nero250

Της Άλκησις Σουλογιάννη

Μνήμη Γιάννη Βαρβέρη

Τα λογοτεχνικά κείμενα του Κώστα Γ. Παπαγεωργίου αποτελούν ιδιαιτέρως ενδιαφέρουσες παραδειγματικές εφαρμογές δημιουργικής γραφής, τόσο επειδή προβάλλουν συγκεκριμένες θεματικές σταθερές που λειτουργούν ως ορόσημα για την εξέλιξη ενός πρωτότυπου σημασιολογικού σύμπαντος, όσο και επειδή έχουν ήδη εκτιμηθεί ως προτάσεις για τη χρήση της γλώσσας στη διάσταση του ευρηματικού συνδυασμού στοιχείων που παραβιάζουν τα συμβατικά όρια ανάμεσα στην ποίηση και στην πεζογραφία, υπό την προϋπόθεση ότι αυτά τα δύο είδη αποτελούν διαφορετικά κατά την κοινή αντίληψη πεδία λογοτεχνικής παραγωγής. 

Τα δεδομένα αυτά ισχύουν (και) στο νέο βιβλίο του Κ. Γ. Παπαγεωργίου με τον τίτλο Νερό. Εδώ επικρατεί η συνεχής, έστω και ως σύνθεση ενοτήτων ποικίλης διάρκειας, αφηγηματική ροή που προσδιορίζει την ανάπτυξη του κειμενικού κόσμου, με βάση τις λεπτές ισορροπίες αφενός ανάμεσα στον άνθρωπο και στο περιβάλλον του, και αφετέρου ανάμεσα στον εσωτερικό άνθρωπο και στην εξωτερική/φυσική παρουσία του. Αυτές άλλωστε οι ισορροπίες ισχύουν ως θεμελιώδεις σταθερές στην εξέλιξη της λογοτεχνικής παραγωγής του συγγραφέα.

kostas-papageorgiou-1Στο βιβλίο αναγνωρίζεται η βιωματική σχέση του ανθρώπου με το περιβάλλον του και με ό,τι (θετικό αλλά πρωτίστως) αρνητικό ή τραυματικό αυτή συνεπάγεται. Σ’ αυτό το πλαίσιο η ανθρώπινη επικοινωνία εκδηλώνεται στην πλέον δραματική διάστασή της με κύρια στοιχεία τον φόβο, την αγωνία, τον πόνο και την απόκλιση από την κοινή λογική. Εσωτερικά τοπία ιδιαίτερης έντασης επικρατούν των εξωτερικών καταστάσεων και παγιδεύουν τον άνθρωπο. Ως αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας, ο εσωτερικός άνθρωπος επιβάλλεται στην εξωτερική/φυσική παρουσία του, παρακολουθώντας τη συνεχή, ορμητική, καταιγιστική, παλινδρομική, κυματοειδή ροή του περιεχομένου της συνείδησης ως τη μόνη και απόλυτη πραγματικότητα.

Για την αποτελεσματική διαχείριση του θεματικού του υλικού ο Κ. Γ. Παπαγεωργίου αξιοποιεί το στοιχείο του νερού στο πλαίσιο ενός ευρύτερου κατά το δυνατόν φάσματος κυριολεκτικών διατυπώσεων και συνδηλώσεων, όπως αυτό το στοιχείο σχετίζεται με τις ανθρώπινες λειτουργίες και με τη δραστηριότητα της φύσης.

Με αυτή την προϋπόθεση, στη σύνθεση των σημασιολογικών τοπίων του βιβλίου αποτυπώνεται η συνεχής ροή φαινομένων που προσδιορίζουν αφενός την ιδιωτική και τη δημόσια συμπεριφορά του ανθρώπου (οργανικές λειτουργίες, φωνή/ομιλία, συνείδηση, όνειρα, μνήμη ως αποτύπωση της ροής του προσωπικού χρόνου), και αφετέρου την εξωτερική ή αντικειμενική πραγματικότητα (φυσικά φαινόμενα, ο καθρέφτης ως εξαντικειμενικοποίηση της ρευστότητας που επικρατεί στην εσωτερική πραγματικότητα, ποικίλες μεταβλητές στον κόσμο των στερεών σωμάτων, ρευστότητες ακόμα και όπου ισχύουν σταθερές κατά την κοινή χρήση, όπως είναι ο ορισμός των κυρίων ονομάτων, καθώς και η συλλογική συμπεριφορά ως πρόληψη της ρευστότητας των ατομικών/υποκειμενικών προθέσεων).

neroΑυτά τα δεδομένα οργανώνουν και προεξοφλούν το σύνθετο περιεχόμενο του εσωτερικού ανθρώπου όπως χαρτογραφείται στο βιβλίο.

Εργαλείο γι’ αυτή τη χαρτογράφηση αποτελεί η βιωματική χρήση γλώσσας καθημερινής με ιδιαίτερα στοιχεία την καταιγιστική ροή σημαινόντων και σημαινομένων, τις επαναλήψεις, τον έντονο ρυθμό και τη διαρκή εμπλοκή της μεταφοράς ως παράγοντες ενός λόγου αφηγηματικού στα όρια του παραληρήματος που αποδίδει τη σχεδόν βίαιη αλλά και πλήρη συναισθήματος εξόρυξη υλικού από τα βαθύτερα στρώματα του εσωτερικού ανθρώπου.

Παράλληλα, ο συνδυασμός αυτών των δεδομένων αποτελεί ένα ακόμα στάδιο στην ανάπτυξη του χαρακτήρα που προβάλλει ο ενιαίος δημιουργικός λόγος του Κ. Γ. Παπαγεωργίου, γνωστός και από τα προγενέστερα αμιγώς ποιητικά και αφηγηματικά έργα του συγγραφέα, ως αποτύπωση μιας συνεχούς συνειδητής παραγωγής.

Αυτή η έννοια της συνέχειας (που υποστηρίζεται και από στοιχεία αυτοδιακειμενικότητας) δηλώνει τις διαρκείς διαδικασίες του εργαστηρίου δημιουργικής γραφής του Κ. Γ. Παπαγεωργίου και εξασφαλίζει σταθερές διαδρομές για τη δημιουργική ανάγνωση.

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Στα θερμοκήπια του Αυγούστου» του Άκη Παπαντώνη (κριτική) – Καρβερικές αντηχήσεις, ποιητική πυκνότητα

«Στα θερμοκήπια του Αυγούστου» του Άκη Παπαντώνη (κριτική) – Καρβερικές αντηχήσεις, ποιητική πυκνότητα

Για τη συλλογή διηγημάτων του Άκη Παπαντώνη «Στα θερμοκήπια του Αυγούστου» (εκδ. Κίχλη). Εικόνα: Από την ταινία «Short cuts» (1993) του Ρόμπερτ Άλτμαν.

Γράφει η Δήμητρα Λουκά

Σημείο εκκίνησης του κειμένου που ακολουθεί, είν...

«Σημειώσεις αϋπνίας» του Λεωνίδα Βουρδονικόλα – Αέναη πάλη έρωτα και θανάτου, με καυστικό χιούμορ και σαρκασμό

«Σημειώσεις αϋπνίας» του Λεωνίδα Βουρδονικόλα – Αέναη πάλη έρωτα και θανάτου, με καυστικό χιούμορ και σαρκασμό

Για τη συλλογή διηγημάτων του Λεωνίδα Βουρδονικόλα «Σημειώσεις αϋπνίας», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καλειδοσκόπιο. Εικόνα: Λιθογραφία του Τουλούζ Λοτρέκ για την εικονογράφηση της συλλογής ποιημάτων του Jean Goudezki "Les vielles histoires" (1893). 

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

...
«Ο Τζιμ Μόρισον και το σαλιγκάρι» του Γιάννη Καρκανέβατου (κριτική) – Εσωτερικές περιπλανήσεις, ανθρώπινες συναντήσεις

«Ο Τζιμ Μόρισον και το σαλιγκάρι» του Γιάννη Καρκανέβατου (κριτική) – Εσωτερικές περιπλανήσεις, ανθρώπινες συναντήσεις

Για τη συλλογή διηγημάτων του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο Τζιμ Μόρισον και το σαλιγκάρι» (εκδ. Εστία). Εικόνα: Από την ταινία  «Πάτερσον» (2016) του Τζιμ Τζάρμους. 

Γράφει η Ιωάννα Φωτοπούλου

Μια φωτιά στο Καλαμίτσι γίνεται ο κα...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ομοφοβικές αντιδράσεις ακύρωσαν προβολή της «Αρκουδότρυπας»: Τι λένε οι δημιουργοί της ταινίας

Ομοφοβικές αντιδράσεις ακύρωσαν προβολή της «Αρκουδότρυπας»: Τι λένε οι δημιουργοί της ταινίας

Τι λένε οι δημιουργοί της «Αρκουδότρυπας» η προβολή της οποίας ακυρώθηκε σε ορεινό οικισμό της Αιγιαλείας έπειτα από ομοφοβικές και ρατσιστικές αντιδράσεις. «Καμία θρησκευτική γιορτή δεν απειλείται από μια κινηματογραφική ιστορία αγάπης» σημειώνουν, μεταξύ άλλων, οι σκηνοθέτες της ταινίας Στέργιος Ντινόπουλος ...

LITHOS - Η πέτρινη φορεσιά της Κέας: Παρουσίαση βιβλίου και έκθεση για τις ξερολιθιές του νησιού

LITHOS - Η πέτρινη φορεσιά της Κέας: Παρουσίαση βιβλίου και έκθεση για τις ξερολιθιές του νησιού

Παρουσίαση Βιβλίου και Εικαστική Έκθεση στο Πνευματικό Κέντρο «Στυλιανός Ρέστης» στην Κέα. Ένα πολυσύνθετο πολιτιστικό γεγονός που συνδυάζει τον γραπτό λόγο, τη φωτογραφία και τις εικαστικές τέχνες παρουσιάζεται φέτος τον Αύγουστο στο Πνευματικό Κέντρο «Στυλιανός Ρέστης», στο λιμάνι της Κορησίας στην Κέα. Εικόνα: ©Ά...

«Στα θερμοκήπια του Αυγούστου» του Άκη Παπαντώνη (κριτική) – Καρβερικές αντηχήσεις, ποιητική πυκνότητα

«Στα θερμοκήπια του Αυγούστου» του Άκη Παπαντώνη (κριτική) – Καρβερικές αντηχήσεις, ποιητική πυκνότητα

Για τη συλλογή διηγημάτων του Άκη Παπαντώνη «Στα θερμοκήπια του Αυγούστου» (εκδ. Κίχλη). Εικόνα: Από την ταινία «Short cuts» (1993) του Ρόμπερτ Άλτμαν.

Γράφει η Δήμητρα Λουκά

Σημείο εκκίνησης του κειμένου που ακολουθεί, είν...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Οι κόρες του Αϊβαλιού» της Γεωργίας Α. Ανδριώτου (προδημοσίευση)

«Οι κόρες του Αϊβαλιού» της Γεωργίας Α. Ανδριώτου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Γεωργίας Α. Ανδριώτου «Οι κόρες του Αϊβαλιού», το οποίο κυκλοφορεί στις 18 Ιουλίου από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Παναγής Αφεντέλλης ρούφηξε νωχελικά τον καφέ του κι άφησε απαλά τ...

«Περιγραφή ενός χωριού» της Μαρί Λουίζε Κάσνιτς (προδημοσίευση)

«Περιγραφή ενός χωριού» της Μαρί Λουίζε Κάσνιτς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογραφικό έργο της Μαρί Λουίζε Κάσνιτς [Marie Luise Kaschnitz] «Περιγραφή ενός χωριού» (Μετάφραση – Επίμετρο – Σημειώσεις: Αλέξανδρος Κυπριώτης), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 10 Ιουλίου από τις εκδόσεις η βαλίτσα.

Επιμέλεια: Κ...

«Ο μυστηριώδης ένοικος και άλλες ιστορίες» του Σέρινταν Λε Φανού (προδημοσίευση)

«Ο μυστηριώδης ένοικος και άλλες ιστορίες» του Σέρινταν Λε Φανού (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Σέρινταν Λε Φανού (Sheridan Le Fanu) «Ο μυστηριώδης ένοικος και άλλες ιστορίες» (ανθολόγηση, μτφρ., εισαγωγικό σημείωμα: Γιώργος Θάνος, επιμέλεια: Γιάννης Μπαρτσώκας), η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Printa.

Επιμέλεια: ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Βιβλία για την Τέχνη της Γραφής: 15 οδηγοί συγγραφής που μας μαθαίνουν να γράφουμε

Βιβλία για την Τέχνη της Γραφής: 15 οδηγοί συγγραφής που μας μαθαίνουν να γράφουμε

Δεκαπέντε βιβλία, από καταξιωμένους συγγραφείς, σημαντικούς κριτικούς και ειδικούς της δημιουργικής γραφής, που μας μαθαίνουν πώς να γράφουμε τις δικές μας ιστορίες καλύτερα αλλά και πώς να γίνουμε πιο προσεκτικοί αναγνώστες. 

Επιλογή-επιμέλεια: Ελένη Κορόβηλα ...

Βιοηθική & λογοτεχνία: Μυθοπλασία που μιλά για την επιστήμη και τα ανθρώπινα δικαιώματα

Βιοηθική & λογοτεχνία: Μυθοπλασία που μιλά για την επιστήμη και τα ανθρώπινα δικαιώματα

Έξι βιβλία μυθοπλασίας που θίγουν ζητήματα που ερευνά η βιοηθική στη σύγχρονη εποχή. Η ευθύνη των επιστημόνων, τα όρια των παρεμβάσεων, ο άνθρωπος ως πειραματόζωο, η τεχνητή νοημοσύνη. Εικόνα: Από την ταινία «Poor things» του Γ. Λάνθιμου. 

Γράφει η Αγγελική Σπηλιοπούλου ...

Βιβλία που διαβάζονται μονορούφι: Οι επιλογές του Guardian για το καλοκαίρι

Βιβλία που διαβάζονται μονορούφι: Οι επιλογές του Guardian για το καλοκαίρι

Είκοσι βιβλία που ξεχώρισε η ομάδα του Guardian και διαβάζονται μονορούφι: λογοτεχνία, ψυχανάλυση, επιστήμη. Εικόνα: Πίνακας του Αμερικανού ζωγράφου Ντάρεν Τόμσον.

Επιμέλεια: Book Press

Με την ικανότητα συγκέντρωσης των περ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΦΑΚΕΛΟΙ