Οδυσσέας και Μπλουζ

Του Κώστα Κατσουλάρη

Οδυσσέας και Μπλουζ, από τον Όμηρο στον αμερικανικό νότο. Δύο εντελώς διαφορετικοί κόσμοι, εκ πρώτοις ασύμβατοι μεταξύ τους, έρχονται κοντά. Και το αποτέλεσμα είναι έρωτας – ή, μάλλον, αγάπη. Στο τελευταίο μυθιστόρημα της Ευγενίας Φακίνου, που κυκλοφόρησε πριν από λίγες μέρες, η «μαγεία» δεν ενυπάρχει στον κόσμο, γεννιέται μεταξύ των ανθρώπων. Η αλχημεία γίνεται χημεία.

Η ιστορία είναι εκ πρώτοις απλή: Μια νέα γυναίκα, στα τριάντα κάτι της, επιμελήτρια στο χώρο των εκδόσεων αλλά και σκηνοθέτις, έχει αναλάβει μια ιδιαίτερη αποστολή για λογαριασμό του εκδότη στον οποίο εργάζεται. Να πάει στο χωριό όπου κρύβεται, πραγματικά αλλά και συμβολικά, ο συγγραφέας Οδυσσέας, δημιουργός ενός σημαντικού πρώτου βιβλίου, που όμως έχει «κολλήσει» στην ολοκλήρωση του δεύτερου. Δηλώνοντάς του ότι θα ήθελε να γυρίσει ένα ντοκιμαντέρ για τη ζωή του, καταφέρνει να κερδίσει την εμπιστοσύνη του, να εισβάλει στον κόσμο του, να γίνει μάρτυρας σημαντικών αποκαλύψεων για τη ζωή του.

Ωστόσο, το χωριό, που ούτως ή άλλως έβλεπε τον απόμακρο και ακοινώνητο συγγραφέα με μισό μάτι, θα αντιδράσει έντονα στην παρουσία της Μπλουζ στο σπίτι του, και θα τους συνδέσει με το φόνο ενός νεαρού κοριτσιού. Στοιχεία κι από παλιότερα βιβλία της Φακίνου επανέρχονται: Το χωριό γίνεται εχθρικό, το κακό στοιχειώνει τις σχέσεις. Ωστόσο, πιο τρομακτικό κι από το συλλογικό μίσος είναι ο τρομερός ρόλος που επιφυλάσσει ο Οδυσσέας στην Μπλουζ – όμως ας μην πούμε περισσότερα τώρα, με το βιβλίο ακόμη νωπό στις προθήκες.

Η προσέγγιση της Μπλουζ με τον Οδυσσέα είναι χτισμένη προσεκτικά, χωρίς κενά ή απότομες διακυμάνσεις. Ο Οδυσσέας βάζει τη νεαρή κοπέλα στον κόσμο του, στα μικρά του «μουσεία». Στην «Αίθουσα του χρόνου», τη συλλογή με τα ρολόγια, την «Αίθουσα της χαμένης αθωότητας», την «Αίθουσα της θάλασσας», τη συλλογή του από κοχύλια, μέχρι την «Αίθουσα των αυτόχειρων συγγραφέων» – την πλέον μύχια από όλες.

Το Κόκκινο Σπίτι, το «καταφύγιο» του απόκληρου συγγραφέα, μετατρέπεται σε χώρο μύησης στον κόσμο του αοράτου. Ένα βαθύ συναίσθημα συνενοχής τους ενώνει, βάζοντάς τους ακόμη εντονότερα στο στόχαστρο των ανθρώπων του χωριού. Το τέλος, τρομακτικό αλλά και καθαρτήριο, θα τους φέρει ακόμη πιο κοντά, σε ένα διπλό χάπι εντ: Τόσο στο βιβλίο του Οδυσσέα, που ολοκληρώνεται με νέο πιο αισιόδοξο τέλος, όσο και στο βιβλίο της Φακίνου. Η σωτηρία, μοιάζει να μας λέει η Φακίνου, βρίσκεται μόνο στη συνάφειά μας με τον άλλο – όσο τρομακτικό κι αν φαντάζει καμιά φορά αυτό.