kozeri

Για το βιβλίο του Μποστ Η Φαύστα και διάφορα διηγήματα (εκδ. Μεταίχμιο).

Συγγραφθείς υπό Νικολάου Ξένιου

«Δώδεκα χρόνους στο νερό
κι εννέα άλλους μήνους
έτρωγα κρύον το φαγί
κι ωμούς τους αθερίνους!»

Σκιτσογραφών, εικονογραφών, γελοιογραφών, χαρτογραφών και ζωγραφών, ο Μέντης Μποσταντζόγλου εκ Κωνσταντινούπολις απέκτησεν δύο υιοί εκ του γάμου του. Λίαν συντόμως ήρξατο γράφων την «Όμορφη πόλη» κατόπιν παραγγελιών Μίκη Θεοδωράκη. Προηγηθείς του «Δον Κιχώτης» (1961), τώρα κύριοι ήρωες της στήλης του ήσαν η Μαμά Ελλάς, ο Πειναλέων και η Ανεργίτσα. Αι εφημερίδαι «Αυγή» και «Ελευθερία» τον κατέστην γνωστόν πανελληνίος, ουχ ήττων δε τα σκίτσα του κατά των δικτάτωρ εις «Αντί» και «Ταχυδρόμον». Το 1966 ήνοιξεν το δικόν του κατάστημα δώρων με την επωνυμία «Λαϊκαί Εικόναι». Τας πολιτικάς του γελοιογραφίας μέχρι και του θανάτου του διέκρινεν η άκρος ενωχλοιτική ανωρθωγραφία! Επί παράδειγμα, το ως κάτωθι απόσπασμα εκ της «Τραγικής ζωής της Ρίτσας»:

«περιχαρής γηρίζει,
μεγάλον ιχθήν προσκομίζει.
Η σήζηγός του χαίρει
κε τον σκίζη με μαχαίρει.
Κάνει τα σπλάχνα να βγάλη,
μια νέα ξεπροβάλει.
-Ποια είσθε; της λέγουν,
ενώ ανφότεροι κλέγουν»

Εμπνέεται από την καθωσπρέπει νεόπλουτος Ελλάς και τα εθνικόφρων κόμματα που είναι και αρχαιοπρεπής και άθλια, επίσεις δε από του Βυζαντίου, από της Εθνεγαιρσίας κατά τον Τούρκον 1821, από του ελληνοαλβανικού έπους, από τον ζωγράφον Θεόφιλον και τον Καραγκιόζην. Είναι εν μέρει ελληνίζον, εν μέρει χριστιανίζον κι εν μέρει υπερρεαλίζον. Ο στίχος του, ιαμβικός με δεκαπέντε συλαβαί και ελαφρολαϊκός, μετατραπείς εις στίχος άσματός τινος περιπαθούς ως οι «Νεκροθάφται», εμφανίζετε ενήοτε και ως άσμα μελοποιηθείς υπό Μίκη Θεοδωράκη και, τιτλοφορηθής «Νήσος των Αζορών», ερμηνεύθη υπό Μπιθικώτσιου. Η ομοιωκαταληξία είνε σημαντική εις Μποστ:

«Πέρασαν μήνες και καιροί, πέρασαν δύο χρόνια
και τα μαλλιά ασπρίσανε, σκεπάστηκαν με χιόνια.
Εκεί πλησίον βρίσκονται κι αηδόνια, χελιδόνια
που κτίζουν πάντα μιαν φωλιάν επά εις τα μπαλκόνια»
 
Μα και η περιγραφή (υπαινισσομαίνη πολιτικά συστήματα αυτάρχη) των εξοτικών ταξιδίον εις Κίναν και αλλαχού ομοίως:
 
«Πάρα πολλαί ασθένειαι το πλήθος το μαστίζουν
Φορούν μακροσκελείς χιτών και ρύζι συνηθίζουν»
alt
    Ο Μέντης Μποσταντζόγλου (Μποστ)
 

Η αξιολογώτατος έκδοσις του Μεταίχμιον

Στην «Φαύστα» (ή αλλέως: «απολεσθείς κόρη»,1964) επανεκδοθείς ο Μποστ συναντά την σύγχρονον Ελλάς. Το έργον διακομοδεί την «Φαύσταν» του Βερναρδάκη, ήτις ήτο διδακτική, ενώ επιτρέπη πολιτικήν αλλοιγορίαν και νήξεις καφστικάς κατά τον δικτατοριόν, τον απολυταρχικόν καθεστώς και κάθε τυράνου που εσκέφθη να συμπιέση την λαϊκήν βούλησην. Απορριφθείς της προτάσεώς του εκ του Θέατρον Τέχνης Καρόλου Κουν αποφάσισεν ότι δεν θα σκάσει, αλλά ότι την αναμφησβίτιτον αξίαν του θα αναγνωρίση συντόμος η Ελλάς. Και πράγματι, αναγνωρισθείς το έργο υπό του Αθανασίου Παπαγεωργίου, κατέστη έκτοτε πανελληνίος γνοστόν. Με εντόνους, ήτοι μηχανιστικαί κινήσεις, η ηρωίς Ριτσάκι αποδίδει την μπόστειαν πλοκήν, ήτις είνε ανοικτή εις παρέμβασις του δημιουργού κατά βούλησις. Ομοίως, το μήκος της παραστάσεως ποικίλλων, ο δημιουργός έχει εκ του συγγραφέος το ελεύθερον να αλλάζη τας σκηνάς. Τοιουτοτρόπος και ποικιλοτρόπος προσαρμοσθείς, το έργον καθίσταται πολιτική σάτιρα και μείζων της σατίρης. Ο σκηνοθέτης μπορεί να προσθέση επιπλέων σκηνικέ λεπτομέρειαι και τσιφτετέλιον και ό,τι έτερον σουσούμι επιθυμεί, πράγμα που δεν επέτυχον ούτε ο Σεξπήρος ούτε ο ένδοξος ημόν Εσχήλος. Προσθέτων λαϊκά άσματα και μη φθάνοντος χειμώνος η παράστασις δια πρώτην φοράν είδεν το φως εις Εθνικήν Σκηνήν Θεάτρου εις οδός Αγίου Κωνσταντίνου με την ταλανδούχον Σοφία Φιλιππίδου εις τον ρόλον της απολεσθείς κόρης ονόματι Ριτσάκι, ήτις συνήντησεν την Καραβίδαν (ερμηνευθείς υπό της φιλτάτης Εβελίνας Αραπίδου) εις τας εξωτικάς νοτίους θάλασσαις και κατόπιν, επανευρεθείς, άφησε σύκσυλον την χοντρήν της μήτηρ (Σοφία Κακαρελίδου) και τον τρομερόν οκτάπους (Βασίλης Ρίσβας), όταν, μυρίζων κακαβιάν, την έφαγον αι γαλαί.

Την θεατρικήν «Φαύσταν» πλαισιώνουσαι αι διηγήσης «Στην χώρα των τουλίπων», «Το Αιγαίον, αφτό το άγνωστον», ο «Ηρακλής Μαινόμενος», το «Σενάριον» και το «Επάγγελμα της μητρός μου» έχομεν ανά χήρας εγχοιρίδιον σημαντικόν του ως άνω έργου και δυνάμεθα κατανοών το χιούμορ του σπουδαίου συγγραφέος και μη επιλησμονών της τακτικής μνείας του ξεκαρδιστικού αυτού έργου, καθότι το όντι ήμεθα Έλλην και οφείλομεν να αναθρέπτομεν τους εμαυτούς παίδας με όλα τα αγαθά υλικά.

Και ακόμη διότι ήμεθα υπόχρεος εις προγόνους δημιουργοί μεγάλον ηθικόν δίδαγμα:

«Κι ακόμα και το δράμα αυτό μας εξηγεί πως ότι
Η καλυτέρα αρετή είνε η καθαριότη.
Ο νέος οπού οχθρεύεται σαπούνι για να πιάσει
θα είναι το λιγώτερο τους φίλους του να χάσει.
Κι η κόρη που δεν λούζεται και που δεν πλένει πλάτες
την χάνουν οι γονέοι της και τηνε τρώνε γάτες!»

* Ο ΝΙΚΟΣ ΞΕΝΙΟΣ είναι εκπαιδευτικός και συγγραφέας.
Τελευταίο βιβλίο του, το μυθιστόρημα «Τα σπλάχνα» (εκδ. Κριτική).


alt Η Φαύστα
Και διάφορα διηγήματα
Μποστ
Μεταίχμιο 2015
Σελ. 192, τιμή εκδότη € 12,20

alt

 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΜΠΟΣΤ


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Άρης», του Μιχάλη Μακρόπουλου και της Ελένης Κοφτερού (κριτική)

«Άρης», του Μιχάλη Μακρόπουλου και της Ελένης Κοφτερού (κριτική)

Για τη νουβέλα του Μιχάλη Μακρόπουλου και της Ελένης Κοφτερού «Άρης» (εκδ. Κίχλη).

Της Χρύσας Φάντη

Στην επιστολική νουβέλα του ...

«Οι σκιές της Κλυταιμνήστρας», του Μάνου Κοντολέων (κριτική)

«Οι σκιές της Κλυταιμνήστρας», του Μάνου Κοντολέων (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Μάνου Κοντολέων «Οι σκιές της Κλυταιμνήστρας» (εκδ. Πατάκη). Φωτογραφία: Λεπτομέρεια του πίνακα του John Collier «Κλυταιμνήστρα» (1914) © Worcester City Museums.

Της Λεύκης Σαραντινού

Στο μυαλό δύο διάσημων «φ...

«Caput mortuum [1392] – Φάρσα αφανισμού», του Μισέλ Φάις: Πινγκ πονγκ στο σκοτεινό δάσος

«Caput mortuum [1392] – Φάρσα αφανισμού», του Μισέλ Φάις: Πινγκ πονγκ στο σκοτεινό δάσος

Για τη νουβέλα του Μισέλ Φάις «Caput mortuum [1392] – Φάρσα αφανισμού» (εκδ. Πατάκη). Φωτογραφία: «Βάκχες» (1986), θέατρο Άττις, σκηνοθεσία Θεόδωρου Τερζόπουλου.

Της Μαρίνας Αγαθαγγελίδου

Στο υλικό των Βακχών, του τελευταίου, οριακού και ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021 σύμφωνα με τον Guardian

Τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021 σύμφωνα με τον Guardian

H λίστα του Guardian με τα καλύτερα βιβλία του 2021 περιλαμβάνει πολλά γνώριμα και αγαπητά ονόματα, όπως η Όλγκα Τοκάρτσουκ, ο Καζούο Ισιγκούρο, ο Τζόναθαν Φράνζεν και η Σάλι Ρούνεϊ, μεταξύ άλλων. Με ικανοποίηση διαπιστώσαμε ότι πολλοί από τους συγγραφείς που ξεχώρισαν έχουν ήδη ένα ή περισσότερα βιβλία τους μεταφρα...

Η Ελλάδα τιμώμενη χώρα της 53ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Καΐρου

Η Ελλάδα τιμώμενη χώρα της 53ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Καΐρου

Η Ελλάδα θα είναι η τιμώμενη χώρα της 53ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Καΐρου, που θα πραγματοποιηθεί από τις 26 Ιανουαρίου μέχρι τις 7 Φεβρουαρίου και η οποία αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα πολιτιστικά γεγονότα στον αραβικό κόσμο και σε όλη την Μέση Ανατολή. Στην φωτογραφία, ο Έλληνας πρέσβης στην Αίγυπτο, Νίκος ...

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Μαίρης Σπυριδογιαννάκη «Το αντίδωρο – Αφού σκέφτομαι θετικά, γιατί μου πάνε όλα στραβά;» το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις «Η Τέχνη της Ζωής».

Επιμέλεια: Book Press

01 ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Μαίρης Σπυριδογιαννάκη «Το αντίδωρο – Αφού σκέφτομαι θετικά, γιατί μου πάνε όλα στραβά;» το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις «Η Τέχνη της Ζωής».

Επιμέλεια: Book Press

01 ...

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Oliver Hilmes «Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε» (μτφρ. Βασίλης Τσαλής), που κυκλοφορεί στις 19 Ιανουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΡ ΒΙΚΤΟΡ ΜΙΛΕΡ-ΧΕΣ,
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ...

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός αποσπάσματος από τη συλλογή τριών ιστοριών του Γιώργου Πετράκη «Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Πληθώρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Μάρκου στέκεται πίσω απ’ τ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021 σύμφωνα με τον Guardian

Τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021 σύμφωνα με τον Guardian

H λίστα του Guardian με τα καλύτερα βιβλία του 2021 περιλαμβάνει πολλά γνώριμα και αγαπητά ονόματα, όπως η Όλγκα Τοκάρτσουκ, ο Καζούο Ισιγκούρο, ο Τζόναθαν Φράνζεν και η Σάλι Ρούνεϊ, μεταξύ άλλων. Με ικανοποίηση διαπιστώσαμε ότι πολλοί από τους συγγραφείς που ξεχώρισαν έχουν ήδη ένα ή περισσότερα βιβλία τους μεταφρα...

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτές, εντονότερα από άλλες χρονιές, έφταναν βιβλία στο γραφείο μας ακόμη και παραμονές Πρωτοχρονιάς. Ακόμη και σημαντικά μυθιστορήματα διεθνώς αναγνωρισ...

100 βιβλία ποίησης του 2021 που αξίζει να προσέξετε

100 βιβλία ποίησης του 2021 που αξίζει να προσέξετε

Η εκδοτική κίνηση περί την ποίηση και φέτος στη χώρα μας εντονότατη, και σε ένα μεγάλο της κομμάτι πολύ ενδιαφέρουσα και ποιοτική. Οι μεταφράσεις σπουδαίων ξένων ποιητών και ποιητριών, όπως για παράδειγμα έγινε φέτος με τις νομπελίστριες Λουίζ Γκλικ και Βισουάβα Σιμπόρσκα, είναι σημαντικές εκδοτικές χειρονομίες. Πολ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ