nero250

Της Άλκησις Σουλογιάννη

Μνήμη Γιάννη Βαρβέρη

Τα λογοτεχνικά κείμενα του Κώστα Γ. Παπαγεωργίου αποτελούν ιδιαιτέρως ενδιαφέρουσες παραδειγματικές εφαρμογές δημιουργικής γραφής, τόσο επειδή προβάλλουν συγκεκριμένες θεματικές σταθερές που λειτουργούν ως ορόσημα για την εξέλιξη ενός πρωτότυπου σημασιολογικού σύμπαντος, όσο και επειδή έχουν ήδη εκτιμηθεί ως προτάσεις για τη χρήση της γλώσσας στη διάσταση του ευρηματικού συνδυασμού στοιχείων που παραβιάζουν τα συμβατικά όρια ανάμεσα στην ποίηση και στην πεζογραφία, υπό την προϋπόθεση ότι αυτά τα δύο είδη αποτελούν διαφορετικά κατά την κοινή αντίληψη πεδία λογοτεχνικής παραγωγής. 

Τα δεδομένα αυτά ισχύουν (και) στο νέο βιβλίο του Κ. Γ. Παπαγεωργίου με τον τίτλο Νερό. Εδώ επικρατεί η συνεχής, έστω και ως σύνθεση ενοτήτων ποικίλης διάρκειας, αφηγηματική ροή που προσδιορίζει την ανάπτυξη του κειμενικού κόσμου, με βάση τις λεπτές ισορροπίες αφενός ανάμεσα στον άνθρωπο και στο περιβάλλον του, και αφετέρου ανάμεσα στον εσωτερικό άνθρωπο και στην εξωτερική/φυσική παρουσία του. Αυτές άλλωστε οι ισορροπίες ισχύουν ως θεμελιώδεις σταθερές στην εξέλιξη της λογοτεχνικής παραγωγής του συγγραφέα.

kostas-papageorgiou-1Στο βιβλίο αναγνωρίζεται η βιωματική σχέση του ανθρώπου με το περιβάλλον του και με ό,τι (θετικό αλλά πρωτίστως) αρνητικό ή τραυματικό αυτή συνεπάγεται. Σ’ αυτό το πλαίσιο η ανθρώπινη επικοινωνία εκδηλώνεται στην πλέον δραματική διάστασή της με κύρια στοιχεία τον φόβο, την αγωνία, τον πόνο και την απόκλιση από την κοινή λογική. Εσωτερικά τοπία ιδιαίτερης έντασης επικρατούν των εξωτερικών καταστάσεων και παγιδεύουν τον άνθρωπο. Ως αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας, ο εσωτερικός άνθρωπος επιβάλλεται στην εξωτερική/φυσική παρουσία του, παρακολουθώντας τη συνεχή, ορμητική, καταιγιστική, παλινδρομική, κυματοειδή ροή του περιεχομένου της συνείδησης ως τη μόνη και απόλυτη πραγματικότητα.

Για την αποτελεσματική διαχείριση του θεματικού του υλικού ο Κ. Γ. Παπαγεωργίου αξιοποιεί το στοιχείο του νερού στο πλαίσιο ενός ευρύτερου κατά το δυνατόν φάσματος κυριολεκτικών διατυπώσεων και συνδηλώσεων, όπως αυτό το στοιχείο σχετίζεται με τις ανθρώπινες λειτουργίες και με τη δραστηριότητα της φύσης.

Με αυτή την προϋπόθεση, στη σύνθεση των σημασιολογικών τοπίων του βιβλίου αποτυπώνεται η συνεχής ροή φαινομένων που προσδιορίζουν αφενός την ιδιωτική και τη δημόσια συμπεριφορά του ανθρώπου (οργανικές λειτουργίες, φωνή/ομιλία, συνείδηση, όνειρα, μνήμη ως αποτύπωση της ροής του προσωπικού χρόνου), και αφετέρου την εξωτερική ή αντικειμενική πραγματικότητα (φυσικά φαινόμενα, ο καθρέφτης ως εξαντικειμενικοποίηση της ρευστότητας που επικρατεί στην εσωτερική πραγματικότητα, ποικίλες μεταβλητές στον κόσμο των στερεών σωμάτων, ρευστότητες ακόμα και όπου ισχύουν σταθερές κατά την κοινή χρήση, όπως είναι ο ορισμός των κυρίων ονομάτων, καθώς και η συλλογική συμπεριφορά ως πρόληψη της ρευστότητας των ατομικών/υποκειμενικών προθέσεων).

neroΑυτά τα δεδομένα οργανώνουν και προεξοφλούν το σύνθετο περιεχόμενο του εσωτερικού ανθρώπου όπως χαρτογραφείται στο βιβλίο.

Εργαλείο γι’ αυτή τη χαρτογράφηση αποτελεί η βιωματική χρήση γλώσσας καθημερινής με ιδιαίτερα στοιχεία την καταιγιστική ροή σημαινόντων και σημαινομένων, τις επαναλήψεις, τον έντονο ρυθμό και τη διαρκή εμπλοκή της μεταφοράς ως παράγοντες ενός λόγου αφηγηματικού στα όρια του παραληρήματος που αποδίδει τη σχεδόν βίαιη αλλά και πλήρη συναισθήματος εξόρυξη υλικού από τα βαθύτερα στρώματα του εσωτερικού ανθρώπου.

Παράλληλα, ο συνδυασμός αυτών των δεδομένων αποτελεί ένα ακόμα στάδιο στην ανάπτυξη του χαρακτήρα που προβάλλει ο ενιαίος δημιουργικός λόγος του Κ. Γ. Παπαγεωργίου, γνωστός και από τα προγενέστερα αμιγώς ποιητικά και αφηγηματικά έργα του συγγραφέα, ως αποτύπωση μιας συνεχούς συνειδητής παραγωγής.

Αυτή η έννοια της συνέχειας (που υποστηρίζεται και από στοιχεία αυτοδιακειμενικότητας) δηλώνει τις διαρκείς διαδικασίες του εργαστηρίου δημιουργικής γραφής του Κ. Γ. Παπαγεωργίου και εξασφαλίζει σταθερές διαδρομές για τη δημιουργική ανάγνωση.

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Επικράτειες» του Κωνσταντίνου Βλοχογιάννη (κριτική) - Oι ανεξερεύνητοι τόποι του μυαλού και του σώματος

«Επικράτειες» του Κωνσταντίνου Βλοχογιάννη (κριτική) - Oι ανεξερεύνητοι τόποι του μυαλού και του σώματος

Για το λογοτεχνικό έργο του Κωνσταντίνου Βλαχογιάννη «Επικράτειες» (εκδ. Περικείμενο).

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Υπάρχουν επικράτειες που εκτείνονται στα πέρα μέρη. Εκτάσεις που ούτε ο χάρτης μπορεί να αποτυπώσει τη μορφολο...

«Το κόμμα του καλού θεού» του Τάκη Καμπύλη (κριτική) – Όταν στο παιχνίδι μπαίνουν οι μεγάλες δυνάμεις

«Το κόμμα του καλού θεού» του Τάκη Καμπύλη (κριτική) – Όταν στο παιχνίδι μπαίνουν οι μεγάλες δυνάμεις

Για το μυθιστόρημα του Τάκη Καμπύλη «Το κόμμα του καλού θεού» (εκδ. Καστανιώτη). Κεντρική εικόνα: Φωτογραφία © Λουκάς Βασιλικός

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Τον Απρίλιο του 2023 ο Τάκης Καμπύλης τελειώνει το τρίτο του μυθιστόρημα, πο...

«Μερκάντο» της Μαρίας Μαμαλίγκα (κριτική) – Mια ζωή εξαγορασμένη από τον θάνατο

«Μερκάντο» της Μαρίας Μαμαλίγκα (κριτική) – Mια ζωή εξαγορασμένη από τον θάνατο

Για το βιβλίο της Μαρίας Μαμαλίγκας «Μερκάντο» (εκδ. Εστία). Kεντρική εικόνα: λεπτομέρεια από το εξώφυλλο του βιβλίου.

Γράφει ο Μάνος Κοντολέων

Τη δική της πορεία έχει διανύσει η Μαρία Μαμαλίγκα στο χώρο της λογοτεχνία...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Ετυμολογίες» του Ευθύμη Φιλίππου και της Αγγελικής Παπούλια στο Φεστιβάλ Αθηνών (κριτική)

«Ετυμολογίες» του Ευθύμη Φιλίππου και της Αγγελικής Παπούλια στο Φεστιβάλ Αθηνών (κριτική)

Για την παράσταση «Ετυμολογίες» σε κείμενο του Ευθύμη Φιλίππου και σκηνοθεσία του Ευθύμη Φιλίππου και της Αγγελικής Παπούλια, η οποία θα παρουσιαστεί στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών & Επιδαύρου, στο κτήριο της Παλαιάς Βουλής για 4 ακόμη παραστάσεις (20, 21 –δύο παραστάσεις–, 22 Ιουλίου).

Γράφει ο ...

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς – Μεθοδολογία, σχόλια, διακρίσεις, τα 20 πρώτα

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς – Μεθοδολογία, σχόλια, διακρίσεις, τα 20 πρώτα

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα, όπως ψηφίστηκαν από 503 μυθιστοριογράφους, συγγραφείς μη μυθοπλαστικών έργων, ποιητές, κριτικούς και άλλους βιβλιόφιλους – με την επιμέλεια των συντακτων του Book Review των Νew Υork Τimes. Έκπληξη; Οι γυναίκες συγγραφείς είναι, οριακά, περισσότερες από τους άντρες. 

...
«Θεόδωρος Τερζόπουλος: Ο σκηνοθέτης στο μεταίχμιο - Ανιχνεύοντας το υπερπολιτισμικό θέατρο» του Δημήτρη Τσατσούλη (κριτική)

«Θεόδωρος Τερζόπουλος: Ο σκηνοθέτης στο μεταίχμιο - Ανιχνεύοντας το υπερπολιτισμικό θέατρο» του Δημήτρη Τσατσούλη (κριτική)

Για το βιβλίο του Δημήτρη Τσατσούλη «Θεόδωρος Τερζόπουλος: ο σκηνοθέτης στο μεταίχμιο - Ανιχνεύοντας το υπερπολιτισμικό θέατρο» (εκδ. 24 Γράμματα). 

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Η πρόσφατη παράσταση της αισχύλειας τριλογίας «...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση του επίμετρου του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη, από το μυθιστόρημα του Τζον Απντάικ [John Updike] «Ο λαγός έχει λεφτά» (μτφρ. Πάνος Τομαράς), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 12 Ιουλίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Μεγάλη Αμερικανική βόλτα τε...

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 
Χρήστου Β. Μασσαλά «Σκάβοντας εντός», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ξύπνησε μέσα μου η επιθ...

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς – Μεθοδολογία, σχόλια, διακρίσεις, τα 20 πρώτα

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς – Μεθοδολογία, σχόλια, διακρίσεις, τα 20 πρώτα

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα, όπως ψηφίστηκαν από 503 μυθιστοριογράφους, συγγραφείς μη μυθοπλαστικών έργων, ποιητές, κριτικούς και άλλους βιβλιόφιλους – με την επιμέλεια των συντακτων του Book Review των Νew Υork Τimes. Έκπληξη; Οι γυναίκες συγγραφείς είναι, οριακά, περισσότερες από τους άντρες. 

...
50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...
Πώς να περάσεις «απέναντι»: 10 βιβλία που βοηθούν να αλλάξεις νοοτροπία και στόχους

Πώς να περάσεις «απέναντι»: 10 βιβλία που βοηθούν να αλλάξεις νοοτροπία και στόχους

Γίνεται να αλλάξουμε τη ζωή μας αντιμετωπίζοντας τους φόβους, τα τραύματα του παρελθόντος και να αγαπήσουμε πραγματικά; Επιλέγουμε δέκα βιβλία που μας παρέχουν πρακτικές συμβουλές για να δούμε τον εαυτό μας κάτω από ένα νέο φως. 

Γράφει ο Λεωνίδας Καλούσης 

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ