logistis

Για το μυθιστόρημα του πρωτοεμφανιζόμενου Μίκη Αναστασίου «Ο λογιστής» (εκδ. Ενύπνιο). Κεντρική εικόνα: Ο Τζον Τορτούρο από την ταινία των αδελφών Κοέν «Μπάρτον Φινκ».

Της Λαμπρινής Γλερίδου

Ο λογιστής (εκδ. Ενύπνιο) είναι το πρώτο μυθιστόρημα του Μίκη Αναστασίου, με το οποίο ήταν υποψήφιος το 2021 στα βραβεία του «Αναγνώστη» στην κατηγορία «Πρωτοεμφανιζόμενοι στην πεζογραφία». Πρόκειται για ένα ρεαλιστικό έργο υπαρξιακού και κοινωνικού χαρακτήρα, που έχει ως κέντρο του τον άνθρωπο, με στόχο να αναδείξει τη ματαίωση που υφίσταται όταν αδυνατεί να ακολουθήσει τις επιθυμίες του, να δημιουργήσει όνειρα και να κυνηγήσει την υλοποίησή τους, να σταθεί με επάρκεια και αξιοσύνη έναντι του ίδιου του εαυτού, αλλά και των άλλων.

Πρωταγωνιστής στο μυθιστόρημα, το οποίο επιμερίζεται σε μικρά κεφάλαια με περιπαιχτικούς τίτλους που προϊδεάζουν για το περιεχόμενο, είναι ο Θανάσης, ένας σαραντάχρονος λογιστής, που ζει σε σύγχρονο αστικό περιβάλλον. Μέσα από τριτοπρόσωπη αφήγηση και παρουσίαση –κατά κύριο λόγο με γραμμική χρονική ακολουθία– μικρών επεισοδίων, που εντάσσονται στο αφηγηματικό παρόν, συγκροτείται η ιστορία του. Με αληθοφάνεια στοιχειοθετημένη κεντρίζει την προσοχή, καθώς αφενός αντανακλά με φυσικότητα την υπαρξιακή αβεβαιότητα που κατατρύχει τον άνθρωπο, αφετέρου υπογείως καθρεφτίζει τη μαζική κοινωνία και την απορρόφηση του ατόμου από τους κραδασμούς της και τις αξίες που τη βαραίνουν – το χρήμα και τη δύναμη που αυτό φέρει.

Αφενός αντανακλά με φυσικότητα την υπαρξιακή αβεβαιότητα που κατατρύχει τον άνθρωπο, αφετέρου υπογείως καθρεφτίζει τη μαζική κοινωνία και την απορρόφηση του ατόμου από τους κραδασμούς της και τις αξίες που τη βαραίνουν – το χρήμα και τη δύναμη που αυτό φέρει.

Η σκιαγράφηση της ζωής του Θανάση προκύπτει αβίαστα. Όπως τονίζεται και από τον τίτλο του μυθιστορήματος, η κύρια ιδιότητα που φέρει είναι η επαγγελματική, χωρίς αυτό να σημαίνει πως η εργασία αντιμετωπίζεται από τον ίδιο με διάθεση αυτοβελτίωσης, εξέλιξης, προσφοράς, παρά ως μέσο ικανοποίησης βιοτικών αναγκών. Η ζωή του, λοιπόν, φαίνεται αδιάφορη και μονότονη, αναλωνόμενη στις τριβές της καθημερινότητας. Μάλιστα, επιδεινώνεται έντονα ο χαρακτήρας της, μετά την αναγκαστική απόλυση από τη δουλειά του και την αναίτια διάσταση από τη σύντροφό του.

«Και ο τέως βοηθός λογιστή έκλεισε πίσω την πόρτα του, κατέβηκε τη σκάλα και ξεχύθηκε πάλι στον κόσμο (ή σ’ αυτήν τη φάρσα που υποδυόταν τον κόσμο) σαν παροπλισμένος ιππότης, χωρίς άλογο, χωρίς περιουσία, χωρίς γυναίκα, έτοιμος για νέες περιπέτειες, για νέες νίκες και, κυρίως, για νέες ήττες». [σελ. 103]

«Για ένα γράμμα χάνεις την αθανασία» 

Βασικός πυλώνας στήριξής του, κυρίως οικονομικής, είναι ο παιδικός του φίλος Μάνος, έναντι του οποίου, ωστόσο, τρέφει αισθήματα κατωτερότητας, αντιλαμβανόμενος την εξουσιαστική από την πλευρά του Μάνου φύση της σχέσης τους, λόγω της δυναμικής του σε όλα τα επίπεδα. Με τη δική του βοήθεια, βέβαια, δείχνει να ξεφεύγει προσωρινά από τη μιζέρια του, αναπτύσσοντας ερωτική σχέση με τη μεσήλικη γειτόνισσά του, με αφορμή οικονομική δοσοληψία, και δουλειά με τη βοήθεια ενός φίλου, ισχυρού λόγω της θέσης του. Κι ενώ όλα δείχνουν να αλλάζουν γι’ αυτόν, επανέρχεται στο προσωπικό του τέλμα, παρασυρόμενος από τα τρωτά του κόσμου του, στον οποίο η οικονομική ευρωστία συνδέεται με την αναγνώριση και την αποδοχή, αδυνατώντας να ορθώσει ανάστημα έναντι των γύρω του, να θέσει στόχους και να αγωνιστεί γι’ αυτούς. Αντιθέτως, αποδεχόμενος τη μετριότητά του και συμβιβασμένος με την αποτυχία, υπό το βάρος μίας μοιρολατρικής θεώρησης της ζωής, βρίσκει παραμυθία στο αλκοόλ, προκειμένου να επωμιστεί το μέγεθος των αποτυχιών του.

anastasiou mikis

Ο Μίκης Αναστασίου γεννήθηκε το 1974 στην Αθήνα. Ο λογιστής είναι το πρώτο του μυθιστόρημα.

Παρακολουθούμε στο μυθιστόρημα να αποτυπώνονται άρτια οι σχέσεις του Θανάση με τα πρόσωπα που τον πλαισιώνουν, από τις οποίες απουσιάζει η εσωτερικότητα και η ειλικρίνεια, ενώ κυριαρχεί η ρηχότητα, η ιδιοτέλεια και η αυτοσυντήρηση, στοιχείο που εμμέσως λειτουργεί επικριτικά και καυστικά για τα σύγχρονα ήθη. Αλλά και οι σχέσεις που αναπτύσσουν τα υπόλοιπα πρόσωπα του έργου εμφανίζουν τα ίδια χαρακτηριστικά, κινούνται στην επιφάνεια, κατευθύνονται από ό,τι ορίζει τον κόσμο, βεβαιώνουν την παγίδευση του ανθρώπου από τις δυνάμεις που τον ελέγχουν.

Όσον αφορά τον τρόπο της αφήγησης, κατά το ρεαλιστικό πρότυπο ο παντογνώστης αφηγητής ακολουθεί αντικειμενική κατά τα φαινόμενα παρουσίαση των γεγονότων που συνθέτουν την ιστορία, τα οποία αντλούνται από την καθημερινότητα και αναπαρίστανται λεπτομερειακά, ενώ έχει τη δύναμη να διεισδύει στον εσωτερικό κόσμο του κεντρικού ήρωα κατά κύριο λόγο, με την εστίαση να επικεντρώνεται πολύ συχνά σ’ αυτόν. Έτσι, δίνεται η ευκαιρία παρακολούθησης της δικής του οπτικής, των ενδόμυχων σκέψεών του για ό,τι βιώνεται, ενώ διαγράφεται ο προσωπικός του ενδοτισμός στην παθητικότητα που επιφέρει η έλλειψη αυτοπεποίθησης και η αποδοχή της δύναμης των έξωθεν στοιχείων που καθορίζουν τις προσωπικές επιλογές, η απουσία νοήματος και η κενότητα, η θεώρηση του εαυτού ως ξένου και της ζωής ως απότοκου συγκυριών.

enypnio anastasiou logistis

«Η ζωή του ήταν ένα τυχαίο αποτέλεσμα, ένα σύνολο ανόητων συγκυριών, και οι πρωτοβουλίες του έρχονταν πάντα κατόπιν εορτής και προσπαθούσαν να συμμαζέψουν τα ασυμμάζευτα. Αν παρ’ όλα αυτά είχε την καλή προαίρεση να αναλάβει την ευθύνη των πράξεών του, ποιος θα αναλάμβανε την ευθύνη της ιδιοσυγκρασίας του, του θάρρους ή της ατολμίας του, των δυνατοτήτων της διάνοιάς του, της φάτσας του, τέλος, που τον κοιτούσε σαν ξένο κάθε πρωί μέσα από τον καθρέφτη του μπάνιου;» [σελ. 122]

Εν κατακλείδι, αυτό που καθιστά πολύ ενδιαφέρουσα την ιστορία του Λογιστή είναι η επιτυχία αποτύπωσης της παρηκμασμένης ζωής του πρωταγωνιστή, όχι μόνο ως αποτέλεσμα της προσωπικής του αβουλίας και παθητικότητας, αλλά και ως αδυναμία υιοθέτησης των προτύπων της ηθικής που κυριαρχούν στο πλαίσιο δράσης του. Συν τοις άλλοις, η φροντισμένη, μειλίχια και περιγραφική γλώσσα συχνά διαποτίζεται από ελεγχόμενο χιούμορ, με το οποίο καταφέρνει ο συγγραφέας να διασκεδάσει σε κάποιο βαθμό το κλίμα εγκλωβισμού του πρωταγωνιστή στην υπαρξιακή του δίνη, να λειάνει έστω μερικώς την υπαρξιακή του ματαιότητα, μαρτυρώντας τη συναίσθηση της προσωπικής ανυπέρβλητης μετριότητας, την αποδοχή της και τον τελικό συμβιβασμό με την ήττα και το τέλμα.


Η ΛΑΜΠΡΙΝΗ ΓΛΕΡΙΔΟΥ είναι εκπαιδευτικός σε Γενικό Λύκειο, απόφοιτος Κλασικής Φιλολογίας (ΑΠΘ), με μεταπτυχιακές σπουδές στη Δημιουργική Γραφή (ΕΑΠ).

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Brandy Sour» της Κωνσταντίας Σωτηρίου (κριτική) – Μυθιστόρημα επιστροφής και μνήμης με επίκεντρο το ιστορικό Λήδρα Πάλας

«Brandy Sour» της Κωνσταντίας Σωτηρίου (κριτική) – Μυθιστόρημα επιστροφής και μνήμης με επίκεντρο το ιστορικό Λήδρα Πάλας

Για το μυθιστόρημα της Κωνσταντίας Σωτηρίου «Brandy Sour – Μυθιστόρημα σε είκοσι δύο δωμάτια» (εκδ. Πατάκη). Κεντρική εικόνα: Χριστούγεννα στο Λήδρα Πάλας, το 1954.

Γράφει ο Δημήτρης Χριστόπουλος

«Ο τόπος ανήκ...

«Λάδι σε καμβά» του Αλέξη Πανσέληνου (κριτική)

«Λάδι σε καμβά» του Αλέξη Πανσέληνου (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Αλέξη Πανσέληνου «Λάδι σε καμβά» (εκδ. Μεταίχμιο). Κεντρική εικόνα: Φοιτητές συγκεντρωμένοι έξω από το Πολυτεχνείο στις 15.11.1973 γράφουν συνθήματα σε διερχόμενα τρόλεϊ «Κάτω η χούντα» © Ντίμης Αργυρόπουλος / Πρακτορείο Φωτογραφικών Επικαίρων Ελληνικού και Ξένου Τύπου...

«Φυγόδικος δεν ήμουν» της Ισμήνης Καρυωτάκη (κριτική) – Από τη Φρειδερίκη στον «Κατήφορο»

«Φυγόδικος δεν ήμουν» της Ισμήνης Καρυωτάκη (κριτική) – Από τη Φρειδερίκη στον «Κατήφορο»

Για το μυθιστόρημα της Ισμήνης Καρυωτάκη «Φυγόδικος δεν ήμουν» (εκδ. Ποταμός). Κεντρική εικόνα: Η Ζωή Λάσκαρη στον «Κατήφορο» (σκην. Γιάννης Δαλιανίδης).

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Θα ήθελα, πρώτα απ’ όλα, να δώσω τα εύσημα στην Ισμήνη Καρυω...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Τα 10 καλύτερα βιβλία του 2022 σύμφωνα με τους New York Times

Τα 10 καλύτερα βιβλία του 2022 σύμφωνα με τους New York Times

Οι New York Times δημοσίευσαν πρόσφατα μια λίστα με τα δέκα καλύτερα βιβλία που κυκλοφόρησαν μέσα στη χρονιά. Αξίζει να αναφερθεί πως, στην κατηγορία της μυθοπλασίας, τέσσερα από τα πέντε προτεινόμενα βιβλία είναι έργα γραμμένα από γυναίκες συγγραφείς. Στην κεντρική φωτογραφία, η βραβευμένη με Πούλιτζερ λογοτεχνίας ...

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Τζούλιαν Μπαρνς [Julian Barnes] «Ελίζαμπεθ Φιντς» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στεκόταν μπροστά μας χωρίς ση...

Παρουσίαση του μυθιστορήματος του Ντίνου Γιώτη «Club 23.4»

Παρουσίαση του μυθιστορήματος του Ντίνου Γιώτη «Club 23.4»

Το ΝΠΔΔ του Δήμου Ζωγράφου και οι εκδόσεις Βακχικόν παρουσιάζουν το βιβλίο του Ντίνου Γιώτη Club 23.4. 

Επιμέλεια: Book Press

Για το βιβλίο θα συζητήσουν ο συγγραφέας Ντίνος Γιώτης με τον συγγραφέ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Τζούλιαν Μπαρνς [Julian Barnes] «Ελίζαμπεθ Φιντς» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στεκόταν μπροστά μας χωρίς ση...

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την ανθολογία κειμένων του Κώστα Κουτσουρέλη «Η Πλάνη του Γκαίτε – Για μια κριτική του μεταφραστικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Μικρή Άρκτος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν αληθε...

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Τσαρλς Σέιφ [Charles Seife] «Ο πραγματικός Χόκινγκ – Κατασκευάζοντας έναν διάσημο επιστήμονα» (μτφρ. Ανδρέας Μιχαηλίδης), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

10 Νοεμβρίου 2022 ΕΠΩΝΥΜΩΣ

«Γράφε για όσα ξέρεις»: Δεκατέσσερις Έλληνες λογοτέχνες αποτιμούν την πιο διάσημη συγγραφική συμβουλή

Δεκατέσσερις Έλληνες λογοτέχνες μιλούν για τη χιλιοειπωμένη συμβουλή που παροτρύνει τους άπειρους δημιουργούς να βασιστούν στα βιώματα και στις εμπειρίες τους, στην καθ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ