baladeur

Για το μυθιστόρημα του Μιχάλη Πιτένη «Γιαλάν Ντουνιάς» (εκδ. Γράφημα). Στην κεντρική εικόνα, φωτογραφία του Δημήτρη Παπαδήμου (Κοζάνη, 1960).

Γράφει ο Γιάννης Καισαρίδης

Χιονίζει στο βιβλίο Γιαλάν Ντουνιάς τού Μιχάλη Πιτένη και ο χρόνος σταματάει. Όλα γίνονται ένα, μυστικά ακούν -με τρόπο μυστικό- άλλα μυστικά, τα χνάρια των νεκρών επιστρέφουν ως τοπογραφικοί χρησμοί για δευτερόλεπτα πάνω στο χιόνι, κι όποιος προλάβει, να διαβάσει, πρόλαβε... Χιόνι-μετάσταση. Ιερή αποστολή. Χώρο και Χρόνο μηδενίζοντας -άλλος ο χώρος και ο χιονισμένος χρόνος- «αλλιώς ο κόσμος!» φανερώνεται - άσπιλος, αμόλυντος, άχραντος, αχειροποίητος. Συγχωρητικός. Και εάν μια μπάντα με πνευστά φυσήξει μουσικές μες στα παγωμένα επιστόμια σοκάκια, νότες-νιφάδες σμίγουν με των “γιαλάν” νεφών τη μουσική, που πάγος απειροελάχιστος-έργο τέχνης την κατεβάζει σαν άμωμη ψυχή από τον ουρανό.

Τόποι αυτόχθονοι, πρωτογενείς, όλοι οι χιονισμένοι τόποι.

Όταν χιονίζει στον Γιαλάν Ντουνιά, οι λέξεις των ανθρώπων που την ά λ λ η γλώσσα ομιλούν (Τη λεν «γλωσσάρι» (sic!) και θαρρούν πως ξεμπερδεύουν... Μα το... «γλωσσάρι» είναι τιμή. Είναι Αντίσταση του χώρου-χρόνου που παρήλθε κατά τού παρόντος που μαγαρίζει, είναι η ά λ λ η γλώσσα το «γλωσσάρι», είναι η εκτροπή χρόνου και χώρου α λ λ ο ύ – ετεροτοπία, ετεροχρονία), οι βαριές-υγρές λέξεις αποκτούν εργόχειρη χροιά και τόνο, γίνονται διάτρητο μουσκίδι, ηχούν λες και βγαίνουν για καρτέρι, παγιδευμένη θήρα να απελευθερώσουν. Ίσως κ α ι γιατί «Άλλη» ηχώ και «Άλλοι» Ήχοι γινόμαστε κι εμείς όταν χιονίζει, είμαστε κάποιοι άλλοι, παιδιά – «κάποια παιδιά» μες στου Λευκού τον κρουσταλλένιο Πυρετό.

Τόποι αυτόχθονοι, πρωτογενείς, όλοι οι χιονισμένοι τόποι. Η πόλη τότε αγαπιέται – άσπιλος νεαρά μες απ' τον πάγο αναδύεται. Σαν κοριτσάκι με τα σπίρτα που επιτέλους το συμπόνεσε η παγωνιά. Κι εμείς βρισκόμαστε την ίδια στιγμή παντού, κι ας παραμένουμε μαρμαρωμένοι, υπό το παγωμένο βλέμμα μιας μάγισσας σειρήνας-Κίρκης.

grafima gialan ntouniasΌταν χιονίζει, άλλος γάμος τελείται, μυστήριο κόσμου μυστικού – ο γήινος-γήινος θα περιμένει... Το πέπλο σάβανο που καιροφυλακτώντας την πόλη σκεπάσει, σταγόνες αίματος που καραδοκούν τ' άσπιλο να ματώσουν, το σκοτεινό φως – σημάδια ενός ένοχου μυστικού που «κοντορεβυθουλεί», θα χαθεί μες στον χιονιά. Η επί γης αλήθεια (τσιμπιές-σουβλιές στο σώμα, τα μυστικά που σκέπασε το χιόνι), όποια κι αν είναι, θα περιμένει.

Γυάλινος κόσμος - είδωλα πολλαπλά, εσύ γίνεσαι ένας άλλος «Εσύ», Ντουνιάς Γιαλάν – εύθραστος και υπερευαίσθητος. Ο Μιχάλης Πιτένης πετυχαίνει τούτο: ανασταίνει έναν ολόκληρο κόσμο. Την κοινωνική και ιστορική περίοδο μιας περασμένης εποχής και τις σκιές αυτής που φτάνουν έως τις ημέρες μας. Λατρεία, αγάπη αγία για την πόλη του και τους ανθρώπους της αναδύεται μες από τη ματιά του.

Μα, πού ακούστηκε Άνθρωπος να λατρεύει την παγωνιά, το κατερχόμενο εξ ουρανού λευκό που όλα ίδια κι ίσα, νεκρά κι ακίνητα, τα φανερώνει; «Ακούστηκε» Ε-δώ, στον Κοζάνης κόσμο όταν χιονίζει, στης απεραντοσύνης τον Λευκής δημιουργίας Πυρετό -γραφής, πτερών, φωνών, λαρυγγισμών, σιωπών υψιπετών, στις ψηλές νότες πεταγμάτων-, κόντρα στο υποχθόνιο αδηφάγο φλύαρο συμπαγές μαύρο.


* Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΙΣΑΡΙΔΗΣ είναι συγγραφέας, ηθοποιός-σκηνοθέτης και φιλόλογος. Τελευταίο του βιβλίο, το μυθιστόρημα Ώρες αιώρες (εκδ. Κέδρος)

politeia link more

 

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Τηρούμενες αναλογίες» της Πόπης Φιρτινίδου (κριτική) – Ζωντανές ανταποκρίσεις από την ηλικία της ήττας

«Τηρούμενες αναλογίες» της Πόπης Φιρτινίδου (κριτική) – Ζωντανές ανταποκρίσεις από την ηλικία της ήττας

Για τη συλλογή διηγημάτων της Πόπης Φιρτινίδου «Τηρούμενες αναλογίες» (Εκδόσεις των Συναδέλφων). Κεντρική εικόνα: Πίνακας από τον Αργυρό Ουμβέρτο (1884 - 1963) με τίτλο «Ο παππούς» (1912) / Εθνική Πινακοθήκη.

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Η ψυχολογί...

«De Mysteriis» του Χρυσόστομου Τσαπραΐλη (κριτική) – black metal μυστήρια στην ελληνική επαρχία

«De Mysteriis» του Χρυσόστομου Τσαπραΐλη (κριτική) – black metal μυστήρια στην ελληνική επαρχία

Για τη συλλογή διηγημάτων του Χρυσόστομου Τσαπραΐλη «De Mysteriis» (εκδ. Αντίποδες), εμπνευσμένη από τους στίχους της black metal μουσικής των Mayhem.

Γράφει ο Σόλωνας Παπαγεωργίου

Pagan fears / The past is alive /&nbs...

«Ο Θεός φταίει, που έκανε τον κόσμο τόσο ωραίο» του Βαγγέλη Ραπτόπουλου (κριτική) –  Αλληγορίες από τον Καζαντζάκη

«Ο Θεός φταίει, που έκανε τον κόσμο τόσο ωραίο» του Βαγγέλη Ραπτόπουλου (κριτική) – Αλληγορίες από τον Καζαντζάκη

Για το βιβλίο του Βαγγέλη Ραπτόπουλου «Ο Θεός φταίει, που έκανε τον κόσμο τόσο ωραίο. Αλληγορίες από τον Καζαντζάκη» (εκδ. Κέδρος).

Γράφει η Γεωργία Κακούρου–Χρόνη

Αναλογίζομαι πολλές φορές τον διάλογό μου με φίλο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Βιβλιοπαραγωγή 2023: 11.285 τίτλοι χώρεσαν (;) στους πάγκους και στις οθόνες μας

Βιβλιοπαραγωγή 2023: 11.285 τίτλοι χώρεσαν (;) στους πάγκους και στις οθόνες μας

Πόσα βιβλία εκδόθηκαν το 2023 και ποια κατηγορία προηγείται; Εξακολουθεί η λογοτεχνία να κρατάει τα σκήπτρα; Ποια είναι η μέση τιμή ενός βιβλίου και τι γίνεται με τις αυτοεκδόσεις; Τα στοιχεία που δημοσιοποίησε πρόσφατα ο ΟΣΔΕΛ από την osdelnet δίνουν πολλές απαντήσεις για τάσεις και παθολογίες στο χώρο του βιβλίου....

Διεθνής κατακραυγή: διώκεται από τις αρχές της Ινδίας η συγγραφέας Αρουντάτι Ρόι για δηλώσεις που έκανε το... 2010

Διεθνής κατακραυγή: διώκεται από τις αρχές της Ινδίας η συγγραφέας Αρουντάτι Ρόι για δηλώσεις που έκανε το... 2010

Η Αρουντάτι Ρόι [Arundhati Roy], συγγραφέας μεταξύ άλλων του βιβλίου «Ο θεός των μικρών πραγμάτων» (μτφρ. Μρία Αγγελίδου, εκδ. Ψυχογιός), που κέρδισε το Booker το 1997, είναι σφοδρή πολέμια της κυβέρνησης Μόντι. Πριν από 14 χρόνια είχε ταχθεί υπέρ της ανεξαρτησίας του Κασμίρ και τώρα, έπειτα από τόσα χρόνια, κινήθηκ...

«Ελευθέριος Βενιζέλος, ο ''Αρχηγός της Φυλής'', ο ''Λυτρωτής των Αλύτρωτων''» της Σοφίας Ηλιάδου-Τάχου (κριτική) – Νέα στοιχεία για τη δράση του Κρητικού πολιτικού

«Ελευθέριος Βενιζέλος, ο ''Αρχηγός της Φυλής'', ο ''Λυτρωτής των Αλύτρωτων''» της Σοφίας Ηλιάδου-Τάχου (κριτική) – Νέα στοιχεία για τη δράση του Κρητικού πολιτικού

Για το βιβλίο της Σοφίας Ηλιάδου-Τάχου «Ελευθέριος Βενιζέλος. Ο ''Αρχηγός της Φυλής'', ο ''Λυτρωτής των Αλυτρώτων''. Μέσα από τα αρχεία της Επιτροπής Εθνικής Αμύνης Κωνσταντινουπόλεως (1920-1922)» (εκδ. Gutenberg). 

Γράφει ο Σήφης Μπουζάκης

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μηνά Στραβοπόδη «Συμπληγάδες αξιών» το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Ιουνίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ναι, το ξέρω! Δεν έπρεπε να σκοτώσω. Μα έπρεπε να σκοτώσω. Ξέρω, δεν είνα...

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή ΕΚΠΑ Αντώνη Μακρυδημήτρη «Μικρές δοκιμές», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το μείζον πρόβλημα στην εποχή μας έχει ...

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το κατασκοπικό μυθιστόρημα του Λεν Ντέιτον [Len Deighton] «Αποστολή στο Βερολίνο» (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης), το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μάλλον φέρνουν κ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Σύμμαχοι, ενίοτε κι αντίπαλοι. Αγαπημένοι, μα κάποιες φορές σε άλλο μήκος κύματος. Με αφορμή την Ημέρα του Πατέρα (16 Ιουνίου) επιλέξαμε πέντε βιβλία που βρίσκονται σε κυκλοφορία και αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα και την ουσιαστική δύναμη που φέρει ο πατέρας ως ρόλος και ως υπόσταση. Κεντρική εικόνα: ο Φίλιπ Ροθ με...

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ