luna park kentriki

Για το μυθιστόρημα της Σώτης Τριανταφύλλου «Το λούνα παρκ στο ιερό βουνό» (εκδ. Πατάκη).

Του Θόδωρου Σούμα

Το μυθιστόρημα Το λούνα παρκ στο ιερό βουνό (εκδ. Πατάκη) της Σώτης Τριανταφύλλου ζωγραφίζει την οικογένεια της πρωταγωνίστριας Ιρίνα. Ο χαρακτήρας που σκιαγραφεί πρωτίστως και ολοκληρωμένα είναι η ευαίσθητη κι ανήσυχη νεαρή Ιρίνα. Παρουσιάζονται, επίσης, διεξοδικά οι χαρακτήρες του πατέρα της, βαρύθυμου, διαφωνούντος και φυγόπονου εργάτη σαπωνοποιίας, των υπερενεργητικών μητέρας και γιαγιάς της, και του παππού, πρώην εξόριστου, που πέθανε εξουθενωμένος από την εξάντληση και τις κακουχίες που βίωσε στη Σιβηρία· καθώς και του αρχισυντάκτη της Ιρίνα στην εφημερίδα όπου εργάζεται, τα «Χρονικά της Σοβιετικής Γεωργίας». Σκιαγραφούνται, ακόμη, οι δύο εραστές της, ο ευαίσθητος, σκεπτικιστής και αντιφρονών Ίβανε, που γίνεται τελικά αεροπειρατής, και ο Κονστάντινε, κινηματογραφόφιλος ελεγκτής εναέριας κυκλοφορίας· έχουν, διόλου τυχαία, δραστηριότητες –τις αεροπορικές πτήσεις– συνδεδεμένες μεταξύ τους, ο δεύτερος επελέγη από την Ιρίνα αναφορικά με τον πρώτο.

Η πρωταγωνίστρια, η εικοσάχρονη μοναχοκόρη Ιρίνα Νόζατζε, που ζει στην Τυφλίδα της Γεωργίας, εργάζεται στις αρχές της δεκαετίας του 1980 ως δημοσιογράφος στην εφημερίδα «Χρονικά της Σοβιετικής Ένωσης». Η νεαρή Ιρίνα έχει κοντά κομμένο ξανθό μαλλί, είναι αδυνατούλα, πεισματάρα και sui generis, έχει μεγάλη περιέργεια, καλή προαίρεση, εντιμότητα και ένα κράμα αγαθοσύνης, τόλμης, επιμονής και πρακτικής εξυπνάδας.

Η αφηγούμενη ιστορία, η μυθοπλασία του μυθιστορήματος ξεκινά περίπου το 1981, δυστυχώς η περεστρόικα και η γκλασνόστ θα καθυστερήσουν πολύ να έρθουν, το 1985, λίγο πριν την ολική κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού. 

Το πεζογράφημα είναι ανθρώπινο και συναισθηματικό, έχει έντονη, εκτός της ιστορικοπολιτικής διάστασης, και την προσωπική διάσταση, το πλάσιμο του χαρακτήρα της κεντρικής πρωταγωνίστριας Ιρίνα, που είναι πανταχού παρούσα, παρατηρεί και ερευνά την περιβάλλουσα πραγματικότητα, αναζητά την αλήθεια της, που το καθεστώς αποκρύβει επιμελώς από τους Γεωργιανούς πολίτες. Η αφηγούμενη ιστορία, η μυθοπλασία του μυθιστορήματος, ξεκινά περίπου το 1981, δυστυχώς η περεστρόικα και η γκλασνόστ θα καθυστερήσουν πολύ να έρθουν, το 1985, λίγο πριν την ολική κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού το 1989, εξαιτίας των εγγενών, εκρηκτικών αντιθέσεων, των αντιδημοκρατικών, πολιτικών αναχρονισμών και των κοινωνικοοικονομικών καθυστερήσεων. 

Επιλέγοντας τον δυτικό τρόπο ζωής

Η κεντρική ηρωίδα έχει τέσσερις φίλους, μεταξύ αυτών τον εραστή της, Ίβανε και μια κοπέλα. Οι τέσσερις, μορφωμένοι νέοι, σπουδαστές στον τομέα των τεχνών ή της δημοσιογραφίας, είναι αμφισβητίες, δεν βολεύονται στον παραδοσιακό γεωργιανό τρόπο ζωής στην κομμουνιστική Γεωργία, δορυφόρο-«Δημοκρατία» της ΕΣΔΔ. Προτιμούν, φαντασιώνονται και επιλέγουν τον δυτικό τρόπο ζωής, με πολλή μουσική ροκ, αντικουλτούρα, υπαρξιακή και πολιτική ανεξαρτησία, ελευθερία σκέψης και έκφρασης. Οι τέσσερις νεαροί είναι μορφωμένοι και καλλιεργημένοι, ανυπόταχτοι νέοι, ήτοι καλλιτέχνες και διανοούμενοι, γόνοι άνετα αποκατεστημένων αξιωματούχων με υψηλό κοινωνικό status· νέοι στραμμένοι προς τον πολιτισμό και τον τρόπο ζωής της δυτικής νεολαίας (δυτικότροπα περιοδικά και τραγούδια, ποκ, ροκ και τζαζ, ερωτική ελευθεριότητα, μπλουτζίν και μοντέρνες casual ενδυμασίες, αλκοόλ, κ.τ.λ.). Είναι πολύ αστείο το πόσο τρελά και ζοφερά ακούγονταν τα ονόματα των αγγλοαμερικάνικων συγκροτημάτων ροκ στους γεωργιανούς, κομματικούς κομμουνιστές: Στραγγαλιστές, Τα πιστόλια του σεξ, Τρέλα, Μαύρο Σάββατο, κ.ά.!

Το λούνα παρκ στο ιερό βουνό θυμίζει ως ένα βαθμό αστυνομικό μυθιστόρημα έρευνας, στο είδος του κοινωνικού αστυνομικού.

Για να ξεφύγουν από τους περιορισμούς της «στενής», στεγνής και κάπως στενόμυαλης κοινωνίας τους και την κομμουνιστική καταπίεση, αποπειρώνται να δραπετεύσουν στη δυτική Ευρώπη κάνοντας αεροπειρατεία ενός αεροπλάνου που πετάει για τη Μόσχα, με σκοπό να το προσγειώσουν στη νατοϊκή Τουρκία και από εκεί να περάσουν στη Δύση. Η αεροπειρατεία τους όμως, αποτυχαίνει, συλλαμβάνονται, δικάζονται με συνοπτικές, στημένες διαδικασίες σε μια δίκη–παρωδία και καταδικάζονται στην έσχατη των ποινών... Οι αρχές παρουσιάζουν την αεροπειρατεία τους σαν μια τρομερή, βίαιη τρομοκρατική πράξη, μολονότι οι φοιτητές έχουν χρησιμοποιήσει ψεύτικα πιστόλια του κολυμβητηρίου που σημαίνουν την εκκίνηση στις κούρσες. Η ήπια αεροπειρατεία, όμως, λόγω της σκληρότατης, αδυσώπητης αντίδρασης του κράτους, από φάρσα μετατρέπεται σε αιματηρή σφαγή με πλήθος θυμάτων...

Η Ιρίνα δημοσιογράφος και πρώην φίλη τους, ξεκινά την περιπέτεια της λαβυρινθώδους, θαρραλέας αναζήτησης της αλήθειας της αεροπειρατείας και της καταδίκης των τεσσάρων νέων... Στην αρχή συναντά τους γονείς τους, που είναι εύποροι, έχουν καλή θέση στην ιεραρχία της κοινωνίας και ανήκουν στο ΚΚ Γεωργίας. Η έρευνα γίνεται για την Ιρίνα έμμονη ιδέα, μια εμμονή που οι στόχοι της δεν μπορούν να πραγματωθούν.

soti

Η Σώτη Τριανταφύλλου γεννήθηκε στην Αθήνα το 1957. Σπούδασε στο Φαρμακευτικό Τμήμα της Φυσικομαθηματικής και στο Γαλλικό Τμήμα της Φιλοσοφικής του ΕΚΠΑ. Είναι διδάκτωρ στην Αμερικανική Ιστορία και στην Ιστορία των πόλεων. Έχει κάνει μεταδιδακτορικές σπουδές στη φιλοσοφία των μαθηματικών και στις διεθνείς σχέσεις. Έχει εκδώσει δεκατρία μυθιστορήματα, πέντε νουβέλες, δοκίμια και διηγήματα. Μεταφράζει από τέσσερις γλώσσες και αρθρογραφεί στον Τύπο.

 

Το λούνα παρκ στο ιερό βουνό θυμίζει ως ένα βαθμό αστυνομικό μυθιστόρημα έρευνας, στο είδος του κοινωνικού αστυνομικού. Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα που, για άλλη μια φορά στο λογοτεχνικό έργο της Σώτης Τριανταφύλλου, έχει ένα ιστορικό υπόβαθρο επάνω στο οποίο κινούνται τα μυθοπλαστικά πρόσωπά της. Οι χαρακτήρες που πλάθει, οι κεντρικοί ήρωές της δεν είναι ιστορικά πρόσωπα αλλά μυθιστορηματικά.

Το εν λόγω μυθιστόρημα είναι το τρίτο μιας άτυπης τετραλογίας για τη ζωή στην ΕΣΣΔ. Τα προηγούμενα δύο μυθιστορήματα της σοβιετικής τετραλογίας ήταν το Εργοστάσιο των μολυβιών (2000) και Οι σπάνιες γαίες (2013). Η Σώτη Τριανταφύλλου, τελευταία, έγραψε επίσης άλλο ένα πολύ ενδιαφέρον μυθιστόρημα που ξετυλίγεται στην εποχή του Κρόμγουελ στην Αγγλία: Το τέλος του κόσμου σε αγγλικό κήπο (2017), και το οποίο βραβεύτηκε με το Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας.

Μελέτη της σοβιετικής κοινωνίας

Το λούνα παρκ στο ιερό βουνό είναι διαυγές, ακριβές, διεισδυτικό, ρεαλιστικό και κριτικό. Αποτελεί έναν οξυδερκή κοινωνικό σχολιασμό και μια αμερόληπτη, κριτική μελέτη της σοβιετικής γεωργιανής κοινωνίας. Παρουσιάζει και αποκαλύπτει με ευθυκρισία, χωρίς φόβο και πάθος, πολλά και διάφορα τρωτά, μειονεκτήματα και δεινά της σοβιετικής Γεωργίας και της ΕΣΣΔ. Φτάνει μέχρι την καθοριστική εποχή της γκλασνόστ, της «διαφάνειας» του Γκορμπατσόφ, στη Σοβιετική Ένωση και τη Γεωργία. Το μυθιστόρημα επικρίνει το σοβιετικό, αυταρχικό, διεφθαρμένο και δικτατορικό καθεστώς, όχι όμως τον συμπαθητικό και ζωντανό γεωργιανό λαό, τα ήθη, τις ιδιαίτερες συνήθειες και τη ροπή του προς το γλέντι. Η συγγραφέας υιοθετεί την οπτική γωνία της πλουραλιστικής, φιλελεύθερης, ευρωπαϊκής δημοκρατίας ανοιχτών οριζόντων και ελεύθερης σκέψης κι έκφρασης.

Κλείνοντας, δεν μπορώ να αντισταθώ στον πειρασμό να αντιγράψω μερικές σκέψεις της Ιρίνα:

«Όταν πήγαινα –πηγαίναμε– στο γυμνάσιο, είχαμε κατεβεί με το σχολείο στην πλατεία Λένιν και διαμαρτυρόμασταν γιατί ο Μπρέζνιεφ ήθελε να διδασκόμαστε όλα τα μαθήματα στα ρώσικα· να μαθαίνουμε γεωργιανά όπως μαθαίνει κανείς μια ξένη γλώσσα: δυο ώρες την εβδομάδα. Αλλά μόλις άρχισε να μαζεύεται κόσμος στη Ρουστάβελι, ήρθε κάποιος αξιωματούχος από τη Μόσχα και μίλησε στους διαδηλωτές: “Λοιπόν, σύντροφοι” είπε “αν έχετε αντίρρηση, δεν πειράζει... Μια ιδέα ήταν... Κανείς δεν θέλει να σας ρωσοποιήσει· μην ανησυχείτε”. Ύστερα είπε πως η Σοβιετική Ένωση έχτισε τον σοσιαλισμό και διαμόρφωσε το νέο είδος ανθρώπου κι ότι πριν απ' το 1924 εμείς οι Γεωργιανοί μέναμε σε τσαντίρια και βάζαμε ψείρες στα φυλαχτά· τις έφτιαχναν οι γριές για να κρατάνε τους καλικάντζαρους σε απόσταση. Διαλυθήκαμε ησύχως και γυρίσαμε στα σπίτια μας προτού τελειώσει η ομιλία».

* Ο ΘΟΔΩΡΟΣ ΣΟΥΜΑΣ είναι συγγραφέας και κριτικός κινηματογράφου. Τελευταίο του βιβλίο, το μυθιστόρημα «Το ημερολόγιο ενός αδέξιου εραστή» (εκδ. Βακχικόν).


sotiΤο λούνα παρκ στο ιερό βουνό
Σώτη Τριανταφύλλου
Πατάκης 2019
Σελ. 352, τιμή εκδότη €16,60 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΣΩΤΗΣ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ίνκουμπους» του Βαγγέλη Γιαννίση – Θρίλερ για γερά στομάχια

«Ίνκουμπους» του Βαγγέλη Γιαννίση – Θρίλερ για γερά στομάχια

Για το αστυνομικό μυθιστόρημα «Ίνκουμπους», του Βαγγέλη Γιαννίση (εκδ. Διόπτρα).

Της Κατερίνα Σιδέρη

Το Ίνκουμπους του Βαγγέλη Γιαννίση αποτελεί τη συνέχεια μιας σειράς βιβλίων μυστηρίου και θρίλερ του συγγραφέα, με κεντρικό ήρωά τους τον επιθεωρητή Άντερς. Τούτη τη φορά ...

«Νέα Σελήνη – Ημέρα πρώτη» του Θανάση Βαλτινού (κριτική)

«Νέα Σελήνη – Ημέρα πρώτη» του Θανάση Βαλτινού (κριτική)

Παράλληλη ανάγνωση της νέας νουβέλας του Θανάση Βαλτινού «Νέα Σελήνη – Ημέρα πρώτη» (εκδ. Εστία), με τον τόμο που συγκεντρώνει συνεντεύξεις του των τελευταίων πενήντα χρόνων «Όπως ο έρωτας – Επιλογή συνεντεύξεων 1972-2018» (εκδ. Εστία) σε επιμέλεια του Κωστή Δανόπουλου.

Του Ηλία Κ...

«Το τηλεφώνημα που δεν έγινε» του Απόστολου Δοξιάδη (κριτική)

«Το τηλεφώνημα που δεν έγινε» του Απόστολου Δοξιάδη (κριτική)

Για το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Απόστολου Δοξιάδη «Το τηλεφώνημα που δεν έγινε» (εκδ. Ίκαρος). 

Του Θόδωρου Σούμα

Tο τηλεφώνημα που δεν έγινε του Απόστολου Δοξιάδη είναι ένα σύνθετο, περίπλοκο λογοτεχνικό αφήγημα. Μια αυτοαναλυτική...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ο Αντρέι Κούρκοφ στο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων: «Χάρη στη δημοκρατία στην Ουκρανία μπορώ να γράφω τα βιβλία μου στα ρωσικά»

Ο Αντρέι Κούρκοφ στο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων: «Χάρη στη δημοκρατία στην Ουκρανία μπορώ να γράφω τα βιβλία μου στα ρωσικά»

Μια σπάνια ευκαιρία δόθηκε στο πλαίσιο του 1ου Φεστιβάλ Βιβλίου που διεξάγεται στα Χανιά. Ο Ουκρανός συγγραφέας Αντρέι Κούρκoφ, συνομίλησε με τον συγγραφέα Σταύρο Ζουμπουλάκη. Ο διάλογος που ανέπτυξαν ήταν ουσιαστικός κι αποκαλυπτικός για το τι σημαίνει εθνική ταυτότητα για έναν ρωσόφωνο Ουκρανό και πώς εξηγεί τον δ...

Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων – κάτι αλήθεια συμβαίνει εδώ...

Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων – κάτι αλήθεια συμβαίνει εδώ...

Η τρίτη μέρα του Φεστιβάλ Βιβλίου εδώ στα Χανιά, η χθεσινή βραδιά δηλαδή, αποτέλεσε από μια άποψη και την κορύφωσή του, με τον Σταύρο Ζουμπουλάκη να συζητάει σε βάθος με τον Ουκρανό συγγραφέα Αντρέι Κούρκοφ (βλ. κεντρική φωτογραφία).

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

...
Δύο ποιήματα του Γεράσιμου Βουτσινά

Δύο ποιήματα του Γεράσιμου Βουτσινά

Σε αυτή τη στήλη αναρτώνται αδημοσίευτα ποιήματα σύγχρονων Ελλήνων ποιητών. Σήμερα, ο Γεράσιμος Βουτσινάς.

Επιμέλεια στήλης: Γιώργος Αλισάνογλου

Κενό μνήμης
            &n...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Ηλία Μαγκλίνη «Το μόνο της ζωής τους ταξίδι – Μικρά Ασία. Οδοιπορικό σε πόλεμο και σε ειρήνη», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Άκουσέ με.

Σε όλη μας τη ...

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα των Stephen King & Peter Straub «Το φυλαχτό» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Ιουνίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Επιλογή 31 βιβλίων non fiction, τα οποία κυκλοφόρησαν τους προηγούμενους μήνες: Ιστορία, φιλοσοφία, πολιτική και διανόηση, έμφυλη βία και δικαιώματα και, βέβαια, Μικρασιατική Καταστροφή. Και στο τέλος, μια ιδιαίτερη πρόταση μεταφρασμένης λογοτεχνίας.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...
Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

To 2021 ήταν η χρονιά της μαύρης λογοτεχνίας. Το βραβείο Νόμπελ αλλά και το γαλλικό Γκονκούρ απονεμήθηκαν σε συγγραφείς που γεννήθηκαν στην Αφρική αλλά βρήκαν φωνή στις χώρες που μετανάστευσαν. Τα βραβεία επισφράγισαν μια ευρύτερη αύξηση του ενδιαφέροντος για έργα μαύρων συγγραφέων, κυρίως Αμερικανών, που τους ανακα...

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ