alt

Για το μυθιστόρημα της Έρσης Σωτηροπούλου Τι μένει από τη νύχτα (εκδ. Πατάκη).

Της Έλενας Μαρούτσου

«Κρις κραφτ σε μπανιέρα»: έτσι είχε χαρακτηρίσει τη γραφή της Έρσης Σωτηροπούλου ο Δημοσθένης Κούρτοβικ, με αφορμή το μυθιστόρημά της Ζιγκ ζαγκ στις νεραντζιές. Με αυτή την ευφάνταστη μεταφορά, ο Κούρτοβικ ήθελε να μεταφέρει την εντύπωσή του πως η συγγραφέας διασχίζει έναν στενό, περιορισμένο χώρο (το θέμα της) με ένα εξαιρετικά σύγχρονο ταχύπλοο (την πένα της). Με λίγα λόγια, πρέσβευε πως η εκφραστική ικανότητα της Σωτηροπούλου χαραμίζεται μη μπορώντας να ξανοιχτεί σε πιο πλατιά νερά.

Ακολουθώντας την πεζογράφο στο μπάνιο

Η Σωτηροπούλου έμοιαζε να βυθίζεται σε έναν προσωπικό, στενό πράγματι, σαν μια μπανιέρα, χώρο, όπου όμως όλα μέσα έδειχναν εκτυφλωτικά και αιχμηρά σαν τα πλακάκια να ήταν φτιαγμένα από μικρές λάμες μαχαιριών.

Από τη δική μου πλευρά, κάθε φορά που διάβαζα βιβλίο της Σωτηροπούλου, νομίζω πως αυτό ακριβώς ήταν που μου ασκούσε μια υπνωτική έλξη: το κρις κραφτ σε μπανιέρα. Πρώτον διότι είναι λίγοι οι συγγραφείς που μπορούν να κάνουν σε μια μπανιέρα κάτι άλλο από αφρόλουτρο, και δεύτερον γιατί η μπανιέρα της πεζογράφου παρουσίαζε στα μάτια μου ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Ανήκω ίσως στη μερίδα των αναγνωστών που θεωρούν το «θέμα» όχι ακριβώς δευτερεύον, αλλά σίγουρα άμεσα εξαρτώμενο από τη ματιά που θα το τυλίξει και θα μας το μεταφέρει. Η Σωτηροπούλου έμοιαζε να βυθίζεται σε έναν προσωπικό, στενό πράγματι, σαν μια μπανιέρα, χώρο, όπου όμως όλα μέσα έδειχναν εκτυφλωτικά και αιχμηρά σαν τα πλακάκια να ήταν φτιαγμένα από μικρές λάμες μαχαιριών. Αν κοιταζόσουν στον καθρέφτη θα έβλεπες εκδοχές της παιδικότητας που βγάζουν τη γλώσσα στην αθωότητα και τη νοσταλγία, και μορφάζουν μιμούμενες την ανία, την τρέλα και τον πόθο.

Το καταφανώς παιχνιδιάρικο και υπόκωφα εφιαλτικό μικρό σύμπαν της Σωτηροπούλου, επικοινωνώντας στις ρίζες του με το εμβληματικό πια μυθιστόρημα της Μαργαρίτας Καραπάνου Η Κασσάνδρα και ο λύκος, ήταν ομολογουμένως καμιά φορά χαοτικό και στην συγγραφική αρχιτεκτονική του κάπως χαλαρά ασύνδετο, με κύριο δομικό υλικό τη γλώσσα, μια γλώσσα τολμηρή κι απαστράπτουσα, που είχε καλά βουτηχτεί στην υπερρεαλιστική οπτική, γι' αυτό κι έσταζε τα ίχνη της στο πεζογράφημα. Βέβαια, το χάος και η ασύνδετη αφηγηματική περιδίνηση δεν υπήρξαν ακριβώς «ελαττώματα» της συγγραφικής της πένας, αλλά αναπόσπαστα κομμάτια αυτού του παράξενου κόσμου που είχε βαλθεί να αποτυπώσει με θάρρος και θράσος σχεδόν εφηβικό, φρέσκια ματιά και μια δόση αψηφισιάς για τους «κανόνες». Έκανε λοιπόν το κρις κραφτ της στη μπανιέρα κι όποιος αναγνώστης ήθελε και μπορούσε να δεθεί πίσω της έκανε κι αυτός θαλάσσιο σκι στα «ρηχά» και σκοτεινά νερά της.

Κάνοντας κουπί στο κρις κραφτ

Η στενή φέτα χρόνου στην οποία επέλεξε να εστιάσει όμως η Σωτηροπούλου της επιτρέπει να πλησιάσει έναν μεγεθυντικό φακό πολύ κοντά στον ήρωά της, έτσι ώστε να αποδώσει σε μεγάλη λεπτομέρεια κάθε εκφραστική του κίνηση, κάθε ανεπαίσθητο εσωτερικό σεισμό, κάθε φευγαλέα ή εμμονική σκέψη.

Το πιο πρόσφατο μυθιστόρημα της Σωτηροπούλου, Τι μένει από τη νύχτα, μοιάζει να κάνει μια θεματική στροφή. Για πρώτη φορά επιλέγει ως ήρωα ένα υπαρκτό πρόσωπο: τον Κωνσταντίνο Καβάφη. Η πεζογράφος παρακολουθεί τον Αλεξανδρινό ποιητή στο μοναδικό ταξίδι που έκανε στο Παρίσι τον Ιούνιο του 1897, στην αρχή ακόμα της ποιητικής του δημιουργίας. Θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για μυθιστορηματική βιογραφία, αν και αυτό το είδος συνήθως παρακολουθεί τον ήρωα σε μεγάλο –αν όχι σε όλο– το μήκος της ζωής του. Η στενή φέτα χρόνου στην οποία επέλεξε να εστιάσει όμως η Σωτηροπούλου της επιτρέπει να πλησιάσει έναν μεγεθυντικό φακό πολύ κοντά στον ήρωά της, έτσι ώστε να αποδώσει σε μεγάλη λεπτομέρεια κάθε εκφραστική του κίνηση, κάθε ανεπαίσθητο εσωτερικό σεισμό, κάθε φευγαλέα ή εμμονική σκέψη. Μέσα στην ανοιχτή θάλασσα της ζωής, η συγγραφέας πάλι έχει τοποθετήσει μια «μπανιέρα», οριοθετώντας χωροχρονικά το υλικό της, έτσι ώστε να το διαπλεύσει με το σύγχρονο κρις κραφτ της κάνοντας αργά κουπί. Η παραμικρή ρυτίδα πάνω στην επιφάνεια του νερού, γίνεται αντιληπτή από τη συγγραφέα που έχει βαλθεί εστιάζοντας στο μικρό να αποδώσει το μεγάλο. Πλησιάζοντας τον φακό της σε μια σταγόνα, μας δείχνει πάνω της να καθρεφτίζεται όχι μόνον όλη η προσωπικότητα του Καβάφη, όχι μόνο το οικογενειακό του περιβάλλον και η ασφυκτική Αλεξάνδρεια απ’ την οποία παλεύει να ελευθερωθεί, αλλά και το φαντασμαγορικό Παρίσι του fin de siecle.

Στους Παρισινούς δρόμους καθώς η «Πόλις» τον ακολουθεί

Με φαντάσματα ανθρώπων και λέξεων στο νου θα τον παρακολουθήσουμε να περιφέρεται στους δρόμους, τα καφέ και τα εστιατόρια του Παρισιού.

Στα τέλη του 19ου αιώνα το Παρίσι ήταν η ευρωπαϊκή πρωτεύουσα των γραμμάτων και των τεχνών. Κι όμως ο Καβάφης –όπως μαθαίνουμε από συνεντεύξεις της Σωτηροπούλου, η οποία έχει κάνει εκτενή έρευνα στο σχετικό αρχειακό υλικό– από το πέρασμά του στην Πόλη του Φωτός δεν είχε φυλάξει τίποτα πέρα από λίγα τετριμμένα ταξιδιωτικά ενθύμια. Αναρωτιέμαι αν είναι αυτός ο λόγος που η συγγραφέας τον βάζει να περιφέρεται σε μια πόλη που έβραζε από ζωή, σαν φάντασμα. Στο πλάι του, πιο «σάρκινος», πιο γήινος και φιλοπαίγμων, βρίσκεται ο αδελφός του, ο Τζον, ενώ πανταχού παρούσα είναι και η «Χοντρή», όπως αποκαλούν τη μητέρα τους τα δύο αδέλφια. Η Χοντρή έχει σφραγίσει με την καταπιεστική τρυφερότητά της κυρίως τον Κωνσταντίνο που την κουβαλάει στα μπαγκάζια του μαζί με τα χειρόγραφα από τα ποιήματα με τα οποία παλεύει εκείνο τον πρώτο καιρό της γραφής. Με φαντάσματα ανθρώπων και λέξεων στο νου θα τον παρακολουθήσουμε να περιφέρεται στους δρόμους, τα καφέ και τα εστιατόρια του Παρισιού.

Η αποτύπωση της καλλιτεχνικής και κοσμικής ζωής στο Παρίσι της εποχής είναι αλήθεια πως μου φάνηκε κάπως σχηματική, το ίδιο κι οι δευτερεύοντες χαρακτήρες που πλαισιώνουν τα δύο αδέλφια (ο Μαρδάρας, η Μαντάμ, η παρέα των Ρώσων χορευτών). Παρότι η συγγραφέας έχει επιλέξει ως ήρωα ένα υπαρκτό πρόσωπο, έναν ποιητή βγαλμένο απ’ το συρτάρι της Ιστορίας και όχι της φαντασίας, το περιβάλλον γύρω του δεν μοιάζει να υπακούει στους κανόνες που θα υπαγόρευε ένα ρεαλιστικό μυθιστόρημα. Ο πίνακας της γαλλικής «καλής» κοινωνίας δεν προκύπτει αρκετά πειστικά από το ξεδίπλωμα της ιστορίας κι αυτό πιστεύω πως συμβαίνει γιατί η οδηγός του «κρις κραφτ» δεν ενδιαφέρεται πραγματικά για την ανοιχτή θάλασσα της Ιστορίας.

alt

Με τον φακό στραμμένο σε μια σχισμή

Η σεξουαλική επιθυμία εδώ δεν εκφράζεται ανοιχτά, δεν εκρήγνυται, παρά μόνο σκάβει λαγούμια κάτω από το δέρμα του ήρωα, και τον τυραννάει, οδηγώντας τον σε ενοχικά μονοπάτια ηδονοβλεψίας, σπασμωδικής αυτοϊκανοποίησης και ιλιγγιωδών φαντασιώσεων.

Αυτό που ενδιαφέρει την συγγραφέα, εκεί που πραγματικά αφήνει και πάλι το ταλέντο της να διαφανεί είναι η «μπανιέρα» του Καβάφη. Όταν ο αφηγηματικός της φακός κάνει ζουμ σε μικρές σκηνές (αναφέρω χαρακτηριστικά την καθηλωτική σκηνή όπου ο Καβάφης καθισμένος πίσω απ’ την πολυθρόνα του αντικειμένου του πόθου του, ενός Ρώσου χορευτή, βάζει κρυφά το δάχτυλό του σε μια σχισμή του υφάσματος στη ράχη της πολυθρόνας προσπαθώντας να ψαύσει στο βάθος την πλάτη του νέου καθώς και τις εξαιρετικές σελίδες όπου ο Καβάφης είναι σκυμμένος στα τέσσερα έξω από την πόρτα του χορευτή προσπαθώντας να τον ακούσει να κάνει έρωτα με την κοπέλα του σε μια έξαρση ζήλειας, αυτοταπείνωσης και ηδονής) τότε είναι που ο ήρωας αποκτά βάρος και η ιστορία βαθαίνει.

Ο ερωτικός πόθος, όχι απλώς ως έμπνευση, αλλά ως θεμέλιος λίθος της ποιητικής δημιουργίας, υφέρπει στην αφήγηση. Η σεξουαλική επιθυμία εδώ δεν εκφράζεται ανοιχτά, δεν εκρήγνυται, παρά μόνο σκάβει λαγούμια κάτω από το δέρμα του ήρωα, και τον τυραννάει, οδηγώντας τον σε ενοχικά μονοπάτια ηδονοβλεψίας, σπασμωδικής αυτοϊκανοποίησης και ιλιγγιωδών φαντασιώσεων. Η συγγραφέας έχει μελετήσει άλλωστε πολύ καλά τον Καβάφη για να γνωρίζει πως επρόκειτο στην πραγματικότητα για έναν πολύ συνεσταλμένο και χαμηλών τόνων άνθρωπο που δεν είναι βέβαιο αν και μέχρι πού ακολουθούσε τις έκκεντρες ερωτικές ορμές του – κάτι που ούτως ή άλλως θα ήταν πολύ δύσκολο με τους κοινωνικούς φραγμούς της εποχής. Το μόνο βέβαιο είναι πως ο νους κι η φαντασία του πυρπολούνταν από τον πόθο, έναν πόθο που μετασχηματιζόταν σε λέξεις, σε ποιητική δημιουργία.

alt
    Η Έρση Σωτηροπούλου
 

Με αφορμή μια τρίχα

Η διαδικασία της ποιητικής δημιουργίας, το φάντασμα των στίχων που ακολουθεί σε κάθε βήμα τον ποιητή στις περιπλανήσεις του στην πόλη, οι λέξεις που τον τριβελίζουν καθώς παιδεύεται να τις ταιριάξει στο επιθυμητό λιτό αποτέλεσμα χωρίς ρητορείες και καλλιέπειες, αποδίδεται με μεγάλη ενάργεια από την πεζογράφο. Στις σελίδες του βιβλίου παρακολουθούμε αυτόν τον δημιουργικό πυρετό που μπορεί να τον πυροδοτήσει κάτι ασήμαντο (αλλά και τόσο φορτισμένο ερωτικά), όπως μια τριχούλα από τους όρχεις ενός νέου, μέχρι η φωτιά να εξαπλωθεί στο νου, να κατακάψει παλαιά χειρόγραφα, να επιδοθεί ξανά και ξανά σε αυτό το παλίνδρομο μαρτύριο που θα μπορούσε να αποτελεί την πνευματική αντανάκλαση μιας παθιασμένης ερωτικής συνεύρεσης, ενός σαρκικού έρωτα που τελικά βιώνεται μόνο μέσα από τη γραφή.

Ο αναγνώστης παρακολουθεί τον ποιητή σε αυτή την επώδυνη διαδικασία της πάλης με τα πάθη και τις λέξεις σε όλη τη διάρκεια του μυθιστορήματος. Ενώ η αφήγηση γίνεται σε τρίτο πρόσωπο, η Σωτηροπούλου παρακολουθεί τον ήρωά της από τόσο κοντά, σαν να είναι δεμένη στο βλέμμα του, με αποτέλεσμα η απόσταση ανάμεσα σε αφηγητή και ήρωα να μικραίνει συχνά τόσο πολύ που κάποτε αβίαστα σχεδόν να μετασχηματίζεται σε πρωτοπρόσωπη αφήγηση. Η εναλλαγή πρωτοπρόσωπης και τριτοπρόσωπης γραφής, φέρνει τη μια κοντά τον ήρωα και μετά τον απομακρύνει, μας κάνει να συμπάσχουμε αλλά και να στοχαζόμαστε καθώς η πλοκή βαίνει προς τη λύση της. Αυτή η αργή πορεία κατευθύνεται προς το τέρμα περνώντας από τον τελευταίο σταθμό της «Κιβωτού». Η «Κιβωτός», αυτό το μυστηριώδες κέντρο όπου φημολογείται ότι πραγματοποιούνται οι πιο ακραίες φαντασιώσεις των επισκεπτών, κατά τη γνώμη μου δεν ικανοποιεί μυθοπλαστικά τις προσδοκίες που η συγγραφέας είχε δημιουργήσει στη διάρκεια της πλοκής και δημιουργεί σύγχυση, «αδειάζοντας» τροποντινά την αναγνωστική προσμονή.

Στιγμιαίες αντανακλάσεις σε αιώνια νερά

Μικρό το κακό, σκέφτομαι, εφόσον άλλωστε δεν πρόκειται για ένα μυθιστόρημα που ποντάρει στην πλοκή αλλά στην μυθοπλαστική ανασύσταση ενός προσώπου καθώς μάλιστα αυτό σμιλεύεται σιγά σιγά μέσα απ’ τη διαδικασία της γραφής μέχρι να γίνει ένα με τα ποιήματά του. Η Σωτηροπούλου σκύβει με προσοχή από το πάντα λαμπερό της κρις κραφτ για να παρακολουθήσει πώς ο Καβάφης παλεύει με τα κύματα της δικής του μπανιέρας, ενώ για λίγο τα τόσο διαφορετικά τους πρόσωπα αντανακλούν το ένα το άλλο στα βαθιά νερά της τέχνης. 

* Η ΕΛΕΝΑ ΜΑΡΟΥΤΣΟΥ είναι συγγραφέας και εκπαιδευτικός.

altΤι μένει από τη νύχτα
Έρση Σωτηροπούλου
Εκδ. Πατάκη 2015
Σελ. 336, τιμή εκδότη €15,40

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΕΡΣΗΣ ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΥ

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Να θυμηθώ να παραγγείλω» του Στέλιου Μάινα (κριτική)

«Να θυμηθώ να παραγγείλω» του Στέλιου Μάινα (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Στέλιου Μάινα «Να θυμηθώ να παραγγείλω» (εκδ. Μεταίχμιο).

Του Μάνου Κοντολέων

Γνωστός ηθοποιός ο Στέλιος Μάινας, πριν από δώδεκα χρόνια είχε κάνει μια πρώτη εμφάνιση και στο χώρο της πεζογραφίας με μια συλλογή διηγημάτων – ...

«Ο κήπος των ψυχών» του Βασίλη Τσιαμπούση (κριτική)

«Ο κήπος των ψυχών» του Βασίλη Τσιαμπούση (κριτική)

Για τη νουβέλα του Βασίλη Τσιαμπούση «Ο κήπος των ψυχών» (εκδ. Εστία).

Του Ευάγγελου Αυδίκου

Υπάρχουν πολλές επιστημονικές μελέτες για τον εμφύλιο πόλεμο Σ’ αυτή την κατεύθυνση είναι καθοριστική η συνδρομή της Προφορικής Ιστορίας, που γιγαντώθηκε ως πεδίο έρευνας, κινούμενη στη ορ...

«Τα πρωτοβρόχια» του Σπύρου Κιοσσέ (κριτική)

«Τα πρωτοβρόχια» του Σπύρου Κιοσσέ (κριτική)

Για τη νουβέλα του Σπύρου Κιοσσέ «Τα πρωτοβρόχια – Μικρή ιστορία ενηλικίωσης» (εκδ. Μεταίχμιο).

Του Παναγιώτη Χατζημωυσιάδη

Ποια στιγμή σηματοδοτεί την πορεία προς την ενηλικίωση; Μέσα από ποιες διαδικασίες δρομολογείται; Ποιες ενδότερες δυνάμεις ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» του Κόλσον Γουάιτχεντ (κριτική)

«Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» του Κόλσον Γουάιτχεντ (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Colson Whitehead «Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» (μτφρ. Μυρσίνη Γκανά, εκδ. Ίκαρος).

Του Νίκου Ξένιου

“You move it to the left,
Yeah, and you go for yourself. ...

«Θέτις και Αηδών» της Φοίβης Γιαννίση (κριτική)

«Θέτις και Αηδών» της Φοίβης Γιαννίση (κριτική)

Για την ποιητική σύνθεση της Φοίβης Γιαννίση «Θέτις και Αηδών – Χιμαιρικό ποίημα» (εκδ. Καστανιώτη).

Του Διογένη Σακκά

Η ποιητική συλλογή ...

Αλεξάνδρα Δεληγιώργη: «Την τύχη των βιβλίων σήμερα την επικαθορίζει η δύναμη των εκδοτών»

Αλεξάνδρα Δεληγιώργη: «Την τύχη των βιβλίων σήμερα την επικαθορίζει η δύναμη των εκδοτών»

Μια συζήτηση με την Αλεξάνδρα Δεληγιώργη με αφορμή την επανακυκλοφορία του βιβλίου της «Το κόκκινο της φωτιάς – Μικρό εγχειρίδιο λογοτεχνίας» (εκδ. Αρμός).

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

«Μικρό εγχειρίδιο λογοτεχνίας», είναι ο υπότιτλος του βιβλ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μέχρι κάποια ηλικία η μνήμη θυμίζει πατάρι· στοιβάζεις ό,...

«Το γεγονός» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Το γεγονός» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα της Annie Ernaux «Το γεγονός» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), στο οποίο βασίστηκε η ομώνυμη –βραβευμένη με τον Χρυσό Λέοντα στο Φεστιβάλ της Βενετίας πέρσι– ταινία. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 26 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας...

«Ονειρεύομαι πίνακες» του Σόλωνα Παπαγεωργίου (προδημοσίευση)

«Ονειρεύομαι πίνακες» του Σόλωνα Παπαγεωργίου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Σόλωνα Παπαγεωργίου «Ονειρεύομαι πίνακες», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Στίξις.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ονειρεύομαι πίνακες

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι προσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του George Orwell. Κλασικό και σύγχρονο βρετανικό, σκανδιναβικό αλλά και μια αυτοέκδοση ελληνικού αστυνομικού μυθιστορήματος μεταξύ των προτάσεων. Κεντρική εικόνα: Εικονογράφηση του Λιθουανού © Karolis Strautniekas.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου ...

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Οκτώ βιβλία που μας βοηθούν να καταλάβουμε, ακόμη και σε καταστάσεις κρίσιμες και τραγικές όπως αυτές που ζούμε σήμερα, «Πώς φτάσαμε ως εδώ». Τα έξι είναι βιβλία ιστορίας, έρευνας και γεωπολιτικής και τα δύο είναι λογοτεχνικά έργα Ουκρανών συγγραφέων. Στην κεντρική εικόνα: Από διαδήλωση στο Βερολίνο την περασμένη Κυ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ