First-horror

Του Δημήτρη Αργασταρά

Η λογοτεχνία τρόμου γεννήθηκε και άκμασε περισσότερο στις αχανείς σκοτεινές εκτάσεις της ηπειρωτικής Ευρώπης και της Αμερικής, αλλά μερικές φορές αξιόλογες προσπάθειες συναντάμε και στην εγχώρια παραγωγή.

Στα νεότερα χρόνια, οι σπουδαίοι συγγραφείς που εξάσκησαν το είδος (Ε. Α. Πόε, Χένρυ Τζέιμς, Χ. Φ. Λάβκραφτ, Στέφεν Κίνγκ) δημιούργησαν ένα πλαίσιο ''οικιακού τρόμου'', που διέπεται βασικά από την ιδέα πως κανείς δεν μπορεί να είναι ασφαλής, οπουδήποτε κι αν βρίσκεται, ακόμη και μέσα στο εξανθρωπισμένο αστικό τοπίο. Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν και οι τρεις παρακάτω συλλογές διηγημάτων που αλιεύσαμε από την πρόσφατη ελληνική παραγωγή…

ObscuraΤο Camera Obscura (Momentum, 2012) είναι η πρώτη λογοτεχνική εμφάνιση του Σταμάτη Λαδικού, η οποία περιλαμβάνει 12 ιστορίες, όλες στο είδος του τρόμου, που διατρέχουν όμως διαφορετικές αποχρώσεις του – υπαινικτικός τρόμος, σουρεαλιστικοί εφιάλτες, ψυχολογικός πόνος, κοσμικό δέος. Ο Λαδικός δείχνει όχι μόνο να κινείται με άνεση στα διαφορετικά πλαίσια των ιστοριών του, αλλά και να κατέχει ευρύτερους λογοτεχνικούς ορίζοντες που του επιτρέπουν να γίνεται πολυσυλλεκτικός και να αυξάνει την πολυπλοκότητα των ιστοριών του.

Στις σελίδες του βιβλίου θα διαβάσουμε για έναν νεκρόφιλο φωτογράφο που στοιχειώνεται από τα παράδοξα μοντέλα του, για ένα μυστηριώδες ξέφωτο που αιχμαλωτίζει τις συνειδήσεις των ανθρώπων, για Μάσκες που ζωντανεύουν έργα τέχνης, για τον ίδιο τον Θάνατο που ταξιδεύει σε απομακρυσμένα χωριά, για τον Κώστα (Καρυωτάκη) που δεν ακολούθησε την Μαρία (Πολυδούρη) κι επέλεξε την αυτοκτονία, για την υλοποίηση μιας δαιμονικής στοιχειακής οντότητας στην δική μας διάσταση, κ.α. 

Τα διηγήματα χαρακτηρίζονται από αφηγηματική άνεση, αναπαραστατική δεξιοτεχνία, υποβλητική ατμόσφαιρα και ωραίους διαλόγους. Μερικές ιστορίες – ευτυχώς λίγες – δίνουν την αίσθηση πως θα μπορούσαν να αναπτυχθούν περισσότερο, πως ο συγγραφέας βιάζεται να μας οδηγήσει στην αγωνιώδη συναισθηματική κορύφωση των ηρώων-θυμάτων του. Ωστόσο, ο Λαδικός διαθέτει το χάρισμα των εμπνευσμένων ιδεών και συνδυάζει ωραία την συνομιλία με τους μεγάλους του είδους με την ελευθερία της δικής του, καλλιεργημένης γραφής.

KapandreouΟ Ανδρέας Καπανδρέου είναι ένας συγγραφέας από την Κύπρο, τον οποίο γνώρισα μέσα από την πρώτη του συλλογή διηγημάτων (απ’ όπου η ιστορία ''Θανάσιμο Όνειρο'' συμπεριλήφθηκε πρόσφατα σε τεύχος του ολλανδικού περιοδικού Kluger Hans). Στην νέα, δεύτερη κατά σειρά διηγηματική συλλογή του, Ο γιος της Μάγισσας, αλλόκοτες ιστορίες (Συμπαντικές Διαδρομές, 2012) βελτιώνει αισθητά την γραφή του και μάς εμπεδώνει την αίσθηση της αγαπημένης του ''συνταγής'' όσον αφορά στα πεζά μικρής φόρμας : σύντομες, καθαρές ιστορίες που βασίζονται κυρίως σε μία ιδέα, ένα σεναριακό εύρημα, με καθαρή ωστόσο απόκλιση προς το μυστηριώδες, το αλλόκοτο και το ασυνήθιστο.

Είτε πρόκειται για έναν αιχμάλωτο πολέμου που συνεχίζει αδιάκοπα ως φάντασμα τον εγκλεισμό του στην στενή φυλακή του, για την μοιραία συνάντηση ενός ταξιδιώτη με την φευγαλέα παρουσία μιας λευκοντυμένης νεαρής στην στροφή του δρόμου, για την ιδιαίτερη ικανότητα ενός παιδιού να διαβάζει τις σκέψεις των άλλων, για την παγίδευση μέσα στους ιστούς μιας ονειροπαγίδας ή για τους νεκρούς του πλανήτη Ογκλ, οι ιστορίες του Καπανδρέου χαρακτηρίζονται από την επιμελημένη γραφή και την απλή, ομαλή και ανεπιτήδευτη αφήγηση, που δεν δυσκολεύει τον αναγνώστη αλλά, αντίθετα, δεσμεύει την προσοχή του. Στις πιο αδύναμες στιγμές του, απλώς εκθέτει τα συγκεκριμένα περιστατικά, παρουσιάζει συγκεκριμένες σκηνές αλλά όχι συγκεκριμένους χαρακτήρες, χωρίς ωστόσο να χάνεται το ενδιαφέρον του αναγνώστη. Απ' ότι φαίνεται, ο Καπανδρέου είναι ένας εξελίξιμος, εργατικός συγγραφέας, που τον παρακολουθεί κανείς με ενδιαφέρον. 

LykofosΤο Λυκόφως (Οδός Πανός, 2012) είναι το τέταρτο κατά σειρά βιβλίο του Βαγγέλη Γεωργάκη, αλλά μάλλον το πρώτο που οριοθετείται τόσο αυστηρά στο χώρο του φανταστικού. Παρόλο που ο τίτλος του παραπέμπει σε γνωστό ξενόγλωσσο best seller, το γεγονός αυτό είναι καθαρά συγκυριακό και ο Γεωργάκης κινείται σε ένα τελείως διαφορετικό ποιοτικά επίπεδο. Τα δεκατέσσερα διηγήματα της συλλογής χαρακτηρίζονται από την ιδιαίτερη επιμέλεια στην γραφή, το καλλιεργημένο ύφος, και τον εσωτερικό τόνο της αφήγησης. Το χαρακτηριστικό τους είναι ότι σχεδόν όλες οι ιστορίες ξεκινούν μέσα σε ένα απόλυτα ρεαλιστικό πλαίσιο, αυτό της σύγχρονης καθημερινής ζωής, και οι ήρωές του φαντάζουν κανονικοί, καθημερινοί άνθρωποι, για να εξελιχτούν όμως σε κάτι τελείως διαφορετικό, που πρόκειται να ξαφνιάσει αλλά και να γοητεύσει τον αναγνώστη.

Έτσι, στις ιστορίες της συλλογής θα διαβάσουμε για μια οικογένεια που συγκεντρώνεται για το μεσημεριανό τραπέζι, για τον ιδιοκτήτη ενός μικρού και έρημου επαρχιακού ξενοδοχείου, για μια ομάδα υδατοσφαίρισης, για μια πρώην συγγραφέα-νυν επιμελήτρια βιβλίων, για έναν συγγραφέα που του χαρίζουν μια χρυσή πένα, κτλ. Αυτό που μπορεί να ξενίσει κάπως τους πιο φανατικούς αναγνώστες του είδους είναι ότι οι ιστορίες του Γεωργάκη ξεκινούν και μερικές φορές εξελλίσονται επί μακρόν απόλυτα φυσιολογικά, ενώ εδώ ο συγγραφέας δείχνει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τα πρόσωπά του, για τον ιδιαίτερο ψυχισμό και την βιογραφία τους, αλλά, από την άλλη, αυτό μπορεί να ικανοποιήσει ξεχωριστά τους λάτρεις της ''καθαρής'' λογοτεχνίας.

argastaras@yahoo.gr

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Θηριόμορφοι, της Έλενας Μαρούτσου

Θηριόμορφοι, της Έλενας Μαρούτσου

Για το μυθιστόρημα της Έλενας Μαρούτσου «Θηριόμορφοι» (εκδ. Πόλις).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Όταν πρωτογνώρισα την Έλενα Μαρούτσου, το 2008, είχε δύο βιβλία στο ενεργητικό της, που είχαν περάσει μάλλον απαρατήρητα, κι είχε μόλις εκδώσει το Μεταξύ...

Διηγήματα, της Ρέας Γαλανάκη – μύθοι και πραγματικότητα

Διηγήματα, της Ρέας Γαλανάκη – μύθοι και πραγματικότητα

Για τη συλλογή «Διηγήματα» της Ρέας Γαλανάκη (εκδ. Καστανιώτη).

Της Διώνης Δημητριάδου

«Κάθε μυθοπλασία μπορεί και να μην είναι παρά η αγωνιώδης αναζήτηση μιας άλλης εκδοχής της –ιστορικής ή μη– “πραγματικότητας”, μια απάντηση...

Κλέφτες και αστυνόμοι, της Ευσταθίας Δήμου

Κλέφτες και αστυνόμοι, της Ευσταθίας Δήμου

Για τη συλλογή διηγημάτων της Ευσταθίας Δήμου «Κλέφτες και αστυνόμοι» (εκδ. Γκοβόστη).

Του Μάριου Μιχαηλίδη

Η παρουσία της φιλολόγου και συγγραφέα Έφης Δήμου στα λογοτεχνικά πράγματα του τόπου αριθμεί μέχρι σήμερα τρεις ποι...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Μαρία Γιαγιάννου: «Το μέλος φάντασμα»

Μαρία Γιαγιάννου: «Το μέλος φάντασμα»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Μαρία Γιαγιάννου «Το μέλος φάντασμα», που κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Μελάνι.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Περπατούσε προς το οίκημα με βήμα χαλαρό αλλά, όταν διαπίστωσε ότι δεν πλησία...

Σωστό αίμα, της Φραντσέσκα Μελάντρι – τοιχογραφία μιας αμαρτωλής Ιταλίας

Σωστό αίμα, της Φραντσέσκα Μελάντρι – τοιχογραφία μιας αμαρτωλής Ιταλίας

Για το μυθιστόρημα της Φραντσέσκα Μελάντρι «Σωστό αίμα» (μτφρ. Άμπυ Ραΐκου, εκδ. Καστανιώτη).

Του Γιώργου Σιακαντάρη

Η σύγχρονη ιταλική λογοτεχνία δεν σταματά να μας εκπλήσσει θετικά. Οι Ιταλοί και κυρίως οι Ιταλίδες μυθι...

Βιβλία του φθινοπώρου ή τι θα διαβάσουμε τις μέρες που έρχονται

Βιβλία του φθινοπώρου ή τι θα διαβάσουμε τις μέρες που έρχονται

Επιλογή από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, δοκιμίων και βιογραφιών.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Με σκεπτικισμό αλλα και συγκρατημένη αισιοδοξία κινούνται οι περισσότεροι από τους εκδοτικούς οίκους ενόψει ενός χ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Μαρία Γιαγιάννου: «Το μέλος φάντασμα»

Μαρία Γιαγιάννου: «Το μέλος φάντασμα»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Μαρία Γιαγιάννου «Το μέλος φάντασμα», που κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Μελάνι.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Περπατούσε προς το οίκημα με βήμα χαλαρό αλλά, όταν διαπίστωσε ότι δεν πλησία...

Marilynne Robinson: «Στο σπίτι»

Marilynne Robinson: «Στο σπίτι»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Marilynne Robinson «Στο σπίτι» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), που κυκλοφορεί στις 24 Σεπτεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Γκλόρι πήρε τον Τζακ επάνω στο δωμάτιο που είχε ετοιμά...

Βάσια Τζανακάρη: «Αδελφικό»

Βάσια Τζανακάρη: «Αδελφικό»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Βάσιας Τζανακάρη «Αδελφικό», που κυκλοφορεί στις 24 Σεπτεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΜΑΡΩ

Το μωρό γκρίνιαζε σε όλη τη διαδρομή. Τόσο που το μι...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Βιβλία του φθινοπώρου ή τι θα διαβάσουμε τις μέρες που έρχονται

Βιβλία του φθινοπώρου ή τι θα διαβάσουμε τις μέρες που έρχονται

Επιλογή από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, δοκιμίων και βιογραφιών.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Με σκεπτικισμό αλλα και συγκρατημένη αισιοδοξία κινούνται οι περισσότεροι από τους εκδοτικούς οίκους ενόψει ενός χ...

Εννέα συγγραφείς, εννέα αγαπημένα βιβλία

Εννέα συγγραφείς, εννέα αγαπημένα βιβλία

Ιάκωβος Ανυφαντάκης, Δήμητρα Λουκά, Μάκης Μαλαφέκας, Βαγγέλης Μπέκας, Ιωάννα Ντούμπρου, Κατερίνα Παπαντωνίου, Γιώργος Παυλόπουλος, Γιώργος Πετράκης, Βάσια Τζανακάρη. Εννέα νέοι συγγραφείς μοιράζονται μαζί μας σκέψεις τους για ένα βιβλίο που διάβασαν τον Αύγουστο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός ...

Τα καλύτερα μυθιστορήματα της δεκαετίας στην αγγλόφωνη πεζογραφία

Τα καλύτερα μυθιστορήματα της δεκαετίας στην αγγλόφωνη πεζογραφία

Αυτά είναι τα είκοσι (20) καλύτερα μυθιστορήματα που γράφτηκαν και εκδόθηκαν στα αγγλικά την τελευταία δεκαετία (2010-2019), σύμφωνα με τη συντακτική ομάδα του έγκριτου αμερικανικού ιστότοπου για τα βιβλία και τον πολιτισμό Literary Hub. 

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

27 Σεπτεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Βιβλία του φθινοπώρου ή τι θα διαβάσουμε τις μέρες που έρχονται

Επιλογή από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, δοκιμίων και βιογραφιών. Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

17 Ιουλίου 2020 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

50 καλά βιβλία για το καλοκαίρι και για πάντα

Πενήντα καλά βιβλία από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή τα οποία ξεχωρίσαμε ανάμεσα σε πολλά ακόμη καλά βιβλία. Ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία, ποίηση, δοκίμια ιστ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ