parenthesi kannelopoulos

Για το μυθιστόρημα της Αντιγόνης Ζόγκα «Παλμίτα» (εκδ. Ψυχογιός). Κεντρική εικόνα: από την ταινία του Τάκη Κανελλόπουλου «Παρένθεση». 

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

«Μερικές φορές πρέπει να καείς για να ξαναγεννηθείς.» Όπως ο φοίνικας. Αρκεί να το θες πραγματικά και να μην σταματάς να προσπαθείς. Όσα εμπόδια κι αν συναντήσεις. Όποιο τίμημα κι αν χρειαστεί να πληρώσεις.

Η Νίλντα, μια νέα κι όμορφη γυναίκα, ζει στο Μπουένος Άιρες, έχει ένα ωραίο σπίτι και ένα καλό εισόδημα από τη δουλειά της.

Το 1974 συναντά τον Δημήτρη. Εκείνος είναι ναυτικός και μένει για λίγο καιρό στην πόλη της, μέχρι να γίνουν κάποιες επισκευές στο πλοίο του. Ερωτεύονται κι αποφασίζουν να παντρευτούν, παρά το γεγονός ότι γνωρίζονται ελάχιστα, ότι δεν μιλούν την ίδια γλώσσα και ότι ζουν σε άλλη ήπειρο. Βιώνουν έναν μεγάλο έρωτα και είναι ευτυχισμένοι.

Όταν τα πράγματα στην Αργεντινή δυσκολεύουν πολύ, η Νίλντα έρχεται να τον βρει στην Ελλάδα μαζί με την κόρη τους. Όμως και στην Ελλάδα, τα πράγματα δεν είναι ρόδινα. Δεν έχουν αρκετά χρήματα για να ζήσουν, ο Δημήτρης κάνει μακρινά ταξίδια, και με τη μακρόχρονη απουσία του, παγώνει η αρχική φλόγα μεταξύ τους. Εκείνος αλλάζει και εκδηλώνει συμπεριφορές που η Νίλντα ούτε είχε ξαναδεί, ούτε και φανταζόταν ότι θα γνώριζε από την πλευρά του. Της μιλάει άσχημα, τη δέρνει, κοιτάζει άλλες γυναίκες. Εκείνη τον αγαπάει και κάνει υπομονή. Μέχρι που ο Δημήτρης χάνει όλα του τα χρήματα στα χαρτιά.

Πολλά χρόνια μετά, η Ειρήνη, που ζει στην Αθήνα, γνωρίζει τον Πέτρο. Για λίγο καιρό έχουν την τέλεια σχέση. Εκείνος είναι υπέροχος κι εκείνη είναι ενθουσιασμένη μαζί του. Ερωτικά ταιριάζουν πολύ, βγαίνουν, διασκεδάζουν, μιλάνε ατελείωτα και αναλύουν τα πάντα. Όμως εκείνος αρχίζει σταδιακά να απομακρύνεται, συχνά την υποτιμά και την απορρίπτει. Παρ’ όλα αυτά, δεν την αφήνει να φύγει και κάθε φορά που επανασυνδέονται, εκείνη είναι ευτυχισμένη.

psichogios zogka palmita

Η ρίζα του κακού

Τι είναι αυτό που την κρατά δεμένη με έναν άνθρωπο που δεν τη σέβεται; Τι είναι αυτό που την κάνει να παραβλέπει την κακοποιητική συμπεριφορά του και να υποχωρεί; Γιατί δέχεται να τη μειώνει, να την ειρωνεύεται και να της φέρεται σαν σκουπίδι;

Πώς καταφέρνει κάθε φορά να την τουμπάρει, αν και η πρόθεσή της είναι να απομακρυνθεί από κείνον; Είναι τόσο δυνατός ο έρωτάς της που παραβλέπει τα πάντα, ή υπάρχει κάτι άλλο που κρύβεται πίσω από αυτή της τη συμπεριφορά; Γιατί εκείνος μπορεί να ελέγχει και να ανατρέπει τις αποφάσεις της; Ποιοι μηχανισμοί την κρατούν καθηλωμένη σε μια σχέση που η λογική της λέει ότι δεν πληροί τις προδιαγραφές για κείνη και ξέρει ότι δεν της κάνει καλό;

Το βιβλίο έχει κάπως παράξενη δομή, και μπερδεύει λίγο τον αναγνώστη. Όμως μόνο στην αρχή. Μέχρι να γίνει αντιληπτό ότι παρατηρούμε παράλληλα την εξέλιξη της ζωής των δύο γυναικών, η οποία συντελείται στο ίδιο μοτίβο.

Και οι δύο ιστορίες τοποθετούνται σε ένα δυσμενές πολιτικοκοινωνικό πλαίσιο. Η πρώτη, λίγο πριν από το πραξικόπημα στην Αργεντινή και κατά τη διάρκεια της χούντας στην Ελλάδα, και η δεύτερη λίγο πριν και κατά τη διάρκεια της πανδημίας.

Οι συνθήκες αυτές επηρεάζουν εμφανώς τη ζωή και τη συμπεριφορά των ηρώων, οι οποίοι νιώθουν έναν εξωτερικό κίνδυνο και αναζητούν τη συντροφικότητα, αναζητούν έναν άνθρωπο που να τους στηρίζει και να τους προσφέρει ασφάλεια. Όμως δεν είναι μόνο οι εξωτερικές συνθήκες που καθορίζουν τη συμπεριφορά τους.

antigoni zogka

H Αντιγόνη Ζόγκα γεννήθηκε το 1976 στη Λατινική Αμερική και μεγάλωσε στην Ευρώπη. Σπούδασε θεατρολογία και οπτικοακουστικά μέσα. Ανάμεσα σ' άλλα έχει εργαστεί ως αναγνώστρια, μεταφράστρια, γκαρσόνα, παιδί για όλες τις δουλειές, έχει συνεργαστεί σε θεατρικές παραστάσεις και κινηματογραφικές ταινίες, κι έχει κάνει παραγωγή σε ντοκιμαντέρ δικής της έμπνευση. Το πρώτο της βιβλίο, το μυθιστόρημα "Ελένα Μοράδο/El enamorado", κυκλοφόρησε το 2005 από τις εκδόσεις Κέδρος. Το σενάριό της "Έσσεται ήμαρ" κέρδισε το βραβείο "Οδυσσέας" και συμμετείχε στο Scripsation της Berlinale.

Το βιβλίο έχει κάπως παράξενη δομή, και μπερδεύει λίγο τον αναγνώστη. Όμως μόνο στην αρχή. Μέχρι να γίνει αντιληπτό ότι παρατηρούμε παράλληλα την εξέλιξη της ζωής των δύο γυναικών, η οποία συντελείται στο ίδιο μοτίβο. Ένας δυνατός έρωτας, το ολοκληρωτικό δόσιμο από τη μεριά των γυναικών, η κακοποιητική συμπεριφορά των αντρών, η δυσκολία των γυναικών να απομακρυνθούν.

Λόγος ζωντανός και άμεσος, με μια δύναμη που πηγάζει τόσο από τον εξομολογητικό τόνο της πρωτοπρόσωπης αφήγησης, όσο και από την έντονη προφορικότητα του κειμένου.

Ο αφηγητής που περιγράφει τη ζωή της Νίλντα, δίνει τη σκυτάλη στην Ειρήνη, η οποία αφηγείται η ίδια την ιστορία της, ειλικρινής και αυτοσαρκαζόμενη. Κι αυτή η εναλλαγή στην αφήγηση επαναλαμβάνεται ξανά και ξανά.

Λόγος ζωντανός και άμεσος, με μια δύναμη που πηγάζει τόσο από τον εξομολογητικό τόνο της πρωτοπρόσωπης αφήγησης, όσο και από την έντονη προφορικότητα του κειμένου, ο ρυθμός του οποίου σε παίρνει μαζί του και σε ταξιδεύει στις σκέψεις και στο συναίσθημα των πρωταγωνιστών, αγγίζοντας θέματα πολύ οικεία.

Δίψα για ζωή

Παλμίτα (εκδ. Ψυχογιός) είναι η καρδιά του φοίνικα, η οποία διατηρείται ζωντανή για πάρα πολλά χρόνια, ακόμα κι αν το δέντρο έχει ξεραθεί και φαίνεται νεκρό. Η καρδιά του μπορεί να το ξαναζωντανέψει, αν βρεθούν οι κατάλληλες συνθήκες.

Οι δύο γυναίκες δεν μετανιώνουν για τις επιλογές τους. Αφέθηκαν στον έρωτα, παρέδωσαν την ύπαρξή τους στα χέρια του συντρόφου τους, παραχωρώντας του απέραντη εξουσία πάνω τους. Δέθηκαν με δυνατά συναισθήματα και βίωσαν την εμπειρία ενός συγκλονιστικού έρωτα, που τις έκαψε στη δυνατή του φλόγα. Εκείνες όμως έχουν τον τρόπο να ξαναγεννηθούν.

Ένα πολύ ενδιαφέρον μυθιστόρημα, που παραθέτει μπροστά στα μάτια μας το πώς εξελίσσονται κάποιες ερωτικές σχέσεις, με τα πάνω τους και τα κάτω τους, με τις εντάσεις και τις μεταπτώσεις τους, με την απομυθοποίηση και τον πόνο που επακολουθεί, και πώς οι γυναίκες παγιδεύονται σε αυτές, και δεν μπορούν να ξεφύγουν.

Γυναίκες που διψάνε για ζωή, που ερωτεύονται με πάθος, που δίνουν απλόχερα την αγάπη και την αφοσίωσή τους, που υπομένουν άσχημες συμπεριφορές. Γυναίκες που παλεύουν να νικήσουν τους τραυματικούς δεσμούς του παρελθόντος, και να ζουν τον έρωτα έτσι όπως ακριβώς είναι: ένα μοναδικά υπέροχο, δυνατό συναίσθημα, που κάποτε τελειώνει. Και τότε, πρέπει να πάνε παρακάτω.

Η ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΜΟΥΚΟΥΛΗ είναι εκπαιδευτικός.


Απόσπασμα από το βιβλίο

«Ο νάρκισσος δύσκολα αφήνει τη λεία του, δηλαδή την αγάπη, την αφοσίωση, την προσοχή σου. Τη χρειάζεται, του είναι απαραίτητη, τρέφεται από αυτήν. Στην πραγματικότητα, σε χρειάζεται περισσότερο απ’ όσο τον χρειάζεσαι εσύ. Χωρίς εσένα, ή τέλος πάντων μια πηγή θαυμασμού, ο νάρκισσος ασφυκτιά, πεθαίνει. Είσαι το οξυγόνο του.
Στην αρχή σε βάζει σε ένα βάθρο, σε κάνει να νιώθεις υπέροχα, σου δίνει αμέσως τα πάντα, κι όταν σε βαρεθεί ή δεν είσαι πια αρκετή, σ’ τα παίρνει πίσω. Κι εσύ, που δεν μπορείς να αποκωδικοποιήσεις τη συμπεριφορά, θέλεις να ξαναζήσεις την πρότερη κατάσταση, και παλεύεις να τη διατηρήσεις.»

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Απολαύσεις της Καπούης» του Σπύρου Κακατσάκη (κριτική) – Δυνατό μυθιστόρημα ή καλογραμμένο ευπώλητο;

«Απολαύσεις της Καπούης» του Σπύρου Κακατσάκη (κριτική) – Δυνατό μυθιστόρημα ή καλογραμμένο ευπώλητο;

Για το μυθιστόρημα του Σπύρου Κακατσάκη «Απολαύσεις της Καπούης» (εκδ. Καλειδοσκόπιο).

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Αν η πλοκή του μυθιστορήματος χαρακτηρίζεται από στιβαρότητα και λελογισμένη πολυπλοκότητα, αν η γλώσσα του ρέει ομαλά και συστήνει ...

«Κλουαζονέ» της Λίνας Βαλετοπούλου (κριτική) – Επιστροφή στα χρόνια της αθωότητας και γυναικεία χειραφέτηση

«Κλουαζονέ» της Λίνας Βαλετοπούλου (κριτική) – Επιστροφή στα χρόνια της αθωότητας και γυναικεία χειραφέτηση

Για το βιβλίο της Λίνα Βαλετοπούλου «Κλουαζονέ» (εκδ.Βακχικόν). Κεντρική εικόνα: από την ταινία του Παντελή Βούλγαρη «Το τελευταίο σημείωμα». 

Γράφει η Κατερίνα Ι. Παπαδημητρίου

Η Λίνα Βαλετοπούλου, μετά την τελευ...

«Κακό ανήλιο», του Κωνσταντίνου Δομηνίκ (κριτική) – Δώδεκα ιστορίες υπερφυσικού και λαογραφικού τρόμου

«Κακό ανήλιο», του Κωνσταντίνου Δομηνίκ (κριτική) – Δώδεκα ιστορίες υπερφυσικού και λαογραφικού τρόμου

Για τη συλλογή διηγημάτων του Κωνσταντίνου Δομηνίκ «Κακό ανήλιο» (εκδ. Ίκαρος). Κεντρική εικόνα από τη Μόρνα, το εγκαταλελειμμένο από το 1967 χωριό στους πρόποδες του Ολύμπου.

Γράφει ο Κώστας Δρουγαλάς

Το ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Λογοτεχνικό Βραβείο Δουβλίνου 2024: Νικητής ο Μίρτσεα Καρταρέσκου

Λογοτεχνικό Βραβείο Δουβλίνου 2024: Νικητής ο Μίρτσεα Καρταρέσκου

Ο Ρουμάνος συγγραφέας Μίρτσεα Καρταρέσκου [Μircea Cartarescu] έλαβε το βραβείο για το μυθιστόρημά του «Solenoid» που είναι εν μέρει αυτοβιογραφικό και μάς μεταφέρει στην κομμουνιστική Ρουμανία των τελών του ‘70. Στα ελληνικά τον έχουμε γνωρίσει με το μυθιστόρημα «Νοσταλγία» (μτφρ. Βίκτορ Ιβάνοβιτς, εκδ. Καστανιώτη)....

ΔΕΒΘ 2024: Γυναίκες, φύλο και φεμινισμοί – Τι είδαμε, τι καταλάβαμε

ΔΕΒΘ 2024: Γυναίκες, φύλο και φεμινισμοί – Τι είδαμε, τι καταλάβαμε

Ένα από τα αφιερώματα της φετινής ΔΕΒΘ ήταν αυτό στις «Γυναίκες», μια ευρεία θεματική που ξεδιπλώθηκε μέσα από συζητήσεις για συγγραφείς, εκδότριες και μεταφράστριες, για τη γυναίκα σαν λογοτεχνικό ήρωα, αλλά και τη γυναικεία γραφή. Οι εκδηλώσεις ήταν διάχυτες στο πρόγραμμα, αρκετές συνέπιπταν η μία με την άλλη, αλλ...

Μιχάλης Αλμπάτης: «Δεν θα έγραφα ποτέ ένα δεύτερο ‘’Και οι νεκροί ας θάψουν τους νεκρούς τους’’»

Μιχάλης Αλμπάτης: «Δεν θα έγραφα ποτέ ένα δεύτερο ‘’Και οι νεκροί ας θάψουν τους νεκρούς τους’’»

Από την απόλυτη επιτυχία στη συνειδητοποίηση. Ο Μιχάλης Αλμπάτης μάς μίλησε για το νέο του βιβλίο «Η κατάλυση του χρόνου» (εκδ. Νήσος), αλλά και πώς βίωσε το απίστευτο «γκελ» που έκανε το προηγούμενο μυθιστόρημά του.

Συνέντευξη στον Διονύση Μαρίνο

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της βραβευμένης με Νόμπελ λογοτεχνίας Ανί Ερνό [Annie Ernaux] «Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), μια συνομιλία, μέσω μέιλ, της Ερνό με τον Φρεντερίκ Ιβ Ζανέ [Frederic-Yves Jeannet]. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμ...

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ [Graeme Macrae Burnet] «Μελέτη περίπτωσης» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου), το οποίο κυκλοφορεί στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στην αρχή, καθώς ...

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Μουράτ Εσέρ [Murat Eser] «Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής», η οποία κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εφημερίδα...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Για τα βιβλία των Κνουτ Χάμσουν [Knout Hamsun] «Η πείνα» (μτφρ. Βασίλη Δασκαλάκη), Νικολάι Γκόγκολ [Νikolai Gogol] «Το παλτό» (μτφρ. Κώστας Μιλτιάδης), Μαξίμ Γκόρκι [Maxim Gorky] «Τα ρημάδια της ζωής» (μτφρ. Κοραλία Μακρή) και Λέον Τολστόι [Leon Tolstoy] «Η σονάτα του Κρόιτσερ» (μτφρ. Κοραλία Μακρή). 

...
Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Εαρινά αναγνώσματα από όλο τον κόσμο. Νομπελίστες, αναγνωρισμένοι συγγραφείς, αλλά και νέα ταλέντα ξεχωρίζουν και τραβούν την προσοχή. Στην κεντρική εικόνα, οι Αμπντουλραζάκ Γκούρνα, Κάρα Χόφμαν, Ντέιβιντ Μίτσελ.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος 

Από την...

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Η επιστήμη προχωράει με ραγδαίoυς ρυθμούς. Η 4η βιομηχανική επανάσταση θα στηριχθεί στην κβαντική υπεροχή και την Τεχνητή Νοημοσύνη. Για να ξέρουμε πώς θα είναι το μέλλον μας επιλέγουμε τρία βιβλία που εξηγούν λεπτομέρως όλα όσα θα συμβούν. Kεντρική εικόνα: @ Wikipedia.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ