Για το εικονογραφημένο βιβλίο της Εύης Γεροκώστα «Χρατς» (εικονογρ. Κώστας Μαρκόπουλος, εκδ. Καλειδοσκόπιο).
Της Άντας Κατσίκη-Γκίβαλου
«Από τότε που έμαθε τον εαυτό του, έμαθε να κοιτάζει κάτω». Με αυτή την απλή αλλά καθοριστική φράση αρχίζει το εικονογραφημένο βιβλίο της Εύης Γεροκώστα. Όταν ο μικρούλης οκτάχρονος ήρωας της ιστορίας κοιτούσε κάτω, έβλεπε μόνο παπούτσια, κυρίως παπούτσια με κορδόνια. Τα κορδόνια που δεν μπορούσε να λύσει και που τον ταλαιπωρούσαν για χρόνια. Μπορεί να μεγάλωσε, να έμαθε πολλά και δύσκολα για την ηλικία του πράγματα, αλλά δεν μπορούσε να λύσει ούτε τους φιόγκους ούτε τους κόμπους από τα κορδόνια των παπουτσιών. Γι’ αυτό φορούσε πάντα παπούτσια με χρατς.
Η Εύη Γεροκώστα με απλότητα και λιτότητα λόγου, με παραστατικές εικόνες, με τη δύναμη της μεταφοράς, αναδεικνύει τη συναισθηματική εμπλοκή κάθε ανθρώπου και πολύ περισσότερο του μικρού παιδιού, όταν δεν μπορεί να λύσει τους συναισθηματικούς και ψυχικούς του κόμπους. Η διαχείριση των συναισθημάτων απασχολεί τη συγγραφέα σ’ αυτή τη μικρή ιστορία. Η κατανίκηση του φόβου της αποτυχίας, καθοριστικού στη ζωή κάθε παιδιού, αντιμετωπίζεται με τη συνδρομή πληθώρας συναισθημάτων που θωρακίζουν τον μικρό ήρωα, τον εξοικειώνουν με τις δυσκολίες και τον οδηγούν στο να πάψει να κοιτά χαμηλά, αφού έμαθε να λύνει τους κόμπους του εσωτερικού του κόσμου.
Η κατανίκηση του φόβου της αποτυχίας, καθοριστικού στη ζωή κάθε παιδιού, αντιμετωπίζεται με τη συνδρομή πληθώρας συναισθημάτων που θωρακίζουν τον μικρό ήρωα, τον εξοικειώνουν με τις δυσκολίες και τον οδηγούν στο να πάψει να κοιτά χαμηλά, αφού έμαθε να λύνει τους κόμπους του εσωτερικού του κόσμου.
«Αγωνία, ανησυχία, χαρά, λύπη, αμηχανία, αγάπη, φόβος, νοσταλγία, θυμός. Αυτά κι άλλα τόσα. Όταν έμαθε τα συναισθήματα, κατάλαβε. Κατάλαβε γιατί μερικές φορές ένιωθε κόμπο στο στομάχι κι άλλες φορές δεμένη φιόγκο την καρδιά του». Η γνώση των συναισθημάτων οδήγησε τον μικρό ήρωα στη νίκη του φόβου του, της ανασφάλειάς του. «Κι άρχισε να κοιτάζει ψηλά». Αυτή η μετάβαση του βλέμματος από κάτω προς τα πάνω συμβολίζει και την αλλαγή στη στάση ζωής που οδηγεί όχι μόνο τον μικρό ήρωα αλλά όλους μας στο να μπορούμε να λύνουμε τους κόμπους και τους φιόγκους που συναντάμε στην πορεία της ζωής μας
Η εικονογράφηση του Κώστα Μαρκόπουλου, με τον πλούτο των χρωμάτων, με την αλλαγή της οπτικής γωνίας, με τη γενίκευση του προβλήματος, με την απεικόνιση πλήθους ανθρώπων, με την εστίαση στη λεπτομέρεια που μεγεθύνει το πρόβλημα ή οδηγεί στη λύση του, διευρύνει το θέμα του βιβλίου, τους αναγνωστικούς ορίζοντες του αναγνώστη, και τον παρωθεί στη δική του πρόσληψη και αναδημιουργία.
* Η ΆΝΤΑ ΚΑΤΣΙΚΗ-ΓΚΙΒΑΛΟΥ είναι Ομότιμη Καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Αθηνών. Τελευταίο της βιβλίο, η μελέτη «Φιλολογικές διαδρομές Γ΄- Δημιουργοί και αναγνώστες» (εκδ. Πατάκη).
Χρατς
ΕΥΗ ΓΕΡΟΚΩΣΤΑ
Εικονογρ. Κώστας Μαρκόπουλος
Καλειδοσκόπιο 2020
Σελ. 28, τιμή εκδότη €13,90
