alt

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη 

Η απόπειρα δολοφονίας ανακοινώνεται -ήδη εξ αρχής- από τις στήλες μιας εφημερίδας, και μετά ξεχνιέται. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα από τη μία η αστυνομική πλοκή να εξαρθρώνεται, καθώς ο αναγνώστης απομακρύνεται συνεχώς από το έγκλημα και στρέφει την προσοχή του στις εξομολογήσεις εννέα προσώπων, τα οποία συνδέονται με συγγενικές ή κοινωνικές σχέσεις μεταξύ τους.

Από την άλλη, η σκέψη μας όλο και γυρνάει στην παρ’ ολίγον δολοφονημένη, στην προσπάθειά μας να εξακριβώσουμε ποια είναι η σχέση όλων αυτών με το θύμα κι έτσι επιχειρούμε, συνάμα με την ανάγνωση, να συνδυάσουμε τις ιστορίες και να ανιχνεύσουμε τι συνδέει τον καθένα με το προαναφερθέν έγκλημα.

Παρ' ολίγον θύμα αναζητά θύτη

Σ’ αυτό το πλαίσιο ο αναγνώστης είναι ο ντετέκτιβ που έχει μπροστά του τις καταθέσεις των εμπλεκομένων και προσπαθεί να σταθμίσει τα στοιχεία, ώστε να οδηγηθεί στη λύση. Το έργο της Κουντούρη επιφανειακά κινείται στη γραμμή φόνος–έρευνα–διαλεύκανση, όμως όλα αυτά μεταστοιχειώνονται σε μια ψυχολογικού και κοινωνικού τύπου διερεύνηση γύρω από τις αντοχές των ανθρωπίνων σχέσεων και την απόσταση μεταξύ των οπτικών γωνιών του καθενός, οι οποίες αλληλοσυμπληρώνονται.

Το έργο της Κουντούρη κινείται στη γραμμή φόνος–έρευνα–διαλεύκανση, αλλά όλα αυτά μεταστοιχειώνονται σε μια ψυχολογικού και κοινωνικού τύπου διερεύνηση γύρω από τις αντοχές των ανθρωπίνων σχέσεων 

Το γαϊτανάκι ξεκινά από τον χρεωμένο σύζυγο της Νίκης Χριστοφή, του θύματος δηλαδή που τελικά γλίτωσε, συνεχίζεται με τον βασικό ύποπτο Τζόνι τον Αίλουρο, που αυτοκτόνησε μετά τον πυροβολισμό, προχωράει στις δύο αδελφές του, την Ελισάβετ και τη Χρυσάνθη, ακολουθεί η εξομολόγηση του άνδρα της Ελισάβετ, του Σταύρου, που δεν φαίνεται άνθρωπος περιωπής, και του νεαρού συζύγου της Χρυσάνθης, του Φιλ κ.λπ. Λίγοι απ’ αυτούς γνώριζαν το θύμα, σχεδόν καθόλου δεν φαίνεται ότι η αφήγηση οδηγεί σ’ αυτό, αλλά σχεδόν όλοι είχαν την άποψή τους για τον θύτη, που είχε μπλέξει από νωρίς και έκανε δουλειές με τον υπόκοσμο. Ο Τζόνι ήταν ο ενδιάμεσος κυκλώματος τοκογλυφίας, το οποίο περιελάμβανε γνωστούς επιχειρηματίες, κι έτσι στη δράση του συνοψίζονται οι μέθοδοι εκβιασμού απέναντι σε όποιους δεν ήταν συνεπείς στις αποπληρωμές των χρεών τους.

Τα συστατικά του εγκλήματος και οι αυτουργοί του

Το σημαντικό όμως δεν είναι, όπως έχω υπαινιχθεί, να μάθουμε την ευθεία γραμμή που συνδέει το αίτιο με την απόπειρα φόνου, αλλά να συνειδητοποιήσουμε τις σχέσεις των προσώπων, να τις εντάξουμε στο κοινωνικό πλαίσιο και έτσι να χαρτογραφήσουμε θύτες και θύματα σε ένα ευρύτερο δίκτυο εκμεταλλευτών και αντικειμένων εκμετάλλευσης, εκβιαστών και εκβιαζομένων, ενόχων και αθώων. Οι διαπροσωπικές επαφές χαρακτηρίζονται από ιδιοτέλεια αλλά και από εξατομικευμένες επιδιώξεις, υστερόβουλα κίνητρα και λοξές βλέψεις, προσωπικές εκτιμήσεις και παρασκηνιακές κατηγορίες.

Η αφήγηση ακολουθώντας τις καταθέσεις/οπτικές γωνίες των «μαρτύρων» κάνει τον κύκλο της, με αποτέλεσμα, αφού ξεκινάει από τον Πέτρο Χριστοφή, να καταλήγει στη γυναίκα του. Στο πέρασμά της παρασέρνει πρόσωπα και στιγμιότυπα, τα οποία σαν ένα σοφά κατασκευασμένο παζλ κουμπώνουν με προσεκτικά ζυγισμένες αποκαλύψεις. Οι αποκαλύψεις αυτές δεν συνταράσσουν –δεν υπήρχε λόγος άλλωστε–, αλλά ξεδιπλώνουν το κουβάρι κατεστραμμένων ζωών, μικρών τραγωδιών και αφανών ευεργεσιών.

Η Ζέτα Κουντούρη δεν αφηγείται ένα έγκλημα, αλλά πολλά· δεν εξιχνιάζει μια απόπειρα φόνου αλλά τις συνθήκες που όπλισαν τον δράστη και κυρίως που δημιούργησαν το πλαίσιο μέσα στο οποίο ο φυσικός αυτουργός συνδέεται με τα θύματα αλλά και τους ηθικούς αυτουργούς. Η συγγραφέας, η οποία και σε άλλα της βιβλία ερωτοτροπεί με το αστυνομικό είδος, επιχειρεί –κι εδώ το καταφέρνει απόλυτα– να εξαρθρώσει τα συστατικά του, ώστε να δείξει πίσω από την εγκληματική πράξη τους κοινωνικούς αυτουργούς που συνετέλεσαν σ’ αυτήν.

ΓΙΩΡΓΟΣ Ν. ΠΕΡΑΝΤΩΝΑΚΗΣ

altΠίστωση χρόνου
Ζέτα Κουντούρη
Κέδρος, 2013
ΣΕΛ. 176, ΤΙΜΗ € 12,00

alt

 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΖΕΤΑΣ ΚΟΥΝΤΟΥΡΗ


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Η θάλασσα, του Μιχάλη Μακρόπουλου

Η θάλασσα, του Μιχάλη Μακρόπουλου

Επιστροφή σε μια νέα πατρίδα - Για τη νουβέλα του Μιχάλη Μακρόπουλου «Η θάλασσα» (εκδ. Κίχλη).

Της Διώνης Δημητριάδου

Μια ιστορία που αντλεί την προμετωπίδα από το κείμενο της Αποκάλυψης (Καὶ εἶδον οὐρανὸν καινὸν καὶ ...

Τζάμπα η παράταση, του Κώστα Καβανόζη

Τζάμπα η παράταση, του Κώστα Καβανόζη

Παράταση αθανασίας - Για τη συλλογή διηγημάτων του Κώστα Καβανόζη «Τζάμπα η παράταση» (εκδ. Πατάκη).

Του Κώστα Δρουγαλά

Ο Κώστας Καβανόζης σ' αυτό το βιβλίο επιμελείται είκοσι διηγήματά του, τα περισσότερα ήδη δημοσιευμένα σε περιοδικά, στο διαδίκ...

Το Κακό στα διηγήματα σύγχρονων Ελλήνων πεζογράφων

Το Κακό στα διηγήματα σύγχρονων Ελλήνων πεζογράφων

Σύγχρονοι Έλληνες διηγηματογράφοι αντιμέτωποι με το Κακό.

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Το διήγημα όχι μόνο ακμάζει αλλά και αφήνει εξαιρετικές εντυπώσεις, όχι μόνο έρχεται αψύ και δρομαίο αλλά και σφριγηλό, ποιητικό ή αφηγη...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Τα καλύτερα μυθιστορήματα της δεκαετίας στην αγγλόφωνη πεζογραφία

Τα καλύτερα μυθιστορήματα της δεκαετίας στην αγγλόφωνη πεζογραφία

Αυτά είναι τα είκοσι (20) καλύτερα μυθιστορήματα που γράφτηκαν και εκδόθηκαν στα αγγλικά την τελευταία δεκαετία (2010-2019), σύμφωνα με τη συντακτική ομάδα του έγκριτου αμερικανικού ιστότοπου για τα βιβλία και τον πολιτισμό Literary Hub. 

Επιμέλεια: Book Press

...
«Μίλησε, μνήμη» με τις λέξεις της Ελιάνας Χουρμουζιάδου

«Μίλησε, μνήμη» με τις λέξεις της Ελιάνας Χουρμουζιάδου

Ζητήσαμε από πεζογράφους, ποιητές, μεταφραστές και επιμελητές να μας στείλουν μια καλοκαιρινή φωτογραφία από το προσωπικό τους αρχείο και να την πλαισιώσουν με μια ανάμνηση. Σήμερα, η Ελιάνα Χουρμουζιάδου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός
Εικονογράφηση: Πάρις Κούτσικος - par...

Το Jojo Rabbit, του Τάικα Γουαϊτίτι, ανανεώνει το βλέμμα μας για τη ναζιστική θηριωδία

Το Jojo Rabbit, του Τάικα Γουαϊτίτι, ανανεώνει το βλέμμα μας για τη ναζιστική θηριωδία

Σκέψεις με αφορμή την ταινία του Jojo Rabbit (2019) του Νεοζηλανδού Taika Waititi (Τάικα Γουαϊτίτι), παράλληλα με μυθιστορήματα που πραγματεύονται με φρέσκο τρόπο τη ναζιστική θηριωδία. 

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Η ταινία Jojo Rabbi...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Emmanuel Levinas: «Πάουλ Τσέλαν: Από το Είναι στο Άλλο»

Emmanuel Levinas: «Πάουλ Τσέλαν: Από το Είναι στο Άλλο»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Emmanuel Levinas «Πάουλ Τσέλαν: Από το Είναι στο Άλλο» σε μετάφραση και επίμετρο του Θωμά Συμεωνίδη, το οποίο κυκλοφορεί το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Σαιξπηρικόν.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
Θάνος M. Βερέμης: «21 ερωτήσεις & απαντήσεις για το '21»

Θάνος M. Βερέμης: «21 ερωτήσεις & απαντήσεις για το '21»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Θάνου M. Βερέμη «21 ερωτήσεις & απαντήσεις για το '21», που κυκλοφορεί στις 2 Ιουλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ...

Γρηγόρης Αζαριάδης: «Παραπλάνηση»

Γρηγόρης Αζαριάδης: «Παραπλάνηση»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γρηγόρη Αζαριάδη «Παραπλάνηση», που κυκλοφορεί στις 2 Ιουλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μια Σκιά

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

17 Ιουλίου 2020 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

50 καλά βιβλία για το καλοκαίρι και για πάντα

Πενήντα καλά βιβλία από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή τα οποία ξεχωρίσαμε ανάμεσα σε πολλά ακόμη καλά βιβλία. Ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία, ποίηση, δοκίμια ιστ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

17 Ιουλίου 2020 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

50 καλά βιβλία για το καλοκαίρι και για πάντα

Πενήντα καλά βιβλία από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή τα οποία ξεχωρίσαμε ανάμεσα σε πολλά ακόμη καλά βιβλία. Ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία, ποίηση, δοκίμια ιστ

ΦΑΚΕΛΟΙ