alt

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Η λογοτεχνία ως τώρα αρδευόταν από μεγάλες δεξαμενές αρχέτυπων προσώπων και σκηνών, όπως ήταν η αρχαιοελληνική μυθολογία, ο χριστιανικός κόσμος με την Παλαιά και Καινή Διαθήκη, οι ιστορικές φυσιογνωμίες κ.ά. Μέσα σ’ αυτά, που έχουν εντοπιστεί σε όλη τους την ποικιλία από πολλούς μελετητές, οφείλουμε να συμπεριλάβουμε και την παγιωμένη πλέον στη συνείδηση των αναγνωστών-θεατών σφαίρα της διεθνούς show biz, η οποία τροφοδοτεί κατεξοχήν τον κινηματογράφο, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και το διαδίκτυο, ενώ όλο και περισσότερο περνάει και στις σελίδες των λογοτεχνικών βιβλίων.

Ο Μάικλ Τζάκσον εκπροσωπεί όχι μόνο μια προσφιλέστατη στροφή της μουσικής, αλλά αποτελεί και είδωλο, που απασχόλησε με το έργο και τη ζωή του (αλλά και τον θάνατό του) την παγκόσμια κοινή γνώμη. Η «ανάστασή» του και η κάθοδός του στη μίζερη ζωή ενός μέσου ανθρώπου, καταθλιπτικού υπάλληλου μιας εταιρείας δημοσκοπήσεων, συνιστά τον βασικό άξονα του νέου μυθιστορήματος του Δημήτρη Σωτάκη, ο οποίος συναρμόζει το ποπ είδωλο και τη μικροαστική καθημερινότητα σε ένα παρωδιακό κείμενο.

Παρωδία και ειρωνία

Αυτή η διακωμώδηση στοιχίζεται με τη μεταμοντέρνα τάση για παρωδία και ειρωνικές ματιές σε ό,τι η κοινωνία καθιερώνει ως ιερή αγελάδα. Ο πολύς Μάικλ Τζάκσον βρίσκεται μια βροχερή νύχτα στην πόρτα του αντιήρωά μας, μόνος και ανυπεράσπιστος, η ποπ κουλτούρα του συνδυάζεται με τη φιλοδοξία του να γίνει ποιητής, ο σαρκικός έρωτάς του προς τη μεσήλικα μαγείρισσα, την κυρα-Ντίνα, ο πόλεμος που διασκεδάζεται με ματς και πίτσα κ.ά. εντάσσονται σε ένα ανατρεπτικό πλαίσιο που διακρίνεται από το υποδόριο χιούμορ, τη σατιρική διάθεση, τη σύζευξη αντιθέτων και τον εμπαιγμό κάθε είδους ηθικών αξιών και συνηθισμένων αντιλήψεων. Ο κόσμος αναδιαρθρώνεται όχι μόνο με τον θάνατο που αναιρείται αλλά και με την κατάργηση ιεραρχήσεων, οι οποίες εκτός λογοτεχνίας δύσκολα αναθεωρούνται.

Ο θάνατος είναι ένα αδιάφορο φαινόμενο, αφού τόσο ο Μάικλ Τζάκσον όσο και ο πρωταγωνιστής μπορούν και επιστρέφουν στην προθανάτια ζωή τους

Όλα αυτά, μαζί με τη δηλωμένη επιθυμία του αφηγητή να αυτοκτονήσει, φέρνει το μυθιστόρημα στη γραμμή του Τζον Μπαρθ και της Πλωτής όπερας (1956), όπου ο μηδενισμός και η φάρσα συμπορεύονται, εκφράζοντας το κλίμα της αδιέξοδης μεταπολεμικής εποχής μας. Ο θάνατος είναι ένα αδιάφορο φαινόμενο, αφού τόσο ο Μάικλ Τζάκσον όσο και ο πρωταγωνιστής μπορούν και επιστρέφουν στην προθανάτια ζωή τους. Η φήμη που συνοδεύει τον αμερικανό ποπ σταρ δεν παίζει ιδιαίτερο ρόλο, αφού κανείς δεν έρχεται στη συναυλία του, η δόξα που καρπώθηκε χρόνια και χρόνια αποδεικνύεται φρούδα.

Μηδενισμός και απαξίωση της ζωής

Αυτός ο μηδενισμός παίρνει στο κείμενο του Δημήτρη Σωτάκη τη μορφή της παντελούς απαξίωσης, του νιχιλιστικού ανικανοποίητου προς κάθε είδους ζωή, είτε μιλάμε για την προ του θανάτου εμπειρία είτε για μια μεταθανάτια αναβίωση. Ούτε δηλαδή ο θάνατος, το τέλος που δεν είναι τέλος, ούτε η απειλή του φασισμού δεν μπορεί να αποσοβήσει την αίσθηση ματαιότητας που πλανάται ισοπεδωτικά. Κι ο Μάικλ Τζάκσον είναι ο καταλύτης, όχι ως ο μοναδικός τραγουδιστής αλλά σαν μια πέτρα που ταράζει τα στάσιμα νερά και συμβάλλει στο να φανεί η κενότητα, ο εκμηδενισμός, η αν-αξιότητα των πάντων. Κι έτσι, δίπλα στην απεγνωσμένη φωνή του αφηγητή που στο τέλος του μυθιστορήματος διαπιστώνει ότι δεν έζησε ουσιαστικά, επειδή δεν κατανόησε, συναναστράφηκε, πόνεσε, ενόχλησε, ερέθισε, πλήγωσε, αγάπησε, εν τέλει δεν γνώρισε τους ανθρώπους γύρω του, ο ίδιος ο Μάικλ Τζάκσον αποποιήθηκε την πρότερη ζωή του, επειδή είχε την ίδια ματαιότητα να επιδείξει.

Ο Δημήτρης Σωτάκης χρησιμοποιεί ένα πολυσυλλεκτικό αμάλγαμα ετερόκλητων στοιχείων, όπως έκανε και στον Άνθρωπο καλαμπόκι (εκδ. Κέδρος), χαράζοντας πλέον και μια άλλη γραμμή με τα μεταμοντέρνα έργα του (εκτός από την καφκική του γραφή). Κι αυτή η επιλογή στο προκείμενο έργο τον δικαιώνει πέρα για πέρα, καθώς ο εμβολιασμός του λογικού με το παράλογο έχει να αναδείξει έναν σαφή στόχο: ότι η ζωή δεν έχει σκοπό και νόημα, τίποτα δεν μπορεί να ξεσηκώσει το μηδέν, το επίπεδο, το άοσμο. 

ΓΙΩΡΓΟΣ Ν. ΠΕΡΑΝΤΩΝΑΚΗΣ

altΗ ανάσταση του Μάικλ Τζάκσον
Δημήτρης Σωτάκης
Κέδρος 2014
Σελ. 256, τιμή € 14,00

alt

 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΣΩΤΑΚΗ

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Τρότζαν» του Θανάση Χειμωνά (κριτική) – Αντιμεσσιανισμός σε ένα «τέλειο» μέλλον!

«Τρότζαν» του Θανάση Χειμωνά (κριτική) – Αντιμεσσιανισμός σε ένα «τέλειο» μέλλον!

Για το μυθιστόρημα του Θανάση Χειμωνά «Τρότζαν» (εκδ. Πατάκη). Κεντρική εικόνα: Ο Θανάσης Χειμωνάς με τη βοήθεια της Α.Ι. το 2073.

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Τα τελευταία χρόνια αυξάνονται τα κείμενα επιστημονικής φαντασίας που φαντάζονται ένα μέ...

«Διακοπές στην Αβησσυνία» της Ελίζας Παναγιωτάτου (κριτική) – Ταξίδι στο βάθος του εαυτού και του οικογενειακού παρελθόντος

«Διακοπές στην Αβησσυνία» της Ελίζας Παναγιωτάτου (κριτική) – Ταξίδι στο βάθος του εαυτού και του οικογενειακού παρελθόντος

Για το μυθιστόρημα της Ελίζας Παναγιωτάτου «Διακοπές στην Αβησσυνία» (εκδ. Αντίποδες). Κεντρική εικόνα: © Wikipedia.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Βρίσκονται εκεί έξω. Περπατούν στους ίδιους δρόμους μ’ εμάς, αναζητώντας ωσ...

«Σα μαγεμένο το μυαλό μου» του Θανάση Σκρουμπέλου (κριτική) – Τα παλιόπαιδα τ’ ατίθασα

«Σα μαγεμένο το μυαλό μου» του Θανάση Σκρουμπέλου (κριτική) – Τα παλιόπαιδα τ’ ατίθασα

Για το βιβλίο του Θανάση Σκρουμπέλου «Σα μαγεμένο το μυαλό μου – Ιστορίες και εικόνες, ταξίμια της λαϊκής ψυχής» (εκδ. Τόπος). Κεντρική εικόνα: Ο Βασίλης Αυλωνίτης από την ταινία «Ο θησαυρός του μακαρίτη» (1959) σε σενάριο και σκηνοθεσία του Νίκου Τσιφόρου.

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ο Nick Cave στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, μαζί με τον Colin Greenwood των Radiohead

Ο Nick Cave στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, μαζί με τον Colin Greenwood των Radiohead

1, 2 και 3 Ιουνίου ο Nick Cave θα βρεθεί στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, μαζί με τον Colin Greenwood των Radiohead.

Επιμέλεια: Book Press

Η Στέγη ανοίγει για πρώτη φορά την αγκαλιά της στον αξεπέραστο Nick Cave, ο οποίος επιστρέφει...

«Rabbit Hole» του Ντέιβιντ Λίντσεϊ-Αμπέρ, στο θέατρο «Ελ Ερ» (κριτική) – Μια πολύ δυνατή παράσταση για τις ψυχικές «κουνελότρυπες»

«Rabbit Hole» του Ντέιβιντ Λίντσεϊ-Αμπέρ, στο θέατρο «Ελ Ερ» (κριτική) – Μια πολύ δυνατή παράσταση για τις ψυχικές «κουνελότρυπες»

Για την παράσταση «Rabbit Hole» του Ντέιβιντ Λίντσεϊ-Αμπέρ σε σκηνοθεσία Βαγγέλη Λυμπερόπουλου που ανέβηκε στο θέατρο Ελ Ερ. Κεντρική εικόνα: © Σπύρος Περδίου. 

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Το «Rabbit Hole» του Ντέιβιντ ...

16ο Φεστιβάλ ΛΕΑ: από τον Μάρτιο ως το τέλος του έτους σε Αθήνα, Χαλκίδα, Λευκάδα, Χανιά

16ο Φεστιβάλ ΛΕΑ: από τον Μάρτιο ως το τέλος του έτους σε Αθήνα, Χαλκίδα, Λευκάδα, Χανιά

Υπό την αιγίδα της Α.Ε. της Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας Κατερίνας Σακελλαροπούλου, θα πραγματοποιηθεί η 16η έκδοση του Φεστιβάλ ΛΕΑ (Λογοτεχνία εν Αθήναις), στο πλαίσιο του οποίου θα υλοποιηθούν διάφορα πρότζεκτ από τον Μάρτιο ως το τέλος του έτους, λειτουργώντας έτσι ως Πολιτιστική και Λογοτεχνική Γέφυρα μετ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Κάτι σαν αγάπη» του Πολυχρόνη Κουτσάκη (προδημοσίευση)

«Κάτι σαν αγάπη» του Πολυχρόνη Κουτσάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το νέο αστυνομικό μυθιστόρημα του Πολυχρόνη Κουτσάκη «Κάτι σαν αγάπη – Μια υπόθεση για τον Γιώργο Δάντη», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 22 Απριλίου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ιφιγένει...

«Επίνοια» του Κωνσταντίνου Γεωργάτου (προδημοσίευση)

«Επίνοια» του Κωνσταντίνου Γεωργάτου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Κωνσταντίνου Γεωργάτου «Επίνοια – Φιλοσοφικοί στοχασμοί», η οποία κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Αν Έχεις

Αν έχεις υγεία, ζεις σε ε...

«Πίσω από τις κλειστές πόρτες» της Ελένης Χέλμη-Μαρκεζίνη (προδημοσίευση)

«Πίσω από τις κλειστές πόρτες» της Ελένης Χέλμη-Μαρκεζίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από βιβλίο της Ελένης Χέλμη-Μαρκεζίνη «Πίσω από τις κλειστές πόρτες – Αστέρες, ηγέτες, γαλαζοαίματοι και καθημερινοί άνθρωποι», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 3 Απριλίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δύο ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Aπό τον Γκάμπορ Μάτε έως τον Όσσο: 5 βιβλία για μια πιο υγιή και ισορροπημένη ζωή

Aπό τον Γκάμπορ Μάτε έως τον Όσσο: 5 βιβλία για μια πιο υγιή και ισορροπημένη ζωή

Πέντε βιβλία που κυκλοφόρησαν πρόσφατα μάς δείχνουν τον δρόμο για μια πιο υγιή και ισορροπημένη ζωή, μέσα από δεδομένα που προέκυψαν από σημαντικές επιστημονικές έρευνες των τελευταίων ετών και από πολύτιμα αποστάγματα πνευματικής εμβάθυνσης. 

Γράφει η Ελεάνα Κολοβού 

...
Πέντε αριστουργήματα κλασικής πεζογραφίας που αναμένονται τις επόμενες μέρες

Πέντε αριστουργήματα κλασικής πεζογραφίας που αναμένονται τις επόμενες μέρες

Και τα πέντε έχουν χαρακτηριστεί αριστουργήματα τόσο στην εποχή τους και στις συνθήκες που γράφτηκαν όσο και με σημερινά κριτήρια. Θα βρίσκονται στα ράφια των βιβλιοπωλείων τις επόμενες μέρες.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Marquis De Sade «Οι Εκα...

Τρία μυθιστορήματα με άρωμα εποχής και μυστηρίου από τα Ελληνικά Γράμματα

Τρία μυθιστορήματα με άρωμα εποχής και μυστηρίου από τα Ελληνικά Γράμματα

Για τα μυθιστορήματα «Strangers in the Night» (μτφρ. Μυρσίνη Γκανά) της Χέδερ Γουέμπ [Heather Webb], «Τα Μυστήρια της Μις Μόρτον Μόρτον» (μτφρ. Χρήστος Μπαρουξής) της Κάθριν Λόιντ [Catherine Lloyd] και «Κωδικός Coco» (μτφρ. Γιάννης Σπανδωνής) της Τζιόια Ντιλιμπέρτο [Gioia Diliberto]. Τρία μυθιστορήματα που μας μεταφ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ