parenthesi kannelopoulos

Για το μυθιστόρημα της Αντιγόνης Ζόγκα «Παλμίτα» (εκδ. Ψυχογιός). Κεντρική εικόνα: από την ταινία του Τάκη Κανελλόπουλου «Παρένθεση». 

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

«Μερικές φορές πρέπει να καείς για να ξαναγεννηθείς.» Όπως ο φοίνικας. Αρκεί να το θες πραγματικά και να μην σταματάς να προσπαθείς. Όσα εμπόδια κι αν συναντήσεις. Όποιο τίμημα κι αν χρειαστεί να πληρώσεις.

Η Νίλντα, μια νέα κι όμορφη γυναίκα, ζει στο Μπουένος Άιρες, έχει ένα ωραίο σπίτι και ένα καλό εισόδημα από τη δουλειά της.

Το 1974 συναντά τον Δημήτρη. Εκείνος είναι ναυτικός και μένει για λίγο καιρό στην πόλη της, μέχρι να γίνουν κάποιες επισκευές στο πλοίο του. Ερωτεύονται κι αποφασίζουν να παντρευτούν, παρά το γεγονός ότι γνωρίζονται ελάχιστα, ότι δεν μιλούν την ίδια γλώσσα και ότι ζουν σε άλλη ήπειρο. Βιώνουν έναν μεγάλο έρωτα και είναι ευτυχισμένοι.

Όταν τα πράγματα στην Αργεντινή δυσκολεύουν πολύ, η Νίλντα έρχεται να τον βρει στην Ελλάδα μαζί με την κόρη τους. Όμως και στην Ελλάδα, τα πράγματα δεν είναι ρόδινα. Δεν έχουν αρκετά χρήματα για να ζήσουν, ο Δημήτρης κάνει μακρινά ταξίδια, και με τη μακρόχρονη απουσία του, παγώνει η αρχική φλόγα μεταξύ τους. Εκείνος αλλάζει και εκδηλώνει συμπεριφορές που η Νίλντα ούτε είχε ξαναδεί, ούτε και φανταζόταν ότι θα γνώριζε από την πλευρά του. Της μιλάει άσχημα, τη δέρνει, κοιτάζει άλλες γυναίκες. Εκείνη τον αγαπάει και κάνει υπομονή. Μέχρι που ο Δημήτρης χάνει όλα του τα χρήματα στα χαρτιά.

Πολλά χρόνια μετά, η Ειρήνη, που ζει στην Αθήνα, γνωρίζει τον Πέτρο. Για λίγο καιρό έχουν την τέλεια σχέση. Εκείνος είναι υπέροχος κι εκείνη είναι ενθουσιασμένη μαζί του. Ερωτικά ταιριάζουν πολύ, βγαίνουν, διασκεδάζουν, μιλάνε ατελείωτα και αναλύουν τα πάντα. Όμως εκείνος αρχίζει σταδιακά να απομακρύνεται, συχνά την υποτιμά και την απορρίπτει. Παρ’ όλα αυτά, δεν την αφήνει να φύγει και κάθε φορά που επανασυνδέονται, εκείνη είναι ευτυχισμένη.

psichogios zogka palmita

Η ρίζα του κακού

Τι είναι αυτό που την κρατά δεμένη με έναν άνθρωπο που δεν τη σέβεται; Τι είναι αυτό που την κάνει να παραβλέπει την κακοποιητική συμπεριφορά του και να υποχωρεί; Γιατί δέχεται να τη μειώνει, να την ειρωνεύεται και να της φέρεται σαν σκουπίδι;

Πώς καταφέρνει κάθε φορά να την τουμπάρει, αν και η πρόθεσή της είναι να απομακρυνθεί από κείνον; Είναι τόσο δυνατός ο έρωτάς της που παραβλέπει τα πάντα, ή υπάρχει κάτι άλλο που κρύβεται πίσω από αυτή της τη συμπεριφορά; Γιατί εκείνος μπορεί να ελέγχει και να ανατρέπει τις αποφάσεις της; Ποιοι μηχανισμοί την κρατούν καθηλωμένη σε μια σχέση που η λογική της λέει ότι δεν πληροί τις προδιαγραφές για κείνη και ξέρει ότι δεν της κάνει καλό;

Το βιβλίο έχει κάπως παράξενη δομή, και μπερδεύει λίγο τον αναγνώστη. Όμως μόνο στην αρχή. Μέχρι να γίνει αντιληπτό ότι παρατηρούμε παράλληλα την εξέλιξη της ζωής των δύο γυναικών, η οποία συντελείται στο ίδιο μοτίβο.

Και οι δύο ιστορίες τοποθετούνται σε ένα δυσμενές πολιτικοκοινωνικό πλαίσιο. Η πρώτη, λίγο πριν από το πραξικόπημα στην Αργεντινή και κατά τη διάρκεια της χούντας στην Ελλάδα, και η δεύτερη λίγο πριν και κατά τη διάρκεια της πανδημίας.

Οι συνθήκες αυτές επηρεάζουν εμφανώς τη ζωή και τη συμπεριφορά των ηρώων, οι οποίοι νιώθουν έναν εξωτερικό κίνδυνο και αναζητούν τη συντροφικότητα, αναζητούν έναν άνθρωπο που να τους στηρίζει και να τους προσφέρει ασφάλεια. Όμως δεν είναι μόνο οι εξωτερικές συνθήκες που καθορίζουν τη συμπεριφορά τους.

antigoni zogka

H Αντιγόνη Ζόγκα γεννήθηκε το 1976 στη Λατινική Αμερική και μεγάλωσε στην Ευρώπη. Σπούδασε θεατρολογία και οπτικοακουστικά μέσα. Ανάμεσα σ' άλλα έχει εργαστεί ως αναγνώστρια, μεταφράστρια, γκαρσόνα, παιδί για όλες τις δουλειές, έχει συνεργαστεί σε θεατρικές παραστάσεις και κινηματογραφικές ταινίες, κι έχει κάνει παραγωγή σε ντοκιμαντέρ δικής της έμπνευση. Το πρώτο της βιβλίο, το μυθιστόρημα "Ελένα Μοράδο/El enamorado", κυκλοφόρησε το 2005 από τις εκδόσεις Κέδρος. Το σενάριό της "Έσσεται ήμαρ" κέρδισε το βραβείο "Οδυσσέας" και συμμετείχε στο Scripsation της Berlinale.

Το βιβλίο έχει κάπως παράξενη δομή, και μπερδεύει λίγο τον αναγνώστη. Όμως μόνο στην αρχή. Μέχρι να γίνει αντιληπτό ότι παρατηρούμε παράλληλα την εξέλιξη της ζωής των δύο γυναικών, η οποία συντελείται στο ίδιο μοτίβο. Ένας δυνατός έρωτας, το ολοκληρωτικό δόσιμο από τη μεριά των γυναικών, η κακοποιητική συμπεριφορά των αντρών, η δυσκολία των γυναικών να απομακρυνθούν.

Λόγος ζωντανός και άμεσος, με μια δύναμη που πηγάζει τόσο από τον εξομολογητικό τόνο της πρωτοπρόσωπης αφήγησης, όσο και από την έντονη προφορικότητα του κειμένου.

Ο αφηγητής που περιγράφει τη ζωή της Νίλντα, δίνει τη σκυτάλη στην Ειρήνη, η οποία αφηγείται η ίδια την ιστορία της, ειλικρινής και αυτοσαρκαζόμενη. Κι αυτή η εναλλαγή στην αφήγηση επαναλαμβάνεται ξανά και ξανά.

Λόγος ζωντανός και άμεσος, με μια δύναμη που πηγάζει τόσο από τον εξομολογητικό τόνο της πρωτοπρόσωπης αφήγησης, όσο και από την έντονη προφορικότητα του κειμένου, ο ρυθμός του οποίου σε παίρνει μαζί του και σε ταξιδεύει στις σκέψεις και στο συναίσθημα των πρωταγωνιστών, αγγίζοντας θέματα πολύ οικεία.

Δίψα για ζωή

Παλμίτα (εκδ. Ψυχογιός) είναι η καρδιά του φοίνικα, η οποία διατηρείται ζωντανή για πάρα πολλά χρόνια, ακόμα κι αν το δέντρο έχει ξεραθεί και φαίνεται νεκρό. Η καρδιά του μπορεί να το ξαναζωντανέψει, αν βρεθούν οι κατάλληλες συνθήκες.

Οι δύο γυναίκες δεν μετανιώνουν για τις επιλογές τους. Αφέθηκαν στον έρωτα, παρέδωσαν την ύπαρξή τους στα χέρια του συντρόφου τους, παραχωρώντας του απέραντη εξουσία πάνω τους. Δέθηκαν με δυνατά συναισθήματα και βίωσαν την εμπειρία ενός συγκλονιστικού έρωτα, που τις έκαψε στη δυνατή του φλόγα. Εκείνες όμως έχουν τον τρόπο να ξαναγεννηθούν.

Ένα πολύ ενδιαφέρον μυθιστόρημα, που παραθέτει μπροστά στα μάτια μας το πώς εξελίσσονται κάποιες ερωτικές σχέσεις, με τα πάνω τους και τα κάτω τους, με τις εντάσεις και τις μεταπτώσεις τους, με την απομυθοποίηση και τον πόνο που επακολουθεί, και πώς οι γυναίκες παγιδεύονται σε αυτές, και δεν μπορούν να ξεφύγουν.

Γυναίκες που διψάνε για ζωή, που ερωτεύονται με πάθος, που δίνουν απλόχερα την αγάπη και την αφοσίωσή τους, που υπομένουν άσχημες συμπεριφορές. Γυναίκες που παλεύουν να νικήσουν τους τραυματικούς δεσμούς του παρελθόντος, και να ζουν τον έρωτα έτσι όπως ακριβώς είναι: ένα μοναδικά υπέροχο, δυνατό συναίσθημα, που κάποτε τελειώνει. Και τότε, πρέπει να πάνε παρακάτω.

*Η ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΜΟΥΚΟΥΛΗ είναι εκπαιδευτικός.


Απόσπασμα από το βιβλίο

«Ο νάρκισσος δύσκολα αφήνει τη λεία του, δηλαδή την αγάπη, την αφοσίωση, την προσοχή σου. Τη χρειάζεται, του είναι απαραίτητη, τρέφεται από αυτήν. Στην πραγματικότητα, σε χρειάζεται περισσότερο απ’ όσο τον χρειάζεσαι εσύ. Χωρίς εσένα, ή τέλος πάντων μια πηγή θαυμασμού, ο νάρκισσος ασφυκτιά, πεθαίνει. Είσαι το οξυγόνο του.
Στην αρχή σε βάζει σε ένα βάθρο, σε κάνει να νιώθεις υπέροχα, σου δίνει αμέσως τα πάντα, κι όταν σε βαρεθεί ή δεν είσαι πια αρκετή, σ’ τα παίρνει πίσω. Κι εσύ, που δεν μπορείς να αποκωδικοποιήσεις τη συμπεριφορά, θέλεις να ξαναζήσεις την πρότερη κατάσταση, και παλεύεις να τη διατηρήσεις.»

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Η γραφή των κυμάτων» του Γιώργου Παπαδάκη (κριτική) – Έρωτας και πολιτική, παιδί και μνήμες

«Η γραφή των κυμάτων» του Γιώργου Παπαδάκη (κριτική) – Έρωτας και πολιτική, παιδί και μνήμες

Για το μυθιστόρημα του Γιώργου Παπαδάκη «Η γραφή των κυμάτων» (εκδ. Εστία). Κεντρική εικόνα: Ziad Antar, Wa © Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης.

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Ο Βασίλης Αλεξάκης έλεγε ότι για να φτιάξεις μια στιβαρή μυθιστορηματική δομ...

«Ο συμβολισμός της λεοπάρδαλης» της Λένας Κιτσοπούλου (νουβέλα) – Πότε η μεταμόρφωση φέρνει την απελευθέρωση;

«Ο συμβολισμός της λεοπάρδαλης» της Λένας Κιτσοπούλου (νουβέλα) – Πότε η μεταμόρφωση φέρνει την απελευθέρωση;

Για τη νουβέλα της Λένας Κιτσοπούλου «Ο συμβολισμός της λεοπάρδαλης» (εκδ. Μεταίχμιο). Εικόνα: Από την ταινία «Rūrangi» (2020) του Max Currie.

Γράφει ο Βαγγέλης Μανουβέλος

...
«Παρατηρητής» της Αντιγόνης Ντόκα (νουβέλα) – Το παιχνίδι των πολλαπλών εκδοχών, το παιχνίδι του βλέμματος

«Παρατηρητής» της Αντιγόνης Ντόκα (νουβέλα) – Το παιχνίδι των πολλαπλών εκδοχών, το παιχνίδι του βλέμματος

Για τη νουβέλα της Αντιγόνης Ντόκα «Παρατηρητής» (εκδ. Τόπος). Εικόνα: Το έργο «Κύκλος διαγραφής» των Φρανκ Ζιλέτ και Ίρα Σνάιντερ. © MoMA

Γράφει η Διώνη Δημητριάδου

Η παρατήρηση, ως μια συνιστώσα από τις πολλές που οδηγούν...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Οι Δωσίλογοι» του Μενέλαου Χαραλαμπίδη από την ομάδα elephas tiliensis – Ωμός ρεαλισμός για να κλείσει το κενό της ιστορικής μνήμης

«Οι Δωσίλογοι» του Μενέλαου Χαραλαμπίδη από την ομάδα elephas tiliensis – Ωμός ρεαλισμός για να κλείσει το κενό της ιστορικής μνήμης

Για την παράσταση «Οι Δωσίλογοι» της θεατρικής ομάδας elephas tiliensis βασισμένης στο ομώνυμο βιβλίο του Μενέλαου Χαραλαμπίδη, που ανεβαίνει στο Θέατρο του Νέου Κόσμου.

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Είδα, στο Θέατρο «Χώρα», τη δραματοποίηση των e...

Νίκος Καχτίτσης: Εκδήλωση στην Πάτρα για τα εκατό χρόνια από τη γέννησή του

Νίκος Καχτίτσης: Εκδήλωση στην Πάτρα για τα εκατό χρόνια από τη γέννησή του

Το τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών και οι εκδόσεις Κίχλη διοργανώνουν εκδήλωση για τα εκατό χρόνια από τη γέννηση του Νίκου Καχτίτση στην Πάτρα.

Επιμέλεια: Book Press

Την Τετάρτη 11 Νοεμβρίου 2026, στις 20:00, το ...

«Το πέμπτο παιδί» της Ντόρις Λέσινγκ (μυθιστόρημα) – Ο ξένος, μέσα στο σπίτι του

«Το πέμπτο παιδί» της Ντόρις Λέσινγκ (μυθιστόρημα) – Ο ξένος, μέσα στο σπίτι του

Για το μυθιστόρημα της Ντόρις Λέσινγκ (Doris Lessing) «Το πέμπτο παιδί» (μτφρ. Έφη Τσιρώνη, εκδ. Διόπτρα). Εικόνα: Από την ταινία του Ρίτσαρντ Ντόνερ «Η προφητεία» (1976).

Γράφει η Φανή Χατζή

Μετά από αρκετά χρόνια που παρέ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Δεν βλέπω όνειρα συνήθως» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Δεν βλέπω όνειρα συνήθως» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Ηλία Μαγκλίνη «Δεν βλέπω όνειρα συνήθως – Γράμματα του Χάρρυ στη Ρετζίνα», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 10 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Παιδικές σκηνές ...

«Από τον πόλεμο βγαίνεις ζωντανός μόνο από τύχη» της Κωνσταντίνας Κατρακάζου (προδημοσίευση)

«Από τον πόλεμο βγαίνεις ζωντανός μόνο από τύχη» της Κωνσταντίνας Κατρακάζου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Κωνσταντίνας Κατρακάζου «Από τον πόλεμο βγαίνεις ζωντανός μόνο από τύχη», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 10 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Βρέθηκε τεσσεράμισι χρόνια μα...

«Πατρότητα» του Μιχάλη Σπέγγου (προδημοσίευση)

«Πατρότητα» του Μιχάλη Σπέγγου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μιχάλη Σπέγγου «Πατρότητα», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Επίμετρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Είμαι ο Αχιλλέας Χάριγκτον. Γεννήθηκα και ζω στην Κέρκυρα, αλλά έζησα ένα ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τι διαβάζουμε τώρα; Τρία καλά αστυνομικά, νέα και κλασικά μυστήρια

Τι διαβάζουμε τώρα; Τρία καλά αστυνομικά, νέα και κλασικά μυστήρια

Τρία καλά αστυνομικά μυθιστορήματα που κυκλοφόρησαν πρόσφατα: Φώτης Δούσος, Γιάννης Μαρής, Αντόνιο Μαντσίνι. Αντισυμβατικοί αστυνομικοί, αδικία και δωσιλογισμός σε λιτή αφήγηση και μεσογειακό νουάρ για το δικαίωμα στην αυτοδικία. ©istock

Επιλογή-παρουσίαση: Χ...

Τι διαβάζουμε τώρα; Βιβλία φεμινιστικής και κουίρ θεωρίας

Τι διαβάζουμε τώρα; Βιβλία φεμινιστικής και κουίρ θεωρίας

Σημαντικά βιβλία που διευρύνουν τη συζήτηση για τον φεμινισμό, τη σχέση της γλώσσας με το φύλο και τη σεξουαλικότητα αλλά και το πόσο [δεν θα έπρεπε να] μας αλλάζει το γήρας.

Επιλογή-παρουσίαση: Φανή Χατζή

...

Από τον μπαμπούλα στον Μεσημερά, από τον Δράκουλα στους βουρκόλακες: Πέντε καλά βιβλία ελληνικού λαογραφικού τρόμου

Από τον μπαμπούλα στον Μεσημερά, από τον Δράκουλα στους βουρκόλακες: Πέντε καλά βιβλία ελληνικού λαογραφικού τρόμου

Φαντάσματα, μπαμπούλες και βρικόλακες της ελληνικής επαρχίας: Πέντε καλά λογοτεχνικά βιβλία λαογραφικού τρόμου που κυκλοφόρησαν πρόσφατα. Εικόνα: Από τη συλλογή «Η χτυπημένη και άλλες ιστορίες με φαντάσματα» (εκδ. Ροές), παραλλαγή της κεντρικής εικόνας.

Επιλογή-παρουσίαση: ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΦΑΚΕΛΟΙ