Ο ποιητής Γιώργος Δουατζής καταγράφει εννέα ιστορίες στη συλλογή διηγημάτων του Η άλλη λέξη.
Της Χρυσοξένης Προκοπάκη
Τι γίνεται όταν τα αντικείμενα παίρνουν τη θέση των ανθρώπων; Τι γίνεται όταν οι απόντες γεμίζουν το κενό που αφήνουν οι παρόντες; Και όταν ένας σκύλος παίρνει το λόγο και μαλώνει το αφεντικό του για τη «συναισθηματική του καχεξία»; Τι γίνεται όταν ένας ποιητής αφήνει για λίγο την ποίηση και καταπιάνεται με τον πεζό λόγο;
Ο Γιώργος Δουατζής βρίσκει συχνά τρόπο να μας εκπλήσσει ευχάριστα. Αυτή τη φορά μας αποκαλύπτει την πεζογραφική πτυχή της λογοτεχνικής του εργασίας. Στην εν λόγω συλλογή, ο συγγραφέας «συνομιλεί» με απουσίες, φαντάσματα και άψυχα αντικείμενα. Ταξιδεύει στο παρελθόν, προβληματίζεται για το μέλλον, εμμένει στο παρόν. Αφήνει τους ήρωές του ελεύθερους, να περιπλανηθούν άλλοτε στον κόσμο των αισθήσεων και άλλοτε σε αυτόν του ονείρου. Δεν τους περιορίζει στις λίγες σελίδες της εκάστοτε ιστορίας του αλλά τους αφήνει τα περιθώρια να επιλέξουν οι ίδιοι ανάμεσα στο οριστικό τέλος ή την επικείμενη αρχή – όπως έκανε άλλωστε και στο μυθιστόρημά του Μη φεύγετε, κύριε Ευχέτη (εκδ. Λιβάνη).
Ο Έρωτας και ο Χρόνος είναι οι βασικοί ήρωες σε όλα τα διηγήματα. Μια μητέρα που «μετράει ώρες», ένας έρωτας χωρίς διάρκεια, «λέξεις που φεύγουν σωρηδόν», στιγμές που δεν μπορούν να επαναληφθούν, απώλειες που δεν θα κοστίσουν σε κανέναν, άνθρωποι μοναδικοί ακριβώς επειδή διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη ζωή μας.
Ερωτήματα χωρίς απάντηση
Οι ήρωες του βιβλίου μοιάζουν να αποδέχονται τις αυταπάτες τους, να γιορτάζουν το εφήμερο της ύπαρξης, να αφανίζονται εν γνώσει τους και στο τέλος να εκδικούνται τον ίδιο τους τον εαυτό
Ο Δουατζής, μέσω των διηγημάτων του, θέτει συνεχώς ερωτήματα τόσο στον εαυτό του όσο και στους αναγνώστες, χωρίς να επιχειρεί να δώσει απάντηση, καθώς όπως χαρακτηριστικά αναφέρει: «ο καθένας με την αλήθεια του και τη ματιά του», ο καθένας με τις κατασκευές που κάνει για να τα βγάλει πέρα. Οι ήρωες του βιβλίου μοιάζουν να αποδέχονται τις αυταπάτες τους, να γιορτάζουν το εφήμερο της ύπαρξης, να αφανίζονται εν γνώσει τους και στο τέλος να εκδικούνται τον ίδιο τους τον εαυτό. Η εξάρτηση γίνεται ανάγκη και απειλή ταυτόχρονα και η επίτευξη της ευτυχίας η πιο παράλογη πράξη της ανθρώπινης φύσης.
Άλλοτε με κοφτές προτάσεις κι άλλοτε με μακροσκελείς περιόδους, στις οποίες ο συγγραφέας αναπτύσσει ένα εξομολογητικό ύφος, ο αναγνώστης καλείται να συμμετέχει σε μια πανδαισία συναισθημάτων και αναμνήσεων, με οδηγό έναν «Αρλεκίνο» που μας υπενθυμίζει ότι είμαστε «δύο πλευρές ενός νομίσματος», ότι είμαστε «ηθοποιοί σε έναν θίασο που δεν γνωρίζει ότι είναι θίασος και που δεν θα ζήσει ποτέ τη φθορά της επανάληψης».
Όταν ένας ποιητής καταπιάνεται με τον πεζό λόγο –και δη με τη μικρή φόρμα– ο αναγνώστης δεν έχει παρά να συμμετέχει στο ταξίδι των λέξεων. Λέξεις που δημιουργούν ισχυρές εικόνες, στις οποίες αναδεικνύονται μυρωδιές, ήχοι και αγγίγματα. Ο Γιώργος Δουατζής, με τα διηγήματα της συλλογής του Η άλλη λέξη, μας προκαλεί να ισορροπήσουμε μαζί του στο τεντωμένο σχοινί που ενώνει την πραγματικότητα με το όνειρο και, κάπως έτσι, να μάθουμε να περπατάμε ξανά.
Η άλλη λέξη
Γιώργος Δουατζής
Εκδ. Γαβριηλίδης 2014
Σελ. 208, τιμή € 10,65
