DOUKA2

Έξι επιλογές ελληνικής πεζογραφίας

Του Λεωνίδα Καλούση

Καθώς η «κρίση» βαθαίνει, αγγίζοντας κεκτημένα, νοοτροπίες, σταθερές που συνείχαν για χρόνια την ελληνική κοινωνία, όλο και πιο δύσκολα μπορεί κανείς να φανταστεί το μέλλον. Όλα αυτά, βέβαια, θίγονται εδώ και χρόνια στα σημαντικότερα βιβλία της εγχώριας πεζογραφίας ­–μια και η λογοτεχνία προηγείται τις εποχής της–, κι εξακολουθούν να είναι, πότε ευθέως και πότε συγκαλυμμένα, ο βασικός τροφοδότης της.

Για παράδειγμα, το τελευταίο βιβλίο της Μάρως Δούκα «Το δίκιο είναι ζόρικο πολύ» (εκδ. Πατάκης), με θέμα την προσπάθεια μιας σημερινής νέας κοπέλας να κατανοήσει τι συνέβη με το τέλος της ναζιστικής κατοχής στην πόλη της τα Χανιά, και γιατί εκεί οι κατακτητές παρέμειναν, σε συνεννόηση με τους νικητές Βρετανούς, για μερικούς μήνες ακόμη. Πώς αυτά τα γεγονότα, διαπλοκές τοπικών doukaσυμφερόντων και ιστορικών συμβιβασμών, πολιτικών καταναγκασμών και κοινωνικών εγκλημάτων, με το αίσθημα του αδικαίωτου που φόρτισαν πολλούς ανθρώπους, παράγουν αποτελέσματα μέχρι και σήμερα;

Σε πιο υπαρξιακό καμβά, η Ευγενία Φακίνου επιχειρεί στο νέο της μυθιστόρημα «Οδυσσέας και Μπλουζ» (Καστανιώτης) να φέρει κοντά δυο εντελώς διαφορετικούςfakinou5114-9ανθρώπους, που τίποτε δεν φαίνεται να τους ενώνει. Έναν απομονωμένο συγγραφέα, που αδυνατεί να τελειώσει το δεύτερο βιβλίο του, και την επιμελήτριά του. Ψέματα, προσχήματα, συνθέτουν μια σειρά από κινήσεις στη μεταξύ τους σκακιέρα, κι ενώ γύρω τους οι μικρόψυχοι και σκοτεινοί άνθρωποι του χωριού στο οποίο «κρύβεται» εκείνος ετοιμάζονται με το πρώτο στραβοπάτημα να τους κατασπαράξουν. Έρωτας, αγάπη, συνύπαρξη, είναι τα στοιχήματα μεταξύ ώριμων ανθρώπων, που δεν υποτιμούν πόσο δύσκολο είναι να βρεις κοινό δρόμο με τον άλλον.

karystiani_sakiaΗ Ιωάννα Καρυστιάνη, φορτώνει στα «Σακιά» της (εκδ. Καστανιώτη) όλο το άχθος της μεταπολίτευσης, ψηλαφώντας κι αυτή τις πληγές της βαθύτερης κρίσης που ταλανίζει την ελληνική κοινωνία. Η ηρωίδα της Βιβή Χολέβα είναι μια γυναίκα που προσπαθεί να υπερβεί την καταγωγή και την οικονομική της τάξη, καθηλώνεται προσωρινά από μια αθέλητη εγκυμοσύνη, καταφέρνοντας στο τέλος να βρει τον δρόμο της μέσα στις αξίες της αναδυόμενης μικροαστικής τάξης της Αθήνας.

amanda_exofΚαινούργιο μυθιστόρημα έπειτα από τρία χρόνια έβγαλε στην εκπνοή του 2010 και η νεότερη Αμάντα Μιχαλοπούλου, μια συγγραφέας με σταθερά υψηλή στόχευση. Στο «Πώς να κρυφτείς» (Καστανιώτης) ο ήρωάς της «επιστρέφει» στο σημερινό Βερολίνο αναζητώντας το ζευγάρι των Γερμανών που τον απήγαγε όταν ήταν μικρός. Το αίσθημα της πατρίδας αμβλύνεται, η αναζήτηση του πατέρα και της ταυτότητας εσωτερικοποιείται, όλα μοιάζουν ρευστά και υπό διαρκή διαπραγμάτευση. Γραφή προσεγμένη, μελετημένες κλιμακώσεις και έξυπνες ανατροπές συνθέτουν ένα ιδιαίτερα γοητευτικό σύνολο.

markaris_daneiaΗ οικονομική κρίση, η τρόικα, οι μισθοί που περικόπτονται, οι Αθηναίοι που βρίσκονται σε κατάσταση πανικού, είναι το καύσιμο που κινεί και το τελευταίο βιβλίο του Πέτρου Μάρκαρη με τον εύγλωττο τίτλο «Ληξιπρόθεσμα δάνεια» (εκδ. Γαβριηλίδης). Ένας δολοφόνος (ή τρομοκρατική οργάνωση;) που αποκεφαλίζει, κυριολεκτικά, τραπεζίτες προβληματίζει τον αστυνόμο Χαρίτο, αλλά και τους προϊστάμενούς του, υπηρεσιακούς και πολιτικούς. Ζοφερό θέμα, ορισμένες ακόμη πιο ζοφερές παραδοχές, σ’ ένα καλά στημένο μυθιστόρημα που δεν το αφήνεις από τα χέρια.

Σε εντελώς άλλο «γήπεδο» παίζει ο Ευάγγελος Μαυρουδής, ο οποίος σε ώριμη ηλικία εξέδωσε πέρυσι το πρώτο μέρος μιας τριλογίας με τον γενικό τίτλο «Επιστροφή στη Σμύρνη», ενώ το πρώτο βιβλίο της σειράς είχε τον τίτλο «Η θάλασσά μας». Ο Μαυρουδής, σμυρνιός από μάνα και πατέρα,ittihat-ve-terakkiέχει μαζέψει ένα τεράστιο βιωματικό και ιστορικό υλικό, το οποίο μοιράζει σχεδόν αναλογικά ανάμεσα στα βιβλία του. Πριν από λίγο καιρό κυκλοφόρησε ο δεύτερος τόμος, με τον τίτλο «Ένωση και Πρόοδος» (Κέδρος, όπως και το προηγούμενο), στο οποίο μεταξύ άλλων εικονίζεται παραστατικά η γέννηση και η άνοδος των Νεότουρκων στην εξουσία, αλλά και τα γεγονότα που οδήγησαν σταδιακά προς την Καταστροφή. Αναμφίβολα το πιο παραστατικό, πλούσιο και σοβαρό μεταξύ των εμπνευσμένων από την Καταστροφή μυθιστορημάτων που είδαν το φως της δημοσιότητας τα τελευταία χρόνια.

 

 

 

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Αυτός που έτρωγε όλο το γλυκό του» του Τηλέμαχου Τσαρδάκα (κριτική) – ανατρέχοντας σε κοινές παραστάσεις του ελληνικού συλλογικού ασυνείδητου

«Αυτός που έτρωγε όλο το γλυκό του» του Τηλέμαχου Τσαρδάκα (κριτική) – ανατρέχοντας σε κοινές παραστάσεις του ελληνικού συλλογικού ασυνείδητου

Για τη συλλογή διηγημάτων του Τηλέμαχου Τσαρδάκα «Αυτός που έτρωγε όλο το γλυκό του» (εκδ. Σοκόλη).

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

H συλλογή διηγημάτων του Τηλέμαχου Τσαρδάκα ...

«Η μνήμη του πάγου» της Ιωάννας Μπουραζοπούλου – Η βαλκανική ιστορία και γεωγραφία με νέο βλέμμα

«Η μνήμη του πάγου» της Ιωάννας Μπουραζοπούλου – Η βαλκανική ιστορία και γεωγραφία με νέο βλέμμα

Για το μυθιστόρημα της Ιωάννας Μπουραζοπούλου «Η μνήμη του πάγου» (εκδ. Καστανιώτη).

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Τώρα που ολοκληρώθηκε ευδοκίμως η τριλογία «Ο Δράκος της Πρέσπας» της Ιωάννας Μπουραζοπούλου, μπορούμε να θέσουμε γενικότερα...

«Τέλεση» του Φώτη Δούσου (κριτική) – Μεταξύ προσώπου και προσωπείου

«Τέλεση» του Φώτη Δούσου (κριτική) – Μεταξύ προσώπου και προσωπείου

Για το μυθιστόρημα του Φώτη Δούσου «Τέλεση» (εκδ. Νήσος).

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Το πρώτο βιβλίο του Φώτη Δούσου ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Όσο πιο βαθιά προχωρούμε στον εαυτό μας...» – εκδήλωση στη μνήμη του Κώστα Στεργιόπουλου

«Όσο πιο βαθιά προχωρούμε στον εαυτό μας...» – εκδήλωση στη μνήμη του Κώστα Στεργιόπουλου

Παρουσίαση της έκδοσης των Ημερολογίων του (1943-2014) Κώστα Στεργιόπουλου, με τίτλο Ex Nihilo, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών (αίθουσα Γιάννης Μαρίνος του Συλλόγου «Οι Φίλοι της Μουσικής»).

Επιμέλεια: Book Press

Η Εταιρεία Συγγραφέων και η Ελληνική Εταιρε...

«Maniac» του Μπενχαμίν Λαμπατούτ (κριτική) – η αργή πλην βέβαιη ήττα του ανθρώπου από τις μανίες του

«Maniac» του Μπενχαμίν Λαμπατούτ (κριτική) – η αργή πλην βέβαιη ήττα του ανθρώπου από τις μανίες του

Για το βιβλίο του Μπενχαμίν Λαμπατούτ [Benjamín Labatut] «Maniac» (μτφρ. Αγγελική Βασιλάκου, εκδ. Δώμα). Στην κεντρική εικόνα, ο φυσικός Τζον Φον Νόυμαν. 

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης

Αυτό το βιβλίο ιστορεί τη μήνι του Προμηθέα....

«Τhe Dreamers», «Παγώνια» και «Μάλο Μόμε» (κριτική): Τρία δυνατά ελληνικά έργα

«Τhe Dreamers», «Παγώνια» και «Μάλο Μόμε» (κριτική): Τρία δυνατά ελληνικά έργα

Μέσα στην πληθώρα των ελληνικών έργων που ανεβαίνουν για βραχύ διάστημα στις αθηναϊκές σκηνές ξεχώρισαν τα έργα «The Dreamers» σε σκηνοθεσία Πέρη Μιχαηλίδη, «Παγώνια» σε σκηνοθεσία Τάσου Πυργιέρη και «Μάλο Μόμε σε σκηνοθεσία Νάντιας Δαλκυριάδου. Κεντρική εικόνα: από την παράσταση «The Dreamers».  

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Άιρις Μέρντοχ [Iris Murdoch] «Μέσα στο δίχτυ» (μτφρ. Έφη Τσιρώνη), το οποίο κυκλοφορεί στις 6 Μαρτίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν είδα τον Φιν να με περιμένει στη γωνία το...

«Η τέχνη της μέθης» του Λοράν ντε Σουτέρ (προδημοσίευση)

«Η τέχνη της μέθης» του Λοράν ντε Σουτέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από βιβλίο του βραβευμένου Βέλγου δοκιμιογράφου και καθηγητή Νομικής Λοράν ντε Σουτέρ [Laurent de Sutter] «Η τέχνη της μέθης» (μτφρ. Ζωή Καραμπέκιου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 6 Μαρτίου από τις εκδόσεις Το Μέλλον.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Σέρχι Ζαντάν [Serhiy Zhadan] «Depeche mode» (μτφρ. Δημήτρης Τριανταφυλλίδης), το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Καθισμένος εδώ,...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Ντόνα Ταρτ – Ένα συγγραφικό φαινόμενο του 21ου αιώνα

Ντόνα Ταρτ – Ένα συγγραφικό φαινόμενο του 21ου αιώνα

Ελάχιστοι συγγραφείς στις μέρες μας έχουν την απήχηση ενός «ποπ σταρ» όσο η Ντόνα Ταρτ [Donna Tartt]. Γύρω από το όνομά της σωρεύονται φήμες και «τρελές» ειδήσεις. Ωστόσο τα βιβλία της διαβάζονται με πάθος, πυροδοτούν πάντα συζητήσεις και αποτελούν σημαντική συνεισφορά στη σύγχρονη αμερικανική λογοτεχνία. Kεντρική ε...

«Μικρές εισαγωγές» σε μεγάλες θεματικές από τις εκδόσεις Οξύ – 5 βιβλία που μας κάνουν σοφότερους

«Μικρές εισαγωγές» σε μεγάλες θεματικές από τις εκδόσεις Οξύ – 5 βιβλία που μας κάνουν σοφότερους

«Τρέλα», «Αντίληψη», «Αισθητική», «Πληροφορία», «Χιούμορ»: Πέντε βιβλία της άκρως επιτυχημένης σειράς του Oxford University Press κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Οξύ και μας βοηθούν να κατανοήσουμε βασικές πτυχές της ανθρώπινης νόησης και συμπεριφοράς. Η επιμέλεια της σειράς είναι του Θάνου Καραγιαννό...

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

«Είμαστε εξαιρετικά τυχεροί που ζούμε στην Ευρώπη» μας έλεγε σε πρόσφατη συνέντευξή του για την Book Press, o ευρωπαϊστής ιστορικός Τίμοθι Γκάρτον Ας. Δύο χρόνια μετά από την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία ανατρέχουμε στα άρθρα που γράψαμε για βιβλία που διαβάσαμε και προτείναμε όλο αυτό το διάστημα. Το...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

02 Απριλίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα μεγαλύτερα μυθιστορήματα όλων των εποχών: 20 έργα-ποταμοί από την παγκόσμια λογοτεχνία

Πολύτομα λογοτεχνικά έργα, μυθιστορήματα-ποταμοί, βιβλία που η ανάγνωσή τους μοιάζει με άθλο. Έργα-ορόσημα της παγκόσμιας πεζογραφίας, επικές αφηγήσεις από την Άπω Ανατ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ