Σασμός, του Σπύρου Πετρουλάκη - Το βιβλίο πίσω από την σειρά

Εξαιρετικά παραγωγικός, ο Σπύρος Πετρουλάκης είναι συγγραφέας πολλών μπεστ-σέλερ μυθιστορημάτων, αλλά ο «Σασμός» (Μίνωας 2019), χάρη πλέον και στην εξαιρετικά επιτυχημένη τηλεοπτική του μεταφορά, τα ξεπερνά όλα — και βέβαια δεν θα σταματήσει στις κοντά 45.000 αντίτυπα που έχει πουλήσει μέχρι τώρα (ήδη πάρα πολλά για τα ελληνικά δεδομένα, ή αλλιώς ένας απλησίαστος αριθμός για το σύνολο των συγγραφέων μας, με εξαιρέσεις που μετριούνται στα δάχτυλα των δύο χεριών), αλλά θα τα ξεπεράσει κατά πολύ.

Eίναι συγγραφέας πολλών μπεστ-σέλερ μυθιστορημάτων, αλλά ο «Σασμός» (Μίνωας 2019), χάρη πλέον και στην εξαιρετικά επιτυχημένη τηλεοπτική του μεταφορά, τα ξεπερνά όλα.

Το αξίζει, βέβαια. Με πληθωρικό λόγο που δεν στερείται γλαφυρότητας —ίσα-ίσα—, συναισθηματισμού, και μεγάλων δραματικών κορυφώσεων, στον «Σασμό» υφαίνει μια μεγάλη, αιματηρή τραγωδία που χτυπά δυο οικογένειες και δυο γειτονικά χωριά της Κρήτης που έχουν χάσει πολλά μέλη τους εξαιτίας μίας βεντέτας. Με γράψιμο προσεκτικό και ισορροπημένο, δίνοντας τις απαραίτητες κάθε φορά πληροφορίες και παίρνοντας τον χρόνο του για να εξηγεί, είτε σαν αφηγητής είτε μέσω των ηρώων του, όλα όσα πρέπει να γνωρίζει ο αναγνώστης, οικοδομεί σιγά-σιγά την αφήγησή του, περνώντας την από πολλές κορυφώσεις μέχρι το πολύ δυνατό φινάλε και τη λύση του δράματος, που είναι σίγουρο ότι θα ικανοποιήσει και θα τέρψει όποιον πιστό αναγνώστη του καλού πεζογράφου το διαβάσει.

Ο Σπύρος Πετρουλάκης γεννήθηκε και ζει στην Αθήνα, έχοντας ζήσει επίσης στο Ρέθυμνο και στα Χανιά από όπου και κατάγεται. Είναι συνθέτης και στιχουργός και έχει συμμετάσχει σε μουσικές παραστάσεις και συναυλίες σε όλη την Ελλάδα, ενώ έχει γράψει μουσική και τραγούδια για ντοκιμαντέρ και θεα­τρικές παραστάσεις. Από τις εκδόσεις Μίνωας κυκλοφορούν τα μυθιστορήματά του Το παράθυρο της Νεφέλης (2014), Η εξομολόγηση (2015), H Παναγιά της φωτιάς (2016), Το τελευταίο δαχτυλίδι (2017), Αμαλία (2018), Σασμός (2019), Η νύχτα της αλήθειας (2020) καθώς και τα βιβλία του για παιδιά.

Στρωτή γλώσσα με λυρικές εξάρσεις, πολλές μεταφορές και παρομοιώσεις, μεγάλες, απλωμένες στον χρόνο σεκάνς, ωραίο και έξυπνο μοντάζ του αφηγηματικού υλικού που εξυπηρετεί κατά κύριο λόγο το σασπένς (δεν θα πληροφορηθούμε τον δολοφόνο παρά στο τελευταίο μέρος), ήρωες που μοιάζουν βγαλμένοι, μιλούν και δρουν όπως οι αντίστοιχοί τους στον παλιό δραματικό ελληνικό κινηματογράφο, τουλάχιστον τέσσερις σκληρές σκηνές αίματος και φόνου που μένουν στη μνήμη, πλούσιο τοπικό χρώμα με χορούς, λύρα, ρακή και μπαλωθιές, τιμή, πίστη, αντρειοσύνη, συγχώρεση, αυτοθυσία, αφοσίωση και αγάπη — αλλά, από την άλλη, και μίσος, και οργή, και βία, και η τύφλωση εκείνη στην οποία οδηγεί η βεντέτα.

Βασισμένο σε μια πραγματική ιστορία, το μυθιστόρημα παρέχει υλικό κατάλληλο για ένα σύγχρονο ελληνικό «γουέστερν» με δραματικό υπόβαθρο, με τους δυνατούς γυναικείους χαρακτήρες του —οι γυναίκες είναι τα αιώνια θύματα εδώ— και τουλάχιστον έναν αντρικό που ξεχωρίζει εύκολα ανάμεσα στους υπόλοιπους, μα και με πολλούς «δεύτερους ρόλους», χαρακτηριστικούς και ενδιαφέροντες, με ντοπιολαλιά σε πολλούς διαλόγους αλλά και κρητικές μαντινάδες, με λεβέντικους ηπειρώτικους χορούς, και με έναν αγνό έρωτα που γεννιέται στο πουθενά — υλικό που δεν μπορεί να χάσει, και δεν χάνει.

Οι αναγνώστες των κοινωνικών μυθιστορημάτων εποχής θα το διαβάσουν —το κάνουν ήδη άλλωστε, κατά χιλιάδες— με βουλιμία, ενώ ήδη έχουν απολαύσει και τα άλλα βιβλία του. Ο Πετρουλάκης είναι ο πανάξιος εκπρόσωπος ενός είδους που κατά το μεγαλύτερο ποσοστό του καλλιεργείται από γυναίκες στη χώρα μας, συγγραφέων που παράγουν μυθιστορήματα όχι πάντα αυτού του επιπέδου και αυτής της απήχησης.