luna park kentriki

Για το μυθιστόρημα της Σώτης Τριανταφύλλου «Το λούνα παρκ στο ιερό βουνό» (εκδ. Πατάκη).

Του Θόδωρου Σούμα

Το μυθιστόρημα Το λούνα παρκ στο ιερό βουνό (εκδ. Πατάκη) της Σώτης Τριανταφύλλου ζωγραφίζει την οικογένεια της πρωταγωνίστριας Ιρίνα. Ο χαρακτήρας που σκιαγραφεί πρωτίστως και ολοκληρωμένα είναι η ευαίσθητη κι ανήσυχη νεαρή Ιρίνα. Παρουσιάζονται, επίσης, διεξοδικά οι χαρακτήρες του πατέρα της, βαρύθυμου, διαφωνούντος και φυγόπονου εργάτη σαπωνοποιίας, των υπερενεργητικών μητέρας και γιαγιάς της, και του παππού, πρώην εξόριστου, που πέθανε εξουθενωμένος από την εξάντληση και τις κακουχίες που βίωσε στη Σιβηρία· καθώς και του αρχισυντάκτη της Ιρίνα στην εφημερίδα όπου εργάζεται, τα «Χρονικά της Σοβιετικής Γεωργίας». Σκιαγραφούνται, ακόμη, οι δύο εραστές της, ο ευαίσθητος, σκεπτικιστής και αντιφρονών Ίβανε, που γίνεται τελικά αεροπειρατής, και ο Κονστάντινε, κινηματογραφόφιλος ελεγκτής εναέριας κυκλοφορίας· έχουν, διόλου τυχαία, δραστηριότητες –τις αεροπορικές πτήσεις– συνδεδεμένες μεταξύ τους, ο δεύτερος επελέγη από την Ιρίνα αναφορικά με τον πρώτο.

Η πρωταγωνίστρια, η εικοσάχρονη μοναχοκόρη Ιρίνα Νόζατζε, που ζει στην Τυφλίδα της Γεωργίας, εργάζεται στις αρχές της δεκαετίας του 1980 ως δημοσιογράφος στην εφημερίδα «Χρονικά της Σοβιετικής Ένωσης». Η νεαρή Ιρίνα έχει κοντά κομμένο ξανθό μαλλί, είναι αδυνατούλα, πεισματάρα και sui generis, έχει μεγάλη περιέργεια, καλή προαίρεση, εντιμότητα και ένα κράμα αγαθοσύνης, τόλμης, επιμονής και πρακτικής εξυπνάδας.

Η αφηγούμενη ιστορία, η μυθοπλασία του μυθιστορήματος ξεκινά περίπου το 1981, δυστυχώς η περεστρόικα και η γκλασνόστ θα καθυστερήσουν πολύ να έρθουν, το 1985, λίγο πριν την ολική κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού. 

Το πεζογράφημα είναι ανθρώπινο και συναισθηματικό, έχει έντονη, εκτός της ιστορικοπολιτικής διάστασης, και την προσωπική διάσταση, το πλάσιμο του χαρακτήρα της κεντρικής πρωταγωνίστριας Ιρίνα, που είναι πανταχού παρούσα, παρατηρεί και ερευνά την περιβάλλουσα πραγματικότητα, αναζητά την αλήθεια της, που το καθεστώς αποκρύβει επιμελώς από τους Γεωργιανούς πολίτες. Η αφηγούμενη ιστορία, η μυθοπλασία του μυθιστορήματος, ξεκινά περίπου το 1981, δυστυχώς η περεστρόικα και η γκλασνόστ θα καθυστερήσουν πολύ να έρθουν, το 1985, λίγο πριν την ολική κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού το 1989, εξαιτίας των εγγενών, εκρηκτικών αντιθέσεων, των αντιδημοκρατικών, πολιτικών αναχρονισμών και των κοινωνικοοικονομικών καθυστερήσεων. 

Επιλέγοντας τον δυτικό τρόπο ζωής

Η κεντρική ηρωίδα έχει τέσσερις φίλους, μεταξύ αυτών τον εραστή της, Ίβανε και μια κοπέλα. Οι τέσσερις, μορφωμένοι νέοι, σπουδαστές στον τομέα των τεχνών ή της δημοσιογραφίας, είναι αμφισβητίες, δεν βολεύονται στον παραδοσιακό γεωργιανό τρόπο ζωής στην κομμουνιστική Γεωργία, δορυφόρο-«Δημοκρατία» της ΕΣΔΔ. Προτιμούν, φαντασιώνονται και επιλέγουν τον δυτικό τρόπο ζωής, με πολλή μουσική ροκ, αντικουλτούρα, υπαρξιακή και πολιτική ανεξαρτησία, ελευθερία σκέψης και έκφρασης. Οι τέσσερις νεαροί είναι μορφωμένοι και καλλιεργημένοι, ανυπόταχτοι νέοι, ήτοι καλλιτέχνες και διανοούμενοι, γόνοι άνετα αποκατεστημένων αξιωματούχων με υψηλό κοινωνικό status· νέοι στραμμένοι προς τον πολιτισμό και τον τρόπο ζωής της δυτικής νεολαίας (δυτικότροπα περιοδικά και τραγούδια, ποκ, ροκ και τζαζ, ερωτική ελευθεριότητα, μπλουτζίν και μοντέρνες casual ενδυμασίες, αλκοόλ, κ.τ.λ.). Είναι πολύ αστείο το πόσο τρελά και ζοφερά ακούγονταν τα ονόματα των αγγλοαμερικάνικων συγκροτημάτων ροκ στους γεωργιανούς, κομματικούς κομμουνιστές: Στραγγαλιστές, Τα πιστόλια του σεξ, Τρέλα, Μαύρο Σάββατο, κ.ά.!

Το λούνα παρκ στο ιερό βουνό θυμίζει ως ένα βαθμό αστυνομικό μυθιστόρημα έρευνας, στο είδος του κοινωνικού αστυνομικού.

Για να ξεφύγουν από τους περιορισμούς της «στενής», στεγνής και κάπως στενόμυαλης κοινωνίας τους και την κομμουνιστική καταπίεση, αποπειρώνται να δραπετεύσουν στη δυτική Ευρώπη κάνοντας αεροπειρατεία ενός αεροπλάνου που πετάει για τη Μόσχα, με σκοπό να το προσγειώσουν στη νατοϊκή Τουρκία και από εκεί να περάσουν στη Δύση. Η αεροπειρατεία τους όμως, αποτυχαίνει, συλλαμβάνονται, δικάζονται με συνοπτικές, στημένες διαδικασίες σε μια δίκη–παρωδία και καταδικάζονται στην έσχατη των ποινών... Οι αρχές παρουσιάζουν την αεροπειρατεία τους σαν μια τρομερή, βίαιη τρομοκρατική πράξη, μολονότι οι φοιτητές έχουν χρησιμοποιήσει ψεύτικα πιστόλια του κολυμβητηρίου που σημαίνουν την εκκίνηση στις κούρσες. Η ήπια αεροπειρατεία, όμως, λόγω της σκληρότατης, αδυσώπητης αντίδρασης του κράτους, από φάρσα μετατρέπεται σε αιματηρή σφαγή με πλήθος θυμάτων...

Η Ιρίνα δημοσιογράφος και πρώην φίλη τους, ξεκινά την περιπέτεια της λαβυρινθώδους, θαρραλέας αναζήτησης της αλήθειας της αεροπειρατείας και της καταδίκης των τεσσάρων νέων... Στην αρχή συναντά τους γονείς τους, που είναι εύποροι, έχουν καλή θέση στην ιεραρχία της κοινωνίας και ανήκουν στο ΚΚ Γεωργίας. Η έρευνα γίνεται για την Ιρίνα έμμονη ιδέα, μια εμμονή που οι στόχοι της δεν μπορούν να πραγματωθούν.

soti

Η Σώτη Τριανταφύλλου γεννήθηκε στην Αθήνα το 1957. Σπούδασε στο Φαρμακευτικό Τμήμα της Φυσικομαθηματικής και στο Γαλλικό Τμήμα της Φιλοσοφικής του ΕΚΠΑ. Είναι διδάκτωρ στην Αμερικανική Ιστορία και στην Ιστορία των πόλεων. Έχει κάνει μεταδιδακτορικές σπουδές στη φιλοσοφία των μαθηματικών και στις διεθνείς σχέσεις. Έχει εκδώσει δεκατρία μυθιστορήματα, πέντε νουβέλες, δοκίμια και διηγήματα. Μεταφράζει από τέσσερις γλώσσες και αρθρογραφεί στον Τύπο.

 

Το λούνα παρκ στο ιερό βουνό θυμίζει ως ένα βαθμό αστυνομικό μυθιστόρημα έρευνας, στο είδος του κοινωνικού αστυνομικού. Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα που, για άλλη μια φορά στο λογοτεχνικό έργο της Σώτης Τριανταφύλλου, έχει ένα ιστορικό υπόβαθρο επάνω στο οποίο κινούνται τα μυθοπλαστικά πρόσωπά της. Οι χαρακτήρες που πλάθει, οι κεντρικοί ήρωές της δεν είναι ιστορικά πρόσωπα αλλά μυθιστορηματικά.

Το εν λόγω μυθιστόρημα είναι το τρίτο μιας άτυπης τετραλογίας για τη ζωή στην ΕΣΣΔ. Τα προηγούμενα δύο μυθιστορήματα της σοβιετικής τετραλογίας ήταν το Εργοστάσιο των μολυβιών (2000) και Οι σπάνιες γαίες (2013). Η Σώτη Τριανταφύλλου, τελευταία, έγραψε επίσης άλλο ένα πολύ ενδιαφέρον μυθιστόρημα που ξετυλίγεται στην εποχή του Κρόμγουελ στην Αγγλία: Το τέλος του κόσμου σε αγγλικό κήπο (2017), και το οποίο βραβεύτηκε με το Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας.

Μελέτη της σοβιετικής κοινωνίας

Το λούνα παρκ στο ιερό βουνό είναι διαυγές, ακριβές, διεισδυτικό, ρεαλιστικό και κριτικό. Αποτελεί έναν οξυδερκή κοινωνικό σχολιασμό και μια αμερόληπτη, κριτική μελέτη της σοβιετικής γεωργιανής κοινωνίας. Παρουσιάζει και αποκαλύπτει με ευθυκρισία, χωρίς φόβο και πάθος, πολλά και διάφορα τρωτά, μειονεκτήματα και δεινά της σοβιετικής Γεωργίας και της ΕΣΣΔ. Φτάνει μέχρι την καθοριστική εποχή της γκλασνόστ, της «διαφάνειας» του Γκορμπατσόφ, στη Σοβιετική Ένωση και τη Γεωργία. Το μυθιστόρημα επικρίνει το σοβιετικό, αυταρχικό, διεφθαρμένο και δικτατορικό καθεστώς, όχι όμως τον συμπαθητικό και ζωντανό γεωργιανό λαό, τα ήθη, τις ιδιαίτερες συνήθειες και τη ροπή του προς το γλέντι. Η συγγραφέας υιοθετεί την οπτική γωνία της πλουραλιστικής, φιλελεύθερης, ευρωπαϊκής δημοκρατίας ανοιχτών οριζόντων και ελεύθερης σκέψης κι έκφρασης.

Κλείνοντας, δεν μπορώ να αντισταθώ στον πειρασμό να αντιγράψω μερικές σκέψεις της Ιρίνα:

«Όταν πήγαινα –πηγαίναμε– στο γυμνάσιο, είχαμε κατεβεί με το σχολείο στην πλατεία Λένιν και διαμαρτυρόμασταν γιατί ο Μπρέζνιεφ ήθελε να διδασκόμαστε όλα τα μαθήματα στα ρώσικα· να μαθαίνουμε γεωργιανά όπως μαθαίνει κανείς μια ξένη γλώσσα: δυο ώρες την εβδομάδα. Αλλά μόλις άρχισε να μαζεύεται κόσμος στη Ρουστάβελι, ήρθε κάποιος αξιωματούχος από τη Μόσχα και μίλησε στους διαδηλωτές: “Λοιπόν, σύντροφοι” είπε “αν έχετε αντίρρηση, δεν πειράζει... Μια ιδέα ήταν... Κανείς δεν θέλει να σας ρωσοποιήσει· μην ανησυχείτε”. Ύστερα είπε πως η Σοβιετική Ένωση έχτισε τον σοσιαλισμό και διαμόρφωσε το νέο είδος ανθρώπου κι ότι πριν απ' το 1924 εμείς οι Γεωργιανοί μέναμε σε τσαντίρια και βάζαμε ψείρες στα φυλαχτά· τις έφτιαχναν οι γριές για να κρατάνε τους καλικάντζαρους σε απόσταση. Διαλυθήκαμε ησύχως και γυρίσαμε στα σπίτια μας προτού τελειώσει η ομιλία».

* Ο ΘΟΔΩΡΟΣ ΣΟΥΜΑΣ είναι συγγραφέας και κριτικός κινηματογράφου. Τελευταίο του βιβλίο, το μυθιστόρημα «Το ημερολόγιο ενός αδέξιου εραστή» (εκδ. Βακχικόν).


sotiΤο λούνα παρκ στο ιερό βουνό
Σώτη Τριανταφύλλου
Πατάκης 2019
Σελ. 352, τιμή εκδότη €16,60 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΣΩΤΗΣ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Τώρα θα μιλήσω εγώ, του Χάρη Βλαβιανού – τοξικά οικογενειακά αισθήματα

Τώρα θα μιλήσω εγώ, του Χάρη Βλαβιανού – τοξικά οικογενειακά αισθήματα

Για το αφήγημα του Χάρη Βλαβιανού «Τώρα θα μιλήσω εγώ» (εκδ. Πατάκη).

Της Νίκης Κώτσιου

Το οικογενειακό τραύμα και οι παραφυάδες του συνεχίζουν να αρδεύουν το πολύπτυχο έργο του ποιητή Χάρη Βλαβιανού (1957) που με τον αποσπασματικό δραματικό μονόλογο ...

Όταν έρθει η μέρα που ξέρεις, του Άγη Πετάλα & του Κώστα Θ. Καλφόπουλου

Όταν έρθει η μέρα που ξέρεις, του Άγη Πετάλα & του Κώστα Θ. Καλφόπουλου

Για την αρθρωτή νουβέλα του Άγη Πετάλα & του Κώστα Θ. Καλφόπουλου «Όταν έρθει η μέρα που ξέρεις» (εκδ. Εστία).

Του Θωμά Συμεωνίδη

«Το 1968 ήταν μια χρονιά που συντάραξε τον κόσμο», μας λένε οι δύο συγγραφείς του βιβλίου και συμπληρώνουν: «Επεισοδια...

Ιστορίες που (δεν) είπα στον ψυχολόγο μου, της Τατιάνας Κίρχοφ

Ιστορίες που (δεν) είπα στον ψυχολόγο μου, της Τατιάνας Κίρχοφ

Για τη συλλογή διηγημάτων της Τατιάνας Κίρχοφ «Ιστορίες που (δεν) είπα στον ψυχολόγο μου» (εκδ. Πόλις).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Ψυχολόγοι, ψυχαναλυτές, ψυχίατροι, ψυχοθεραπευτές έχουν περάσει πολλές φορές το κατώφλι κι έχου...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Οι «Συναντήσεις» του Μενέλαου Καραμαγγιώλη σε διαδραστική πλατφόρμα

Οι «Συναντήσεις» του Μενέλαου Καραμαγγιώλη σε διαδραστική πλατφόρμα

Μια σύγχρονη διαδραστική πλατφόρμα, με την υποστήριξη του Onassis Culture, θα φιλοξενήσει ψηφιακά τη σειρά ντοκιμαντέρ του Μενέλαου Καραμαγγιώλη «Συναντήσεις με αξιοσημείωτους ανθρώπους», από σήμερα, Παρασκευή 27 Νοεμβρίου.

Επιμέλεια: Book Press

...
Τώρα θα μιλήσω εγώ, του Χάρη Βλαβιανού – τοξικά οικογενειακά αισθήματα

Τώρα θα μιλήσω εγώ, του Χάρη Βλαβιανού – τοξικά οικογενειακά αισθήματα

Για το αφήγημα του Χάρη Βλαβιανού «Τώρα θα μιλήσω εγώ» (εκδ. Πατάκη).

Της Νίκης Κώτσιου

Το οικογενειακό τραύμα και οι παραφυάδες του συνεχίζουν να αρδεύουν το πολύπτυχο έργο του ποιητή Χάρη Βλαβιανού (1957) που με τον αποσπασματικό δραματικό μονόλογο ...

Στους Χάγκεν Φλάισερ & Ρόντρικ Μπίτον τα Βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων

Στους Χάγκεν Φλάισερ & Ρόντρικ Μπίτον τα Βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων

Στον Χάγκεν Φλάισερ & στον Ρόντρικ Μπίτον τα Βραβεία Διδώ Σωτηρίου και Δαίδαλος της Εταιρείας Συγγραφέων καθώς και οι βραχείς κατάλογοι για τα Βραβεία Γιάννη Βαρβέρη και Μένη Κουμανταρέα σε πρωτοεμφανιζόμενη/ο ποιήτρια/ποιητή και πεζογράφο.

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Ανήσυχα άκρα, του Νίκου Παναγιωτόπουλου (προδημοσίευση)

Ανήσυχα άκρα, του Νίκου Παναγιωτόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος ενός διηγήματος, από τη συλλογή διηγημάτων του Νίκου Παναγιωτόπουλου «Ανήσυχα άκρα», που κυκλοφορεί στις 26 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΗΣΥΧΩΝ ΑΚΡΩΝ

Έν...

Ένα πιάτο λιγότερο, της Μαριλένας Παπαϊωάννου (προδημοσίευση)

Ένα πιάτο λιγότερο, της Μαριλένας Παπαϊωάννου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Μαριλένας Παπαϊωάννου «Ένα πιάτο λιγότερο», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Καστανιώτη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

Ανοιχτό μικρόφωνο, του Γιάννη Ευσταθιάδη (προδημοσίευση)

Ανοιχτό μικρόφωνο, του Γιάννη Ευσταθιάδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Γιάννη Ευσταθιάδη «Ανοιχτό μικρόφωνο – Μονόλογοι και ομολογίες» το οποίο κυκλοφορεί στις 15 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μελάνι.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο ξανθός άγγελος

Έτσι...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Έντγκαρ Άλαν Πόε σε 4+1 βιβλία

Έντγκαρ Άλαν Πόε σε 4+1 βιβλία

Περιήγηση στο επιδραστικό έργο του Edgar Allan Poe μέσα από πέντε σχετικά πρόσφατα βιβλία, τέσσερα με δικά του έργα και ένα με κείμενα εμπνευσμένα από την τόσο ιδιαίτερη λογοτεχνία του. 

Του Δημήτρη Αργασταρά

Κοιν...

Πέντε αστυνομικά μυθιστορήματα με ελληνική σφραγίδα

Πέντε αστυνομικά μυθιστορήματα με ελληνική σφραγίδα

Πέντε ελληνικά αστυνομικά μυθιστορήματα από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή που ξεχωρίζουν.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

 

...
Για τη Χρυσή Αυγή, την άκρα δεξιά, τον ελληνικό εθνικισμό: 20 βιβλία που έπρεπε να διαβάσουν

Για τη Χρυσή Αυγή, την άκρα δεξιά, τον ελληνικό εθνικισμό: 20 βιβλία που έπρεπε να διαβάσουν

Μια σχεδόν εξαντλητική περιήγηση στα βιβλία που αφορούν την ελληνική ακροδεξιά και τη Χρυσή Αυγή και κυκλοφόρησαν την τελευταία 10ετία στη χώρα μας. Ένα αξιανάγνωστο «σώμα» κειμένων που καλύπτει όλες τις όψεις του σύνθετου πολιτικού και κοινωνικού φαινομένου.

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

05 Νοεμβρίου 2020 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Η ανάγνωση είναι ζωή: Τα βιβλιοπωλεία πρέπει να παραμείνουν ανοιχτά

Η Σύμπραξη των Εκδοτών απευθύνει έκκληση στην κυβέρνηση, μέσω επιστολής της στον Πρωθυπουργό, να παραμείνουν ανοιχτά τα βιβλιοπωλεία στη διάρκεια της εφαρμογής των μέτρ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

17 Ιουλίου 2020 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

50 καλά βιβλία για το καλοκαίρι και για πάντα

Πενήντα καλά βιβλία από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή τα οποία ξεχωρίσαμε ανάμεσα σε πολλά ακόμη καλά βιβλία. Ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία, ποίηση, δοκίμια ιστ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ