nero250

Της Άλκησις Σουλογιάννη

Μνήμη Γιάννη Βαρβέρη

Τα λογοτεχνικά κείμενα του Κώστα Γ. Παπαγεωργίου αποτελούν ιδιαιτέρως ενδιαφέρουσες παραδειγματικές εφαρμογές δημιουργικής γραφής, τόσο επειδή προβάλλουν συγκεκριμένες θεματικές σταθερές που λειτουργούν ως ορόσημα για την εξέλιξη ενός πρωτότυπου σημασιολογικού σύμπαντος, όσο και επειδή έχουν ήδη εκτιμηθεί ως προτάσεις για τη χρήση της γλώσσας στη διάσταση του ευρηματικού συνδυασμού στοιχείων που παραβιάζουν τα συμβατικά όρια ανάμεσα στην ποίηση και στην πεζογραφία, υπό την προϋπόθεση ότι αυτά τα δύο είδη αποτελούν διαφορετικά κατά την κοινή αντίληψη πεδία λογοτεχνικής παραγωγής. 

Τα δεδομένα αυτά ισχύουν (και) στο νέο βιβλίο του Κ. Γ. Παπαγεωργίου με τον τίτλο Νερό. Εδώ επικρατεί η συνεχής, έστω και ως σύνθεση ενοτήτων ποικίλης διάρκειας, αφηγηματική ροή που προσδιορίζει την ανάπτυξη του κειμενικού κόσμου, με βάση τις λεπτές ισορροπίες αφενός ανάμεσα στον άνθρωπο και στο περιβάλλον του, και αφετέρου ανάμεσα στον εσωτερικό άνθρωπο και στην εξωτερική/φυσική παρουσία του. Αυτές άλλωστε οι ισορροπίες ισχύουν ως θεμελιώδεις σταθερές στην εξέλιξη της λογοτεχνικής παραγωγής του συγγραφέα.

kostas-papageorgiou-1Στο βιβλίο αναγνωρίζεται η βιωματική σχέση του ανθρώπου με το περιβάλλον του και με ό,τι (θετικό αλλά πρωτίστως) αρνητικό ή τραυματικό αυτή συνεπάγεται. Σ’ αυτό το πλαίσιο η ανθρώπινη επικοινωνία εκδηλώνεται στην πλέον δραματική διάστασή της με κύρια στοιχεία τον φόβο, την αγωνία, τον πόνο και την απόκλιση από την κοινή λογική. Εσωτερικά τοπία ιδιαίτερης έντασης επικρατούν των εξωτερικών καταστάσεων και παγιδεύουν τον άνθρωπο. Ως αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας, ο εσωτερικός άνθρωπος επιβάλλεται στην εξωτερική/φυσική παρουσία του, παρακολουθώντας τη συνεχή, ορμητική, καταιγιστική, παλινδρομική, κυματοειδή ροή του περιεχομένου της συνείδησης ως τη μόνη και απόλυτη πραγματικότητα.

Για την αποτελεσματική διαχείριση του θεματικού του υλικού ο Κ. Γ. Παπαγεωργίου αξιοποιεί το στοιχείο του νερού στο πλαίσιο ενός ευρύτερου κατά το δυνατόν φάσματος κυριολεκτικών διατυπώσεων και συνδηλώσεων, όπως αυτό το στοιχείο σχετίζεται με τις ανθρώπινες λειτουργίες και με τη δραστηριότητα της φύσης.

Με αυτή την προϋπόθεση, στη σύνθεση των σημασιολογικών τοπίων του βιβλίου αποτυπώνεται η συνεχής ροή φαινομένων που προσδιορίζουν αφενός την ιδιωτική και τη δημόσια συμπεριφορά του ανθρώπου (οργανικές λειτουργίες, φωνή/ομιλία, συνείδηση, όνειρα, μνήμη ως αποτύπωση της ροής του προσωπικού χρόνου), και αφετέρου την εξωτερική ή αντικειμενική πραγματικότητα (φυσικά φαινόμενα, ο καθρέφτης ως εξαντικειμενικοποίηση της ρευστότητας που επικρατεί στην εσωτερική πραγματικότητα, ποικίλες μεταβλητές στον κόσμο των στερεών σωμάτων, ρευστότητες ακόμα και όπου ισχύουν σταθερές κατά την κοινή χρήση, όπως είναι ο ορισμός των κυρίων ονομάτων, καθώς και η συλλογική συμπεριφορά ως πρόληψη της ρευστότητας των ατομικών/υποκειμενικών προθέσεων).

neroΑυτά τα δεδομένα οργανώνουν και προεξοφλούν το σύνθετο περιεχόμενο του εσωτερικού ανθρώπου όπως χαρτογραφείται στο βιβλίο.

Εργαλείο γι’ αυτή τη χαρτογράφηση αποτελεί η βιωματική χρήση γλώσσας καθημερινής με ιδιαίτερα στοιχεία την καταιγιστική ροή σημαινόντων και σημαινομένων, τις επαναλήψεις, τον έντονο ρυθμό και τη διαρκή εμπλοκή της μεταφοράς ως παράγοντες ενός λόγου αφηγηματικού στα όρια του παραληρήματος που αποδίδει τη σχεδόν βίαιη αλλά και πλήρη συναισθήματος εξόρυξη υλικού από τα βαθύτερα στρώματα του εσωτερικού ανθρώπου.

Παράλληλα, ο συνδυασμός αυτών των δεδομένων αποτελεί ένα ακόμα στάδιο στην ανάπτυξη του χαρακτήρα που προβάλλει ο ενιαίος δημιουργικός λόγος του Κ. Γ. Παπαγεωργίου, γνωστός και από τα προγενέστερα αμιγώς ποιητικά και αφηγηματικά έργα του συγγραφέα, ως αποτύπωση μιας συνεχούς συνειδητής παραγωγής.

Αυτή η έννοια της συνέχειας (που υποστηρίζεται και από στοιχεία αυτοδιακειμενικότητας) δηλώνει τις διαρκείς διαδικασίες του εργαστηρίου δημιουργικής γραφής του Κ. Γ. Παπαγεωργίου και εξασφαλίζει σταθερές διαδρομές για τη δημιουργική ανάγνωση.

 

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Να θυμηθώ να παραγγείλω» του Στέλιου Μάινα (κριτική)

«Να θυμηθώ να παραγγείλω» του Στέλιου Μάινα (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Στέλιου Μάινα «Να θυμηθώ να παραγγείλω» (εκδ. Μεταίχμιο).

Του Μάνου Κοντολέων

Γνωστός ηθοποιός ο Στέλιος Μάινας, πριν από δώδεκα χρόνια είχε κάνει μια πρώτη εμφάνιση και στο χώρο της πεζογραφίας με μια συλλογή διηγημάτων – ...

«Ο κήπος των ψυχών» του Βασίλη Τσιαμπούση (κριτική)

«Ο κήπος των ψυχών» του Βασίλη Τσιαμπούση (κριτική)

Για τη νουβέλα του Βασίλη Τσιαμπούση «Ο κήπος των ψυχών» (εκδ. Εστία).

Του Ευάγγελου Αυδίκου

Υπάρχουν πολλές επιστημονικές μελέτες για τον εμφύλιο πόλεμο Σ’ αυτή την κατεύθυνση είναι καθοριστική η συνδρομή της Προφορικής Ιστορίας, που γιγαντώθηκε ως πεδίο έρευνας, κινούμενη στη ορ...

«Τα πρωτοβρόχια» του Σπύρου Κιοσσέ (κριτική)

«Τα πρωτοβρόχια» του Σπύρου Κιοσσέ (κριτική)

Για τη νουβέλα του Σπύρου Κιοσσέ «Τα πρωτοβρόχια – Μικρή ιστορία ενηλικίωσης» (εκδ. Μεταίχμιο).

Του Παναγιώτη Χατζημωυσιάδη

Ποια στιγμή σηματοδοτεί την πορεία προς την ενηλικίωση; Μέσα από ποιες διαδικασίες δρομολογείται; Ποιες ενδότερες δυνάμεις ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Σε κάθε περίπτωση η ορθοδοξία θα νικήσει (διήγημα)

Σε κάθε περίπτωση η ορθοδοξία θα νικήσει (διήγημα)

Λάλησε ο κόκορας στο κινητό. Σηκώθηκα με ταραχή να κλείσω το ξυπνητήρι. Δεν ξέρω γιατί αλλά στο τρίτο χτύπημα νομίζω πως κυνηγάω το πετεινάρι και όλο μου ξεφεύγει. Θέλω να το πιάσω από το λαιμό και να το ταρακουνώ μέχρι να γίνει κόκκινο, όπως το λειρί του.

Του Δημήτρη Μαγριπλή

...
«Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» του Κόλσον Γουάιτχεντ (κριτική)

«Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» του Κόλσον Γουάιτχεντ (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Colson Whitehead «Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» (μτφρ. Μυρσίνη Γκανά, εκδ. Ίκαρος).

Του Νίκου Ξένιου

“You move it to the left,
Yeah, and you go for yourself. ...

«Θέτις και Αηδών» της Φοίβης Γιαννίση (κριτική)

«Θέτις και Αηδών» της Φοίβης Γιαννίση (κριτική)

Για την ποιητική σύνθεση της Φοίβης Γιαννίση «Θέτις και Αηδών – Χιμαιρικό ποίημα» (εκδ. Καστανιώτη).

Του Διογένη Σακκά

Η ποιητική συλλογή ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μέχρι κάποια ηλικία η μνήμη θυμίζει πατάρι· στοιβάζεις ό,...

«Το γεγονός» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Το γεγονός» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα της Annie Ernaux «Το γεγονός» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), στο οποίο βασίστηκε η ομώνυμη –βραβευμένη με τον Χρυσό Λέοντα στο Φεστιβάλ της Βενετίας πέρσι– ταινία. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 26 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας...

«Ονειρεύομαι πίνακες» του Σόλωνα Παπαγεωργίου (προδημοσίευση)

«Ονειρεύομαι πίνακες» του Σόλωνα Παπαγεωργίου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Σόλωνα Παπαγεωργίου «Ονειρεύομαι πίνακες», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Στίξις.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ονειρεύομαι πίνακες

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι προσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του George Orwell. Κλασικό και σύγχρονο βρετανικό, σκανδιναβικό αλλά και μια αυτοέκδοση ελληνικού αστυνομικού μυθιστορήματος μεταξύ των προτάσεων. Κεντρική εικόνα: Εικονογράφηση του Λιθουανού © Karolis Strautniekas.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου ...

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Οκτώ βιβλία που μας βοηθούν να καταλάβουμε, ακόμη και σε καταστάσεις κρίσιμες και τραγικές όπως αυτές που ζούμε σήμερα, «Πώς φτάσαμε ως εδώ». Τα έξι είναι βιβλία ιστορίας, έρευνας και γεωπολιτικής και τα δύο είναι λογοτεχνικά έργα Ουκρανών συγγραφέων. Στην κεντρική εικόνα: Από διαδήλωση στο Βερολίνο την περασμένη Κυ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ