BlueRaincoatFRONT

Του Γ. Ν. Περαντωνάκη

“να βρω όλα τα χαμένα / ίσως να βρω κι εσένα”

Η Βασιλική Πέτσα είναι ώς τώρα η συγγραφέας τής μικρής μορφής. Κι αυτό ισχύει όχι μόνο επειδή στο παρόν τομίδιο περιλαμβάνει οκτώ διηγήματα εστιασμένης δράσης, αλλά και διότι το πρωτόλειό της, το περυσινό “Θυμάμαι”, ήταν νουβέλα που φώτιζε μια δολοφονία από πάμπολλες οπτικές γωνίες, οι οποίες το μόνο κοινό που είχαν ήταν ότι συνέκλιναν στο ίδιο κέντρο.

Επομένως η νεαρή συγγραφέας επιχείρησε και εκεί να θέσει πολλές μικρές αυτοτελείς ψηφίδες, έτσι ώστε αφενός να κουβαλούν μόνες τους το βάρος τής συμπύκνωσής τους και αφετέρου συμπαρατιθέμενες να αλληλεπιδρούν δραστικά. 

Τα διηγήματά της πραγματεύονται με διαφορετικές εστιάσεις και με ποικίλες αφορμές την απώλεια, είτε αυτή είναι ο θάνατος, όπως συνήθως, είτε η αρρώστια, η απουσία ουσιαστικών ανθρώπινων σχέσεων, η στέρηση της στερεής επαφής με την πραγματικότητα και με τη ζωή κ.λπ. Ο άνθρωπος ζει την καθημερινότητά του σε ένα διαρκές κενό, το οποίο δημιουργείται από την αίσθηση του θανάτου που επήλθε ή από τη στέρηση βασικών συνιστωσών μιας υγιούς ζωής. Το κενό όμως δεν προκαλεί μόνο συναισθηματικές κρίσεις, αλλά και πράξεις βίας, αγανάκτησης, απόγνωσης, οι οποίες δείχνουν κλονισμένο ψυχισμό στα όρια της ισορροπίας.

Η απώλεια της αγαπημένης συνδυάζεται με τον θάνατο του μικρού γατιού (“Χάσαμε τον Φούφη μας”)· ο θάνατος προκαλεί ζήλια, καθώς ο ζηλόφθων εχθρεύεται τον ‘αντίζηλο’ νεκρό, με τον οποίο συνδεόταν η αγαπημένη του και τον επισκέπτεται πλέον στο νεκροταφείο (“Famous Blue Raincoat”)· οι παιδικοί διάλογοι που απεύχονται αφελώς τον θάνατο κι, εφόσον δεν μπορούν να τον αποφύγουν, σκέφτονται σενάρια απαθανάτισης όπως το βαλσάμωμα των γονιών τους (“Βαλσαμωμένο ελάφι”). Όλα αυτά τα επεισόδια αποτελούν τα κείμενα μιας μελέτης θανάτου.

Από την άλλη, συναντάμε τη μελέτη τού ‘θανάτου’ μέσα στην καθημερινότητα η οποία βιώνεται σαν αγκομαχητό και σαν λαχάνιασμα. Η μάνα-Κουράγιο τρέχει να βοηθήσει αδιαλείπτως την κόρη-Λείψανο, ενώ ο πατέρας-Γειάσας συνεχώς απουσιάζει (“Σετ ραπτικής”) ή η μάνα προσεύχεται και μαζί σκέφτεται πώς θα κάνει τραπέζι στα μαλωμένα παιδιά της (“Σηκωθείτε από τα κορεάτικα κρεβάτια μασάζ”), ενώ τα χρέη διαβρώνουν τον εσωτερικό κόσμο αλλά και τις οικογενειακές σχέσεις (“Για την ψυχή της μάνας μου”) και τέλος το Altsheimer και η εικόνα τής συντρόφου που ξεχνά, που χάνεται στον κόσμο της μετά από 35 χρόνια γάμου, που απομακρύνεται από τον σύζυγό της, κλονίζει την ισορροπία των σχέσεων (“Θα σε ξεχνάω κάθε μέρα ”).

Η Β. Πέτσα αναδεικνύεται σε δεινή στυλίστρια αφού κάθε φωνή, κάθε επεισόδιο, κάθε οπτική γωνία ή μικρή ιστορία επενδύεται με διαφορετικό ύφος. Στην περίπτωσή της, ο ήρωας είναι το ύφος, για να διασκευάσω μια γνωστή φράση. Μερικές φορές βέβαια η συγγραφέας δίνει την εντύπωση πώς αποτυγχάνει να δώσει το στίγμα τής στιγμής και του βάθους, καθώς δείχνει σαν να σκαρφίζεται αφηγηματικά και στυλιστικά ενσταντανέ, για να δοκιμάσει τη γραφή της, κι έπειτα να βάλει στο καλούπι τους το θέμα της. Όμως, τελικά, όλες αυτές οι πολυφωνικές προσεγγίσεις τονίζουν την πολλαπλότητα της ζωής και των τρόπων έκφρασής της.

Συνάμα, η διακειμενικότητα των ιστοριών της που ξεκινά από τους στίχους και απλώνεται ώς την εκκλησιαστική ή τη μαθηματική ιδιόλεκτο δεν είναι εφέ. Είναι πιο πολύ τρόπος να δηλώσει ότι η ζωή μας διασταυρώνεται με άπειρα κείμενα, προφορικά ή γραπτά, που επιδρούν σε διάφορες πτυχές τής καθημερινότητάς μας και διαμορφώνουν τη σχέση μας με τους άλλους. Το ‘είναι’ μας είναι η συνισταμένη πολλών λόγων και αφηγημάτων που μας έχουν γαλουχήσει, έχουν υποσυνείδητα διαπλάσει την προσωπικότητά μας και μέσω αυτών σκεπτόμαστε και συλλαμβάνουμε την πραγματικότητα.

Η καθημερινότητα αναδεικνύεται σε ένα πολυδαίδαλο μωσαϊκό στιγμών, σκηνών, περιγραφών, φευγαλέων εντυπώσεων και ασύνδετων εικόνων. Ο λαβύρινθος που χτίζουν λειτουργεί σαν το χάος που επιβάλλεται, τόσο από τον ίδιο τον ήρωα όσο και από τον αναγνώστη, να μπει σε τάξη. Ο αναγνώστης λαχανιάζει παρακολουθώντας το αγκομαχητό των προσώπων που ζουν τεμαχισμένα στις άπειρες υποχρεώσεις, στο καθημερινό τρέξιμο, στον εκκωφαντικό βόμβο των ριπών τής ζωής. Αναζητά ανάμεσα στους μονολόγους κάθε διηγήματος τη θέση τού αφηγητή στον κόσμο και τον ρόλο του μεταξύ των χαρακτήρων, στους οποίους και για τους οποίους μιλάει. Το στίγμα τού ανθρώπου είναι ένα αίνιγμα, όπως αινιγματικό είναι κάθε άτομο της ζωής μας που παλεύει με τον εαυτό του, την εσωτερική και εξωτερική πραγματικότητα.

gperand@yahoo.gr

petsaΒασιλική Πέτσα
Όλα τα χαμένα
Εκδόσεις Πόλις 2012

alt

 

 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΒΑΣΙΛΙΚΗΣ ΠΕΤΣΑ 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Απολαύσεις της Καπούης» του Σπύρου Κακατσάκη (κριτική) – Δυνατό μυθιστόρημα ή καλογραμμένο ευπώλητο;

«Απολαύσεις της Καπούης» του Σπύρου Κακατσάκη (κριτική) – Δυνατό μυθιστόρημα ή καλογραμμένο ευπώλητο;

Για το μυθιστόρημα του Σπύρου Κακατσάκη «Απολαύσεις της Καπούης» (εκδ. Καλειδοσκόπιο).

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Αν η πλοκή του μυθιστορήματος χαρακτηρίζεται από στιβαρότητα και λελογισμένη πολυπλοκότητα, αν η γλώσσα του ρέει ομαλά και συστήνει ...

«Κλουαζονέ» της Λίνας Βαλετοπούλου (κριτική) – Επιστροφή στα χρόνια της αθωότητας και γυναικεία χειραφέτηση

«Κλουαζονέ» της Λίνας Βαλετοπούλου (κριτική) – Επιστροφή στα χρόνια της αθωότητας και γυναικεία χειραφέτηση

Για το βιβλίο της Λίνα Βαλετοπούλου «Κλουαζονέ» (εκδ.Βακχικόν). Κεντρική εικόνα: από την ταινία του Παντελή Βούλγαρη «Το τελευταίο σημείωμα». 

Γράφει η Κατερίνα Ι. Παπαδημητρίου

Η Λίνα Βαλετοπούλου, μετά την τελευ...

«Κακό ανήλιο», του Κωνσταντίνου Δομηνίκ (κριτική) – Δώδεκα ιστορίες υπερφυσικού και λαογραφικού τρόμου

«Κακό ανήλιο», του Κωνσταντίνου Δομηνίκ (κριτική) – Δώδεκα ιστορίες υπερφυσικού και λαογραφικού τρόμου

Για τη συλλογή διηγημάτων του Κωνσταντίνου Δομηνίκ «Κακό ανήλιο» (εκδ. Ίκαρος). Κεντρική εικόνα από τη Μόρνα, το εγκαταλελειμμένο από το 1967 χωριό στους πρόποδες του Ολύμπου.

Γράφει ο Κώστας Δρουγαλάς

Το ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Βραβείο Dylan Thomas 2024: στον Κέιλεμπ Αζουμά Νέλσον το φετινό βραβείο

Βραβείο Dylan Thomas 2024: στον Κέιλεμπ Αζουμά Νέλσον το φετινό βραβείο

O Βρετανο-Γκανέζος συγγραφέας Caleb Azumah Nelson κέρδισε για δεύτερη συνεχόμενη φορά το Dylan Thomas Prize που είναι αφιερωμένο από το Πανεπιοστήμιο του Swansea στον Ντύλαν Τόμας. Credit: Caleb Azumah Nelson/Instagram

Επιμέλεια: Book Press

...
ΔΕΒΘ 2024: Η αυλαία πέφτει, νέα εποχή ξεκινά; – Ένας πρώτος απολογισμός

ΔΕΒΘ 2024: Η αυλαία πέφτει, νέα εποχή ξεκινά; – Ένας πρώτος απολογισμός

Τέσσερις μέρες γεμάτες βιβλία, εκδότες, συγγραφείς και αναγνώστες. Η 20ή Διεθνής Eκθεση Bιβλίου Θεσσαλονίκης ρίχνει σήμερα αυλαία και αυτός είναι ένας πρώτος απολογισμός. Σε κάθε περίπτωση, η φετινή Έκθεση είναι η τελευταία που διοργανώνεται από το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού, εν αναμονή του νέου φορέα για το βι...

ΔΕΒΘ 2024: Μέρα 2η − Συζητήσεις για τη μετάφραση

ΔΕΒΘ 2024: Μέρα 2η − Συζητήσεις για τη μετάφραση

Συζητήσεις για τη μετάφραση και τα μεταφραστικά προγράμματα ως μέσο προώθησης των εθνικών λογοτεχνιών, ταυτότητα και διαπολιτισμική γέφυρα μεταξύ των χωρών, πραγματοποιήθηκαν την Παρασκευή σε διοργάνωση του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού στο πλαίσιο της 20ής ΔΕΒΘ.

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ [Graeme Macrae Burnet] «Μελέτη περίπτωσης» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου), το οποίο κυκλοφορεί στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στην αρχή, καθώς ...

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Μουράτ Εσέρ [Murat Eser] «Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής», η οποία κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εφημερίδα...

«Επικράτειες» του Κωνσταντίνου Βλαχογιάννη (προδημοσίευση)

«Επικράτειες» του Κωνσταντίνου Βλαχογιάννη (προδημοσίευση)

Απόσπασμα από το λογοτεχνικό έργο του Κωνσταντίνου Βλαχογιάννη «Επικράτειες» που κυκλοφορεί στις 23 Μαΐου από τις εκδόσεις Περικείμενο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

[Κάθε μεμονωμένη επικράτεια]

Εγώ σωπ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Εαρινά αναγνώσματα από όλο τον κόσμο. Νομπελίστες, αναγνωρισμένοι συγγραφείς, αλλά και νέα ταλέντα ξεχωρίζουν και τραβούν την προσοχή. Στην κεντρική εικόνα, οι Αμπντουλραζάκ Γκούρνα, Κάρα Χόφμαν, Ντέιβιντ Μίτσελ.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος 

Από την...

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Η επιστήμη προχωράει με ραγδαίoυς ρυθμούς. Η 4η βιομηχανική επανάσταση θα στηριχθεί στην κβαντική υπεροχή και την Τεχνητή Νοημοσύνη. Για να ξέρουμε πώς θα είναι το μέλλον μας επιλέγουμε τρία βιβλία που εξηγούν λεπτομέρως όλα όσα θα συμβούν. Kεντρική εικόνα: @ Wikipedia.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος ...

Από το Βυζάντιο έως το Brexit: 12 ιστορικά βιβλία που κυκλοφόρησαν πρόσφατα

Από το Βυζάντιο έως το Brexit: 12 ιστορικά βιβλία που κυκλοφόρησαν πρόσφατα

Από το Βυζάντιο έως τον Βενιζέλο κι από τη μάχη του Στάλιγκραντ έως τη σημερινή μορφή της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επιλέγουμε δώδεκα ιστορικά βιβλία που ανοίγουν διάλογο ανάμεσα στο χθες και το σήμερα. Στην κεντρική εικόνα, φωτογραφία από το εξώφυλλο του βιβλίου του Μενέλαου Χαραλαμπίδη «Οι δωσίλογοι» (εκδ. Αλεξάνδρεια).&...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ