oneireuomai pinakes

Για τη συλλογή διηγημάτων του Σόλωνα Παπαγεωργίου «Ονειρεύομαι πίνακες» (εκδ. Στίξις). 

Της Χριστίνας Μουκούλη

Είναι σε όλους γνωστή η σημασία της λέξης αδιέξοδο. Κυριολεκτικά μιλώντας, είναι ένας δρόμος που δεν οδηγεί πουθενά, δεν έχει έξοδο, δεν έχει τρόπο διαφυγής. Η λέξη χρησιμοποιείται μεταφορικά και για κάθε δύσκολη συγκυρία, ανυπέρβλητο εμπόδιο ή οριακή κατάσταση. Οι εκφάνσεις του αδιέξοδου είναι το θέμα που πραγματεύεται ο πρωτοεμφανιζόμενος Σόλωνας Παπαγεωργίου στη συλλογή του Ονειρεύομαι πίνακες (εκδ. Στίξις). Η συλλογή απαρτίζεται από μία νουβέλα, η οποία έδωσε και τον τίτλο στο βιβλίο και από πέντε διηγήματα.

Στη νουβέλα βλέπουμε στιγμές από τη ζωή ενός ζωγράφου, ο οποίος έχει πάψει να ζωγραφίζει. Ζει παρατηρώντας τις ζωές των άλλων, συμμετέχοντας ελάχιστα σε συζητήσεις, ανατρέχοντας στο παρελθόν. Έχει χάσει κάθε διάθεση για δημιουργία και δεν υπάρχει τίποτα να τον εμπνεύσει, έπειτα από την απώλεια της γυναίκας του. Η ζωή του βρίσκεται σε τέλμα. Αναπολεί τις ευτυχισμένες στιγμές που είχε ζήσει μαζί της, ονειρεύεται τους πίνακες που θα ζωγράφιζε, αν εκείνη εξακολουθούσε να ζει. Παράλληλα βλέπουμε και τις ζωές των ανθρώπων που τον περιβάλλουν, τις ιστορίες τους, τις επιτυχίες ή τις αποτυχίες τους. Οι συγγενείς και οι φίλοι του, με τα δικά τους μικρά ή μεγάλα προβλήματα, είναι δίπλα του, ο καθένας με τον τρόπο του, δηλώνοντας διακριτικά «παρών».

Ιστορίες της διπλανής πόρτας

Οι ιστορίες της συλλογής αναφέρονται σε πράγματα που βιώνει ένας άνθρωπος της εποχής μας, κάποια από τα οποία μπορεί να έχουμε ζήσει οι ίδιοι ή κάποιος γνωστός μας. Ιστορίες της καθημερινότητας, αλλά και κάποιες πέρα από αυτήν. Στον «Τυραννόσαυρο», ο Βαγγέλης –ο οποίος πηγαίνει ακόμα σχολείο, δεν έχει φίλους και δεν μιλάει σχεδόν ποτέ– φεύγει από το σπίτι με το ποδήλατό του, έχοντας στη τσέπη έναν σουγιά και στο χέρι μια μελανιά που του έκανε ο πατέρας του. Δεν έχει σημασία αν πήρε μαζί του τον σουγιά για να αμυνθεί σε ενδεχόμενη επίθεση ή για να επιτεθεί ο ίδιος. Σημασία έχει ότι δεν μπορεί να τον στρέψει εναντίον κανενός, γιατί συνειδητοποιεί ότι εκείνο από το οποίο κινδυνεύει, δεν εξουδετερώνεται με σουγιά. Ο μόνος τρόπος με τον οποίο θα μπορούσε να ελευθερωθεί από εκείνα που τον πνίγουν και να λυτρωθεί, είναι να αποκτήσει «ένα ζευγάρι λευκά φτερά για να πετάξει μακριά, να χαθεί μέσα στα σύννεφα».

Περνούν κάποιες ώρες μαζί, αλλά η εγγύτητα των σωμάτων τους δεν συνεπάγεται και ψυχική επαφή, ούτε και λύνει κάποιο από τα θέματα που τον απασχολούν.

Στο «Μοιάζουν με δέντρα», ένας νεαρός γιατρός, μπαίνει ένα απόγευμα στο Skoda του και φεύγει, χωρίς συγκεκριμένο προορισμό. Κάνει μια στάση σε κάποιο σημείο της εθνικής οδού για φαγητό, γνωρίζει μια κοπέλα και την παίρνει μαζί του μέχρι την κοντινή πόλη. Περνούν κάποιες ώρες μαζί, αλλά η εγγύτητα των σωμάτων τους δεν συνεπάγεται και ψυχική επαφή, ούτε και λύνει κάποιο από τα θέματα που τον απασχολούν. Στον παράξενο καθρέφτη της κρεβατοκάμαρας, όπου βρίσκεται μαζί της, βλέπει να καθρεφτίζονται τα δέντρα του κοντινού πάρκου. Μια εικόνα εντελώς διαφορετική. Πάλι μοιάζουν με δέντρα, αλλά είναι σαν να έχουν σπάσει. Και η δική του εικόνα στον καθρέφτη, είναι αντίστοιχη με εκείνη των δέντρων. Είναι εκείνος, αλλά και δεν είναι. Όπως δεν είναι ο εαυτός του που ακολουθεί την άγνωστη σε εκείνο το σπίτι, ενώ στο δικό του σπίτι τον περιμένει η γυναίκα του, στην οποία και επιστρέφει αργά τη νύχτα. Στο διήγημα πλανάται και η ιδέα της ύπαρξης ενός παιδιού, ή ίσως και της απώλειάς του.

Στο «Μαμράζ», ο αφηγητής και ο Άγγλος, φίλοι από το δημοτικό, στην εφηβεία τους ονειρεύονται ταξίδια και δίνουν όρκο να κολυμπήσουν στα νερά της Μαμράζ, της στοιχειωμένης λίμνης του Ιράν. Ονειρεύονται να ζήσουν κάτι συναρπαστικό και μοναδικό. Ακολουθούν διαφορετικούς επαγγελματικούς δρόμους, κάνουν συμβιβασμούς, άλλος περισσότερο κι άλλος λιγότερο, όμως η επιθυμία τους να απολαύσουν μια ξεχωριστή εμπειρία που θα τους κάνει ευτυχισμένους, παραμένει ως το τέλος.

Στη «Σκουληκότρυπα», ένας εικοσιτριάχρονος που κατοικεί στην Κυψέλη, βλέπει στον ύπνο του μια εφιαλτική εκδοχή της μετέπειτα ζωής του. Βλέπει τον εαυτό του πενήντα χρόνια μετά, γερασμένο, να έχει χάσει τους αγαπημένους του, να έχει χάσει τη μνήμη του, να έχει αποτύχει σε επαγγελματικό και προσωπικό επίπεδο. Βλέπει, αντίστοιχα τον αδελφό του, ο οποίος φαινόταν ότι είχε ελάχιστες προοπτικές, να έχει καταφέρει πολύ περισσότερα πράγματα. Τι έκανε λάθος;

Όλοι φορούν ένα είδος γυαλιών-μάσκας. Τα πάντα είναι τυποποιημένα, ελεγχόμενα. Ένα δυστοπικό τοπίο...

Στο «Ακόμα σ’ αγαπώ», βλέπουμε ένα ζευγάρι κάπου στο μέλλον. Εκείνος έχει χάσει το ένα του χέρι σε αυτοκινητικό ατύχημα. Εκείνη, όπως και οι περισσότεροι άνθρωποι γύρω της, έχει χάσει την όρασή της. Όλοι φορούν ένα είδος γυαλιών-μάσκας. Τα πάντα είναι τυποποιημένα, ελεγχόμενα. Ένα δυστοπικό τοπίο, από το οποίο απουσιάζει μια βασική αίσθηση των ηρώων: η όραση. Δεν μπορούν να δουν τι υπάρχει γύρω τους, δεν μπορούν να δουν τα αγαπημένα τους πρόσωπα, δεν μπορούν να δουν τον εαυτό τους στον καθρέφτη. Μήπως, κατ’ επέκταση, δεν μπορούν να συνειδητοποιήσουν και το τι συμβαίνει στη ζωή τους γενικότερα; Τα περισσότερα στοιχεία της πρότερης ζωής τους έχουν ξεχαστεί. Το μόνο που υπήρχε πριν και συνεχίζει να υπάρχει, είναι η αγάπη.

Μία και μόνη επιλογή

solon exofΟι ήρωες της συλλογής υποφέρουν βουβά, καρτερικά, δεν εκφράζουν τον πόνο και την απόγνωσή τους. Είναι άνθρωποι που αγαπούν και προδίδονται, ή που αγαπιούνται και προδίδουν. Κάποιοι που δεν παλεύουν αρκετά, άλλοι που δεν είναι έτοιμοι για τις καταστροφές που καραδοκούν στην επόμενη στροφή, και που δεν κάνουν ό,τι είναι δυνατό για να τις αποφύγουν. Άνθρωποι που, σε στιγμές, ενεργούν με τρόπο απρόσμενο, που παύουν να είναι ο εαυτός τους. Άνθρωποι που βλέπουν τη ζωή τους να τραμπαλίζεται, όπως το αρωματικό δεντράκι στο Skoda του νεαρού γιατρού, αλλά δεν επιτρέπουν σε κανέναν να εισέλθει στα άδυτα της ψυχής τους. Διαπιστώνουν με ανακούφιση ότι είναι ακόμα ζωντανοί, εύχονται να μπορούσαν να προβλέψουν και να προλάβουν τις δυσάρεστες εξελίξεις, και αναγνωρίζουν ότι το μόνο που φώτισε κάποτε κι ελπίζουν ότι μπορεί να φωτίσει ξανά τη ζωή τους, είναι η αγάπη. Άνθρωποι που, παρά τα αδιέξοδα στα οποία βρίσκονται, δεν παύουν να ονειρεύονται.

Ο νεαρός συγγραφέας σε συνέντευξή του λέει ότι γράφει για πράγματα που γνωρίζει. Περιγράφει περιοχές στις οποίες έχει ζήσει, αναφέρεται σε ταινίες που έχει δει, σε πίνακες που έχει αγαπήσει. Με μια φρέσκια ματιά, άλλοτε με λόγο κοφτό και στακάτο, κι άλλοτε με ποιητική και στοχαστική διάθεση, αναλύει σχέσεις συγγενικές και ερωτικές, συναισθήματα αγάπης και πληρότητας μα κι άλλα που συνδέονται με την απώλεια αγαπημένων προσώπων, με άλυτα προβλήματα, τα οποία καταβάλλουν την ψυχή και μαραζώνουν το σώμα, καθηλώνοντάς το σε κατάσταση αδράνειας. 

Όσοι έχουν βιώσει παρόμοιες καταστάσεις, θα αναγνωρίσουν μέσα στις ιστορίες της συλλογής, κάτι από τον εαυτό τους. Κι εκείνοι που, είτε λόγω ηλικίας είτε λόγω τύχης δεν έχουν ζήσει ακόμη κάτι ανάλογο, η συλλογή λειτουργεί σαν μια προετοιμασία για τα αδιέξοδα της ζωής, τα οποία αναπόφευκτα θα κάνουν κάποια στιγμή την εμφάνισή τους. Και στα οποία, όσο τετριμμένο κι αν ακούγεται, η μόνη επιλογή που έχει κανείς είναι να συνεχίζει να ζει. Η συλλογή αποτελεί ένα πολύ ενδιαφέρον ξεκίνημα για έναν πολλά υποσχόμενο συγγραφέα.


Η ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΜΟΥΚΟΥΛΗ είναι εκπαιδευτικός.

Απόσπασμα από το βιβλίο

«Με τον Άγγλο πήγαμε μαζί σχολείο, από το δημοτικό μέχρι το λύκειο. Καθόταν στα πίσω θρανία κι έστριβε τσιγαριλίκια. Αρχίσαμε να κάνουμε παρέα στην εφηβεία. Διάβαζε κόμικς. Είχαμε συζητήσει για τα πάντα, για το φύλο των αγγέλων, για το ταξίδι των χελιών στη θάλασσα των Σαργασσών. Είχαμε αναρωτηθεί –κομμάτια στο μεθύσι– για το αερόστατο που βλέπει ο ασθενής όταν ο οφθαλμίατρος μετράει τη μυωπία του. Ο Άγγλος είχε επινοήσει τη δική του αργκό, που ήταν επί της ουσίας μια μείξη ελληνικών και αγγλικών. Όταν ήθελε να αποκαλέσει κάποιον κρετίνο, τον αποκαλούσε μπαφούνο. "Είναι μπαφούνος" έλεγε».

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Το Ρίφι» του Μηνά Βιντιάδη

«Το Ρίφι» του Μηνά Βιντιάδη

Για το μυθιστόρημα «Το Ρίφι» του Μηνά Βιντιάδη (εκδ. Ελληνικά Γράμματα)

Της Κατερίνας Σιδέρη

Στο βιβλίο του δημοσιογράφου και συγγραφέα Μηνά Βιντιάδη θα συναντήσουμε στίχους από τραγούδια, μαντινάδες, παροιμίες και γνωμικά,...

«Εμμανουήλ και Αικατερίνη» της Ρέας Γαλανάκη (κριτική)

«Εμμανουήλ και Αικατερίνη» της Ρέας Γαλανάκη (κριτική)

Για το μυθιστόρημα της Ρέας Γαλανάκη «Εμμανουήλ και Αικατερίνη – Τα παραμύθια που δεν είναι παραμύθια» (εκδ. Καστανιώτη).

Της Άλκηστης Σουλογιάννη

Όσοι ακολουθούμε συστηματικά τη ...

«Δέρμα» της Βίβιαν Στεργίου (κριτική) – millennials σε αναζήτηση ευτυχίας

«Δέρμα» της Βίβιαν Στεργίου (κριτική) – millennials σε αναζήτηση ευτυχίας

Για τη συλλογή διηγημάτων της Βίβιαν Στεργίου «Δέρμα» (εκδ. Πόλις). 

Του Σόλωνα Παπαγεωργίου

Millennials που εγκλωβίζονται σε βαρετά πάρτι, σε μικρά διαμερίσματα γεμάτα με ενοχλητικούς συγκατοίκους, σε δουλειές του ποδ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Τέσπα (διήγημα)

Τέσπα (διήγημα)

Δεν θα πάρουμε το οικογενειακό σήμερα. Ασ’ το μωρέ. Να χαρούμε λίγο το καινούργιο. Πότε θα το χαρούμε αν όχι τώρα το καλοκαίρι που πάμε και κάπου μαζί. Έστω θάλασσα. Εντάξει, σκόνη, άμμος, αλμύρα, θα μου πεις, τα τρώει τα καθίσματα η αλμύρα. Το χρώμα να δεις τι του κάνει. Αλλά, τέσπα.

Της Κατερίνας Γ...

«Το Ρίφι» του Μηνά Βιντιάδη

«Το Ρίφι» του Μηνά Βιντιάδη

Για το μυθιστόρημα «Το Ρίφι» του Μηνά Βιντιάδη (εκδ. Ελληνικά Γράμματα)

Της Κατερίνας Σιδέρη

Στο βιβλίο του δημοσιογράφου και συγγραφέα Μηνά Βιντιάδη θα συναντήσουμε στίχους από τραγούδια, μαντινάδες, παροιμίες και γνωμικά,...

«Το να είσαι γυναίκα» της Μέλι Κίγιακ (κριτική)

«Το να είσαι γυναίκα» της Μέλι Κίγιακ (κριτική)

Για το αφήγημα της Μέλι Κίγιακ (Mely Kiyak) «Το να είσαι γυναίκα» (μτφρ. Απόστολος Στραγαλινός, εκδ. Κριτική). Κεντρική εικόνα ©  David de las Heras.

Της Χριστίνας Μουκούλη

Τι είναι αυτό που καθορίζει τη ζωή και τις επιλογές ενός ανθρώπο...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Ηλία Μαγκλίνη «Το μόνο της ζωής τους ταξίδι – Μικρά Ασία. Οδοιπορικό σε πόλεμο και σε ειρήνη», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Άκουσέ με.

Σε όλη μας τη ...

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα των Stephen King & Peter Straub «Το φυλαχτό» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Ιουνίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

10 σημαντικά βιβλία για άντρες, γραμμένα από γυναίκες

10 σημαντικά βιβλία για άντρες, γραμμένα από γυναίκες

Μια λίστα με 10 σημαντικά μυθιστορήματα γραμμένα από γυναίκες συγγραφείς στα αγγλικά δημοσιεύτηκε στην επίσημη ιστοσελίδα του Women’s Prize for Fiction. Τα δέκα βιβλία αναδείχθηκαν μέσω ψηφοφορίας στην οποία συμμετείχαν 20.000 αναγνώστες. Και τα 10 έχουν μεταφραστεί στη γλώσσα μας. Στη φωτογραφία, η Μέρι Σέλεϊ.

...
40 καλά λογοτεχνικά βιβλία για το καλοκαίρι (και για κάθε εποχή)

40 καλά λογοτεχνικά βιβλία για το καλοκαίρι (και για κάθε εποχή)

Σαράντα λογοτεχνικά βιβλία, ελληνικά και μεταφρασμένα, επιλέξαμε για τους αναγνώστες της bookpress.gr από τα πολλά καλά βιβλία που έφτασαν στα χέρια μας τους προηγούμενους μήνες. Δείτε τα και διαλέξτε το δικό σας αγαπημένο βιβλίο του καλοκαιριού.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός, Κ.Β. Κατσουλάρης...

10 πρόσφατα βιβλία που μας κάνουν σοφότερους (ή και καλύτερους)

10 πρόσφατα βιβλία που μας κάνουν σοφότερους (ή και καλύτερους)

Από τα πολλλά καλά βιβλία που κυκλοφόρησαν πρόσφατα, σας προτείνω δέκα, επιλεγμένα από τα μη μυθοπλαστικά βιβλία. Δοκίμια, έρευνες, μελέτες, όλα τους διαβαστερά και εξαιρετικά ενδιαφέροντα. Δέκα βιβλία, δέκα ευκαιρίες να γίνουμε σοφότεροι και, γιατί όχι, καλύτεροι άνθρωποι.

Του Κ.Β. Κατσουλάρη ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

25 Ιουλίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

40 καλά λογοτεχνικά βιβλία για το καλοκαίρι (και για κάθε εποχή)

Σαράντα λογοτεχνικά βιβλία, ελληνικά και μεταφρασμένα, επιλέξαμε για τους αναγνώστες της bookpress.gr από τα πολλά καλά βιβλία που έφτασαν στα χέρια μας τους προηγούμεν

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ