eksofyllo

Η γυναίκα, ο άντρας της, η ερωμένη κι ο εραστής της.

Του Κώστα Κατσουλάρη

Υπάρχει ή όχι «γυναικεία» λογοτεχνία; Είναι το «ροζ» η μοναδική διέξοδος της γυναικείας γραφής ή μήπως οι γυναίκες μπορούν να επιβάλουν τις δικές τους θεματολογίες, χωρίς να κινδυνεύουν να χαρακτηριστούν «ελαφρές»; Οι περισσότερες γυναίκες συγγραφείς συχνά αντιδρούν στην κατηγοριοποίηση με βάση το φύλο, κι έχουν δίκιο: Συχνά, πίσω από παρόμοιες κατηγοριοποιήσεις ελλοχεύει μια ακόμη αντρική προκατάληψη που, συχνά, έχει ως στόχο

την υποτίμηση, τον παραμερισμό της γυναίκας εκτός του κεντρικού δημόσιου χώρου. Ωστόσο, όπως μαρτυρούν όλο και περισσότερα βιβλία πεζογραφίας τα τελευταία χρόνια, πολλές γυναίκες αναζητούν τη χειραφέτηση, τη συνειδητοποίηση του ρόλου τους, την κοινωνική τους καταξίωση μέσα από θεματολογίες και τρόπους γραφής που τους είναι περισσότερο οικείοι. Ερωτικές και οικογενειακές σχέσεις, σωματικότητα, ταυτότητα, τεκνοποίηση, απελευθέρωση από τις κοινωνικές νόρμες της παραδοσιακής κοινωνίας, επαγγελματική καταξίωση μέσα από την ανάπτυξη «γυναικείων» χαρισμάτων (κατανόηση, άμβλυνση αντιθέσεων, κ.ά), είναι μοτίβα που έρχονται κι επανέρχονται. Και βέβαια, κυρίαρχο, το ζήτημα της κατοχής του αρσενικού, της άλλης γυναίκας, της ανταγωνίστριας, που συχνά εξελίσσεται σε «σύμμαχο». Ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια: Σε τρεις από τους τίτλους που παρουσιάζουμε, πρώτη λέξη είναι η λέξη «Όλα»... 

mantoglouΌλα στο μηδέν
Αργυρώ Μαντόγλου
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ 2009
ΣΕΛ. 387, ΤΙΜΗ €16,00

Ίσως η πιο «διαβασμένη» εκπρόσωπος μιας υποψιασμένης γυναικείας γραφής, που συνομιλεί με παρόμοιες λογοτεχνικές προσπάθειες στον αγγλοσαξονικό, κυρίως, χώρο. Το «Όλα στο μηδέν» είναι το πιο φιλόδοξο έργο της, με φόντο το φαντασμαγορικό κόσμο του καζίνο. Εκεί, η Αυγή συναντά τον Σταύρο και τα πάντα μοιάζουν πιθανά: η εύνοια της Τύχης, ο έρωτας, η έμπνευση. Ωστόσο, και οι δύο κρύβουν το αληθινό τους πρόσωπο και οι δύο έχουν μυστικά και διπλές ιδιότητες. Γύρω τους, τυχοδιώκτες, εκκεντρικοί, γυναίκες μόνες, ταξιδιώτες και λιποτάκτες, πρώην ευνοημένοι και νυν υποταγμένοι, άνθρωποι εθισμένοι στην ελπίδα, εξαγοράζουν τη λήθη και επενδύουν τις φαντασιώσεις τους σε σχέσεις υψηλού ρίσκου, προσδοκώντας το νεύμα της «άστατης θεάς». Στόχος, η παραμονή στο παιχνίδι, το παιχνίδι της ζωής αλλά και της γραφής.


gkalinikiΌλα πάνε ρολόι (ή σχεδόν)
Στυλιάνα Γκαλινίκη
ΜΕΛΑΝΙ 2009
ΣΕΛ. 320, ΤΙΜΗ €15,50

Έπειτα από μια συλλογή διηγημάτων («Ρούχα από δεύτερο χέρι», University Studio Press), η πρωτοεμφανιζόμενη στο μυθιστόρημα 40χρονη Στυλιάνα Γκαλινίκη «παίζει» με ένα από τα κλασικά στερεότυπα του είδους: Την ανάπτυξη ενός ισχυρού κι ακλόνητου έρωτα μέσα στο εχθρικό περιβάλλον της παραδοσιακής κοινωνίας, στην περίπτωσή μας της ελληνικής επαρχίας. Επινοεί μια μικρή κλειστή πολίχνη, τη «Σεωρή», ένα αρχετυπικό χωριό, όπου και ανθίζει η αγάπη του Μηνά με μια κοπέλα με τον παράξενο όνομα Αλγερία. Ο έρωτάς τους καρποφορεί, το σπιτικό τους στεριώνει, ωστόσο τα σύννεφα δεν θα αργήσουν να κάτσουν πάνω από τη σχέση τους. Εμμέσως, πρόκειται για μυθιστόρημα που κινείται στην προβληματική του «άλλου», του ξένου, μέσα σε κλειστές κοινωνίες γεμάτες προκαταλήψεις και αποκλεισμούς.

papadopoulouΑγαπώντας τις ερωμένες του
Ελισάβετ Παπαδοπούλου
ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ 2009
ΣΕΛ. 202, ΤΙΜΗ €15,68

Με τη ζήλια, την ερωτική απιστία, τους ψυχολογικούς και υπαρξιακούς μαιάνδρους που μπορούν να οδηγήσουν μια γυναίκα κι έναν άντρα, καταπιάνεται η Ελισάβετ Παπαδοπούλου στο πέμπτο αυτό βιβλίο της, τέταρτο μυθιστόρημα μετά το «Κληρονόμησα όλες τις φίλες της μαμάς μου». Η Παπαδοπούλου φτιάχνει την αφήγησή της στο ολισθηρό και συνάμα πολύπατημένο έδαφος των σχέσεων στα μοντέρνα ζευγάρια, και ειδικότερα του πώς εγγράφεται σε αυτά το ακανθώδες πρόβλημα της απιστίας. Η άλλη, ο άλλος, εισβάλλουν στον ασφαλή λειμώνα της μονογαμίας φέρνοντας τα πάνω κάτω. Το θέμα είναι, απ’ ό,τι φαίνεται, ανεξάντλητο –άλλωστε, ποιος έχει έτοιμες απαντήσεις;– και στην Παπαδοπούλου πιστώνεται η προσπάθειά της να το χειριστεί σοβαρά και χωρίς πολλές παραχωρήσεις στο βωμό των κοινών τόπων και των κοινωνικών στερεοτύπων.


kokinakiΚρίμα που είστε η σύζυγος

Νένα Κοκκινάκη
ΑΓΚΥΡΑ 2009
ΣΕΛ. 123, ΤΙΜΗ €10,80

Παρομοίως, η Νένα Κοκκινάκη, με μεγαλύτερο έργο στο ενεργητικό της και σοβαρές σπουδές στο χώρο της λογοτεχνίας (διδάσκει Ελληνική Λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο των Βρυξελών), διερευνά κι εκείνη το ζήτημα της «άλλης», αλλά από την ανάποδη: Βάζοντας την ηρωίδα της να ανταλλάσει επιστολές με την άγνωστη σύζυγο του εραστή της. Έρωτας, αγάπη, κτητικότητα, κατοχή, όλα μπαίνουν σε τροχιά αμφισβήτησης και αναστοχασμού. «Αν αγαπάς πραγματικά, μπορείς να αποδεχτείς το σκοτάδι, να ξεχάσεις έστω για λίγο ότι η ερωτική σχέση δεν είναι πάντα σχέση εξουσίας».
lampropoulou

Όλα τα μήλα
Εύη Λαμπροπούλου
ΚΕΔΡΟΣ 2009
ΣΕΛ. 215, ΤΙΜΗ €13,00

«Πόσο κοστίζει η απιστία, πόσο αξίζει;» Άλλη γενιά, άλλο ύφος, άλλα –θεωρητικά– ζητούμενα, κι ωστόσο ο πυρήνας παραμένει ίδιος. Η Εύη Λαμπροπούλου, από τις πιο κοφτές και στακάτες πένες της νεότερης γενιάς, έχει δείξει με το προηγούμενο μυθιστόρημά της, το «Σχεδόν σούπερ», ότι μπορεί να γράφει ασύμβατα και χωρίς λογιοσύνες, και να καταφέρνει ωστόσο να θίξει ζητήματα που πηγαίνουν πέρα από το προφανές και την επιφάνεια. Παρέες, έρωτες, αναποδιές, αλλαξοαγκαλιές, ερωτήματα, εμμονή στο μικρό, το καθημερινό, το λίγο, πορτρέτο μιας γενιάς σχεδόν σαραντάρηδων που ψάχνει –ακόμη– το δρόμο προς την ενηλικίωση.

marnezi

Αναίσθητοι κι ονειροπόλοι
Ζηνοβία Μαρνέζη
ΛΙΒΑΝΗΣ 2009
ΣΕΛ. 735, ΤΙΜΗ 19,90

Στο μοτίβο της οικογενειακής σάγκα, με ηρωίδες γυναίκες που περνούν απο τη μια γενιά στην άλλη τα μυστικά τους, φτιάχνεται το πορτρέτο μιας «τυπικής» ελληνικής οικογένειας που ζει στην επαρχία. Η ηρωίδα, μοναχική, χαμηλών τόνων γυναίκα, ηθοποιός, που αποφεύγει τη δημοσιότητα και τα φλας των φωτογράφων, έχει περάσει δύσκολες καταστάσεις και κρύβει μέσα της ένα βαθύ πόνο. Φοβάται να ανακαλέσει τις μνήμες ενός παλιού σκανδάλου που είχε γίνει πρωτοσέλιδο, όταν ήταν ακόμα νέα και ασήμαντη. Πολλές σελίδες, αφήγηση ποταμός, που φιλοδοξεί να αντανακλά τις ευρύτερες αλλαγές που σημάδεψαν την Ελλάδα το δεύτερο μισό του αιώνα, ενώ σκοτεινά μυστικά κατατρέχουν τα πρόσωπα και επηρεάζουν τις κινήσεις τους.

kitsopoulou Μ.Α.Ι.Ρ.Ο.Υ.Λ.Α.
Λένα Κιτσοπούλου
ΚΕΔΡΟΣ 2008
ΣΕΛ. 85, ΤΙΜΗ €8,50

Μονόλογος μιας 37χρονης γυναίκας που φαινομενικά δεν της λείπει τίποτε κι όμως την ίδια στιγμή είναι έτοιμη να τα τινάξει όλα στον αέρα. Γλώσσα προφορική κι ασθμαίνουσα, ατμόσφαιρα ψυχρή και κατασταλλαγμένη, η Κιτσοπούλου επιχειρεί –σοκάροντας, ενίοτε, με την ωμότητα των λέξεών της– να σκηνοθετήσει μια μεταφεμινιστική περσόνα, το πορτρέτο μιας σύγχρονης απελπισμένης γυναίκας. «Θέλει να αφήσει πίσω της ό,τι τη βασανίζει – τα υπαρξιακά και τα καθημερινά. Αρρώστιες, θάνατο και γηρατειά, έρωτες και μοναξιά, κοινόχρηστα και ψώνια στο σουπερμάρκετ, παραγγελίες πίτσας και κηδειόσημα, ψυχαναλυτές, χαπάκια, ευρουλάκια και μεταλλαγμένα κοτόπουλα».
 
Κώστας Κατσουλάρης
 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ουρανός απ’ άλλους τόπους, του Σωτήρη Δημητρίου (κριτική)

Ουρανός απ’ άλλους τόπους, του Σωτήρη Δημητρίου (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Σωτήρη Δημητρίου «Ουρανός απ’ άλλους τόπους» (εκδ. Πατάκη). Οικογενειακή φωτογραφία: Άγνωστος δημιουργός  © Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας-Θράκης.

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Έχετε δει χειροποίητους σεμέδες...

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (κριτική)

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (κριτική)

Για το μυθιστόρημα της Έλενας Χουζούρη «Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού – Μια παλιά ιστορία» (εκδ. Πατάκη). Στην κεντρική εικόνα, αστυνομικοί μεταφέρουν νεκρό τον Μιχάλη Πρέκα, στην Καλογρέζα, την 1η Οκτωβρίου του 1987. 

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

...
Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη, του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου: Η λεπτουργία της αφήγησης

Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη, του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου: Η λεπτουργία της αφήγησης

Για την επανέκδοση της πρώτης συλλογής διηγημάτων του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου «Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη» (εκδ. Κίχλη).

Της Διώνης Δημητριάδου

Έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε που πρωτοεμφανίστηκαν (Τραμ, 1973) τα έντεκα μικρά διηγήματα (γραμμ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων 2020: Οι βραχείες λίστες

Βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων 2020: Οι βραχείες λίστες

Ανακοινώθηκαν οι βραχείες λίστες για τα βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων. Η τελετή απονομής θα γίνει την Τετάρτη 1 Δεκεμβρίου. 

Επιμέλεια: Book Press

Η Εταιρεία Συγγραφέων έχει θεσπίσει τα Βραβεία «Γιάννης Βαρβέρης» και «Μένης Κουμανταρέας...

Το μαύρο βιβλίο, το αριστούργημα του Ορχάν Παμούκ

Το μαύρο βιβλίο, το αριστούργημα του Ορχάν Παμούκ

Για το μυθιστόρημα του Orhan Pamuk «Το μαύρο βιβλίο» (μτφρ. Στέλλα Βρετού, εκδ. Πατάκη).

Της Νίκης Κώτσιου

Ένα από τα πιο συζητημένα και πολυδιαβασμένα βιβλία της σύγχρονης τουρκικής λογοτεχνίας, το Μαύρο βιβλίο (1990) του νομπελίστα Ορχάν Παμ...

Οι επόμενοι εμείς, του Αλέκου Λούντζη (κριτική)

Οι επόμενοι εμείς, του Αλέκου Λούντζη (κριτική)

Για την ποιητική συλλογή του Αλέκου Λούντζη «Οι επόμενοι εμείς» (εκδ. Στιγμός).

Του Βασίλη Λαμπρόπουλου

Συζητώντας την ελληνική ποίηση του 21ου αιώνα προσπαθώ πάντα να μην την προσεγγίσω καθ’ εαυτή αλλά να την τοποθετήσω σε ένα διεθνές πλαίσιο κι ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή, της Κέιτ Κερκπάτρικ (προδημοσίευση)

Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή, της Κέιτ Κερκπάτρικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη βιογραφία της Simone de Beauvoir «Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή» (μτφρ. Στέλλα Κάσδαγλη), της Kate Kirkpatrick που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Για τη...

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Χριστίνας Πουλίδου «Χωρίς πυξίδα», που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2025

«Βρομοκατάσταση» συνόψισε ο Μορ...

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Δημήτρη Ινδαρέ «Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες. Με αφορμή ένα δημοτικό τραγούδι του Μοριά», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

20 Οκτωβρίου 2021 ΕΛΛΗΝΕΣ

Το Φανταστικό στην Ελλάδα: Ο λόγος στους εκδότες του

«Η Άγνωστη Καντάθ», «Αίολος», «Οξύ», «Φανταστικός Κόσμος», «Anubis», «Sελίνι»: Έξι εκδοτικοί οίκοι που αγαπούν την Επιστημονική Φαντασία, το Fantasy και τον Τρόμο τοποθ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ