logistis

Για το μυθιστόρημα του πρωτοεμφανιζόμενου Μίκη Αναστασίου «Ο λογιστής» (εκδ. Ενύπνιο). Κεντρική εικόνα: Ο Τζον Τορτούρο από την ταινία των αδελφών Κοέν «Μπάρτον Φινκ».

Της Λαμπρινής Γλερίδου

Ο λογιστής (εκδ. Ενύπνιο) είναι το πρώτο μυθιστόρημα του Μίκη Αναστασίου, με το οποίο ήταν υποψήφιος το 2021 στα βραβεία του «Αναγνώστη» στην κατηγορία «Πρωτοεμφανιζόμενοι στην πεζογραφία». Πρόκειται για ένα ρεαλιστικό έργο υπαρξιακού και κοινωνικού χαρακτήρα, που έχει ως κέντρο του τον άνθρωπο, με στόχο να αναδείξει τη ματαίωση που υφίσταται όταν αδυνατεί να ακολουθήσει τις επιθυμίες του, να δημιουργήσει όνειρα και να κυνηγήσει την υλοποίησή τους, να σταθεί με επάρκεια και αξιοσύνη έναντι του ίδιου του εαυτού, αλλά και των άλλων.

Πρωταγωνιστής στο μυθιστόρημα, το οποίο επιμερίζεται σε μικρά κεφάλαια με περιπαιχτικούς τίτλους που προϊδεάζουν για το περιεχόμενο, είναι ο Θανάσης, ένας σαραντάχρονος λογιστής, που ζει σε σύγχρονο αστικό περιβάλλον. Μέσα από τριτοπρόσωπη αφήγηση και παρουσίαση –κατά κύριο λόγο με γραμμική χρονική ακολουθία– μικρών επεισοδίων, που εντάσσονται στο αφηγηματικό παρόν, συγκροτείται η ιστορία του. Με αληθοφάνεια στοιχειοθετημένη κεντρίζει την προσοχή, καθώς αφενός αντανακλά με φυσικότητα την υπαρξιακή αβεβαιότητα που κατατρύχει τον άνθρωπο, αφετέρου υπογείως καθρεφτίζει τη μαζική κοινωνία και την απορρόφηση του ατόμου από τους κραδασμούς της και τις αξίες που τη βαραίνουν – το χρήμα και τη δύναμη που αυτό φέρει.

Αφενός αντανακλά με φυσικότητα την υπαρξιακή αβεβαιότητα που κατατρύχει τον άνθρωπο, αφετέρου υπογείως καθρεφτίζει τη μαζική κοινωνία και την απορρόφηση του ατόμου από τους κραδασμούς της και τις αξίες που τη βαραίνουν – το χρήμα και τη δύναμη που αυτό φέρει.

Η σκιαγράφηση της ζωής του Θανάση προκύπτει αβίαστα. Όπως τονίζεται και από τον τίτλο του μυθιστορήματος, η κύρια ιδιότητα που φέρει είναι η επαγγελματική, χωρίς αυτό να σημαίνει πως η εργασία αντιμετωπίζεται από τον ίδιο με διάθεση αυτοβελτίωσης, εξέλιξης, προσφοράς, παρά ως μέσο ικανοποίησης βιοτικών αναγκών. Η ζωή του, λοιπόν, φαίνεται αδιάφορη και μονότονη, αναλωνόμενη στις τριβές της καθημερινότητας. Μάλιστα, επιδεινώνεται έντονα ο χαρακτήρας της, μετά την αναγκαστική απόλυση από τη δουλειά του και την αναίτια διάσταση από τη σύντροφό του.

«Και ο τέως βοηθός λογιστή έκλεισε πίσω την πόρτα του, κατέβηκε τη σκάλα και ξεχύθηκε πάλι στον κόσμο (ή σ’ αυτήν τη φάρσα που υποδυόταν τον κόσμο) σαν παροπλισμένος ιππότης, χωρίς άλογο, χωρίς περιουσία, χωρίς γυναίκα, έτοιμος για νέες περιπέτειες, για νέες νίκες και, κυρίως, για νέες ήττες». [σελ. 103]

«Για ένα γράμμα χάνεις την αθανασία» 

Βασικός πυλώνας στήριξής του, κυρίως οικονομικής, είναι ο παιδικός του φίλος Μάνος, έναντι του οποίου, ωστόσο, τρέφει αισθήματα κατωτερότητας, αντιλαμβανόμενος την εξουσιαστική από την πλευρά του Μάνου φύση της σχέσης τους, λόγω της δυναμικής του σε όλα τα επίπεδα. Με τη δική του βοήθεια, βέβαια, δείχνει να ξεφεύγει προσωρινά από τη μιζέρια του, αναπτύσσοντας ερωτική σχέση με τη μεσήλικη γειτόνισσά του, με αφορμή οικονομική δοσοληψία, και δουλειά με τη βοήθεια ενός φίλου, ισχυρού λόγω της θέσης του. Κι ενώ όλα δείχνουν να αλλάζουν γι’ αυτόν, επανέρχεται στο προσωπικό του τέλμα, παρασυρόμενος από τα τρωτά του κόσμου του, στον οποίο η οικονομική ευρωστία συνδέεται με την αναγνώριση και την αποδοχή, αδυνατώντας να ορθώσει ανάστημα έναντι των γύρω του, να θέσει στόχους και να αγωνιστεί γι’ αυτούς. Αντιθέτως, αποδεχόμενος τη μετριότητά του και συμβιβασμένος με την αποτυχία, υπό το βάρος μίας μοιρολατρικής θεώρησης της ζωής, βρίσκει παραμυθία στο αλκοόλ, προκειμένου να επωμιστεί το μέγεθος των αποτυχιών του.

anastasiou mikis

Ο Μίκης Αναστασίου γεννήθηκε το 1974 στην Αθήνα. Ο λογιστής είναι το πρώτο του μυθιστόρημα.

Παρακολουθούμε στο μυθιστόρημα να αποτυπώνονται άρτια οι σχέσεις του Θανάση με τα πρόσωπα που τον πλαισιώνουν, από τις οποίες απουσιάζει η εσωτερικότητα και η ειλικρίνεια, ενώ κυριαρχεί η ρηχότητα, η ιδιοτέλεια και η αυτοσυντήρηση, στοιχείο που εμμέσως λειτουργεί επικριτικά και καυστικά για τα σύγχρονα ήθη. Αλλά και οι σχέσεις που αναπτύσσουν τα υπόλοιπα πρόσωπα του έργου εμφανίζουν τα ίδια χαρακτηριστικά, κινούνται στην επιφάνεια, κατευθύνονται από ό,τι ορίζει τον κόσμο, βεβαιώνουν την παγίδευση του ανθρώπου από τις δυνάμεις που τον ελέγχουν.

Όσον αφορά τον τρόπο της αφήγησης, κατά το ρεαλιστικό πρότυπο ο παντογνώστης αφηγητής ακολουθεί αντικειμενική κατά τα φαινόμενα παρουσίαση των γεγονότων που συνθέτουν την ιστορία, τα οποία αντλούνται από την καθημερινότητα και αναπαρίστανται λεπτομερειακά, ενώ έχει τη δύναμη να διεισδύει στον εσωτερικό κόσμο του κεντρικού ήρωα κατά κύριο λόγο, με την εστίαση να επικεντρώνεται πολύ συχνά σ’ αυτόν. Έτσι, δίνεται η ευκαιρία παρακολούθησης της δικής του οπτικής, των ενδόμυχων σκέψεών του για ό,τι βιώνεται, ενώ διαγράφεται ο προσωπικός του ενδοτισμός στην παθητικότητα που επιφέρει η έλλειψη αυτοπεποίθησης και η αποδοχή της δύναμης των έξωθεν στοιχείων που καθορίζουν τις προσωπικές επιλογές, η απουσία νοήματος και η κενότητα, η θεώρηση του εαυτού ως ξένου και της ζωής ως απότοκου συγκυριών.

enypnio anastasiou logistis

«Η ζωή του ήταν ένα τυχαίο αποτέλεσμα, ένα σύνολο ανόητων συγκυριών, και οι πρωτοβουλίες του έρχονταν πάντα κατόπιν εορτής και προσπαθούσαν να συμμαζέψουν τα ασυμμάζευτα. Αν παρ’ όλα αυτά είχε την καλή προαίρεση να αναλάβει την ευθύνη των πράξεών του, ποιος θα αναλάμβανε την ευθύνη της ιδιοσυγκρασίας του, του θάρρους ή της ατολμίας του, των δυνατοτήτων της διάνοιάς του, της φάτσας του, τέλος, που τον κοιτούσε σαν ξένο κάθε πρωί μέσα από τον καθρέφτη του μπάνιου;» [σελ. 122]

Εν κατακλείδι, αυτό που καθιστά πολύ ενδιαφέρουσα την ιστορία του Λογιστή είναι η επιτυχία αποτύπωσης της παρηκμασμένης ζωής του πρωταγωνιστή, όχι μόνο ως αποτέλεσμα της προσωπικής του αβουλίας και παθητικότητας, αλλά και ως αδυναμία υιοθέτησης των προτύπων της ηθικής που κυριαρχούν στο πλαίσιο δράσης του. Συν τοις άλλοις, η φροντισμένη, μειλίχια και περιγραφική γλώσσα συχνά διαποτίζεται από ελεγχόμενο χιούμορ, με το οποίο καταφέρνει ο συγγραφέας να διασκεδάσει σε κάποιο βαθμό το κλίμα εγκλωβισμού του πρωταγωνιστή στην υπαρξιακή του δίνη, να λειάνει έστω μερικώς την υπαρξιακή του ματαιότητα, μαρτυρώντας τη συναίσθηση της προσωπικής ανυπέρβλητης μετριότητας, την αποδοχή της και τον τελικό συμβιβασμό με την ήττα και το τέλμα.


Η ΛΑΜΠΡΙΝΗ ΓΛΕΡΙΔΟΥ είναι εκπαιδευτικός σε Γενικό Λύκειο, απόφοιτος Κλασικής Φιλολογίας (ΑΠΘ), με μεταπτυχιακές σπουδές στη Δημιουργική Γραφή (ΕΑΠ).

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Αυτός που έτρωγε όλο το γλυκό του» του Τηλέμαχου Τσαρδάκα (κριτική) – ανατρέχοντας σε κοινές παραστάσεις του ελληνικού συλλογικού ασυνείδητου

«Αυτός που έτρωγε όλο το γλυκό του» του Τηλέμαχου Τσαρδάκα (κριτική) – ανατρέχοντας σε κοινές παραστάσεις του ελληνικού συλλογικού ασυνείδητου

Για τη συλλογή διηγημάτων του Τηλέμαχου Τσαρδάκα «Αυτός που έτρωγε όλο το γλυκό του» (εκδ. Σοκόλη).

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

H συλλογή διηγημάτων του Τηλέμαχου Τσαρδάκα ...

«Η μνήμη του πάγου» της Ιωάννας Μπουραζοπούλου – Η βαλκανική ιστορία και γεωγραφία με νέο βλέμμα

«Η μνήμη του πάγου» της Ιωάννας Μπουραζοπούλου – Η βαλκανική ιστορία και γεωγραφία με νέο βλέμμα

Για το μυθιστόρημα της Ιωάννας Μπουραζοπούλου «Η μνήμη του πάγου» (εκδ. Καστανιώτη).

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Τώρα που ολοκληρώθηκε ευδοκίμως η τριλογία «Ο Δράκος της Πρέσπας» της Ιωάννας Μπουραζοπούλου, μπορούμε να θέσουμε γενικότερα...

«Τέλεση» του Φώτη Δούσου (κριτική) – Μεταξύ προσώπου και προσωπείου

«Τέλεση» του Φώτη Δούσου (κριτική) – Μεταξύ προσώπου και προσωπείου

Για το μυθιστόρημα του Φώτη Δούσου «Τέλεση» (εκδ. Νήσος).

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Το πρώτο βιβλίο του Φώτη Δούσου ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Maniac» του Μπενχαμίν Λαμπατούτ (κριτική) – η αργή πλην βέβαιη ήττα του ανθρώπου από τις μανίες του

«Maniac» του Μπενχαμίν Λαμπατούτ (κριτική) – η αργή πλην βέβαιη ήττα του ανθρώπου από τις μανίες του

Για το βιβλίο του Μπενχαμίν Λαμπατούτ [Benjamín Labatut] «Maniac» (μτφρ. Αγγελική Βασιλάκου, εκδ. Δώμα). Στην κεντρική εικόνα, ο φυσικός Τζον Φον Νόυμαν. 

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης

Αυτό το βιβλίο ιστορεί τη μήνι του Προμηθέα....

«Τhe Dreamers», «Παγώνια» και «Μάλο Μόμε» (κριτική): Τρία δυνατά ελληνικά έργα

«Τhe Dreamers», «Παγώνια» και «Μάλο Μόμε» (κριτική): Τρία δυνατά ελληνικά έργα

Μέσα στην πληθώρα των ελληνικών έργων που ανεβαίνουν για βραχύ διάστημα στις αθηναϊκές σκηνές ξεχώρισαν τα έργα «The Dreamers» σε σκηνοθεσία Πέρη Μιχαηλίδη, «Παγώνια» σε σκηνοθεσία Τάσου Πυργιέρη και «Μάλο Μόμε σε σκηνοθεσία Νάντιας Δαλκυριάδου. Κεντρική εικόνα: από την παράσταση «The Dreamers».  

...
Η Λαμπρινή Λαδά σε ένα διαδραστικό workshop στη ΒιβλιοΠρόταση στο Μαρούσι

Η Λαμπρινή Λαδά σε ένα διαδραστικό workshop στη ΒιβλιοΠρόταση στο Μαρούσι

Διαδραστικό workshop με τη Λαμπρινή Λαδά, στη ΒιβλιοΠρόταση, το Σάββατο 9 Μαρτίου, την επομένη της Παγκόσμιας Ημέρας της Γυναίκας.

Επιμέλεια: Book Press

Η ομάδα της ΒιβλιοΠρότασης, διοργανώνει το Σάββατο 9 Μαρτίου και ώρα 12:00, ένα διαδραστι...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Άιρις Μέρντοχ [Iris Murdoch] «Μέσα στο δίχτυ» (μτφρ. Έφη Τσιρώνη), το οποίο κυκλοφορεί στις 6 Μαρτίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν είδα τον Φιν να με περιμένει στη γωνία το...

«Η τέχνη της μέθης» του Λοράν ντε Σουτέρ (προδημοσίευση)

«Η τέχνη της μέθης» του Λοράν ντε Σουτέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από βιβλίο του βραβευμένου Βέλγου δοκιμιογράφου και καθηγητή Νομικής Λοράν ντε Σουτέρ [Laurent de Sutter] «Η τέχνη της μέθης» (μτφρ. Ζωή Καραμπέκιου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 6 Μαρτίου από τις εκδόσεις Το Μέλλον.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Σέρχι Ζαντάν [Serhiy Zhadan] «Depeche mode» (μτφρ. Δημήτρης Τριανταφυλλίδης), το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Καθισμένος εδώ,...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Ντόνα Ταρτ – Ένα συγγραφικό φαινόμενο του 21ου αιώνα

Ντόνα Ταρτ – Ένα συγγραφικό φαινόμενο του 21ου αιώνα

Ελάχιστοι συγγραφείς στις μέρες μας έχουν την απήχηση ενός «ποπ σταρ» όσο η Ντόνα Ταρτ [Donna Tartt]. Γύρω από το όνομά της σωρεύονται φήμες και «τρελές» ειδήσεις. Ωστόσο τα βιβλία της διαβάζονται με πάθος, πυροδοτούν πάντα συζητήσεις και αποτελούν σημαντική συνεισφορά στη σύγχρονη αμερικανική λογοτεχνία. Kεντρική ε...

«Μικρές εισαγωγές» σε μεγάλες θεματικές από τις εκδόσεις Οξύ – 5 βιβλία που μας κάνουν σοφότερους

«Μικρές εισαγωγές» σε μεγάλες θεματικές από τις εκδόσεις Οξύ – 5 βιβλία που μας κάνουν σοφότερους

«Τρέλα», «Αντίληψη», «Αισθητική», «Πληροφορία», «Χιούμορ»: Πέντε βιβλία της άκρως επιτυχημένης σειράς του Oxford University Press κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Οξύ και μας βοηθούν να κατανοήσουμε βασικές πτυχές της ανθρώπινης νόησης και συμπεριφοράς. Η επιμέλεια της σειράς είναι του Θάνου Καραγιαννό...

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

«Είμαστε εξαιρετικά τυχεροί που ζούμε στην Ευρώπη» μας έλεγε σε πρόσφατη συνέντευξή του για την Book Press, o ευρωπαϊστής ιστορικός Τίμοθι Γκάρτον Ας. Δύο χρόνια μετά από την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία ανατρέχουμε στα άρθρα που γράψαμε για βιβλία που διαβάσαμε και προτείναμε όλο αυτό το διάστημα. Το...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

02 Απριλίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα μεγαλύτερα μυθιστορήματα όλων των εποχών: 20 έργα-ποταμοί από την παγκόσμια λογοτεχνία

Πολύτομα λογοτεχνικά έργα, μυθιστορήματα-ποταμοί, βιβλία που η ανάγνωσή τους μοιάζει με άθλο. Έργα-ορόσημα της παγκόσμιας πεζογραφίας, επικές αφηγήσεις από την Άπω Ανατ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ