ρωζέττη, τη γυναίκα που κρύβεται πίσω από το χαμένο βιβλίο του Μεσοπολέμου H ερωμένη της (εκδ. Μεταίχμιο), που έφερε στο φως η πανεπιστημιακός Χριστίνα Ντουνιά. «Το βιβλίο της δ. Ντόρας Ρωζέττη, όπως το δείχνει αμέσως κι ο τίτλος του, εξιστορεί τον έρωτα μεταξύ ομοφύλων –δυο κοριτσιών, στην Αθήνα–, κι έναν έρωτα που δεν ήταν μόνο ψυχικός... Τι πιο αφύσικο, τι πιο παράνομο, τι πιο παράξενο πράγμα; Κι όμως, διαβάζοντας την ιστορία, το βρίσκει κανείς και φυσικό και νόμιμο. Γιατί; Γιατί είναι αληθινό... Τέτοιο βιβλίο ερωτικού πάθους μόνο άλλο ένα διάβασα στη ζωή μου· κι αυτό, κατά σύμπτωση, γραμμένο από γυναίκα. Δεν υπάρχει αμφιβολία. Η δ. Ρωζέττη ξέρει να γράφει. Έχει τη σκέψη λεπτή και βαθιά, η πινελιά της αποδίδει γραμμή, χρώμα κι ατμόσφαιρα. Αιστάνθηκε, φαίνεται, στη ζωή της ένα μεγάλο πόνο κι έγραψε ένα θαυμάσιο βιβλίο». (Γρηγόριος Ξενόπουλος).

Έπρεπε ν΄ αλλάξει ο αιώνας για να έχουμε μυθιστορήματα ενηλικίωσης (cross over) και συγγραφείς που θα τολμήσουν να φωτίσουν ζητήματα της ανθρώπινης σεξουαλικότητας και φυσιολογίας, δίχως αυτολογοκρισία.

Το μυθιστόρημα Η ερωμένη της, που επαινέθηκε από τον Ξενόπουλο, εξαφανίστηκε μυστηριωδώς από το προσκήνιο μετά την έκδοση του 1929, ώσπου να το ξαναφέρει η Ντουνιά στο προσκήνιο πριν από λίγα χρόνια. Κι έκτοτε έπρεπε ν΄αλλάξει ο αιώνας για να έχουμε μυθιστορήματα ενηλικίωσης (cross over) και συγγραφείς που θα τολμήσουν να φωτίσουν ζητήματα της ανθρώπινης σεξουαλικότητας και φυσιολογίας, δίχως αυτολογοκρισία.

Η Λεσβία του Βαγγέλη Ραπτόπουλου είναι ένα ειλικρινές και αγαπητικό κείμενο για δύο κορίτσια που η επιλογή αυτοδιάθεσης του κορμιού τους τις έφερε αντιμέτωπες με τα λοξά βλέμματα του περίγυρού τους, κι αν θέλετε και το βιβλίο του Ραπτόπουλου κίνησε σίγουρα πολλά ειρωνικά βλέμματα αποδοκιμασίας, ωστόσο οι άνθρωποι με ανοιχτό μυαλό και καθαρό ορίζοντα, οφείλουμε να επικοινωνούμε με τα κείμενα που πλησιάζουν και φωτίζουν επιλογές συνανθρώπων που γίνονται συνήθως αντικείμενο χλεύης κι αποτροπιασμού από τα «χρηστά» ήθη.

Σε μιαν ερώτηση δημοσιογράφου για το αν ο τίτλος του βιβλίου είναι προκλητικός ηθελημένα ο συγγραφέας απαντά αφοπλιστικά και βάζει τα πράγματα στη θέση τους, αναφερόμενος και στο μυθιστόρημά του Λούλα, της δεκαετίας του 1990, το οποίο πρόσφατα ανέβηκε στο θέατρο. Λέει ο Ραπτόπουλος: «Δεν τον έχω βάλει καθόλου προβοκατόρικα. Και με την Λούλα δεν πίστευα ότι σκανδαλίζω. Δεν ξέρω αν είναι αφέλεια δική μου. Θυμάμαι ήταν μια εποχή που άνοιγε την τηλεόραση στο σπίτι η οικογένεια και έδειχνε διαφήμιση του ΝITRO με τον κώλο της Μαστροκώστα που έλεγε "η πιο διάσημη πίσω πόρτα της Αθήνας". Αυτό το έβλεπε και η γιαγιά και τα παιδιά όταν τρώγανε την Κυριακή το μεσημέρι. Επίσης είμαστε μια χώρα που βρίζουν οι πάντες στο δρόμο, αλλά παραμένει τρομερά σεμνότυφη η λογοτεχνία μας. Το ίδιο και το σινεμά. Στις χολυγουντιανές ταινίες πέφτει τρελό βρισίδι, εν ονόματι του ρεαλισμού. Εδώ, πέραν του Νικολαϊδη, στις ταινίες μια χώρας που βρίζουν ασταμάτητα οι άνθρωποι, οι κινηματογραφικοί ήρωες δεν βρίζουν καθόλου».

Η ηρωίδα δεν είναι μια λεσβία με κατασταλαγμένη επιλογή, αλλά ένα κορίτσι που η ζωή το οδήγησε να δοκιμάσει την τρυφερότητα μιας αγκαλιάς ομόφυλης για ένα διάστημα της ζωής της.

Στο μυθιστόρημα έχουμε ένα κορίτσι που έχει επιλέξει ξεκάθαρα τη σεξουαλική του φύση ως λεσβία και ένα άλλο κορίτσι που έχει σεξουαλική σχέση με άντρες αλλά διάφορα ανάποδα τα οποία συμβαίνουν στη ζωή του, με αποκορύφωμα τον βιασμό του από έναν χούλιγκαν, παίζουν το ρόλο τους ώστε να στραφεί στην λεσβιακή επιλογή για ένα σύντομο διάστημα μιας 4ετίας. Ουσιαστικά η ηρωίδα δεν είναι μια λεσβία με κατασταλαγμένη επιλογή, αλλά ένα κορίτσι που η ζωή το οδήγησε να δοκιμάσει την τρυφερότητα μιας αγκαλιάς ομόφυλης για ένα διάστημα της ζωής της.

Ο Ραπτόπουλος προσεγγίζει ουσιαστικά το μεγάλο, το τεράστιο θέμα της μοναξιάς που βιώνουν τα νέα παιδιά τα τελευταία χρόνια, τη δυσκολία της σύναψης ψυχικών σχέσεων στην εποχή της κυριαρχίας του «φασώματος» στα σκοτεινά και στις τουαλέτες των κέντρων διασκέδασης, την απόλυτη στέγνη των συναισθημάτων και την εξάντληση της σεξουαλικής έκφρασης, πολλάκις, στη θέαση του youporn και του «καυλαντίσματος» στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

alt
    Ο Βαγγέλης Ραπτόπουλος
 

Προσεγγίζει την υποκρισία της ελληνικής κοινωνίας να θέλει να αποσιωπήσει την γυναικεία ομοφυλοφιλία που ωστόσο είναι παρούσα, είναι υπαρκτή και είναι μια τάση που ίσως γιγαντωθεί στο άμεσο μέλλον. Όπως υπαρκτή είναι και η διαρκώς αυξανόμενη έκφραση θηλυκότητας των αγοριών, με την ατολμία τους να φλερτάρουν τα κορίτσια, με την αποτρίχωση του κορμιού τους, με την όλο και περισσότερο εξωτερίκευση της θηλυκής τους πλευράς, στα πρότυπα που τους χορήγησε η ιδιωτική τηλεόραση των εκπομπών life style δύο δεκαετίες τώρα.

Στο μυθιστόρημα το αρσενικό εκπροσωπείται κυρίως από τον βιαστή της ηρωίδας, έναν μισοπαράφρονα χούλιγκαν της θύρας 7. Το προφίλ του άντλησε ο συγγραφέας από το βιβλίο του ψυχιάτρου Ιωάννη Νέστορος Στον κόσμο της ψύχωσης. Παρετυμολογώντας τη λέξη «λεσβία» ο Ραπτόπουλος, τη σπάει στα δύο και βρίσκει εκεί τη λέξη «βία» που παραπέμπει άμεσα στον βιαστή της κοπέλας μα και έμμεσα στην κοινωνική βία που υφίστανται όλες οι περιθωριακές ομάδες ανθρώπινων επιλογών.

Η Λεσβία του Βαγγέλη Ραπτόπουλου είναι ένα μυθιστόρημα αγάπης για μια κατηγορία ανθρώπων με ομοφυλόφιλη επιλογή, και το οποίο απευθύνεται κυρίως σ’ εκείνους που δεν έχουν αυτή την επιλογή.

Η ηρωίδα, η Μελίνα, είναι πρωτοετής στην Αγγλική φιλολογία. Μπαίνοντας στη σχολή γνωρίζει κι ερωτεύεται τη Βιβή, τη συμφοιτήτριά της. Συνάπτουν σχέση έντονη και η ένωσή τους αναστατώνεται από τον βιασμό της Μελίνας και εντέλει διακόπτεται μετά από την έντονη απαίτηση της οικογένειάς της όταν μαθαίνουν οι δικοί της ότι η Μελίνα έχει παρεκλίνει ερωτικά. Η ανδροκρατική συνεπώς δομή της κοινωνίας μας, η σκληροπυρηνική ελληνική οικογένεια, δίνει ντε φάκτο το πρόταγμα των δικαιωμάτων στους αρσενικούς είτε είναι πατέρας, είτε γιος, είτε αδελφός, είτε σύζυγος, είτε γκόμενος είτε προϊστάμενος. Με όλους αυτούς τους ρόλους ο άντρας αντλεί απ’ αιώνων δικαίωμα πάνω στο γυναικείο σώμα και είναι αυτός που αποφασίζει τι και πότε να επιτρέψει και να κάνει αποδεκτό και τι όχι. Και είναι ο ίδιος που ως άντρας θεατής πορνό αρέσκεται και ερεθίζεται στη θέαση λεσβιακών συνευρέσεων, αρκεί να μην πρόκειται για την κόρη του ή την αδελφή του.

Συμπερασματικά η Λεσβία του Βαγγέλη Ραπτόπουλου είναι ένα μυθιστόρημα αγάπης για μια κατηγορία ανθρώπων με ομοφυλόφιλη επιλογή, και το οποίο απευθύνεται κυρίως σ’ εκείνους που δεν έχουν αυτή την επιλογή. Ένα κείμενο πρόσκληση ν’ αναθεωρήσουν και να γίνουν όχι απλά ανεκτικοί αλλά υποστηρικτικοί της διαφορετικότητας – πόσω μάλλον σήμερα που επιτέλους η ελληνική πολιτεία εδέησε να νομοθετήσει το Σύμφωνο Συμβίωσης για τους ομοφυλόφιλους συνανθρώπους μας.

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ Χ. ΘΕΟΧΑΡΗΣ είναι ποιητής.


Απόσπασμα από το βιβλίο

«Όπως ήταν φυσικό, κατά τα τέλη Μαρτίου άρχισαν να νιώθουν κάτι σαν κορεσμό. Είχαν περάσει γύρω στον ενάμιση μήνα κλεισμένες σχεδόν μονίμως μες στο διαμέρισμα της Βιβής, κι απ' όλες εκείνες τις ώρες, τις πιο πολλές ήταν οριζοντιωμένες στο ημίδιπλο κρεβάτι, σφηνωμένες μες στη σπηλιά με τους αντικριστούς καθρέφτες. Το πράγμα είχε φτάσει στα όριά του κι έπρεπε οπωσδήποτε να κάνουν κάτι άλλο, χρειάζονταν και οι δυο μια αλλαγή, κι έτσι άρχισαν να βγαίνουν έξω.

Απ' όλη εκείνη την περιπλάνησή τους, απ' όλον αυτό τον οργασμό εξωστρέφειας, ένα ήταν το μέρος που της είχε κάνει την πιο βαθιά εντύπωση, όχι θετική, το αντίθετο ακριβώς. Επρόκειτο για ένα μπαρ, κάπου κοντά στο κέντρο της Αθήνας, όπου σύχναζαν αποκλειστικά και μόνο λεσβίες. Φυσικά, μερικές φορές τύχαινε να δεις και τίποτε άντρες ομοφυλόφιλους, συνήθως φίλους κάποιας γυναίκας, ενδεχομένως ακόμα και συνοδευόμενους από ένα τεκνό, αλλά σε γενικές γραμμές το ανδρικό φύλο σπάνιζε απελπιστικά. Ως επί το πλείστον, σ' εκείνο το μπαρ έβλεπες μόνο γυναίκες».


 

altΛέσβια
Βαγγέλης Ραπτόπουλος
Κέδρος 2016
Σελ. 216, τιμή εκδότη €12,00

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΒΑΓΓΕΛΗ ΡΑΠΤΟΠΟΥΛΟΥ

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Όσο περιμένεις να συμβεί», του Γιάννη Τσίρμπα (κριτική)

«Όσο περιμένεις να συμβεί», του Γιάννη Τσίρμπα (κριτική)

Για το βιβλίο του Γιάννη Τσίρμπα με τίτλο «Όσο περιμένεις να συμβεί» (εκδ. Gutenberg).

Γράφει ο Σόλωνας Παπαγεωργίου

Ο Γιάννης Τσίρμπας πρωτοε...

«Ας φύγουμε λοιπόν» του Αλέξανδρου Διαμαντή (κριτική)

«Ας φύγουμε λοιπόν» του Αλέξανδρου Διαμαντή (κριτική)

Για τη νουβέλα του Αλέξανδρου Διαμαντή «Ας φύγουμε λοιπόν», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη, και «καταλήγει να εκφράζει τον θρήνο μιας γενιάς, η οποία ενηλικιώθηκε απότομα και εξίσου απότομα προσγειώθηκε». Κεντρική εικόνα: Οι Jeanne Moreau, Oskar Werner, Henri Serre στην ταινία του François Truf...

«Πλατωνικοί διάλογοι, ή γιατί στο σπήλαιο κάνουν όλοι πάρτι» του Χάρη Βλαβιανού (κριτική)

«Πλατωνικοί διάλογοι, ή γιατί στο σπήλαιο κάνουν όλοι πάρτι» του Χάρη Βλαβιανού (κριτική)

Για το βιβλίο του Χάρη Βλαβιανού «Πλατωνικοί διάλογοι, Ή γιατί στο σπήλαιο κάνουν όλοι πάρτι» (εκδ. Πατάκη). Στην κεντρική εικόνα: Men with Boxes on Head, Brunswick, GA, 2001 © Rodney Smith (1947- 2016)

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Άντρες και γυ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Πέντε μήνες μετά τη δολοφονική επίθεση, ο Ρούσντι βγάζει νέο βιβλίο – Το μήνυμά του: «Οι λέξεις είναι οι μόνοι νικητές»

Πέντε μήνες μετά τη δολοφονική επίθεση, ο Ρούσντι βγάζει νέο βιβλίο – Το μήνυμά του: «Οι λέξεις είναι οι μόνοι νικητές»

Πέντε μήνες μετά τη δολοφονική επίθεση που δέχθηκε ενώ ετοιμαζόταν να δώσει μια διάλεξη στη Νέα Υόρκη, ο συγγραφέας των «Σατανικών Στίχων» βγάζει νέο βιβλίο. Το μυθιστόρημα «Victory City» του Σαλμάν Ρούσντι έχει ηρωίδα μια νεαρή ποιήτρια που ζει τον 14ο αιώνα στη νότια Ινδία. Τα βιβλία του Ρούσντι κυκλοφορούν σ...

«Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» του Δημήτρη Αγγελή (κριτική)

«Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» του Δημήτρη Αγγελή (κριτική)

Για την ποιητική σύνθεση του Δημήτρη Αγγελή «Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» (εκδ. Πόλις).

Γράφει ο Διογένης Σακκάς

Η ποιητική συλλογή Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου του Δημήτρη Αγγελή εκτείνεται σε είκοσι εννέα ποιήματα, χωρισμέν...

Καζούο Ισιγκούρο: «Το να είσαι υποψήφιος για Όσκαρ είναι συναρπαστικό»

Καζούο Ισιγκούρο: «Το να είσαι υποψήφιος για Όσκαρ είναι συναρπαστικό»

Τη φετινή χρονιά, ανάμεσα στους υποψηφίους για το Όσκαρ Καλύτερου Διασκευασμένου Σεναρίου βρίσκεται και ο νομπελίστας Kazuo Ishiguro, για το σενάριο της ταινίας «Αισθάνομαι ζωντανός», μια διασκευή του «Ikiru» του Akira Kurosawa. Ο συγγραφέας μίλησε για την υποψηφιότητά του σε πρόσφατη συνέντευξή του στο The Wrap. Τα...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα - πολιτική μαρτυρία του Θόδωρου Σούμα, «Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Όιγκεν Ρούγκε [Eugen Ruge] «Τις μέρες που λιγόστευε το φως» (μτφρ. Τεό Βότσος), το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

1 ΟΚΤΩΒΡΙ...

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Μιχάλη Μακρόπουλου «Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον», που θα κυκλοφορήσει στις 19 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Γιανγκσὶ-ντιέναο (τρεῖς σκηνὲς)  ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

Πρώτος μήνας του νέου έτους και πριν δούμε τι θα φέρει η φετινή πραγματικότητα ας επιτρέψουμε στον εαυτό μας ένα φανταστικό λογοτεχνικό ταξίδι. Οι εκδόσεις Βακχικόν προτείνουν επτά μυθιστορήματα για τους φίλους του φανταστικού. Γιατί η φαντασία σε πάει παντού...

Επιμέλεια: Book Press

...
Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Στο βιβλίο του με τίτλο «The William H. Gass Reader», ο Αμερικανός πεζογράφος William H. Gass επέλεξε τα δώδεκα βιβλία που διαμόρφωσαν τη λογοτεχνική ματιά του. Μια λίστα που, όπως σημειώνει και ο ίδιος στην εισαγωγή του, δεν περιλαμβάνει απαραιτήτως τα «δώδεκα καλύτερα βιβλία» που έχει διαβάσει, καθώς «κάθε σπουδαί...

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Ο κριτικός λογοτεχνίας της βρετανικής εφημερίδας, Guardian, Robert McCrum επέλεξε τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία γραμμένα στα αγγλικά. Στη λίστα του εντοπίζουμε έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, από συγγραφείς όπως οι Ντίκενς, Μέλβιλ, κ.ά., καθώς και μυθιστορήματα από τους ΝτεΛίλο, Ισιγκούρο, Ροθ, Κουτσί, κ.ά. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

13 Δεκεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2022

Έφτασε η στιγμή και φέτος για την καθιερωμένη εδώ και χρόνια επιλογή των εκατό από τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας της χρονιάς που φτάνει σε λίγες μέρες στο τέλος της. Ε

ΦΑΚΕΛΟΙ