mia alepou sto voukouresti

Για το μυθιστόρημα του Θεολόγου Δημητριάδη «Η εξαφάνιση των ελεφάντων – Ένα παραμύθι» (εκδ. Γαβριηλίδη).

Του Γιώργου Βέη
Φωτογραφία © Κωνσταντίνος Πίττας

«Τι είναι η γνώση, αν όχι μια αλληλεπίδραση 
ανάμεσα σε δυο χωροχρονικές πραγματικότητες, 
το άτομο και το περιβάλλον του, 
δηλαδή μια εμπειρική διαδικασία, 
και όχι ένας καθρέφτης;» 
Ζαν-Μαρί Σεφέρ

Ως δείγματα γραφής αρκούν δύο ενδεικτικές προτάσεις από τις σελίδες 160 και 304, αντιστοίχως: «Ο κόσμος δεν έχει στερέψει μόνο από ιατρικές επιτυχίες, προ πάντων έχει στερέψει από θαύματα […] Μάστορας, εφευρέτης, κατακτητής, απόψε τούτος ο άνθρωπος γίνεται κάτι άλλο, έτοιμος να πάει να συναντήσει τη χαμένη ζωή του». Πρόκειται για δείκτες μιας ανασκόπησης οριακών, μεταιχμιακών περιοχών λόγου και βίου. Ο κόσμος οργανώνεται έτσι ώστε να αποδώσει το άλλο, το κεκρυμμένο νόημά του. Ή έστω μια δόκιμη παραλλαγή του.

Η πληρότητα των αναπτύξεων του κυρίου θέματος από τον Θεολόγο Δημητριάδη είναι έκδηλη. Σημειώνω ότι είναι η πρώτη εμφάνιση του συγγραφέα στον χώρο.

Η πληρότητα των αναπτύξεων του κυρίου θέματος από τον Θεολόγο Δημητριάδη είναι έκδηλη. Σημειώνω ότι είναι η πρώτη εμφάνιση του συγγραφέα στον χώρο. Αντιλαμβάνομαι ότι, εμμέσως πλην σαφώς, συνάγεται από την πρώτη κιόλας επαφή με αυτό το πολύτροπο αφήγημα ότι ο ως άνω είναι ενήμερος, μεταξύ άλλων, για τα όσα αφορούν και στη θεωρία του Χάους, σύμφωνα με την οποία διερμηνεύεται και υπομνηματίζεται τόσο ο λεγόμενος μεγαλόκοσμος, δηλαδή το Σύμπαν, όσο και ο ψυχικό-πνευματικός κόσμος του ανθρώπου και κατά συνέπεια το κληροδότημά του, ήτοι το περιώνυμο πολιτιστικό δεδομένο. Ο δε υπότιτλος, «Ένα παραμύθι», υπονοεί μάλλον ένα είδος καλώς επιμελημένης, εύπεπτης δηλαδή πρόσληψης της όλης θεματικής ποικιλίας. Πρόκειται εν ολίγοις για ένα μυθιστόρημα ιδεών, ενδελεχώς ανεπτυγμένων.

Η πεζογραφική συνέπεια και η συγκεκριμένη ρηματική ευελιξία είναι εμφανής. Η γλωσσική σκευή έχει ελεγχθεί αποφασιστικά: η αποτύπωση των εννοιών παραμένει συγκεντρωμένη στο θέμα της. Χωρίς περισπασμούς ή υφολογικούς ακκισμούς προβάλλεται αναλυτικά το σημασιολογικά ενδιαφέρον. Χαρακτήρες, συγκρούσεις προσώπων, ανακατατάξεις του θυμικού πείθουν από κοινού για την πιστότητά τους. Η δε λεγόμενη «σκόπιμη αποδόμηση της αντικειμενικότητας» δεν εκφυλίζεται σε ένα αυτιστικό κείμενο περιττών εκφάνσεων, αλλά συνιστά ένα ενσωματωμένο κύτταρο στο ευρύτερο αφηγηματικό πλαίσιο. Ο υπό διάλυση γάμος ενός Σαμιώτη μετανάστη στο σημερινό Βουκουρέστι, ονόματι Στέλιου, και της συζύγου του Αλίνας συνιστά τον ικανό και αναγκαίο μυθιστορηματικό ιστό. Οι εν λόγω τείνουν μαθηματικά να καταστούν δύο ξένοι, που απλώς ζουν κατ’ ανάγκη στο ίδιο σπίτι. Η εσωτερική ορμή του πρώτου θα δοκιμάσει όμως να οδηγήσει τα πράγματα σε ένα μη προβλέψιμο σημείο ψυχοπνευματικών ανακάμψεων, τριβών, οριακών ρήξεων και ηθικών ανορθώσεων. Ως καθαρόαιμος μελετητής αλλά και οπαδός των Γνωστικών, επιχειρεί να ανασυστήσει το παρελθόν, διορθώνοντας προγραμματικά και απολύτως συνειδητά τη σχέση Καλού-Κακού. Ο ίδιος ο Στέλιος θα στείλει ταυτοχρόνως στους αναγνώστες της πυρετικής αυτοβιογραφίας του ένα μήνυμα συναρπαστικής, καθόλα αγωνιστικής αυτογνωσίας.

Ο υπό διάλυση γάμος ενός Σαμιώτη μετανάστη στο σημερινό Βουκουρέστι, ονόματι Στέλιου, και της συζύγου του Αλίνας συνιστά τον ικανό και αναγκαίο μυθιστορηματικό ιστό. Οι εν λόγω τείνουν μαθηματικά να καταστούν δύο ξένοι, που απλώς ζουν κατ’ ανάγκη στο ίδιο σπίτι.

Έτσι το περιβάλλον θα αποσυντεθεί. Προηγουμένως όμως πρόλαβε να του δώσει ό,τι καλύτερο διέθετε. Μεταξύ αυτών, τη σοφία, τη θεωρητική και εμπειρική, σε έντυπη μορφή. Ήτοι, τα χρηστικά βιβλία της σοφίας κι όχι εκείνα της επιφανειακής πληροφόρησης. Έτσι θα νιώσει εγκαίρως «απελεύθερος», όπως ευθαρσώς ομολογεί ο πολυμήχανος Στέλιος στη σελίδα 83. Η αναζήτηση των αιτίων και των αιτιατών της βασανιστικής, ανελέητης φθοράς θα τον φέρει σε απρόοπτα πεδία εναλλακτικού χωροχρόνου. Εδώ ακριβώς έγκειται το πέρασμα της αφήγησης στην ευρύτερη, δημιουργική φαντασιακή ζώνη. Και όπως ήδη παρατήρησε η κριτική «η ελκυστική ιστορία επιστημονικής φαντασίας αποτελεί το πλαίσιο μιας στοχαστικής περιπέτειας στο χώρο των μαθηματικών, της ψυχολογίας, του κινηματογράφου, της μουσικής, της κοινωνιολογικής, οικονομικής και πολιτικής ανάλυσης […] Οι εικόνες διαδέχονται η μια την άλλη με ένα εύστοχο λεξιλόγιο και ταχύτατη εναλλαγή στην τεχνική της αφήγησης κυρίως σε πρώτο πρόσωπο αλλά τεχνηέντως και σε δεύτερο και τρίτο πιο σπάνια, ενώ δεν λείπουν και οι εσωτερικοί διάλογοι με τον εαυτό, τεχνικές στην εικονοποιία και στην αφήγηση που προκαλούν και εντείνουν το ενδιαφέρον του αναγνώστη». (βλ. Χρίστος Λάνδρος, περιοδικό Απόπλους, έτος 29ο, τεύχος 77-78, Φθινόπωρο 2018).

Βεβαίως έχουν προϋπάρξει κατά καιρούς ανάλογες κειμενικές στρατηγικές για την πολυπόθητη αιχμαλωσία του χρόνου και τη συνακόλουθη απελευθέρωση των δυνάμεων εκείνων που φύσει και θέσει εμπεριέχει. Θυμίζω πρόχειρα το εμβληματικό στον τομέα του μυθιστόρημα που φέρει τον τίτλο 22/11/63, ένα ακόμη εξαιρετικά ευρηματικό έργο του πασίγνωστου Στίβεν Κινγκ που εκδόθηκε πριν από εννέα χρόνια. Το συναντήσαμε και στους βραχείς καταλόγους για τα Βραβεία Locus for Best Science Fiction Novel 2012, International Thriller Writers Award for Best Novel 2012, British Fantasy Award for Best Novel 2012. Εκεί, ο τριανταπεντάχρονος, φιλήσυχος καθηγητής αγγλικής φιλολογίας Τζέικ Έπινγκ υιοθετεί μια μέθοδο μεταφοράς στο πρόσφατο παρελθόν της πατρίδας του. Στη συνέχεια θα προσπαθήσει να αποτρέψει τη δολοφονία του Τζον Κένεντι. Η επανόρθωση ενός βάρβαρου, ενός δολοφονικού χθες, όπου η μοιραία συμπεριφορά του διαταραγμένου εκτελεστή Λι Χάρβεϊ Όσβαλντ στιγματίζεται δεόντως, αποκτά, όπως θα περίμενε κανείς, κοσμοϊστορική διάσταση. Η επέμβαση στο παρελθόν του φίλεργου Στέλιου αποσκοπεί αναλόγως στην κυριολεκτική ανόρθωση του πολλαπλώς χειμαζομένου ανθρωπισμού των ημερών μας. Μέσα από τη μελέτη μιας ενδεχόμενης ίασης τραυματισμένης αγάπης, ο Έλληνας μετανάστης θα ανακαλύψει ένα άλλο σύστημα αξιακών τιμών. Το τόλμημά του δεν ισοπεδώνει τα πάντα. Απλώς αποκαλύπτει την απώτερη, την καλή και αγαθή φύση των ορατών.

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΕΗΣ είναι πρέσβης επί τιμή και ποιητής.
Τελευταίο του βιβλίο, η συλλογή ταξιδιωτικών κειμένων «Εκεί» (εκδ. Κέδρος).


altΗ εξαφάνιση των ελεφάντων
Ένα παραμύθι
Θεολόγος Δημητριάδης
Γαβριηλίδης 2018
Σελ. 386, τιμή εκδότη €16,95

alt

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Όσο περιμένεις να συμβεί», του Γιάννη Τσίρμπα (κριτική)

«Όσο περιμένεις να συμβεί», του Γιάννη Τσίρμπα (κριτική)

Για το βιβλίο του Γιάννη Τσίρμπα με τίτλο «Όσο περιμένεις να συμβεί» (εκδ. Gutenberg).

Γράφει ο Σόλωνας Παπαγεωργίου

Ο Γιάννης Τσίρμπας πρωτοε...

«Ας φύγουμε λοιπόν» του Αλέξανδρου Διαμαντή (κριτική)

«Ας φύγουμε λοιπόν» του Αλέξανδρου Διαμαντή (κριτική)

Για τη νουβέλα του Αλέξανδρου Διαμαντή «Ας φύγουμε λοιπόν», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη, και «καταλήγει να εκφράζει τον θρήνο μιας γενιάς, η οποία ενηλικιώθηκε απότομα και εξίσου απότομα προσγειώθηκε». Κεντρική εικόνα: Οι Jeanne Moreau, Oskar Werner, Henri Serre στην ταινία του François Truf...

«Πλατωνικοί διάλογοι, ή γιατί στο σπήλαιο κάνουν όλοι πάρτι» του Χάρη Βλαβιανού (κριτική)

«Πλατωνικοί διάλογοι, ή γιατί στο σπήλαιο κάνουν όλοι πάρτι» του Χάρη Βλαβιανού (κριτική)

Για το βιβλίο του Χάρη Βλαβιανού «Πλατωνικοί διάλογοι, Ή γιατί στο σπήλαιο κάνουν όλοι πάρτι» (εκδ. Πατάκη). Στην κεντρική εικόνα: Men with Boxes on Head, Brunswick, GA, 2001 © Rodney Smith (1947- 2016)

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Άντρες και γυ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Πέντε μήνες μετά τη δολοφονική επίθεση, ο Ρούσντι βγάζει νέο βιβλίο – Το μήνυμά του: «Οι λέξεις είναι οι μόνοι νικητές»

Πέντε μήνες μετά τη δολοφονική επίθεση, ο Ρούσντι βγάζει νέο βιβλίο – Το μήνυμά του: «Οι λέξεις είναι οι μόνοι νικητές»

Πέντε μήνες μετά τη δολοφονική επίθεση που δέχθηκε ενώ ετοιμαζόταν να δώσει μια διάλεξη στη Νέα Υόρκη, ο συγγραφέας των «Σατανικών Στίχων» βγάζει νέο βιβλίο. Το μυθιστόρημα «Victory City» του Σαλμάν Ρούσντι έχει ηρωίδα μια νεαρή ποιήτρια που ζει τον 14ο αιώνα στη νότια Ινδία. Τα βιβλία του Ρούσντι κυκλοφορούν σ...

«Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» του Δημήτρη Αγγελή (κριτική)

«Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» του Δημήτρη Αγγελή (κριτική)

Για την ποιητική σύνθεση του Δημήτρη Αγγελή «Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» (εκδ. Πόλις).

Γράφει ο Διογένης Σακκάς

Η ποιητική συλλογή Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου του Δημήτρη Αγγελή εκτείνεται σε είκοσι εννέα ποιήματα, χωρισμέν...

Καζούο Ισιγκούρο: «Το να είσαι υποψήφιος για Όσκαρ είναι συναρπαστικό»

Καζούο Ισιγκούρο: «Το να είσαι υποψήφιος για Όσκαρ είναι συναρπαστικό»

Τη φετινή χρονιά, ανάμεσα στους υποψηφίους για το Όσκαρ Καλύτερου Διασκευασμένου Σεναρίου βρίσκεται και ο νομπελίστας Kazuo Ishiguro, για το σενάριο της ταινίας «Αισθάνομαι ζωντανός», μια διασκευή του «Ikiru» του Akira Kurosawa. Ο συγγραφέας μίλησε για την υποψηφιότητά του σε πρόσφατη συνέντευξή του στο The Wrap. Τα...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα - πολιτική μαρτυρία του Θόδωρου Σούμα, «Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Όιγκεν Ρούγκε [Eugen Ruge] «Τις μέρες που λιγόστευε το φως» (μτφρ. Τεό Βότσος), το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

1 ΟΚΤΩΒΡΙ...

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Μιχάλη Μακρόπουλου «Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον», που θα κυκλοφορήσει στις 19 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Γιανγκσὶ-ντιέναο (τρεῖς σκηνὲς)  ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

Πρώτος μήνας του νέου έτους και πριν δούμε τι θα φέρει η φετινή πραγματικότητα ας επιτρέψουμε στον εαυτό μας ένα φανταστικό λογοτεχνικό ταξίδι. Οι εκδόσεις Βακχικόν προτείνουν επτά μυθιστορήματα για τους φίλους του φανταστικού. Γιατί η φαντασία σε πάει παντού...

Επιμέλεια: Book Press

...
Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Στο βιβλίο του με τίτλο «The William H. Gass Reader», ο Αμερικανός πεζογράφος William H. Gass επέλεξε τα δώδεκα βιβλία που διαμόρφωσαν τη λογοτεχνική ματιά του. Μια λίστα που, όπως σημειώνει και ο ίδιος στην εισαγωγή του, δεν περιλαμβάνει απαραιτήτως τα «δώδεκα καλύτερα βιβλία» που έχει διαβάσει, καθώς «κάθε σπουδαί...

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Ο κριτικός λογοτεχνίας της βρετανικής εφημερίδας, Guardian, Robert McCrum επέλεξε τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία γραμμένα στα αγγλικά. Στη λίστα του εντοπίζουμε έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, από συγγραφείς όπως οι Ντίκενς, Μέλβιλ, κ.ά., καθώς και μυθιστορήματα από τους ΝτεΛίλο, Ισιγκούρο, Ροθ, Κουτσί, κ.ά. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

13 Δεκεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2022

Έφτασε η στιγμή και φέτος για την καθιερωμένη εδώ και χρόνια επιλογή των εκατό από τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας της χρονιάς που φτάνει σε λίγες μέρες στο τέλος της. Ε

ΦΑΚΕΛΟΙ