alt

Η νέα συλλογή διηγημάτων του Ανδρέα Μήτσου, πολυεπίπεδη τοιχογραφία που αποτυπώνει ποικίλες ανθρώπινες σχέσεις.

Της Άλκηστης Σουλογιάννη

Το κειμενικό σύμπαν του Ανδρέα Μήτσου συνεχίζει να διευρύνεται με γεγονότα που παραβιάζουν την αντικειμενική πραγματικότητα, την κοινώς αποδεκτή λογική, την φυσική κατάσταση των πραγμάτων.

Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η εκδήλωση της ανθρώπινης δυναμικής ως παραβίαση των συμβατικών ορίων, δηλαδή στην ουσία ως ύβρις που συνεπάγεται την τιμωρία για την αποκατάσταση του παραβιασθέντος κανόνα ατομικών και κοινωνικών αρχών, ενώ καιροφυλακτεί η ανατρεπτική δέσμευση της παντοδύναμης μοίρας.

Μοτίβα και αρχέτυπα

Τα δεδομένα αυτά σε ποικίλες αφηγηματικές εκδοχές εντοπίζονται σε προγενέστερα βιβλία του συγγραφέα, π.χ.: Σφήκες (2001), Ιστορίες συμπτωματικού ρεαλισμού (2005), Η ελεημοσύνη των γυναικών (2009), και κυρίως στα: Ο αγαπημένος των μελισσών (2010) και Ο κίτρινος στρατιώτης (2012). Ιδιαιτέρως στα δύο αυτά βιβλία, σημαντικά για τον προσδιορισμό του πρωτότυπου χαρακτήρα της δημιουργικής γραφής του Ανδρέα Μήτσου, εντοπίζονται ευρηματικά στοιχεία που αποκαλύπτουν τη δομή του κειμενικού σύμπαντος του συγγραφέα, όπως είναι η τάση του ανθρώπου να πετάξει και οι μεταμορφώσεις του ως δήλωση της υπέρβασης των συμβατικών ορίων, η ανάδυση καταποντισμένων τόπων ως δήλωση της ανάδυσης/αναβίωσης του υποκειμενικού παρελθόντος, το μη συνηθισμένο άτομο ως παραστατική απόδοση της παραβίασης του κοινού (κοινωνικού, αισθητικού) μέτρου με τη συνακόλουθη αποκοπή από το περιβάλλον, ενώ οι μέλισσες ως τεκμήριο της αθωότητας, της ευγλωττίας και της καλώς οργανωμένης κοινωνίας αναδεικνύονται σε φορείς υπεράσπισης του παραβιασμένου δικαίου και σε διαύλους μετάδοσης του μηνύματος για την αποκατάσταση της διασαλευθείσας τάξης.

Ως κατευθείαν απόγονοι των μελισσών σε ομόλογο κλίμα φαίνεται να λειτουργούν, στο νέο βιβλίο του Ανδρέα Μήτσου με τον τίτλο Η εξαίσια γυναίκα και τα ψάρια, ποικίλα όντα του πολύμορφου φυσικού περιβάλλοντος, όπως διασταυρώνονται με τον (εσωτερικό) άνθρωπο κατά παραβίαση της κοινής λογικής και προεξοφλούν ή δρομολογούν την ανθρώπινη συμπεριφορά.

Μαγεία ζώων και φυτών

Ο Ανδρέας Μήτσου έχει οργανώσει με ευρηματικό τρόπο μια πολυεπίπεδη τοιχογραφία που αποτυπώνει ποικίλες ανθρώπινες σχέσεις, επάνω σε φόντο που συνθέτουν πόλεις και χωριά, θαλασσινά τοπία και ορεινές περιοχές

Τη θεματική ανάπτυξη των είκοσι διηγημάτων του βιβλίου προσδιορίζουν ζώα, όπως: πρόβατα που δηλώνουν τη δέσμευση της μοίρας (το διήγημα «Πρόβατα επί σφαγή»), μια χελώνα και ένα σκυλί ως θύματα της αδυναμίας του ανθρώπου να διαχειρισθεί τις προσωπικές του απώλειες («Μια χελώνα τον Δεκαπενταύγουστο», «Φτηνό τίμημα»), ένα ελάφι και ένας ιδεατός λύκος ως δίαυλοι για την ανάκληση της μυθολογίας του προσωπικού παρελθόντος («Εικασίες για τα άγρια ζώα», «Ο δίχρωμος λύκος»), μια γαλανομάτα γίδα που δεσμεύει τον εσωτερικό και τον κοινωνικό άνθρωπο («Το πιο βολικό ψέμα»), επίσης: η κότα ως πρόδρομος θανάτου (το διήγημα «Κληρονομικά συμπτώματα»), επίσης: το έντομο σερσέγκι ως φορέας της μοίρας που παραμονεύει και δεν αφήνει κανέναν να ξεφύγει («Το σερσέγκι»), επίσης: η μυρωδιά ψαριού που συνδέεται με την ανεκπλήρωτη τελικά επιθυμία για ερωτική απιστία (το διήγημα «Η εξαίσια γυναίκα και τα ψάρια»), ακόμα: ο κισσός για την αποτύπωση ανθρώπινων σχέσεων (το διήγημα «Άντρες ευάλωτοι το Πάσχα»), τριαντάφυλλα για την απόδοση της σχέσης έρωτα και τιμωρίας («Ο μπουκαδόρος και οι άπιστες γυναίκες», «Ο Αιγύπτιος»), φοίνικες για την απόδοση του έρωτα ως απειλή για το εξωτερικό περιβάλλον («Οι έρωτες των άλλων»).

Ο Ανδρέας Μήτσου έχει οργανώσει με ευρηματικό τρόπο μια πολυεπίπεδη τοιχογραφία που αποτυπώνει ποικίλες ανθρώπινες σχέσεις, επάνω σε φόντο που συνθέτουν πόλεις και χωριά, θαλασσινά τοπία και ορεινές περιοχές.

Επιθυμίες στα όρια

Στο πλαίσιο αυτό ο συγγραφέας πραγματεύεται το μείζον ζήτημα που αντιπροσωπεύουν οι ανθρώπινες επιθυμίες σε ένα ευρύτατο φάσμα και σε συνδυασμό με τη σχέση ανάμεσα στο όνειρο και στην αντικειμενική πραγματικότητα, ανάμεσα στη ζωή και στον θάνατο, ανάμεσα στον αντικειμενικό και στον προσωπικό χρόνο, ανάμεσα στο παρόν που βαραίνει και στο παρελθόν ως τον μόνο υπαρκτό τόπο καταφυγής. Κυρίως πρόκειται για την αναχαίτιση των επιθυμιών, για την αδυναμία ικανοποίησης των επιθυμιών ακόμα και αν υπάρχουν οι πλέον ενδεδειγμένες προϋποθέσεις, όπως αναπτύσσεται παραστατικά στο διήγημα «Η εξαίσια γυναίκα και τα ψάρια», ο τίτλος του οποίου έχει αναβαθμισθεί σε τίτλο του βιβλίου ως συνόλου, και με τον τρόπο αυτόν φαίνεται να επισημαίνεται το κοινό επίκεντρο ενδιαφέροντος κατά τη θεματική ανάπτυξη των διηγημάτων.

Iδιαίτερη θέση κατέχει το μη συνηθισμένο άτομο, όπως κωδικοποιείται με την ασχήμια της όψης και με την εσωτερική ανάγκη για υπέρβαση των ανθρώπινων ορίων ως προϊόν της ανθρώπινης βούλησης

Στην αξιοποίηση αυτών των δεδομένων ιδιαίτερη θέση κατέχει το μη συνηθισμένο άτομο, όπως κωδικοποιείται με την ασχήμια της όψης (το διήγημα «Το τέρας») και με την εσωτερική ανάγκη για υπέρβαση των ανθρώπινων ορίων (όπου εμπλέκεται και το στοιχείο των μεταμορφώσεων) ως προϊόν της ανθρώπινης βούλησης («Το πουλί», «Το θαύμα του έρωτα», «Οι ατμοί του κορμιού»), ή ως αποτέλεσμα παρέμβασης εξωτερικών παραγόντων («Κωνσταντίνος ο τετραδάκτυλος», «Ο “Λαμπράκης” κι εγώ»).

Εδώ εντάσσεται και η παραστατική αποτύπωση της παραβίασης της κοινής λογικής κατά την ανάπτυξη της ανθρώπινης συμπεριφοράς (π.χ. τα διηγήματα «Το πουλί», «Οι ατμοί του κορμιού»), με κορύφωση τη λειτουργικότητα της ανθρώπινης φωνής ως παραμυθητικό υποκατάστατο της χαμένης ανθρώπινης παρουσίας (το εμβληματικό διήγημα «Η φωνή της»).

Αυτό το υλικό διεκπεραιώνει αφηγηματικός λόγος άμεσος, απροσδόκητος, πλήρης συναισθήματος αλλά και σκληρότητας, παραστατικός, με χαρακτήρα προφορικότητας, με τη συχνή παρέμβαση της αφοριστικής διατύπωσης (π.χ.: «Ό,τι με τρώει, είναι εκείνο που δεν καταλαβαίνω», «Αφού δεν μπορούμε να τα δεχόμαστε όλα τα ατυχήματά μας αδιαμαρτύρητα, οφείλουμε … να τα αναμοχλεύουμε, για να … μην αφήνουμε να μας καταλύει η λύπη»), με στοιχεία αυτοδιακειμενικότητας (παραπομπή στο βιβλίο Η ελεημοσύνη των γυναικών) και αυτοαναφορικότητας της γραφής (π. χ. τα διηγήματα «Εικασίες για τα άγρια ζώα», «Ο Αιγύπτιος»), με το έντονο έως δραματικό περιεχόμενο των γραμματικών εικόνων όπου εμπλέκονται και σύνθετες προσωπογραφίες.

Για άλλη μια φορά, ο Ανδρέας Μήτσου προσφέρει ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον δείγμα αφηγηματικής τέχνης, το οποίο αντιστοιχεί (πράγμα σημαντικότερο) σε μια ενδιαφέρουσα επιχειρηματολογία για τη διαρκή όσο και έντονη διελκυστίνδα ανάμεσα στο υποκειμενικό και στο αντικειμενικό, όπου πάντως υφέρπει η υπόνοια ότι τελικά το μόνο που υπάρχει είναι η υποκειμενική πραγματικότητα. Με τον τρόπο αυτόν, το βιβλίο αφήνει ανοιχτούς ποικίλους διαύλους δημιουργικής ανάγνωσης.

ΑΛΚΗΣΤΙΣ ΣΟΥΛΟΓΙΑΝΝΗ

altΗ εξαίσια γυναίκα και τα ψάρια
Ανδρέας Μήτσου
Καστανιώτης 2014
Σελ. 160, τιμή € 10,65

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΑΝΔΡΕΑ ΜΗΤΣΟΥ

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Απολαύσεις της Καπούης» του Σπύρου Κακατσάκη (κριτική) – Δυνατό μυθιστόρημα ή καλογραμμένο ευπώλητο;

«Απολαύσεις της Καπούης» του Σπύρου Κακατσάκη (κριτική) – Δυνατό μυθιστόρημα ή καλογραμμένο ευπώλητο;

Για το μυθιστόρημα του Σπύρου Κακατσάκη «Απολαύσεις της Καπούης» (εκδ. Καλειδοσκόπιο).

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Αν η πλοκή του μυθιστορήματος χαρακτηρίζεται από στιβαρότητα και λελογισμένη πολυπλοκότητα, αν η γλώσσα του ρέει ομαλά και συστήνει ...

«Κλουαζονέ» της Λίνας Βαλετοπούλου (κριτική) – Επιστροφή στα χρόνια της αθωότητας και γυναικεία χειραφέτηση

«Κλουαζονέ» της Λίνας Βαλετοπούλου (κριτική) – Επιστροφή στα χρόνια της αθωότητας και γυναικεία χειραφέτηση

Για το βιβλίο της Λίνα Βαλετοπούλου «Κλουαζονέ» (εκδ.Βακχικόν). Κεντρική εικόνα: από την ταινία του Παντελή Βούλγαρη «Το τελευταίο σημείωμα». 

Γράφει η Κατερίνα Ι. Παπαδημητρίου

Η Λίνα Βαλετοπούλου, μετά την τελευ...

«Κακό ανήλιο», του Κωνσταντίνου Δομηνίκ (κριτική) – Δώδεκα ιστορίες υπερφυσικού και λαογραφικού τρόμου

«Κακό ανήλιο», του Κωνσταντίνου Δομηνίκ (κριτική) – Δώδεκα ιστορίες υπερφυσικού και λαογραφικού τρόμου

Για τη συλλογή διηγημάτων του Κωνσταντίνου Δομηνίκ «Κακό ανήλιο» (εκδ. Ίκαρος). Κεντρική εικόνα από τη Μόρνα, το εγκαταλελειμμένο από το 1967 χωριό στους πρόποδες του Ολύμπου.

Γράφει ο Κώστας Δρουγαλάς

Το ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Λογοτεχνικό Βραβείο Δουβλίνου 2024: Νικητής ο Μίρτσεα Καρταρέσκου

Λογοτεχνικό Βραβείο Δουβλίνου 2024: Νικητής ο Μίρτσεα Καρταρέσκου

Ο Ρουμάνος συγγραφέας Μίρτσεα Καρταρέσκου [Μircea Cartarescu] έλαβε το βραβείο για το μυθιστόρημά του «Solenoid» που είναι εν μέρει αυτοβιογραφικό και μάς μεταφέρει στην κομμουνιστική Ρουμανία των τελών του ‘70. Στα ελληνικά τον έχουμε γνωρίσει με το μυθιστόρημα «Νοσταλγία» (μτφρ. Βίκτορ Ιβάνοβιτς, εκδ. Καστανιώτη)....

ΔΕΒΘ 2024: Γυναίκες, φύλο και φεμινισμοί – Τι είδαμε, τι καταλάβαμε

ΔΕΒΘ 2024: Γυναίκες, φύλο και φεμινισμοί – Τι είδαμε, τι καταλάβαμε

Ένα από τα αφιερώματα της φετινής ΔΕΒΘ ήταν αυτό στις «Γυναίκες», μια ευρεία θεματική που ξεδιπλώθηκε μέσα από συζητήσεις για συγγραφείς, εκδότριες και μεταφράστριες, για τη γυναίκα σαν λογοτεχνικό ήρωα, αλλά και τη γυναικεία γραφή. Οι εκδηλώσεις ήταν διάχυτες στο πρόγραμμα, αρκετές συνέπιπταν η μία με την άλλη, αλλ...

Όταν ο Στέφαν Τσβάιχ αποστρεφόταν τον χορό, το ραδιόφωνο, τον κινηματογράφο

Όταν ο Στέφαν Τσβάιχ αποστρεφόταν τον χορό, το ραδιόφωνο, τον κινηματογράφο

Σκέψεις με αφορμή το κείμενο του Στέφαν Τσβάιχ [Stefan Zweig] «Η ομογενοποίηση του κόσμου» (μτφρ. Μαρία Αγγελίδου, Άγγελος Αγγελίδης), το οποίο κυκλοφορεί στη σειρά «Βιβλίδια» των εκδόσεων Άγρα.

Γράφει ο Κ.Β. Κατσουλάρης

Θα σου μιλήσω για ένα...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της βραβευμένης με Νόμπελ λογοτεχνίας Ανί Ερνό [Annie Ernaux] «Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), μια συνομιλία, μέσω μέιλ, της Ερνό με τον Φρεντερίκ Ιβ Ζανέ [Frederic-Yves Jeannet]. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμ...

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ [Graeme Macrae Burnet] «Μελέτη περίπτωσης» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου), το οποίο κυκλοφορεί στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στην αρχή, καθώς ...

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Μουράτ Εσέρ [Murat Eser] «Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής», η οποία κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εφημερίδα...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Για τα βιβλία των Κνουτ Χάμσουν [Knout Hamsun] «Η πείνα» (μτφρ. Βασίλη Δασκαλάκη), Νικολάι Γκόγκολ [Νikolai Gogol] «Το παλτό» (μτφρ. Κώστας Μιλτιάδης), Μαξίμ Γκόρκι [Maxim Gorky] «Τα ρημάδια της ζωής» (μτφρ. Κοραλία Μακρή) και Λέον Τολστόι [Leon Tolstoy] «Η σονάτα του Κρόιτσερ» (μτφρ. Κοραλία Μακρή). 

...
Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Εαρινά αναγνώσματα από όλο τον κόσμο. Νομπελίστες, αναγνωρισμένοι συγγραφείς, αλλά και νέα ταλέντα ξεχωρίζουν και τραβούν την προσοχή. Στην κεντρική εικόνα, οι Αμπντουλραζάκ Γκούρνα, Κάρα Χόφμαν, Ντέιβιντ Μίτσελ.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος 

Από την...

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Η επιστήμη προχωράει με ραγδαίoυς ρυθμούς. Η 4η βιομηχανική επανάσταση θα στηριχθεί στην κβαντική υπεροχή και την Τεχνητή Νοημοσύνη. Για να ξέρουμε πώς θα είναι το μέλλον μας επιλέγουμε τρία βιβλία που εξηγούν λεπτομέρως όλα όσα θα συμβούν. Kεντρική εικόνα: @ Wikipedia.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ