geometris-685

Για τη συλλογή διηγημάτων της Λίλας Κονομάρα Οι ανησυχίες του γεωμέτρη (εκδ. Κέδρος).

Του Γιώργου Βέη

«Την επόμενη στιγμή, τα κοιλώματα της σπηλιάς άρχισαν αλλού να υποχωρούν και αλλού να διογκώνονται, σχηματίζοντας νέες μορφές». (Από το βιβλίο, σελ. 152)

Δώδεκα ιστορήματα με κεντρικό άξονα την επανεξέταση ορισμένων χαρακτηριστικών δεδομένων της ατομικής και συλλογικής μας μνήμης. Οι θεματικές εναλλαγές σημειώνονται με ιδιαίτερη φροντίδα. Από τον λαβύρινθο των περιπετειών, το κείμενο συλλέγει ό,τι αρμόζει καλύτερα στη συγκεκριμένη περίσταση. Εμφύλια πάθη, απονενοημένα διαβήματα, συμπλέγματα φοβικού χαρακτήρα, απόκρυφες αμαρτίες οικογενειών της ελλαδικής υπαίθρου, βιωματικά στιγμιότυπα στο αχανές εσωτερικό της εικονικής πραγματικότητας του διαδικτύου, εκούσιες κι ακούσιες ενέργειες τυπικών ηρώων της καθημερινότητας ως και θυμοειδείς αντιδράσεις των ατόμων, των εγκλωβισμένων στα στεγανά του βίου, συναποτελούν τις κύριες εστίες της διηγητικής δράσης. Η δε έντονη μεταφυσική απόκλιση στο απρόοπτο «Άλογο» (βλ. σελ. 55 επ.) ή στην εξαιρετικά επεξεργασμένη «Γεωγονία» (βλ. σελ. 69 επ.) προσδίδει στο χτίσιμο των διηγημάτων όχι μόνον μιαν ισχυρή δόση έκπληξης, αλλά κι ένα ικανό εννοιολογικό βάθος.

Άλλωστε η διακεκριμένη πεζογράφος Λίλα Κονομάρα επιδίδεται κατ΄ εξοχήν στη μελέτη και κατανόηση του πλασματικού κόσμου, σύμφωνα με όσα μας έδειξε, μεταξύ άλλων, ο Γουάλας Στήβενς. Τα πράγματα έλκονται από την κατάλληλη λέξη και αποκαλύπτουν προοδευτικά μερικές από τις εσώτερες πτυχές τους. Η οικονομία των εκφραστικών μέσων καθοδηγεί με πρόδηλη ασφάλεια την αφήγηση. Το δε επιλογικό κομμάτι με το γριφώδη τίτλο «Θν» δεν κρύβει τον πυρετό, ο οποίος το προκάλεσε. Οι συνειρμοί κωδικοποιούν εδώ με άνεση το συγγραφικό είναι στο σύνολό του, αλλά και την ειδικότερη υφή της περιρρέουσας ατμόσφαιρας. Οι ενδεικτικές ποιότητες και οι χαρακτηριστικές ποσότητες των τοπίων είναι επίσης παρούσες: ό, τι κατατίθεται είναι απόσταγμα εξειδικευμένων παρατηρήσεων των φαινομένων. Διασώζεται εν τέλει μια περίληψη του κόσμου (μας), όπου τα πρόσωπα αντλούν δύναμη τόσο από τα φωτεινά τους αποθέματα, όσο και από τα σκοτεινά τους κοιτάσματα.

Διασώζεται εν τέλει μια περίληψη του κόσμου (μας), όπου τα πρόσωπα αντλούν δύναμη τόσο από τα φωτεινά τους αποθέματα, όσο και από τα σκοτεινά τους κοιτάσματα.

Θεωρώ εν ολίγοις ότι πρόκειται για ένα ανοικτό εργαστήριο υφολογικών εκδοχών. Φαίνεται από τις πρώτες σελίδες ότι η γλώσσα ελέγχει πλήρως τον εαυτό της. Το συγκεκριμένο ιστορικό δεδομένο τεκμαίρεται εξ ορισμού αναπαλλοτρίωτο έδαφός της. Η ανασκευή, η ανάπλαση και η διόρθωσή του δεν αποτελούν πράξεις καθοσιώσεως ή άκαιρους ευτελισμούς του, αλλά συνθήκες αναγνωστικής τέρψης. Μάλιστα επαναλαμβανόμενης. Το ειδικότερο τοπίο διευρύνεται κατά συνέπεια επαρκώς για να χωρέσει όσο περισσότερες χρονικότητες γίνεται. Το τελικό αισθητικό προϊόν δικαιώνει την αφετηριακή πρόταση. Η γραφή είναι κάτοχος εν ολίγοις των μυστικών της λυσιτελώς συγκερασμένης αποτύπωσης τόσο ιδιαζόντως καθοριστικών στιγμών της πραγματικότητας, όσο και ειδοποιών περιστατικών ενός απέραντου, αλλά όχι άτακτου, σαφώς επινοημένου υλικού. Ανώνυμοι συμπολίτες, περσόνες που διασχίζουν τους αιώνες, εμβληματικοί χαρακτήρες, αλλά και θλιβερά απορρίμματα του βίου, φασματικοί περιηγητές, πολιτικά διωκόμενοι, φερέλπιδες ή απλώς απογοητευμένοι μετανάστες, μυστικοπαθείς ιερουργοί, σαλοί σεσημασμένοι ή ανένταχτοι σε κατηγορίες, παραλλαγές, αναμοχλεύσεις και βελτιώσεις μυθικών κεκτημένων, ιδεοληψίες, κοσμοθεωρίες και καταστατικές εμμονές της ύπαρξης πυκνώνουν τις σελίδες. Το πάγιο αίτημα της συγγραφέως αφορά στην προκειμένη περίπτωση την πρόσκτηση, την καλλιέργεια και την περαιτέρω διατήρηση ικανού και αναγκαίου ζωτικού διαστήματος. Η πρόσληψη και η κατοχή του ανήκουν ασφαλώς στα αναφαίρετα δικαιώματα της εν λόγω κειμενικής τάξης

konomara-photo
   Η Λίλα Κονομάρα
 

Ο χορός των προαναφερομένων προσώπων δεν φωνασκεί. Δεν θα μπορούσε και δεν θα ήθελε άλλωστε. Όσοι και όσες τον στελεχώνουν έχουν μάθει άλλωστε προ πολλού να υπακούουν στις αυστηρές οδηγίες της συγγραφέως. Τα περί τον Θουκυδίδη, τον Μακρυγιάννη, τον Οιδίποδα, τον Ορφέα, αλλά και τον ομιλητικότατο και άλλο τόσο ευπρόσδεκτο Καραγκιόζη συναποτελούν ορισμένες ευδιάκριτες κειμενικές εστίες αναφορών και αυτοαναφορών. Εκεί ακριβώς υφαίνεται ένα μεγάλο μέρος του τάπητα των διαχρονικών παλιμψήστων. Δεν δημιουργείται αδιαχώρητο, όπως θα συνέβαινε σε λιγότερο ευτυχείς εμπεδώσεις, διότι η λεπτή, η συνειδητή επεξεργασία, η οποία προηγήθηκε, φρόντισε να αποδώσει την αρμόζουσα τιμή και ανάλογη θέση σε όλα τα διηγητικά σύνολα. Η σύγκληση ανομοιογενών κατ΄ αρχήν υλικών είναι καθόλα πειστική: είμαστε μέρη ενός ενιαίου χωρόχρονου παθών, αμφισβητήσεων του γίγνεσθαι, παροδικών ή μονίμων ψευδαισθήσεων και θλιβερών αυταπατών. Η αδυναμία μας να υπερβούμε το περιορισμένο μας γνωσιολογικό επίπεδο των συγκεκριμένων καντιανών ορίων είναι βεβαίως συγγνωστή. Τότε η προσφυγή στο μυθικό στοιχείο του βίου συνιστά την απαραίτητη διαφυγή προς την απώτερη αλήθεια. Στο σημείο αυτό η συγγραφέας αποδεικνύει άλλη μια φορά την ικανότητά της να ανάγεται στη σφαίρα του φαντασιακού, χωρίς να παρασύρεται όμως σε μη παραγωγικές συνδηλώσεις. Η διατήρηση των ισορροπιών συνιστά άλλωστε σημαίνον κειμενικό καθήκον.

Το κείμενο είναι χάρτης συγκινησιακών τοπίων. Η οικονομία των εκφραστικών μέσων καθοδηγεί την αφήγηση.

Η εισαγωγική, εικοσασέλιδη «Εποποιία» παρέχει το μέτρο των όσων έπονται. Η εξ αντικειμένου λεγομένη πραγματικότητα είναι το απολύτως αναγκαίο στερεό υπόβαθρο, πάνω στο οποίο στήνεται με τη δέουσα προσοχή το σκηνικό της ονειρικής πράξης. Η ώσμωση είναι εμφανής. Η συναλληλία αξιοποιείται ακωλύτως: το κείμενο είναι χάρτης συγκινησιακών τοπίων. Το όλο εγχείρημα, περιττό να το υπογραμμίσω περαιτέρω, αποδίδει πολλούς καρπούς. Αυτό που εισπράττουμε είναι καλειδοσκοπικά επαρκές: ο ίδιος ο κόσμος των ορατών και των αοράτων υποστηρίζει αφ΄ εαυτού την πληθώρα των πολλαπλών, αντιφατικών ή μη, ερμηνειών του. Τονίζω ότι στάθηκα στους ειδολογικά εμφανέστερους για ευνόητους λόγους. Με άλλη ευκαιρία θα μπορούσα ενδεχομένως να διερευνήσω επί πλέον σημάνσεις, αφετηρίες και πέρατα ετέρων δοκιμών.

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΕΗΣ είναι ποιητής. 

konomara2Οι ανησυχίες του γεωμέτρη
Λίλα Κονομάρα
Κέδρος 2014
Σελ. 184, τιμή € 12,50

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΛΙΛΑΣ ΚΟΝΟΜΑΡΑ

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Απολαύσεις της Καπούης» του Σπύρου Κακατσάκη (κριτική) – Δυνατό μυθιστόρημα ή καλογραμμένο ευπώλητο;

«Απολαύσεις της Καπούης» του Σπύρου Κακατσάκη (κριτική) – Δυνατό μυθιστόρημα ή καλογραμμένο ευπώλητο;

Για το μυθιστόρημα του Σπύρου Κακατσάκη «Απολαύσεις της Καπούης» (εκδ. Καλειδοσκόπιο).

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Αν η πλοκή του μυθιστορήματος χαρακτηρίζεται από στιβαρότητα και λελογισμένη πολυπλοκότητα, αν η γλώσσα του ρέει ομαλά και συστήνει ...

«Κλουαζονέ» της Λίνας Βαλετοπούλου (κριτική) – Επιστροφή στα χρόνια της αθωότητας και γυναικεία χειραφέτηση

«Κλουαζονέ» της Λίνας Βαλετοπούλου (κριτική) – Επιστροφή στα χρόνια της αθωότητας και γυναικεία χειραφέτηση

Για το βιβλίο της Λίνα Βαλετοπούλου «Κλουαζονέ» (εκδ.Βακχικόν). Κεντρική εικόνα: από την ταινία του Παντελή Βούλγαρη «Το τελευταίο σημείωμα». 

Γράφει η Κατερίνα Ι. Παπαδημητρίου

Η Λίνα Βαλετοπούλου, μετά την τελευ...

«Κακό ανήλιο», του Κωνσταντίνου Δομηνίκ (κριτική) – Δώδεκα ιστορίες υπερφυσικού και λαογραφικού τρόμου

«Κακό ανήλιο», του Κωνσταντίνου Δομηνίκ (κριτική) – Δώδεκα ιστορίες υπερφυσικού και λαογραφικού τρόμου

Για τη συλλογή διηγημάτων του Κωνσταντίνου Δομηνίκ «Κακό ανήλιο» (εκδ. Ίκαρος). Κεντρική εικόνα από τη Μόρνα, το εγκαταλελειμμένο από το 1967 χωριό στους πρόποδες του Ολύμπου.

Γράφει ο Κώστας Δρουγαλάς

Το ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Παρουσίαση βιβλίου στην Αθήνα: «Δικά μας παιδιά», της Σοφίας Νικολαΐδου

Παρουσίαση βιβλίου στην Αθήνα: «Δικά μας παιδιά», της Σοφίας Νικολαΐδου

Την Πέμπτη 23 Μαΐου, στις 8:30 μμ η Αλυσίδα Πολιτισμού IANOS και οι εκδόσεις Μεταίχμιο, διοργανώνουν παρουσίαση του νέου μυθιστορήματος της Σοφίας Νικολαΐδου με τίτλο «Δικά μας παιδιά».

Επιμέλεια: Book Press

Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι:

  • Κώστας Β. Κατσουλάρη...
Σοφία Νικολαΐδου: «Έκανα ένα βήμα πίσω και προσπάθησα να αφουγκραστώ τα νέα παιδιά»

Σοφία Νικολαΐδου: «Έκανα ένα βήμα πίσω και προσπάθησα να αφουγκραστώ τα νέα παιδιά»

Με αφορμή το νέο της μυθιστόρημα «Δικά μας παιδιά» (εκδ. Μεταίχμιο) συναντήσαμε τη συγγραφέα Σοφία Νικολαΐδου στη Θεσσαλονίκη, στο περιθώριο της 20ής Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου και συζητήσαμε για τους κώδικες των νέων, τον ΛΕΞ και τα κλειστά δωμάτια.

Συνέντευξη στον Διονύση...

Βραβείο Dylan Thomas 2024: στον Κέιλεμπ Αζουμά Νέλσον το φετινό βραβείο

Βραβείο Dylan Thomas 2024: στον Κέιλεμπ Αζουμά Νέλσον το φετινό βραβείο

O Βρετανο-Γκανέζος συγγραφέας Caleb Azumah Nelson κέρδισε για δεύτερη συνεχόμενη φορά το Dylan Thomas Prize που είναι αφιερωμένο από το Πανεπιοστήμιο του Swansea στον Ντύλαν Τόμας. Credit: Caleb Azumah Nelson/Instagram

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ [Graeme Macrae Burnet] «Μελέτη περίπτωσης» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου), το οποίο κυκλοφορεί στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στην αρχή, καθώς ...

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Μουράτ Εσέρ [Murat Eser] «Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής», η οποία κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εφημερίδα...

«Επικράτειες» του Κωνσταντίνου Βλαχογιάννη (προδημοσίευση)

«Επικράτειες» του Κωνσταντίνου Βλαχογιάννη (προδημοσίευση)

Απόσπασμα από το λογοτεχνικό έργο του Κωνσταντίνου Βλαχογιάννη «Επικράτειες» που κυκλοφορεί στις 23 Μαΐου από τις εκδόσεις Περικείμενο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

[Κάθε μεμονωμένη επικράτεια]

Εγώ σωπ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Εαρινά αναγνώσματα από όλο τον κόσμο. Νομπελίστες, αναγνωρισμένοι συγγραφείς, αλλά και νέα ταλέντα ξεχωρίζουν και τραβούν την προσοχή. Στην κεντρική εικόνα, οι Αμπντουλραζάκ Γκούρνα, Κάρα Χόφμαν, Ντέιβιντ Μίτσελ.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος 

Από την...

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Η επιστήμη προχωράει με ραγδαίoυς ρυθμούς. Η 4η βιομηχανική επανάσταση θα στηριχθεί στην κβαντική υπεροχή και την Τεχνητή Νοημοσύνη. Για να ξέρουμε πώς θα είναι το μέλλον μας επιλέγουμε τρία βιβλία που εξηγούν λεπτομέρως όλα όσα θα συμβούν. Kεντρική εικόνα: @ Wikipedia.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος ...

Επτά βιβλία πολιτικής παρέμβασης: Νέα κινήματα, πράσινη επανάσταση, χειραφέτηση, δημοκρατία και παγκόσμια διακυβέρνηση, ορισμένες λέξεις-κλειδιά

Επτά βιβλία πολιτικής παρέμβασης: Νέα κινήματα, πράσινη επανάσταση, χειραφέτηση, δημοκρατία και παγκόσμια διακυβέρνηση, ορισμένες λέξεις-κλειδιά

Τι συμβαίνει πραγματικά στη χώρα μας και τι στο διεθνές περιβάλλον; Πώς θα είναι οι δημοκρατίες σε λίγες δεκατίες; Υπάρχει ένας νέος ακτιβισμός που μπορεί να αναχαιτίσει τον καπιταλισμό; Επιλέγουμε επτά βιβλία που θέτουν τα πολιτικά ζητήματα των καιρών μας επί τάπητος. Kεντρική εικόνα: © Unspalsh. 

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ