arkoudeas-390

Για το βιβλίο του Κώστα Αρκουδέα Και τώρα δεν είναι αργά (εκδ. Κουκουνάρι).

Της Νένας Κοκκινάκη

Η ιστορημένη επιστολική νουβέλα που είχε μάλιστα αποτελέσει την πρώτη ύλη της γραφής ενός μυθιστορήματος (Ο πειρατής, 2003) είναι το νέο βιβλίο του Κώστα Αρκουδέα σε 96 σελίδες μικρού σχήματος.  Σε μια εποχή όπως η σημερινή, όπου κάθε τι περιοριστικό της ελευθερίας καταρρέει, είτε λέγεται φιλία, είτε ακόμα και οικογένεια, μια εκτενής επιστολή που απευθύνεται στον μόνο επιζώντα ενός δράματος γίνεται αφορμή προβληματισμού, ίσως και αναθεώρησης των πραγμάτων. Η απατηλή σαγήνη και η διαβρωτική βία της εκδίκησης παραπέμπει στη διάσταση μιας ιδιαίτερης ερμηνείας της αμαρτίας, όπου ό,τι εμφανίζεται ως θανατηφόρος τιμωρία είναι η αποσύνδεση του φυσικού δεσμού και η κυριαρχία του θανάτου. Ο άνθρωπος επιλέγει την ελευθερία του και μαζί της το κακό που όμως τον καθιστά όχι μόνο δράστη αλλά και θύμα. Η σαγηνευτική γοητεία του κακού ως συντελεστής μιας παράδοξα λογικής, όσο και απόλυτης ισορροπίας γίνεται τελικά τρόπος αντιστάθμισης της αδικίας, τρόπος τιμωρίας της αλαζονείας. Έτσι, καλώντας και ανακαλώντας ο αναγνώστης της νουβέλας πορεύεται προς τα ακρότατα σύνορα της σιωπής ακούγοντας το αβυσσαλέο βάθος της.

«Και τώρα δεν είναι αργά» γίνεται η μοιραία φράση που θα πυροδοτήσει την ιστορία, της οποίας οι πρωταγωνιστές φαίνονται εξ αρχής πιασμένοι σε δίχτυ νομοτέλειας αδιαφορώντας για την ανθρώπινη βούληση και υπερβαίνοντας τον ανθρώπινο νου.

Από τη δεκαετία του ’50 ίσαμε τις μέρες μας η ιστορία εξελίσσεται σταδιακά καθώς ο αναγνώστης την πληροφορείται μέσα από την επιστολή μπαίνοντας ο ίδιος στη θέση του παραλήπτη, ο οποίος αγνοεί την ύπαρξη του επιστολογράφου του. Χώρος, η Τραχήλα της Μεσσηνιακής Μάνης, περιοχή που διασώζει απαράλλακτα τα ομηρικά θαλάσσια σπήλαια και θυμίζει οικισμό της Κάτω Ιταλίας. Λέξεις ιταλικές που πέρασαν στην καθομιλουμένη ανακυκλώνονται εδώ, όπως «βεντέτα», ήγουν γδικιωμός ή χρέος του αίματος. Ήρωας ο Σταύρος Γαβράς, λαδέμπορος από την Αθήνα που παντρεύεται με όλους τους τύπους μιας εμπορικής συμφωνίας τη Μαρίκα, κόρη οικογένειας με μακρά ιστορία και μεγάλη οικονομική επιφάνεια. Η σχέση του με τη στενή της φίλη Κλειώ θα αποτελέσει για κείνον την «επανάσταση», την «αναρχία». Τα λόγια της Κλειώς τη μέρα του γάμου της φίλης της «Και τώρα δεν είναι αργά» γίνεται η μοιραία φράση που θα πυροδοτήσει την ιστορία, της οποίας οι πρωταγωνιστές φαίνονται εξ αρχής πιασμένοι σε δίχτυ νομοτέλειας αδιαφορώντας για την ανθρώπινη βούληση και υπερβαίνοντας τον ανθρώπινο νου. Ο Γαβράς θα επιδιώξει την εξόντωση της γυναίκας του από τον ίδιο της τον αδελφό που θα την τουφεκίσει παρακινημένος από τον καπετάνιο πατέρα του. Τα έθιμα της εποχής δεν σήκωναν αβαρίες σε θέματα τιμής, η Μαρίκα ήταν κατά τα λεγόμενα του Γαβρά «χαλασμένη», το μεσοφόρι της κάτασπρο και κανείς δεν πίστεψε στην αθωότητά της. Μόνο μετά από καιρό, όταν αποκαλύφτηκε η σκευωρία σε βάρος της άτυχης κοπέλας, ενώ η «φίλη» εξαφανίστηκε από την περιοχή μαζί με το Γαβρά, ο πατέρας της, μην αντέχοντας την αδικία που έκανε στα ίδια του τα παιδιά, αυτοκτονεί. Ο γιος του, Πότης Γερακέας, θα αποφυλακιστεί κάποια στιγμή και «αποκλεισμένος πάντα σε στενή λωρίδα μίσους» θα θελήσει να μάθει για τον Γαβρά και την Κλειώ, των οποίων το άστρο είχε ήδη αρχίσει να δύει. Δεν συνέχισε ωστόσο την αναζήτηση πληροφοριών, καθώς έφτασε και για τον ίδιο η ώρα να λικνιστεί στο χορό του έρωτα που δεν ξέρει από χρέη και γδικιωμούς.

Στο μεταξύ η ιστορία εξελίσσεται, οι δυο δολοφόνοι βρίσκουν το τέλος που τους αξίζει, αλλά έρχεται και η σειρά του Πότη Γερακέα, συντάκτη της επιστολής, να θρηνήσει τη γυναίκα του και όλους τους νεκρούς του. Η δική του ζωή θα μετατραπεί σε διαρκή περιπλάνηση από το Μόναχο και τη Βιέννη, μέχρι το Κάϊρο και τελικά την Αμοργό, της οποίας η εικόνα με τη νάρκη που κατασταλάζει επάνω της του θυμίζει την πατρίδα του, τη Μάνη. Το νησί αυτό. ωστόσο, έχει μιαν ιδιαιτερότητα. Εκεί ζει ο απόγονος του Γαβρά και της Κλειώς, ο γιος τους που πήρε το όνομα Δημήτρης Μάνης. Αυτός είναι και ο αποδέκτης της επιστολής που ο Πότης Γερακέας θα ρίξει κάτω από την πόρτα του σπιτιού του. Αυτή θα είναι η εκδίκησή του προς έναν άνθρωπο που μισεί, όσο κι αν το μοναδικό του αμάρτημα είναι πως είναι απόγονος ανθρώπων που εγκλημάτησαν σε βάρος άλλων αθώων, οι οποίοι όμως τους εμπιστεύτηκαν. Με την επιστολή του θα εκδικηθεί αναγκάζοντας τον απόγονο να μάθει ποιος είναι, τι είναι. ‘Ετσι θα εκπληρωθεί το δικό του Χρέος.  

Η νουβέλα του Κώστα Αρκουδέα με την εικαστική προσέγγιση της λιτής του γραφής καταφέρνει να συνδέσει δυο δραματικά ασύμβατους κόσμους, αυτόν του επιστολογράφου με εκείνον του παραλήπτη, ενώ τον έλεγχο της ισορροπίας μιας ολοκληρωτικής καταστροφής μοιάζει να αναλαμβάνει μια άλλη δύναμη, η μοίρα ίσως, μπορεί και ο Θεός.

Η ΝΕΝΑ ΚΟΚΚΙΝΑΚΗ είναι πεζογράφος και δοκιμιογράφος.

altΚαι τώρα δεν είναι αργά
Κώστας Αρκουδέας
Κουκουνάρι 2014
Σελ. 96, τιμή € 16,70

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΑΡΚΟΥΔΕΑ

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Κιθαιρώνας» του Νίκου Α. Μάντη (κριτική) – Στη μαγική ενδοχώρα των Βακχών

«Κιθαιρώνας» του Νίκου Α. Μάντη (κριτική) – Στη μαγική ενδοχώρα των Βακχών

Για το μυθιστόρημα του Νίκου Α. Μάντη «Κιθαιρώνας» (εκδ. Καστανιώτη). Στην κεντρική εικόνα, ένας άντρας και μια γυναίκα κοιτάζουν τον διάσημο πίνακα του William-Adolphe Bouguereau (1825-1905) - The Youth of Bacchus. Νέο βλέμμα, σε ένα αρχέγονο θέμα. 

Γράφει ο Διονύση...

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (κριτική) – Μικροί συμπυκνωμένοι κόσμοι

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (κριτική) – Μικροί συμπυκνωμένοι κόσμοι

Για τη συλλογή διηγημάτων του Μιχάλη Μακρόπουλου «Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» (εκδ. Κίχλη). Στην κεντρική εικόνα, στιγμιότυπο από την ταινία «Στάλκερ» του Αντρέι Ταρκόφσκι. 

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Μπορεί τα διηγήματα του Μιχάλη Μα...

«Μπέμπης» του Θωμά Κοροβίνη (κριτική)

«Μπέμπης» του Θωμά Κοροβίνη (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Θωμά Κοροβίνη «Μπέμπης» (εκδ. Άγρα). Κεντρική εικόνα: Ο Δημήτρης Στεργίου ή «Μπέμπης».

Γράφει ο Νίκος Χρυσός

«Κάθε κομμάτι που παίζουμε αφηγείται κι από μια ιστορία, ένα περιστατικό, μια χαρά, ένα ντέρτι, μια πεθυμιά, ένα όν...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Φεστιβάλ Ιαπωνικού Κινηματογράφου 2023 στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης: «Σύγχρονες ιαπωνικές ταινίες»

Φεστιβάλ Ιαπωνικού Κινηματογράφου 2023 στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης: «Σύγχρονες ιαπωνικές ταινίες»

Η Πρεσβεία της Ιαπωνίας σε συνεργασία με το Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης και το Japan Foundation και με την ευγενική υποστήριξη της εταιρίας JT International Hellas, διοργανώνει το Φεστιβάλ Ιαπωνικού Κινηματογράφου 2023 από τις 16 έως τις 19 Φεβρουαρίου 2023 στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης. Κεντρική εικόνα, πλάνο από τ...

Πέθανε ο ηθοποιός και συγγραφέας Μάκης Πανώριος

Πέθανε ο ηθοποιός και συγγραφέας Μάκης Πανώριος

Θλίψη στον καλλιτεχνικό κόσμο, καθώς έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 88 ετών ο λογοτέχνης, εικαστικός και ηθοποιός, Μάκης Πανώριος.

Επιμέλεια: Book Press

Τη δυσάρεστη είδηση έκανε γνωστή o Σπύρος Μπιμπίλας, ο πρόεδρος του Σ...

«Χώρος ιδιωτικός»: Μια έκθεση αφιερωμένη στον Γιάννη Μόραλη και στις απαρχές της καλλιτεχνικής πορείας του

«Χώρος ιδιωτικός»: Μια έκθεση αφιερωμένη στον Γιάννη Μόραλη και στις απαρχές της καλλιτεχνικής πορείας του

Με τίτλο «Χώρος ιδιωτικός» παρουσιάστηκε έως τις 08/01 στο Μουσείο Μπενάκη μεγάλη αφιερωματική έκθεση στη ζωή και το έργο του μεγάλου δασκάλου της ελληνικής ζωγραφικής, Γιάννη Μόραλη. Η έκθεση θα παρουσιαστεί και σε άλλες πόλεις, με πιθανότερο επόμενο σταθμό την Πάτρα.  Στην κεντρική εικόνα, φωτογραφία της Καίτ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Το πράσινο μίλι» του Στίβεν Κινγκ (προδημοσίευση)

«Το πράσινο μίλι» του Στίβεν Κινγκ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Στίβεν Κινγκ [Stephen King] «Το πράσινο μίλι» (μτφρ. Πητ Κωνσταντέας), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 9 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν υπήρχε καθόλου ζέστη, κα...

«Ρολόι χωρίς δείκτες» της Κάρσον ΜακΚάλερς (προδημοσίευση)

«Ρολόι χωρίς δείκτες» της Κάρσον ΜακΚάλερς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Κάρσον ΜακΚάλερς [Carson McCullers] «Ρολόι χωρίς δείκτες» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο θάνατος εί...

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα - πολιτική μαρτυρία του Θόδωρου Σούμα, «Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

Πρώτος μήνας του νέου έτους και πριν δούμε τι θα φέρει η φετινή πραγματικότητα ας επιτρέψουμε στον εαυτό μας ένα φανταστικό λογοτεχνικό ταξίδι. Οι εκδόσεις Βακχικόν προτείνουν επτά μυθιστορήματα για τους φίλους του φανταστικού. Γιατί η φαντασία σε πάει παντού...

Επιμέλεια: Book Press

...
Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Στο βιβλίο του με τίτλο «The William H. Gass Reader», ο Αμερικανός πεζογράφος William H. Gass επέλεξε τα δώδεκα βιβλία που διαμόρφωσαν τη λογοτεχνική ματιά του. Μια λίστα που, όπως σημειώνει και ο ίδιος στην εισαγωγή του, δεν περιλαμβάνει απαραιτήτως τα «δώδεκα καλύτερα βιβλία» που έχει διαβάσει, καθώς «κάθε σπουδαί...

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Ο κριτικός λογοτεχνίας της βρετανικής εφημερίδας, Guardian, Robert McCrum επέλεξε τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία γραμμένα στα αγγλικά. Στη λίστα του εντοπίζουμε έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, από συγγραφείς όπως οι Ντίκενς, Μέλβιλ, κ.ά., καθώς και μυθιστορήματα από τους ΝτεΛίλο, Ισιγκούρο, Ροθ, Κουτσί, κ.ά. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

13 Δεκεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2022

Έφτασε η στιγμή και φέτος για την καθιερωμένη εδώ και χρόνια επιλογή των εκατό από τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας της χρονιάς που φτάνει σε λίγες μέρες στο τέλος της. Ε

ΦΑΚΕΛΟΙ