DOUKA2

Έξι επιλογές ελληνικής πεζογραφίας

Του Λεωνίδα Καλούση

Καθώς η «κρίση» βαθαίνει, αγγίζοντας κεκτημένα, νοοτροπίες, σταθερές που συνείχαν για χρόνια την ελληνική κοινωνία, όλο και πιο δύσκολα μπορεί κανείς να φανταστεί το μέλλον. Όλα αυτά, βέβαια, θίγονται εδώ και χρόνια στα σημαντικότερα βιβλία της εγχώριας πεζογραφίας ­–μια και η λογοτεχνία προηγείται τις εποχής της–, κι εξακολουθούν να είναι, πότε ευθέως και πότε συγκαλυμμένα, ο βασικός τροφοδότης της.

Για παράδειγμα, το τελευταίο βιβλίο της Μάρως Δούκα «Το δίκιο είναι ζόρικο πολύ» (εκδ. Πατάκης), με θέμα την προσπάθεια μιας σημερινής νέας κοπέλας να κατανοήσει τι συνέβη με το τέλος της ναζιστικής κατοχής στην πόλη της τα Χανιά, και γιατί εκεί οι κατακτητές παρέμειναν, σε συνεννόηση με τους νικητές Βρετανούς, για μερικούς μήνες ακόμη. Πώς αυτά τα γεγονότα, διαπλοκές τοπικών doukaσυμφερόντων και ιστορικών συμβιβασμών, πολιτικών καταναγκασμών και κοινωνικών εγκλημάτων, με το αίσθημα του αδικαίωτου που φόρτισαν πολλούς ανθρώπους, παράγουν αποτελέσματα μέχρι και σήμερα;

Σε πιο υπαρξιακό καμβά, η Ευγενία Φακίνου επιχειρεί στο νέο της μυθιστόρημα «Οδυσσέας και Μπλουζ» (Καστανιώτης) να φέρει κοντά δυο εντελώς διαφορετικούςfakinou5114-9ανθρώπους, που τίποτε δεν φαίνεται να τους ενώνει. Έναν απομονωμένο συγγραφέα, που αδυνατεί να τελειώσει το δεύτερο βιβλίο του, και την επιμελήτριά του. Ψέματα, προσχήματα, συνθέτουν μια σειρά από κινήσεις στη μεταξύ τους σκακιέρα, κι ενώ γύρω τους οι μικρόψυχοι και σκοτεινοί άνθρωποι του χωριού στο οποίο «κρύβεται» εκείνος ετοιμάζονται με το πρώτο στραβοπάτημα να τους κατασπαράξουν. Έρωτας, αγάπη, συνύπαρξη, είναι τα στοιχήματα μεταξύ ώριμων ανθρώπων, που δεν υποτιμούν πόσο δύσκολο είναι να βρεις κοινό δρόμο με τον άλλον.

karystiani_sakiaΗ Ιωάννα Καρυστιάνη, φορτώνει στα «Σακιά» της (εκδ. Καστανιώτη) όλο το άχθος της μεταπολίτευσης, ψηλαφώντας κι αυτή τις πληγές της βαθύτερης κρίσης που ταλανίζει την ελληνική κοινωνία. Η ηρωίδα της Βιβή Χολέβα είναι μια γυναίκα που προσπαθεί να υπερβεί την καταγωγή και την οικονομική της τάξη, καθηλώνεται προσωρινά από μια αθέλητη εγκυμοσύνη, καταφέρνοντας στο τέλος να βρει τον δρόμο της μέσα στις αξίες της αναδυόμενης μικροαστικής τάξης της Αθήνας.

amanda_exofΚαινούργιο μυθιστόρημα έπειτα από τρία χρόνια έβγαλε στην εκπνοή του 2010 και η νεότερη Αμάντα Μιχαλοπούλου, μια συγγραφέας με σταθερά υψηλή στόχευση. Στο «Πώς να κρυφτείς» (Καστανιώτης) ο ήρωάς της «επιστρέφει» στο σημερινό Βερολίνο αναζητώντας το ζευγάρι των Γερμανών που τον απήγαγε όταν ήταν μικρός. Το αίσθημα της πατρίδας αμβλύνεται, η αναζήτηση του πατέρα και της ταυτότητας εσωτερικοποιείται, όλα μοιάζουν ρευστά και υπό διαρκή διαπραγμάτευση. Γραφή προσεγμένη, μελετημένες κλιμακώσεις και έξυπνες ανατροπές συνθέτουν ένα ιδιαίτερα γοητευτικό σύνολο.

markaris_daneiaΗ οικονομική κρίση, η τρόικα, οι μισθοί που περικόπτονται, οι Αθηναίοι που βρίσκονται σε κατάσταση πανικού, είναι το καύσιμο που κινεί και το τελευταίο βιβλίο του Πέτρου Μάρκαρη με τον εύγλωττο τίτλο «Ληξιπρόθεσμα δάνεια» (εκδ. Γαβριηλίδης). Ένας δολοφόνος (ή τρομοκρατική οργάνωση;) που αποκεφαλίζει, κυριολεκτικά, τραπεζίτες προβληματίζει τον αστυνόμο Χαρίτο, αλλά και τους προϊστάμενούς του, υπηρεσιακούς και πολιτικούς. Ζοφερό θέμα, ορισμένες ακόμη πιο ζοφερές παραδοχές, σ’ ένα καλά στημένο μυθιστόρημα που δεν το αφήνεις από τα χέρια.

Σε εντελώς άλλο «γήπεδο» παίζει ο Ευάγγελος Μαυρουδής, ο οποίος σε ώριμη ηλικία εξέδωσε πέρυσι το πρώτο μέρος μιας τριλογίας με τον γενικό τίτλο «Επιστροφή στη Σμύρνη», ενώ το πρώτο βιβλίο της σειράς είχε τον τίτλο «Η θάλασσά μας». Ο Μαυρουδής, σμυρνιός από μάνα και πατέρα,ittihat-ve-terakkiέχει μαζέψει ένα τεράστιο βιωματικό και ιστορικό υλικό, το οποίο μοιράζει σχεδόν αναλογικά ανάμεσα στα βιβλία του. Πριν από λίγο καιρό κυκλοφόρησε ο δεύτερος τόμος, με τον τίτλο «Ένωση και Πρόοδος» (Κέδρος, όπως και το προηγούμενο), στο οποίο μεταξύ άλλων εικονίζεται παραστατικά η γέννηση και η άνοδος των Νεότουρκων στην εξουσία, αλλά και τα γεγονότα που οδήγησαν σταδιακά προς την Καταστροφή. Αναμφίβολα το πιο παραστατικό, πλούσιο και σοβαρό μεταξύ των εμπνευσμένων από την Καταστροφή μυθιστορημάτων που είδαν το φως της δημοσιότητας τα τελευταία χρόνια.

 

 

 

 

 

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Οδός Μακεδονομάχων» της Αντωνίας Γουναροπούλου (κριτική)

«Οδός Μακεδονομάχων» της Αντωνίας Γουναροπούλου (κριτική)

Για τη συλλογή διηγημάτων της Αντωνίας Γουναροπούλου «Οδός Μακεδονομάχων» (εκδ. Petites Maisons). Κεντρική εικόνα: Πίνακας της © Christine Cousineau.

Της Χριστίνας Μουκούλη

Η παιδική ηλικία είναι κατά τον Piaget η περίοδος κατά την οποία...

«Μικρή εγκυκλοπαίδεια του θανάτου» του Κυριάκου Χαρίτου (κριτική)

«Μικρή εγκυκλοπαίδεια του θανάτου» του Κυριάκου Χαρίτου (κριτική)

Για το βιβλίο του Κυριάκου Χαρίτου «Μικρή εγκυκλοπαίδεια του θανάτου» (εκδ. Στερέωμα). Κεντρική εικόνα: Ο Woody Allen από την ταινία του «Love and death» / «Ο ειρηνοποιός» (1975).

Του Διονύση Μαρίνου

Ο μέγας διαιρέτης. Ο ατελεύτητος του τέλους. Το...

«Να θυμηθώ να παραγγείλω» του Στέλιου Μάινα (κριτική)

«Να θυμηθώ να παραγγείλω» του Στέλιου Μάινα (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Στέλιου Μάινα «Να θυμηθώ να παραγγείλω» (εκδ. Μεταίχμιο).

Του Μάνου Κοντολέων

Γνωστός ηθοποιός ο Στέλιος Μάινας, πριν από δώδεκα χρόνια είχε κάνει μια πρώτη εμφάνιση και στο χώρο της πεζογραφίας με μια συλλογή διηγημάτων – ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Μάνος Κοντολέων: «Η καθαρή λογοτεχνία δεν έχει ηλικιακά όρια, μήτε δημιουργίας μήτε πρόσληψης»

Μάνος Κοντολέων: «Η καθαρή λογοτεχνία δεν έχει ηλικιακά όρια, μήτε δημιουργίας μήτε πρόσληψης»

Συνέντευξη εφ' όλης της ύλης με τον πολυβραβευμένο συγγραφέα Μάνο Κοντολέων.

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Πάνε κιόλας, Μάνο, τρία χρόνια απ’ όταν έκλεισες 40 χρόνια δημιουργικής πορείας στον χώρο της λογοτεχνίας, κι έγινε μάλιστα μια ημερίδα προς τ...

Στην Ινδή Γκιτάντζαλι Σρι το Διεθνές Βραβείο Μπούκερ

Στην Ινδή Γκιτάντζαλι Σρι το Διεθνές Βραβείο Μπούκερ

Η συγγραφέας Γκιτάντζαλι Σρι (Geetanjali Shree) και η μεταφράστρια Daisy Rockwell θα μοιραστούν το χρηματικό έπαθλο των 50,000 λιρών για το «εξαιρετικά διασκεδαστικό και αστείο» βιβλίο «Tomb of Sand» (Τάφος από άμμο). Θα κυκλοφορήσει στα ελληνικά από τις εκδόσεις Καστανιώτη.

Επιμέλεια: Book Press ...

«Προσκόμματα και ποιμαντικές λύσεις για την κατάβαση της αγέλης στον κάμπο σε περίπτωση αντάρας» του Αλέξιου Μάινα (κριτική)

«Προσκόμματα και ποιμαντικές λύσεις για την κατάβαση της αγέλης στον κάμπο σε περίπτωση αντάρας» του Αλέξιου Μάινα (κριτική)

Για την ποιητική συλλογή του Αλέξιου Μάινα «Προσκόμματα και ποιμαντικές λύσεις για την κατάβαση της αγέλης στον κάμπο σε περίπτωση αντάρας» (εκδ. Μικρή Άρκτος). Κεντρική εικόνα: Ο πίνακας του Jean-Michel Basquiat «Εκπεπτωκός άγγελος» (1981).

Της Χλόης Κουτσουμπέλη

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Πίσω από τον ήχο του νερού» της Γεωργίας Τάτση (προδημοσίευση)

«Πίσω από τον ήχο του νερού» της Γεωργίας Τάτση (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη νουβέλα της Γεωργίας Τάτση «Πίσω από τον ήχο του νερού», που θα κυκλοφορήσει στις 6 Ιουνίου από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μην ανησυχείς. Μην αισθάνεσαι θλίψη. Έλα, χαμογέλα. Για σένα δεν πέθαν...

«Σπίτια και τάφοι» του Μπερνάρντο Ατσάγα (προδημοσίευση)

«Σπίτια και τάφοι» του Μπερνάρντο Ατσάγα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μπερνάρντο Ατσάγα (Bernardo Atzaga) «Σπίτια και τάφοι» (μτφρ. Κώστας Αθανασίου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 3 Ιουνίου από τις εκδόσεις Εκκρεμές. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός ...

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μέχρι κάποια ηλικία η μνήμη θυμίζει πατάρι· στοιβάζεις ό,...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι προσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του George Orwell. Κλασικό και σύγχρονο βρετανικό, σκανδιναβικό αλλά και μια αυτοέκδοση ελληνικού αστυνομικού μυθιστορήματος μεταξύ των προτάσεων. Κεντρική εικόνα: Εικονογράφηση του Λιθουανού © Karolis Strautniekas.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου ...

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Οκτώ βιβλία που μας βοηθούν να καταλάβουμε, ακόμη και σε καταστάσεις κρίσιμες και τραγικές όπως αυτές που ζούμε σήμερα, «Πώς φτάσαμε ως εδώ». Τα έξι είναι βιβλία ιστορίας, έρευνας και γεωπολιτικής και τα δύο είναι λογοτεχνικά έργα Ουκρανών συγγραφέων. Στην κεντρική εικόνα: Από διαδήλωση στο Βερολίνο την περασμένη Κυ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ