Για το βιβλίο του Κωνσταντίνου Βλαχογιάννη «Επικράτειες», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Περικείμενο.
Γράφει ο Γιάννης Νικολούδης
Οι Επικράτειες του Κωνσταντίνου Βλαχογιάννη αποτελούν ένα από τα πιο αξιοπρόσεκτα και φιλόδοξα κείμενα της πρόσφατης εγχώριας λογοτεχνικής παραγωγής. Οι λόγοι είναι πολλοί και έχουν να κάνουν τόσο με την πληθωρικότητα των ζητημάτων που θίγονται όσο και με την μορφή και την τεχνοτροπία της αφήγησης.
Το έργο αναδεικνύει τη διαδικασία της δημιουργίας και τη μοναχική φύση του δημιουργού. Κι ενώ το σύμπαν που στήνει ο συγγραφέας είναι κλειστό (ένας κόσμος από εσωστρεφείς ανθρώπους της γραφής που βρίσκονται σε υπαρξιακό και όχι μόνο αδιέξοδο) την ίδια στιγμή ανοίγεται και αξιώνει να μιλήσει ολιστικά για τη ζωή και τις αντιφάσεις της (το δίπολο υγεία/αρρώστια παίζει μεγάλη σημασία και διατρέχει κάθε πτυχή του βιβλίου) καθώς και τις αρχές και τις ρίζες της ίδιας της λογοτεχνικής συνθήκης.
Αυτό που επιχειρεί ο Βλαχογιάννης είναι να συνδυάσει δοκιμιακό και φιλοσοφικό λόγο με λογοτεχνική πρόζα (με την αφήγηση μιας ιστορίας με άλλα λόγια ή ένα πλέγμα ιστοριών ακριβέστερα). Και είναι εντυπωσιακό, καθώς ένα κείμενο που για κάποιον μπορεί να είναι μέχρι και δύσβατο (Για παράδειγμα η διακειμενικότητα, ένα από τα βασικότερα εργαλεία του Βλαχογιάννη, μπορεί σε σημεία να είναι απαιτητική για να έναν μη συστηματικό αναγνώστη) καταφέρνει να κρατήσει το ενδιαφέρον και τη σαγήνη της αφήγησης μέσω μιας καλά επεξεργασμένης πρόζας.
Οι Επικράτειες μπορούν να διαβαστούν σαν σπονδυλωτό μυθιστόρημα ή συλλογή από νουβέλες και διηγήματα και στηρίζουν την ανάγνωση πάνω σε μια σειρά από λογοτεχνικές παραδοχές: βιβλίο που διαβάζεται ενώ γράφεται, στοχασμός πάνω στη φύση της δημιουργίας και του δημιουργού, της σχέσης αφηγητή και συγγραφέα, των συνδέσεων κατασκευής και ζώσας πραγματικότητας. H αναζήτηση ταυτότητας είναι μια κεντρική θεματική που επηρεάζει βαθιά τους χαρακτήρες και τις σχέσεις τους. Τα πρόσωπα του βιβλίου βρίσκονται σε μια διαρκή διαδικασία αυτοανακάλυψης, προσπαθώντας να κατανοήσουν ποιοι είναι και πώς συνδέονται με τον κόσμο γύρω τους.
Οι ήρωες των τεσσάρων ιστοριών των Επικρατειών συνομιλούν μεταξύ τους μέσω πολλαπλών νημάτων που άλλοτε δρουν υπόγεια και κάποτε κοντά στην επιφάνεια της αφήγησης συγκροτώντας μια στιβαρή αρχιτεκτονική...
Οι ήρωες των τεσσάρων ιστοριών των Επικρατειών συνομιλούν μεταξύ τους μέσω πολλαπλών νημάτων που άλλοτε δρουν υπόγεια και κάποτε κοντά στην επιφάνεια της αφήγησης συγκροτώντας μια στιβαρή αρχιτεκτονική εκεί ακριβώς που νομίζεις ότι η όλη κατασκευή πάει να πέσει από το βάρος της ίδιας της της φιλοδοξίας: διανοούμενοι που νοσούν σωματικά και ψυχικά ή ζουν την αγωνία και το πένθος της φθοράς και του θανάτου, πολίτες που τρεκλίζουν σε κοινωνίες κρίσης και διάλυσης, συγγραφείς ή εν δυνάμει συγγραφείς που γράφουν ενώ αποτελούν ταυτόχρονα ήρωες της πρόζας κάποιου άλλου, άνθρωποι που στοχάζονται τη φύση της δημιουργίας και τη σχέση της με την αρρώστια και προσπαθούν σχεδόν νευρωτικά και απελπισμένα να ανιχνεύσουν τη μυστηριώδη υφή της ίδιας τους της συνείδησης.
Η τόλμη και το ρίσκο του εγχειρήματος είναι προφανή. Αυτό που πετυχαίνει εδώ ο Βλαχογιάννης αποζημιώνει και με το παραπάνω και κάνει τον εν λόγω αναγνώστη να προσμένει για τη συνέχεια.
* Ο Γιάννης Νικολούδης είναι συγγραφέας. Το τελευταίο του βιβλίο «Άδειος τόπος» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη.
Δυο λόγια για τον συγγραφέα
Ο Κωνσταντίνος Βλαχογιάννης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1975. Σπούδασε Γερμανική Γλώσσα και Φιλολογία στη Φιλοσοφική Σχολή του ΕΚΠΑ. Το 2012 ίδρυσε το Πρότυπο Κέντρο Γερμανικής Γλώσσας Ich liebe Deutsch. Υπό την αιγίδα του δημιουργήθηκαν εννέα χρόνια αργότερα οι εκδόσεις Περικείμενο Βιβλία. Έχει εκδώσει τη μελέτη Το Μαμούθ και ο Αναβάτης (Περικείμενο Βιβλία, 2024). Άλλα του πεζογραφικά έργα είναι τα Είδωλα (εκδ. Περικείμενο), Ξεπλένοντας (εκδ. Τυφλόμυγα) και Άυπνος (εκδ. Τυφλόμυγα).
