club giotis

Για το μυθιστόρημα του Ντίνου Γιώτη «Club 23.4» (εκδ. Βακχικόν). Κεντρική εικόνα: Η Patti Smith και ο Robert Mapplethorpe.

Της Διώνης Δημητριάδου

Μπορεί, άραγε, ο έρωτας να αποτελέσει το αντίδοτο στη διαρκή και εναγώνια συνομιλία με τον θάνατο, που διατρέχει όλη την ανθρώπινη ζωή, υπενθυμίζοντας την άφευκτη φθαρτότητα μιας ελλιπούς, ανολοκλήρωτης ύπαρξης, την πεμπτουσία της θνητότητας; Έχοντας επίγνωση αυτής ακριβώς της θνητότητας, άρα ταυτόχρονα τη διαρκώς ανανεούμενη απειλή θανάτου μέσα από τις ποικίλες αντιξοότητες της ζωής, μπορούμε να αφεθούμε στην πρόκληση ενός έρωτα, να νιώθουμε έστω και για κάποιες στιγμές την αίσθηση της αιωνιότητας; Ο Ντίνος Γιώτης, στο πρόσφατο μυθιστόρημά του μας καλεί να εισχωρήσουμε στο Club 23.4, έναν χώρο που μπορεί αρχικά να ορίζει το πλαίσιο στο οποίο κινούνται οι ήρωές του, η στενή παρέα των φοιτητών τη δεκαετίας του ’80, ωστόσο θα λέγαμε ότι μας αφορά όλους. Αρκεί, όπως ο ίδιος ο συγγραφέας και κατ’ επέκταση οι ήρωές του (κυρίως ο Σένον), να έχουμε επίγνωση των ορίων μας ως λογικών όντων, ως φορέων μιας πεπερασμένης λογικής που δεν έχει την ικανότητα μιας σοβαρής αντίστιξης με τη «λογική» ενός σύμπαντος που υπάρχει και κινείται αενάως λειτουργώντας ερήμην μας.

Ο Σένον, φοιτητής στο Φυσικό της Αθήνας, δεν αρκείται στις εύκολες απαντήσεις, η ανθρώπινη οντότητα γι’ αυτόν δεν είναι καθόλου αυτονόητη, πολύ περισσότερο δεν είναι αποδεκτή η πληρότητά της, κι ας θεωρείται το τελειότερο δημιούργημα, καθώς έχει συνείδηση της ύπαρξής της άρα και του τέλους της. Διαρκώς αναζητά στη φιλοσοφία και στην επιστήμη απαντήσεις, που όπως είναι φυσικό, μόνο νέα ερωτήματα γεννούν. Η υπόλοιπη παρέα, ο Κλεάνθης, ο Σωτήρης, ο Κωνσταντίνος, η Ρεβέκκα και η Αταλάντη, συμμετέχουν στις αναζητήσεις αυτές όσο και στη φοιτητική ζωή, εκεί στα χρόνια της Μεταπολίτευσης, μιας εποχής που πολλές ευκαιρίες δίνει τόσο για πολιτικές ή φιλοσοφικές συζητήσεις αλλά και για μια πολύτιμη ελευθερία στις διαπροσωπικές σχέσεις.

Είναι ένα μυθιστόρημα που ανατέμνει την ερωτική σχέση, εναλλάσσοντας εύστοχα τα ρηματικά πρόσωπα: πρώτο, δεύτερο και τρίτο ενικό, και προκαλώντας να δούμε τον έρωτα ως πρόταση ζωής απέναντι σε μια θνητότητα που διαρκώς τραγικά επαληθεύεται.

Ο χρόνος, ένα σκοτωμένο πουλί στο μπαλκόνι μου

Το Club 23.4, όμως, δεν είναι ένα φιλοσοφικό δοκίμιο με τον μανδύα μιας μυθοπλασίας κι ας εμπεριέχει μια πλούσια θεματική φιλοσοφικού χαρακτήρα. Είναι ένα μυθιστόρημα που ανατέμνει την ερωτική σχέση, εναλλάσσοντας εύστοχα τα ρηματικά πρόσωπα: πρώτο, δεύτερο και τρίτο ενικό, και προκαλώντας να δούμε τον έρωτα ως πρόταση ζωής απέναντι σε μια θνητότητα που διαρκώς τραγικά επαληθεύεται. Ο Σένον και η Αταλάντη γεύονται την ερωτική πληρότητα στη δεκαετία του ’80. Χωρίζουν, γιατί η Αταλάντη είναι μια ύπαρξη που πάντα επιλέγει τη φυγή, και χάνονται για πολλά χρόνια. Μέσα σ’ αυτά τα χρόνια η παλιά φοιτητική παρέα εξελίσσεται, σε διαφορετικούς δρόμους ο καθένας, όπως συμβαίνει συνήθως.

Συναντάμε ξανά τον Σένον σαράντα χρόνια μετά, να μην έχει ξεπεράσει την Αταλάντη, η οποία ξαφνικά εμφανίζεται πάλι στη ζωή του, διεκδικώντας μια νέα ένταση ή ίσως μια νέα φυγή. Αξίζει εδώ μια εμβόλιμη παρατήρηση ως προς τον τρόπο που ο Γιώτης μεταφέρει τη δράση των προσώπων στη σημερινή περίοδο της κρίσης και της πανδημίας, καθώς δεν προβάλλει τα χαρακτηριστικά της σημερινής εποχής, κάτι παρακινδυνευμένο στη σύγχρονη πεζογραφία, αφού αφορά σκέψεις και συναισθήματα ακόμη εν εξελίξει, αλλά επιτρέπει μόνο στο φόντο των γεγονότων να διαφανεί η ιδιαιτερότητά της.

Tο σημαντικότερο ερώτημα που θέτει το βιβλίο του Γιώτη είναι αν καταξιώνεται η ανθρώπινη ύπαρξη μέσα από τις δύο επιλογές της ζωής: από τη διάθεση αρχικά για έρευνα και όχι για εύκολο εφησυχασμό και κατόπιν για απόπειρα λύσης μέσω της πληρότητας της ερωτικής σχέσης.

vakhikon club giotisΜε την επανεμφάνιση της Αταλάντης, η θεματική του Γιώτη αποκτά μια ενδιαφέρουσα στροφή, καθώς από τη μια έχουμε τη διάρκεια της ερωτικής σχέσης, που παρουσιάζεται ελλιπής, παραδόξως ακόμη και μέσα στην ολοκλήρωσή της – άραγε αποκτά ποτέ την πληρότητα;

Από την άλλη, παρεισφρέει δυναμικά το θέμα του χρόνου, ως ασύλληπτης συνθήκης για την ανθρώπινη λογική ικανότητα, ωστόσο τραγικά υπαρκτής («ένα πρωί είδα τον χρόνο, σκοτωμένο πουλί στο μπαλκόνι του σπιτιού μου», θα διαβάσουμε στο πρώτο κεφάλαιο του βιβλίου) που, ενώ κυλά αφήνει τα σημάδια του ορατά επάνω στο σώμα και στη διάνοια, καθοδηγώντας προς ένα τέλος αναπόφευκτο. Παραμένει ο άνθρωπος να ερευνά ένα νόημα, μέσα σε απόλυτο σκοτάδι, το οποίο μόνον περιστασιακά φωτίζεται κάθε φορά που η επιστήμη και οι διάφορες φιλοσοφικές θεωρίες (στην καλύτερη περίπτωση) ή το δόγμα κάποιας θρησκείας (στη χειρότερη) θα επιχειρήσουν να δώσουν απαντήσεις. Ματαιότητα και κενότητα της ύπαρξης, λοιπόν;

Νομίζω πως το σημαντικότερο ερώτημα που θέτει το βιβλίο του Γιώτη είναι αν καταξιώνεται η ανθρώπινη ύπαρξη μέσα από τις δύο επιλογές της ζωής: από τη διάθεση αρχικά για έρευνα και όχι για εύκολο εφησυχασμό και κατόπιν για απόπειρα λύσης μέσω της πληρότητας της ερωτικής σχέσης. Αν, από τη μια, τα ερωτήματα παραμείνουν αναπάντητα, αν, από την άλλη, ο έρωτας θα παραμείνει διαρκώς ένα ζητούμενο, δεν αλλάζει κάτι ως προς την καταξίωση της ανθρώπινης ύπαρξης. Το σύμπαν μπορεί να μειδιά ή να αδιαφορεί, όμως ο άνθρωπος, σε ό,τι του αναλογεί, έθεσε τους δικούς του όρους.

Ένα πολυσύνθετο βιβλίο που δημιουργεί ερωτήματα, όπως οφείλει να κάνει η καλή λογοτεχνία. Από τις εκδόσεις Βακχικόν, με ένα εξώφυλλο, στο οποίο η έννοια του κύκλου, ως υπενθύμιση ματαιότητας στην αναζήτηση διεξόδου, εγγράφεται μέσα στο απόλυτο μαύρο ενός σύμπαντος βουβού και αδιάφορου.


Η ΔΙΩΝΗ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΥ είναι συγγραφέας. Το νέο της βιβλίο, η μελέτη «Ο ποιητὴς διάγει εσώκλειστος – Οι “τόποι” στην ποίηση του Κώστα Θ. Ριζάκη» κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις του Φοίνικα.

Αποσπάσματα από το μυθιστόρημα

«Όχι, δεν πιστεύω ότι υπάρχει κάποια εντελέχεια –κανένα τέλος, κανένας σκοπός– σε αυτήν τη μακραίωνη πορεία· καμία γη της επαγγελίας. Ο ίδιος ο δρόμος είναι και η έκβαση· η ματσέτα που ανοίγει το μονοπάτι ανάμεσα στις πυκνές λόχμες είναι ο επίγειος παράδεισός μας.

Τώρα στέκομαι εδώ γερνώντας αδιάκοπα, ανήμπορος να ξεφύγω από τα δίχτυα του χρόνου. Στέκομαι εδώ αναλογιζόμενος τι όφειλα να κάνω και τι δεν έκανα. Να σκέφτομαι αν ο δικός μου θάνατος δεν θα είναι ο βιολογικός (όταν κλείσω τα μάτια μου για πάντα), αλλά συνέβη ενώ ζούσα· ήταν θάνατος εν ζωή, με την υποταγή μου σε αυτόν». (σσ. 403-404)

 

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ο μπόγος» της Λίλας Κονομάρα – Ένας άγγελος που τον έλεγαν Μανόλη

«Ο μπόγος» της Λίλας Κονομάρα – Ένας άγγελος που τον έλεγαν Μανόλη

Στο μυθιστόρημα της Λίλας Κονομάρα «Ο μπόγος», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη, πρωταγωνιστεί η ίδια η Ιστορία, με τα πολλαπλά της πρόσωπα και προσωπεία. 

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

«Υπάρχει ένας πίνακας του Paul K...

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι’ αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου – Η σιωπή της Ιστορίας

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι’ αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου – Η σιωπή της Ιστορίας

Για το μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο πατέρας δεν μιλούσε γι’ αυτά» (εκδ. Εστία). Φωτογραφία © Pablò / Unsplash.

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Αυτό το πρώτο μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου μιλά για την Ιστορία μέσω των προσωπικών ιστ...

«Αυτοκίνητο σισπασιόν» του Στυλιανού Σκαρλάτου (κριτική) – Μια νουβέλα με πρωταγωνιστή το σύνδρομο Άσπεργκερ

«Αυτοκίνητο σισπασιόν» του Στυλιανού Σκαρλάτου (κριτική) – Μια νουβέλα με πρωταγωνιστή το σύνδρομο Άσπεργκερ

Για τη νουβέλα «Αυτοκίνητο σισπασιόν» του Στυλιανού Σκαρλάτου (εκδ. Ενύπνιο), αλλά και για άλλα βιβλία με θέμα το σύνδρομο Άσπεργκερ.

Του Κώστα Προμπονά

Μια νουβέλα για ένα όχι σπάνιο σύνδρομο: Κοιτάζοντας προς το μέλλον.

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Συζήτηση με τον Εντουάρ Λουί στη Νομική περί πολιτικής και λογοτεχνίας

Συζήτηση με τον Εντουάρ Λουί στη Νομική περί πολιτικής και λογοτεχνίας

Ο Εντουάρ Λουί παρουσιάζει στην Αθήνα το καινούργιο του βιβλίο «Αλλαγή: μέθοδος» (μετάφραση: Στέλα Ζουμπουλάκη), το οποίο μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Αντίποδες. 

Επιμέλεια: Book Press

...

Στον Κώστα Αθανασίου το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

Στον Κώστα Αθανασίου το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

Στον έμπειρο μεταφραστή Κώστα Αθανασίου για τη μετάφραση του βιβλίου «Φοβάμαι, Ταυρομάχε» (εκδ. Καστανιώτη) του Χιλιανού συγγραφέα Πέδρο Λεμεμπέλ απονεμήθηκε το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ. Το βραβείο έδωσε στον τιμηθέντα ο Μιχάλης Κλαπάκι, νικητής του 1ου Βραβείου Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ για τη ...

Άλαν Γκάρνερ: Ένας μαγικός συγγραφέας

Άλαν Γκάρνερ: Ένας μαγικός συγγραφέας

Μικρή παρουσίαση ενός μεγάλου συγγραφέα, με αφορμή το πρόσφατο βιβλίο του με τίτλο Treacle Walker, που θεωρείται το φαβορί για το φετινό βραβείο Μπούκερ.

Του Μιχάλη Μακρόπουλου

Ο Alan Garner είναι ένας μαγικός συγγραφέας. Διάβασα το τελευταίο βιβλίο το...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα του Χάρη Βλαβιανού «Πλατωνικοί διάλογοι ή γιατί στο σπήλαιο κάνουν όλοι πάρτι», που θα κυκλοφορήσει μέσα Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΕΛΟΣ ΚΑΛΟ ΟΛΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ

...
«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Κώστα Καβανόζη «Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας – Το μυθιστόρημα τεκμηρίων και η λογοτεχνικότητα του αναφορικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Πατάκη, τέλη Σεπτεμβρίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

22 Σεπτεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών.  Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ