eksofyllo

Η γυναίκα, ο άντρας της, η ερωμένη κι ο εραστής της.

Του Κώστα Κατσουλάρη

Υπάρχει ή όχι «γυναικεία» λογοτεχνία; Είναι το «ροζ» η μοναδική διέξοδος της γυναικείας γραφής ή μήπως οι γυναίκες μπορούν να επιβάλουν τις δικές τους θεματολογίες, χωρίς να κινδυνεύουν να χαρακτηριστούν «ελαφρές»; Οι περισσότερες γυναίκες συγγραφείς συχνά αντιδρούν στην κατηγοριοποίηση με βάση το φύλο, κι έχουν δίκιο: Συχνά, πίσω από παρόμοιες κατηγοριοποιήσεις ελλοχεύει μια ακόμη αντρική προκατάληψη που, συχνά, έχει ως στόχο

την υποτίμηση, τον παραμερισμό της γυναίκας εκτός του κεντρικού δημόσιου χώρου. Ωστόσο, όπως μαρτυρούν όλο και περισσότερα βιβλία πεζογραφίας τα τελευταία χρόνια, πολλές γυναίκες αναζητούν τη χειραφέτηση, τη συνειδητοποίηση του ρόλου τους, την κοινωνική τους καταξίωση μέσα από θεματολογίες και τρόπους γραφής που τους είναι περισσότερο οικείοι. Ερωτικές και οικογενειακές σχέσεις, σωματικότητα, ταυτότητα, τεκνοποίηση, απελευθέρωση από τις κοινωνικές νόρμες της παραδοσιακής κοινωνίας, επαγγελματική καταξίωση μέσα από την ανάπτυξη «γυναικείων» χαρισμάτων (κατανόηση, άμβλυνση αντιθέσεων, κ.ά), είναι μοτίβα που έρχονται κι επανέρχονται. Και βέβαια, κυρίαρχο, το ζήτημα της κατοχής του αρσενικού, της άλλης γυναίκας, της ανταγωνίστριας, που συχνά εξελίσσεται σε «σύμμαχο». Ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια: Σε τρεις από τους τίτλους που παρουσιάζουμε, πρώτη λέξη είναι η λέξη «Όλα»... 

mantoglouΌλα στο μηδέν
Αργυρώ Μαντόγλου
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ 2009
ΣΕΛ. 387, ΤΙΜΗ €16,00

Ίσως η πιο «διαβασμένη» εκπρόσωπος μιας υποψιασμένης γυναικείας γραφής, που συνομιλεί με παρόμοιες λογοτεχνικές προσπάθειες στον αγγλοσαξονικό, κυρίως, χώρο. Το «Όλα στο μηδέν» είναι το πιο φιλόδοξο έργο της, με φόντο το φαντασμαγορικό κόσμο του καζίνο. Εκεί, η Αυγή συναντά τον Σταύρο και τα πάντα μοιάζουν πιθανά: η εύνοια της Τύχης, ο έρωτας, η έμπνευση. Ωστόσο, και οι δύο κρύβουν το αληθινό τους πρόσωπο και οι δύο έχουν μυστικά και διπλές ιδιότητες. Γύρω τους, τυχοδιώκτες, εκκεντρικοί, γυναίκες μόνες, ταξιδιώτες και λιποτάκτες, πρώην ευνοημένοι και νυν υποταγμένοι, άνθρωποι εθισμένοι στην ελπίδα, εξαγοράζουν τη λήθη και επενδύουν τις φαντασιώσεις τους σε σχέσεις υψηλού ρίσκου, προσδοκώντας το νεύμα της «άστατης θεάς». Στόχος, η παραμονή στο παιχνίδι, το παιχνίδι της ζωής αλλά και της γραφής.


gkalinikiΌλα πάνε ρολόι (ή σχεδόν)
Στυλιάνα Γκαλινίκη
ΜΕΛΑΝΙ 2009
ΣΕΛ. 320, ΤΙΜΗ €15,50

Έπειτα από μια συλλογή διηγημάτων («Ρούχα από δεύτερο χέρι», University Studio Press), η πρωτοεμφανιζόμενη στο μυθιστόρημα 40χρονη Στυλιάνα Γκαλινίκη «παίζει» με ένα από τα κλασικά στερεότυπα του είδους: Την ανάπτυξη ενός ισχυρού κι ακλόνητου έρωτα μέσα στο εχθρικό περιβάλλον της παραδοσιακής κοινωνίας, στην περίπτωσή μας της ελληνικής επαρχίας. Επινοεί μια μικρή κλειστή πολίχνη, τη «Σεωρή», ένα αρχετυπικό χωριό, όπου και ανθίζει η αγάπη του Μηνά με μια κοπέλα με τον παράξενο όνομα Αλγερία. Ο έρωτάς τους καρποφορεί, το σπιτικό τους στεριώνει, ωστόσο τα σύννεφα δεν θα αργήσουν να κάτσουν πάνω από τη σχέση τους. Εμμέσως, πρόκειται για μυθιστόρημα που κινείται στην προβληματική του «άλλου», του ξένου, μέσα σε κλειστές κοινωνίες γεμάτες προκαταλήψεις και αποκλεισμούς.

papadopoulouΑγαπώντας τις ερωμένες του
Ελισάβετ Παπαδοπούλου
ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ 2009
ΣΕΛ. 202, ΤΙΜΗ €15,68

Με τη ζήλια, την ερωτική απιστία, τους ψυχολογικούς και υπαρξιακούς μαιάνδρους που μπορούν να οδηγήσουν μια γυναίκα κι έναν άντρα, καταπιάνεται η Ελισάβετ Παπαδοπούλου στο πέμπτο αυτό βιβλίο της, τέταρτο μυθιστόρημα μετά το «Κληρονόμησα όλες τις φίλες της μαμάς μου». Η Παπαδοπούλου φτιάχνει την αφήγησή της στο ολισθηρό και συνάμα πολύπατημένο έδαφος των σχέσεων στα μοντέρνα ζευγάρια, και ειδικότερα του πώς εγγράφεται σε αυτά το ακανθώδες πρόβλημα της απιστίας. Η άλλη, ο άλλος, εισβάλλουν στον ασφαλή λειμώνα της μονογαμίας φέρνοντας τα πάνω κάτω. Το θέμα είναι, απ’ ό,τι φαίνεται, ανεξάντλητο –άλλωστε, ποιος έχει έτοιμες απαντήσεις;– και στην Παπαδοπούλου πιστώνεται η προσπάθειά της να το χειριστεί σοβαρά και χωρίς πολλές παραχωρήσεις στο βωμό των κοινών τόπων και των κοινωνικών στερεοτύπων.


kokinakiΚρίμα που είστε η σύζυγος

Νένα Κοκκινάκη
ΑΓΚΥΡΑ 2009
ΣΕΛ. 123, ΤΙΜΗ €10,80

Παρομοίως, η Νένα Κοκκινάκη, με μεγαλύτερο έργο στο ενεργητικό της και σοβαρές σπουδές στο χώρο της λογοτεχνίας (διδάσκει Ελληνική Λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο των Βρυξελών), διερευνά κι εκείνη το ζήτημα της «άλλης», αλλά από την ανάποδη: Βάζοντας την ηρωίδα της να ανταλλάσει επιστολές με την άγνωστη σύζυγο του εραστή της. Έρωτας, αγάπη, κτητικότητα, κατοχή, όλα μπαίνουν σε τροχιά αμφισβήτησης και αναστοχασμού. «Αν αγαπάς πραγματικά, μπορείς να αποδεχτείς το σκοτάδι, να ξεχάσεις έστω για λίγο ότι η ερωτική σχέση δεν είναι πάντα σχέση εξουσίας».
lampropoulou

Όλα τα μήλα
Εύη Λαμπροπούλου
ΚΕΔΡΟΣ 2009
ΣΕΛ. 215, ΤΙΜΗ €13,00

«Πόσο κοστίζει η απιστία, πόσο αξίζει;» Άλλη γενιά, άλλο ύφος, άλλα –θεωρητικά– ζητούμενα, κι ωστόσο ο πυρήνας παραμένει ίδιος. Η Εύη Λαμπροπούλου, από τις πιο κοφτές και στακάτες πένες της νεότερης γενιάς, έχει δείξει με το προηγούμενο μυθιστόρημά της, το «Σχεδόν σούπερ», ότι μπορεί να γράφει ασύμβατα και χωρίς λογιοσύνες, και να καταφέρνει ωστόσο να θίξει ζητήματα που πηγαίνουν πέρα από το προφανές και την επιφάνεια. Παρέες, έρωτες, αναποδιές, αλλαξοαγκαλιές, ερωτήματα, εμμονή στο μικρό, το καθημερινό, το λίγο, πορτρέτο μιας γενιάς σχεδόν σαραντάρηδων που ψάχνει –ακόμη– το δρόμο προς την ενηλικίωση.

marnezi

Αναίσθητοι κι ονειροπόλοι
Ζηνοβία Μαρνέζη
ΛΙΒΑΝΗΣ 2009
ΣΕΛ. 735, ΤΙΜΗ 19,90

Στο μοτίβο της οικογενειακής σάγκα, με ηρωίδες γυναίκες που περνούν απο τη μια γενιά στην άλλη τα μυστικά τους, φτιάχνεται το πορτρέτο μιας «τυπικής» ελληνικής οικογένειας που ζει στην επαρχία. Η ηρωίδα, μοναχική, χαμηλών τόνων γυναίκα, ηθοποιός, που αποφεύγει τη δημοσιότητα και τα φλας των φωτογράφων, έχει περάσει δύσκολες καταστάσεις και κρύβει μέσα της ένα βαθύ πόνο. Φοβάται να ανακαλέσει τις μνήμες ενός παλιού σκανδάλου που είχε γίνει πρωτοσέλιδο, όταν ήταν ακόμα νέα και ασήμαντη. Πολλές σελίδες, αφήγηση ποταμός, που φιλοδοξεί να αντανακλά τις ευρύτερες αλλαγές που σημάδεψαν την Ελλάδα το δεύτερο μισό του αιώνα, ενώ σκοτεινά μυστικά κατατρέχουν τα πρόσωπα και επηρεάζουν τις κινήσεις τους.

kitsopoulou Μ.Α.Ι.Ρ.Ο.Υ.Λ.Α.
Λένα Κιτσοπούλου
ΚΕΔΡΟΣ 2008
ΣΕΛ. 85, ΤΙΜΗ €8,50

Μονόλογος μιας 37χρονης γυναίκας που φαινομενικά δεν της λείπει τίποτε κι όμως την ίδια στιγμή είναι έτοιμη να τα τινάξει όλα στον αέρα. Γλώσσα προφορική κι ασθμαίνουσα, ατμόσφαιρα ψυχρή και κατασταλλαγμένη, η Κιτσοπούλου επιχειρεί –σοκάροντας, ενίοτε, με την ωμότητα των λέξεών της– να σκηνοθετήσει μια μεταφεμινιστική περσόνα, το πορτρέτο μιας σύγχρονης απελπισμένης γυναίκας. «Θέλει να αφήσει πίσω της ό,τι τη βασανίζει – τα υπαρξιακά και τα καθημερινά. Αρρώστιες, θάνατο και γηρατειά, έρωτες και μοναξιά, κοινόχρηστα και ψώνια στο σουπερμάρκετ, παραγγελίες πίτσας και κηδειόσημα, ψυχαναλυτές, χαπάκια, ευρουλάκια και μεταλλαγμένα κοτόπουλα».
 
Κώστας Κατσουλάρης
 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Αυτός που έτρωγε όλο το γλυκό του» του Τηλέμαχου Τσαρδάκα (κριτική) – ανατρέχοντας σε κοινές παραστάσεις του ελληνικού συλλογικού ασυνείδητου

«Αυτός που έτρωγε όλο το γλυκό του» του Τηλέμαχου Τσαρδάκα (κριτική) – ανατρέχοντας σε κοινές παραστάσεις του ελληνικού συλλογικού ασυνείδητου

Για τη συλλογή διηγημάτων του Τηλέμαχου Τσαρδάκα «Αυτός που έτρωγε όλο το γλυκό του» (εκδ. Σοκόλη).

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

H συλλογή διηγημάτων του Τηλέμαχου Τσαρδάκα ...

«Η μνήμη του πάγου» της Ιωάννας Μπουραζοπούλου – Η βαλκανική ιστορία και γεωγραφία με νέο βλέμμα

«Η μνήμη του πάγου» της Ιωάννας Μπουραζοπούλου – Η βαλκανική ιστορία και γεωγραφία με νέο βλέμμα

Για το μυθιστόρημα της Ιωάννας Μπουραζοπούλου «Η μνήμη του πάγου» (εκδ. Καστανιώτη).

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Τώρα που ολοκληρώθηκε ευδοκίμως η τριλογία «Ο Δράκος της Πρέσπας» της Ιωάννας Μπουραζοπούλου, μπορούμε να θέσουμε γενικότερα...

«Τέλεση» του Φώτη Δούσου (κριτική) – Μεταξύ προσώπου και προσωπείου

«Τέλεση» του Φώτη Δούσου (κριτική) – Μεταξύ προσώπου και προσωπείου

Για το μυθιστόρημα του Φώτη Δούσου «Τέλεση» (εκδ. Νήσος).

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Το πρώτο βιβλίο του Φώτη Δούσου ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Εξ όνυχος τον λέοντα» – μια ιστορία με τον Μήτσο

«Εξ όνυχος τον λέοντα» – μια ιστορία με τον Μήτσο

Όταν κάποιος φεύγει από κοντά μας και μάλιστα τόσο ξαφνικά όσο ο Δημήτρης Φύσσας, συχνά προσπαθούμε να ανακαλέσουμε ένα περιστατικό που, με κάποιον μαγικό τρόπο, θα αποκάλυπτε τον άνθρωπο. Όμως αυτά που μας χαρακτηρίζουν, που φανερώνουν το ήθος μας ή την απουσία του, δεν είναι μονάχα τα όσα έχουμε κάνει αλλά και κάπ...

«Βίος και Πολιτεία»: Ο καθηγητής αρχιτεκτονικής και συγγραφέας Βασίλης Κολώνας, ζωντανά από το «υπόγειο»

«Βίος και Πολιτεία»: Ο καθηγητής αρχιτεκτονικής και συγγραφέας Βασίλης Κολώνας, ζωντανά από το «υπόγειο»

Στο 29ο επεισόδιο της σειράς ζωντανών συζητήσεων με ανθρώπους από το χώρο του βιβλίου στο Βιβλιοπωλείο της Πολιτείας, o Κώστας Κατσουλάρης θα συνομιλήσει με τον καθηγηγή αρχιτεκτονικής και συγγραφέα Βασίλη Κολώνα με αφορμή το τελευταίο του βιβλίο-μελέτη «Σμύρνη, 1870-1922 - Πόλη και αρχιτεκτονική, η συμβολή των Ελλή...

«Ρόδου μοσκοβόλημα» – ένα ποίημα του Κωστή Παλαμά (1859-1943)

«Ρόδου μοσκοβόλημα» – ένα ποίημα του Κωστή Παλαμά (1859-1943)

Το βράδυ, λίγο μετά τη δύση, ένα ποίημα. Απόψε, «Ρόδου μοσκοβόλημα» του Κωστή Παλαμά (1859-1943), γραμμένο το 1905, από την ενότητα «Η πολιτεία και η μοναξιά» (5ος τόμος, Άπαντα, Ίδρυμα Κωστή Παλαμά)

Επιμέλεια: Οράτιος

Κωστής Παλαμάς (1859-1943)

Ρόδου μοσκοβόλημα ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Άιρις Μέρντοχ [Iris Murdoch] «Μέσα στο δίχτυ» (μτφρ. Έφη Τσιρώνη), το οποίο κυκλοφορεί στις 6 Μαρτίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν είδα τον Φιν να με περιμένει στη γωνία το...

«Η τέχνη της μέθης» του Λοράν ντε Σουτέρ (προδημοσίευση)

«Η τέχνη της μέθης» του Λοράν ντε Σουτέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από βιβλίο του βραβευμένου Βέλγου δοκιμιογράφου και καθηγητή Νομικής Λοράν ντε Σουτέρ [Laurent de Sutter] «Η τέχνη της μέθης» (μτφρ. Ζωή Καραμπέκιου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 6 Μαρτίου από τις εκδόσεις Το Μέλλον.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Σέρχι Ζαντάν [Serhiy Zhadan] «Depeche mode» (μτφρ. Δημήτρης Τριανταφυλλίδης), το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Καθισμένος εδώ,...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Μικρές εισαγωγές» σε μεγάλες θεματικές από τις εκδόσεις Οξύ – 5 βιβλία που μας κάνουν σοφότερους

«Μικρές εισαγωγές» σε μεγάλες θεματικές από τις εκδόσεις Οξύ – 5 βιβλία που μας κάνουν σοφότερους

«Τρέλα», «Αντίληψη», «Αισθητική», «Πληροφορία», «Χιούμορ»: Πέντε βιβλία της άκρως επιτυχημένης σειράς του Oxford University Press κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Οξύ και μας βοηθούν να κατανοήσουμε βασικές πτυχές της ανθρώπινης νόησης και συμπεριφοράς. Η επιμέλεια της σειράς είναι του Θάνου Καραγιαννό...

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

«Είμαστε εξαιρετικά τυχεροί που ζούμε στην Ευρώπη» μας έλεγε σε πρόσφατη συνέντευξή του για την Book Press, o ευρωπαϊστής ιστορικός Τίμοθι Γκάρτον Ας. Δύο χρόνια μετά από την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία ανατρέχουμε στα άρθρα που γράψαμε για βιβλία που διαβάσαμε και προτείναμε όλο αυτό το διάστημα. Το...

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Με αφορμή το γεγονός ότι ο Φεβρουάριος έχει ανακυρηχθεί «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» [Black History Month] γεγονός που έχει τις ρίζες του πίσω στο 1915, επιλέγουμε 15 καλά μυθιστορήματα που μιλούν ανοιχτά για τον ρατσισμό, τις φυλετικές διακρίσεις, τις αγωνίες και τα όνειρα των μαύρων.

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

02 Απριλίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα μεγαλύτερα μυθιστορήματα όλων των εποχών: 20 έργα-ποταμοί από την παγκόσμια λογοτεχνία

Πολύτομα λογοτεχνικά έργα, μυθιστορήματα-ποταμοί, βιβλία που η ανάγνωσή τους μοιάζει με άθλο. Έργα-ορόσημα της παγκόσμιας πεζογραφίας, επικές αφηγήσεις από την Άπω Ανατ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ