ixlilates250

Του Μάκη Πανώριου

Η μνήμη, σύμφωνα με την επιστήμη, και όχι μόνο, είναι το θησαυροφυλάκιο του παρελθόντος. Κατά τη διαδρομή της, όμως, μέσα στους αιώνες, και μέσα στο ανθρώπινο σύμπαν που είναι και το υπαρξιακό πλοίο της, υφίσταται αλλεπάλληλες διαφοροποιήσεις, μεταπλάσεις και μεταμορφώσεις. Ως εκ τούτου η αναπαραγωγή του «χαμένου χρόνου» παραδίνεται στον αποδέκτη της αλλοιωμένη. Τη διεργασία της εν λόγω διαφοροποίησης διαπραγματεύεται η ανθρώπινη φαντασία η οποία και προσπαθεί να αναστηλώσει και να αποκρυπτογραφήσει τη μορφή, τον ήχο και τα σύμβολα μιας αδιανόητης δημιουργίας που συνεχώς και αενάως μεταλλάσσεται. Υπό αυτή την έννοια, οι μυθολογίες του κόσμου και οι έντεχνες προσεγγίσεις της προαναφερθείσας «αφάνταστης» δημιουργίας, μέσω της φανταστικής λογοτεχνίας, κυρίως, υπονοούν πολλά. 

Τα επτά διηγήματα φαντασίας του Νίκου Φαρούπου, τα οποία συστεγάζονται στον ανά χείρας τόμο, συνηγορούν υπέρ αυτού. Ο τίτλος εξάλλου της συλλογήςείναι ενδεικτικός του πνεύματος που έχει υπαγορεύσει την ερεθιστική γραφή της. Υπονοεί, και όχι μόνο, αυτόν που ανασύρει υποσυνείδητα την «ξεχασμένη γλώσσα», για να ξαναθυμηθούμε τον Έριχ Φρομ, η οποία προσπαθεί να επαναπροσδιορίσει τη μνήμη, στην ουσία να επικοινωνήσει με τον εαυτό, με σύμβολα η πιθανώς αυθεντική καταγωγή των οποίων έχει χαθεί στις αλλεπάλληλες μετακινήσεις τους από «σώμα σε σώμα» – γι’ αυτό εξάλλου και εμφανίζονται παραμορφωμένα.

Στο πρώτο διήγημα, επί παραδείγματι, κυκλοφορεί ένα ανθρωποφάγο θηλυκό πλάσμα που πιθανώς να κατάγεται από τις μυθολογικές Άρπυες, οι οποίες και αυτές ενδεχομένως να είναι «αναμνήσεις» προϋπαρχόντων πλασμάτων. Ούτως ή άλλως, η πραγματική φύση του παραπέμπει στο θηλυκό έντομο που κατατρώγει το άρρεν μετά την εκτέλεση της συνεύρεσης. Στη συνέχεια, «Τα 21 σκαλοπάτια», οδηγούν σε μια μαγική τελετουργία που γίνεται προς τιμήν κάποιων απολεσθέντων πλέον υπερ-πλασμάτων, η οποία καταλλήλως διαμορφωμένη επιβιώνει μέχρι των ημερών μας σε όλες τις θρησκείες του κόσμου. «Η τρύπα δίπλα στο Ηρώο», που ακολουθεί, μπορεί πιθανώς να είναι συμβολικά η είσοδος προς το ανθρώπινο άδυτο, το κατοικημένο από «ζωντανό σκοτάδι», εντός του οποίου επαγρυπνούν τα «τέρατα» του εαυτού. Δεν αποκλείεται όμως να είναι και η Πύλη-Δίοδος που ενώνει τη Γη με ένα άλλο «Χωροχρονικό Συνεχές». Έπεται «Ο κυνηγός της ηδονής», μια κλασική περίπτωση εισβολής ανορθολογικού στο ορθολογικό. Ο ήρωας που δανείζει τον εν λόγω τίτλο στο διήγημα είναι ο διάσημος εραστής Καζανόβα. Μετά τον επίγειο θάνατό του, κι έχοντας μεταφερθεί σε άλλο υπαρξιακό επίπεδο, παρακολουθεί από εκεί την τελετή της ταφής του. Ο μύθος μπορεί να είναι απλώς η παράδοξη εικονογράφηση ενός ονείρου. Το όνειρο όμως μπορεί να θεωρηθεί και ως αντανάκλαση της μνήμης. Ανάλογη περίπτωση «Άλλου Κόσμου» περιγράφει και «Το χειρόγραφο του μοναχού Ιωάννη». Το εξωτερικό σχήμα της παράδοξης ιστορίας του αντλείται από την αρχαία ελληνική μυθολογία. Ένας σύγχρονος σκεπτικιστής κατέρχεται στον αρχαιοελληνικό Άδη, κι εκεί θα συναντήσει την Ευρυδίκη. Δεν θα διακινδυνεύσει όμως μια αμφίβολη επιστροφή στον «Επάνω Κόσμο» για να μην υποστεί μια δεύτερη μάλλον πιθανή απώλειά της. Η προβληματική του Άγνωστου και η «γνωριμία» με τους «μυθικούς» κατοίκους του, απασχολούν τον συγγραφέα σε όλη την εργασία του. «Ο ιχνηλάτης του σκότους», που τιτλοφορεί και την συλλογή, το επιβεβαιώνει. Στο κέντρο του εν λόγω διηγήματος το ακρωτήριο Ταίναρο, στο οποίο βρίσκονταν οι Πύλες του Κάτω Κόσμου, είσοδος του Ψυχοπομπείου, απ’ τα βάθη του οποίου αναδύεται ο ήχος του χάους. Τέλος, η «Υπόθεση Πέτρινο», μοιάζει να συνυπογράφει την προβληματική του προηγούμενου διηγήματος, ο δυσοίωνος ήχος του οποίου εδώ αναδύεται από τα απύθμενα βάθη ενός σπηλαίου ωσάν κραυγές αδικοσκοτωμένων παιδιών που ζητούν δικαίωση.

Ιστορίες φαντασίας, χαρακτηρίζει την πολύ ενδιαφέρουσα εργασία του ο συγγραφέας. Και είναι υπό μία έννοια, και πιθανώς εύκολη και ανώδυνη η επιφανειακή ανάγνωσή της, δεδομένου ότι χειρίζεται με δεξιοτεχνία τον Λόγο ως λειτουργικό εργαλείο οικοδόμησης έργου τέχνης, με αποτέλεσμα οι εν λόγω ιστορίες να προσφέρουν την απόλαυση της ανάγνωσης. Η ρεαλιστική απεικόνιση όμως των συμβόλων του, ως «φυσιολογικές συμπαραδηλώσεις» μιάς αδιανόητης φύσης, υπονομεύει τη ρασιοναλιστική προσέγγισή της∙ θέτει σε δοκιμασία τη σκέψη η οποία καλείται να επαναπροσδιορίσει τη σημασία της φαντασίας και την υποτιθέμενη «επιστημονική» διερμηνεία της.

skotousΝίκος Φαρούπος
Οι ιχνηλάτες του σκότους – Ιστορίες φαντασίας
δΚΕΔΡΟΣ, Αθήνα 2010
Σελ.: 256

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Τρότζαν» του Θανάση Χειμωνά (κριτική) – Αντιμεσσιανισμός σε ένα «τέλειο» μέλλον!

«Τρότζαν» του Θανάση Χειμωνά (κριτική) – Αντιμεσσιανισμός σε ένα «τέλειο» μέλλον!

Για το μυθιστόρημα του Θανάση Χειμωνά «Τρότζαν» (εκδ. Πατάκη). Κεντρική εικόνα: Ο Θανάσης Χειμωνάς με τη βοήθεια της Α.Ι. το 2073.

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Τα τελευταία χρόνια αυξάνονται τα κείμενα επιστημονικής φαντασίας που φαντάζονται ένα μέ...

«Διακοπές στην Αβησσυνία» της Ελίζας Παναγιωτάτου (κριτική) – Ταξίδι στο βάθος του εαυτού και του οικογενειακού παρελθόντος

«Διακοπές στην Αβησσυνία» της Ελίζας Παναγιωτάτου (κριτική) – Ταξίδι στο βάθος του εαυτού και του οικογενειακού παρελθόντος

Για το μυθιστόρημα της Ελίζας Παναγιωτάτου «Διακοπές στην Αβησσυνία» (εκδ. Αντίποδες). Κεντρική εικόνα: © Wikipedia.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Βρίσκονται εκεί έξω. Περπατούν στους ίδιους δρόμους μ’ εμάς, αναζητώντας ωσ...

«Σα μαγεμένο το μυαλό μου» του Θανάση Σκρουμπέλου (κριτική) – Τα παλιόπαιδα τ’ ατίθασα

«Σα μαγεμένο το μυαλό μου» του Θανάση Σκρουμπέλου (κριτική) – Τα παλιόπαιδα τ’ ατίθασα

Για το βιβλίο του Θανάση Σκρουμπέλου «Σα μαγεμένο το μυαλό μου – Ιστορίες και εικόνες, ταξίμια της λαϊκής ψυχής» (εκδ. Τόπος). Κεντρική εικόνα: Ο Βασίλης Αυλωνίτης από την ταινία «Ο θησαυρός του μακαρίτη» (1959) σε σενάριο και σκηνοθεσία του Νίκου Τσιφόρου.

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ο Nick Cave στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, μαζί με τον Colin Greenwood των Radiohead

Ο Nick Cave στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, μαζί με τον Colin Greenwood των Radiohead

1, 2 και 3 Ιουνίου ο Nick Cave θα βρεθεί στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, μαζί με τον Colin Greenwood των Radiohead.

Επιμέλεια: Book Press

Η Στέγη ανοίγει για πρώτη φορά την αγκαλιά της στον αξεπέραστο Nick Cave, ο οποίος επιστρέφει...

«Rabbit Hole» του Ντέιβιντ Λίντσεϊ-Αμπέρ, στο θέατρο «Ελ Ερ» (κριτική) – Μια πολύ δυνατή παράσταση για τις ψυχικές «κουνελότρυπες»

«Rabbit Hole» του Ντέιβιντ Λίντσεϊ-Αμπέρ, στο θέατρο «Ελ Ερ» (κριτική) – Μια πολύ δυνατή παράσταση για τις ψυχικές «κουνελότρυπες»

Για την παράσταση «Rabbit Hole» του Ντέιβιντ Λίντσεϊ-Αμπέρ σε σκηνοθεσία Βαγγέλη Λυμπερόπουλου που ανέβηκε στο θέατρο Ελ Ερ. Κεντρική εικόνα: © Σπύρος Περδίου. 

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Το «Rabbit Hole» του Ντέιβιντ ...

16ο Φεστιβάλ ΛΕΑ: από τον Μάρτιο ως το τέλος του έτους σε Αθήνα, Χαλκίδα, Λευκάδα, Χανιά

16ο Φεστιβάλ ΛΕΑ: από τον Μάρτιο ως το τέλος του έτους σε Αθήνα, Χαλκίδα, Λευκάδα, Χανιά

Υπό την αιγίδα της Α.Ε. της Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας Κατερίνας Σακελλαροπούλου, θα πραγματοποιηθεί η 16η έκδοση του Φεστιβάλ ΛΕΑ (Λογοτεχνία εν Αθήναις), στο πλαίσιο του οποίου θα υλοποιηθούν διάφορα πρότζεκτ από τον Μάρτιο ως το τέλος του έτους, λειτουργώντας έτσι ως Πολιτιστική και Λογοτεχνική Γέφυρα μετ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Κάτι σαν αγάπη» του Πολυχρόνη Κουτσάκη (προδημοσίευση)

«Κάτι σαν αγάπη» του Πολυχρόνη Κουτσάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το νέο αστυνομικό μυθιστόρημα του Πολυχρόνη Κουτσάκη «Κάτι σαν αγάπη – Μια υπόθεση για τον Γιώργο Δάντη», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 22 Απριλίου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ιφιγένει...

«Επίνοια» του Κωνσταντίνου Γεωργάτου (προδημοσίευση)

«Επίνοια» του Κωνσταντίνου Γεωργάτου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Κωνσταντίνου Γεωργάτου «Επίνοια – Φιλοσοφικοί στοχασμοί», η οποία κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Αν Έχεις

Αν έχεις υγεία, ζεις σε ε...

«Πίσω από τις κλειστές πόρτες» της Ελένης Χέλμη-Μαρκεζίνη (προδημοσίευση)

«Πίσω από τις κλειστές πόρτες» της Ελένης Χέλμη-Μαρκεζίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από βιβλίο της Ελένης Χέλμη-Μαρκεζίνη «Πίσω από τις κλειστές πόρτες – Αστέρες, ηγέτες, γαλαζοαίματοι και καθημερινοί άνθρωποι», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 3 Απριλίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δύο ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Aπό τον Γκάμπορ Μάτε έως τον Όσσο: 5 βιβλία για μια πιο υγιή και ισορροπημένη ζωή

Aπό τον Γκάμπορ Μάτε έως τον Όσσο: 5 βιβλία για μια πιο υγιή και ισορροπημένη ζωή

Πέντε βιβλία που κυκλοφόρησαν πρόσφατα μάς δείχνουν τον δρόμο για μια πιο υγιή και ισορροπημένη ζωή, μέσα από δεδομένα που προέκυψαν από σημαντικές επιστημονικές έρευνες των τελευταίων ετών και από πολύτιμα αποστάγματα πνευματικής εμβάθυνσης. 

Γράφει η Ελεάνα Κολοβού 

...
Πέντε αριστουργήματα κλασικής πεζογραφίας που αναμένονται τις επόμενες μέρες

Πέντε αριστουργήματα κλασικής πεζογραφίας που αναμένονται τις επόμενες μέρες

Και τα πέντε έχουν χαρακτηριστεί αριστουργήματα τόσο στην εποχή τους και στις συνθήκες που γράφτηκαν όσο και με σημερινά κριτήρια. Θα βρίσκονται στα ράφια των βιβλιοπωλείων τις επόμενες μέρες.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Marquis De Sade «Οι Εκα...

Τρία μυθιστορήματα με άρωμα εποχής και μυστηρίου από τα Ελληνικά Γράμματα

Τρία μυθιστορήματα με άρωμα εποχής και μυστηρίου από τα Ελληνικά Γράμματα

Για τα μυθιστορήματα «Strangers in the Night» (μτφρ. Μυρσίνη Γκανά) της Χέδερ Γουέμπ [Heather Webb], «Τα Μυστήρια της Μις Μόρτον Μόρτον» (μτφρ. Χρήστος Μπαρουξής) της Κάθριν Λόιντ [Catherine Lloyd] και «Κωδικός Coco» (μτφρ. Γιάννης Σπανδωνής) της Τζιόια Ντιλιμπέρτο [Gioia Diliberto]. Τρία μυθιστορήματα που μας μεταφ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ