mia alepou sto voukouresti

Για το μυθιστόρημα του Θεολόγου Δημητριάδη «Η εξαφάνιση των ελεφάντων – Ένα παραμύθι» (εκδ. Γαβριηλίδη).

Του Γιώργου Βέη
Φωτογραφία © Κωνσταντίνος Πίττας

«Τι είναι η γνώση, αν όχι μια αλληλεπίδραση 
ανάμεσα σε δυο χωροχρονικές πραγματικότητες, 
το άτομο και το περιβάλλον του, 
δηλαδή μια εμπειρική διαδικασία, 
και όχι ένας καθρέφτης;» 
Ζαν-Μαρί Σεφέρ

Ως δείγματα γραφής αρκούν δύο ενδεικτικές προτάσεις από τις σελίδες 160 και 304, αντιστοίχως: «Ο κόσμος δεν έχει στερέψει μόνο από ιατρικές επιτυχίες, προ πάντων έχει στερέψει από θαύματα […] Μάστορας, εφευρέτης, κατακτητής, απόψε τούτος ο άνθρωπος γίνεται κάτι άλλο, έτοιμος να πάει να συναντήσει τη χαμένη ζωή του». Πρόκειται για δείκτες μιας ανασκόπησης οριακών, μεταιχμιακών περιοχών λόγου και βίου. Ο κόσμος οργανώνεται έτσι ώστε να αποδώσει το άλλο, το κεκρυμμένο νόημά του. Ή έστω μια δόκιμη παραλλαγή του.

Η πληρότητα των αναπτύξεων του κυρίου θέματος από τον Θεολόγο Δημητριάδη είναι έκδηλη. Σημειώνω ότι είναι η πρώτη εμφάνιση του συγγραφέα στον χώρο.

Η πληρότητα των αναπτύξεων του κυρίου θέματος από τον Θεολόγο Δημητριάδη είναι έκδηλη. Σημειώνω ότι είναι η πρώτη εμφάνιση του συγγραφέα στον χώρο. Αντιλαμβάνομαι ότι, εμμέσως πλην σαφώς, συνάγεται από την πρώτη κιόλας επαφή με αυτό το πολύτροπο αφήγημα ότι ο ως άνω είναι ενήμερος, μεταξύ άλλων, για τα όσα αφορούν και στη θεωρία του Χάους, σύμφωνα με την οποία διερμηνεύεται και υπομνηματίζεται τόσο ο λεγόμενος μεγαλόκοσμος, δηλαδή το Σύμπαν, όσο και ο ψυχικό-πνευματικός κόσμος του ανθρώπου και κατά συνέπεια το κληροδότημά του, ήτοι το περιώνυμο πολιτιστικό δεδομένο. Ο δε υπότιτλος, «Ένα παραμύθι», υπονοεί μάλλον ένα είδος καλώς επιμελημένης, εύπεπτης δηλαδή πρόσληψης της όλης θεματικής ποικιλίας. Πρόκειται εν ολίγοις για ένα μυθιστόρημα ιδεών, ενδελεχώς ανεπτυγμένων.

Η πεζογραφική συνέπεια και η συγκεκριμένη ρηματική ευελιξία είναι εμφανής. Η γλωσσική σκευή έχει ελεγχθεί αποφασιστικά: η αποτύπωση των εννοιών παραμένει συγκεντρωμένη στο θέμα της. Χωρίς περισπασμούς ή υφολογικούς ακκισμούς προβάλλεται αναλυτικά το σημασιολογικά ενδιαφέρον. Χαρακτήρες, συγκρούσεις προσώπων, ανακατατάξεις του θυμικού πείθουν από κοινού για την πιστότητά τους. Η δε λεγόμενη «σκόπιμη αποδόμηση της αντικειμενικότητας» δεν εκφυλίζεται σε ένα αυτιστικό κείμενο περιττών εκφάνσεων, αλλά συνιστά ένα ενσωματωμένο κύτταρο στο ευρύτερο αφηγηματικό πλαίσιο. Ο υπό διάλυση γάμος ενός Σαμιώτη μετανάστη στο σημερινό Βουκουρέστι, ονόματι Στέλιου, και της συζύγου του Αλίνας συνιστά τον ικανό και αναγκαίο μυθιστορηματικό ιστό. Οι εν λόγω τείνουν μαθηματικά να καταστούν δύο ξένοι, που απλώς ζουν κατ’ ανάγκη στο ίδιο σπίτι. Η εσωτερική ορμή του πρώτου θα δοκιμάσει όμως να οδηγήσει τα πράγματα σε ένα μη προβλέψιμο σημείο ψυχοπνευματικών ανακάμψεων, τριβών, οριακών ρήξεων και ηθικών ανορθώσεων. Ως καθαρόαιμος μελετητής αλλά και οπαδός των Γνωστικών, επιχειρεί να ανασυστήσει το παρελθόν, διορθώνοντας προγραμματικά και απολύτως συνειδητά τη σχέση Καλού-Κακού. Ο ίδιος ο Στέλιος θα στείλει ταυτοχρόνως στους αναγνώστες της πυρετικής αυτοβιογραφίας του ένα μήνυμα συναρπαστικής, καθόλα αγωνιστικής αυτογνωσίας.

Ο υπό διάλυση γάμος ενός Σαμιώτη μετανάστη στο σημερινό Βουκουρέστι, ονόματι Στέλιου, και της συζύγου του Αλίνας συνιστά τον ικανό και αναγκαίο μυθιστορηματικό ιστό. Οι εν λόγω τείνουν μαθηματικά να καταστούν δύο ξένοι, που απλώς ζουν κατ’ ανάγκη στο ίδιο σπίτι.

Έτσι το περιβάλλον θα αποσυντεθεί. Προηγουμένως όμως πρόλαβε να του δώσει ό,τι καλύτερο διέθετε. Μεταξύ αυτών, τη σοφία, τη θεωρητική και εμπειρική, σε έντυπη μορφή. Ήτοι, τα χρηστικά βιβλία της σοφίας κι όχι εκείνα της επιφανειακής πληροφόρησης. Έτσι θα νιώσει εγκαίρως «απελεύθερος», όπως ευθαρσώς ομολογεί ο πολυμήχανος Στέλιος στη σελίδα 83. Η αναζήτηση των αιτίων και των αιτιατών της βασανιστικής, ανελέητης φθοράς θα τον φέρει σε απρόοπτα πεδία εναλλακτικού χωροχρόνου. Εδώ ακριβώς έγκειται το πέρασμα της αφήγησης στην ευρύτερη, δημιουργική φαντασιακή ζώνη. Και όπως ήδη παρατήρησε η κριτική «η ελκυστική ιστορία επιστημονικής φαντασίας αποτελεί το πλαίσιο μιας στοχαστικής περιπέτειας στο χώρο των μαθηματικών, της ψυχολογίας, του κινηματογράφου, της μουσικής, της κοινωνιολογικής, οικονομικής και πολιτικής ανάλυσης […] Οι εικόνες διαδέχονται η μια την άλλη με ένα εύστοχο λεξιλόγιο και ταχύτατη εναλλαγή στην τεχνική της αφήγησης κυρίως σε πρώτο πρόσωπο αλλά τεχνηέντως και σε δεύτερο και τρίτο πιο σπάνια, ενώ δεν λείπουν και οι εσωτερικοί διάλογοι με τον εαυτό, τεχνικές στην εικονοποιία και στην αφήγηση που προκαλούν και εντείνουν το ενδιαφέρον του αναγνώστη». (βλ. Χρίστος Λάνδρος, περιοδικό Απόπλους, έτος 29ο, τεύχος 77-78, Φθινόπωρο 2018).

Βεβαίως έχουν προϋπάρξει κατά καιρούς ανάλογες κειμενικές στρατηγικές για την πολυπόθητη αιχμαλωσία του χρόνου και τη συνακόλουθη απελευθέρωση των δυνάμεων εκείνων που φύσει και θέσει εμπεριέχει. Θυμίζω πρόχειρα το εμβληματικό στον τομέα του μυθιστόρημα που φέρει τον τίτλο 22/11/63, ένα ακόμη εξαιρετικά ευρηματικό έργο του πασίγνωστου Στίβεν Κινγκ που εκδόθηκε πριν από εννέα χρόνια. Το συναντήσαμε και στους βραχείς καταλόγους για τα Βραβεία Locus for Best Science Fiction Novel 2012, International Thriller Writers Award for Best Novel 2012, British Fantasy Award for Best Novel 2012. Εκεί, ο τριανταπεντάχρονος, φιλήσυχος καθηγητής αγγλικής φιλολογίας Τζέικ Έπινγκ υιοθετεί μια μέθοδο μεταφοράς στο πρόσφατο παρελθόν της πατρίδας του. Στη συνέχεια θα προσπαθήσει να αποτρέψει τη δολοφονία του Τζον Κένεντι. Η επανόρθωση ενός βάρβαρου, ενός δολοφονικού χθες, όπου η μοιραία συμπεριφορά του διαταραγμένου εκτελεστή Λι Χάρβεϊ Όσβαλντ στιγματίζεται δεόντως, αποκτά, όπως θα περίμενε κανείς, κοσμοϊστορική διάσταση. Η επέμβαση στο παρελθόν του φίλεργου Στέλιου αποσκοπεί αναλόγως στην κυριολεκτική ανόρθωση του πολλαπλώς χειμαζομένου ανθρωπισμού των ημερών μας. Μέσα από τη μελέτη μιας ενδεχόμενης ίασης τραυματισμένης αγάπης, ο Έλληνας μετανάστης θα ανακαλύψει ένα άλλο σύστημα αξιακών τιμών. Το τόλμημά του δεν ισοπεδώνει τα πάντα. Απλώς αποκαλύπτει την απώτερη, την καλή και αγαθή φύση των ορατών.

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΕΗΣ είναι πρέσβης επί τιμή και ποιητής.
Τελευταίο του βιβλίο, η συλλογή ταξιδιωτικών κειμένων «Εκεί» (εκδ. Κέδρος).


altΗ εξαφάνιση των ελεφάντων
Ένα παραμύθι
Θεολόγος Δημητριάδης
Γαβριηλίδης 2018
Σελ. 386, τιμή εκδότη €16,95

alt

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ο μπόγος» της Λίλας Κονομάρα – Ένας άγγελος που τον έλεγαν Μανόλη

«Ο μπόγος» της Λίλας Κονομάρα – Ένας άγγελος που τον έλεγαν Μανόλη

Στο μυθιστόρημα της Λίλας Κονομάρα «Ο μπόγος», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη, πρωταγωνιστεί η ίδια η Ιστορία, με τα πολλαπλά της πρόσωπα και προσωπεία. 

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

«Υπάρχει ένας πίνακας του Paul K...

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι’ αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου – Η σιωπή της Ιστορίας

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι’ αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου – Η σιωπή της Ιστορίας

Για το μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο πατέρας δεν μιλούσε γι’ αυτά» (εκδ. Εστία). Φωτογραφία © Pablò / Unsplash.

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Αυτό το πρώτο μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου μιλά για την Ιστορία μέσω των προσωπικών ιστ...

«Αυτοκίνητο σισπασιόν» του Στυλιανού Σκαρλάτου (κριτική) – Μια νουβέλα με πρωταγωνιστή το σύνδρομο Άσπεργκερ

«Αυτοκίνητο σισπασιόν» του Στυλιανού Σκαρλάτου (κριτική) – Μια νουβέλα με πρωταγωνιστή το σύνδρομο Άσπεργκερ

Για τη νουβέλα «Αυτοκίνητο σισπασιόν» του Στυλιανού Σκαρλάτου (εκδ. Ενύπνιο), αλλά και για άλλα βιβλία με θέμα το σύνδρομο Άσπεργκερ.

Του Κώστα Προμπονά

Μια νουβέλα για ένα όχι σπάνιο σύνδρομο: Κοιτάζοντας προς το μέλλον.

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Απονέμεται το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ: Αυτή είναι η βραχεία λίστα

Απονέμεται το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ: Αυτή είναι η βραχεία λίστα

Υπό την Αιγίδα της Α.Ε. της Προέδρου της Δημοκρατίας, Κατερίνας Σακελλαροπούλου, απονέμεται το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ, στις 30 Σεπτεμβρίου, στο Αμφιθέατρο του Μουσείου Μπενάκη, ανήμερα της Παγκόσμιας Ημέρας Μετάφρασης. Ανακοινώθηκαν σήμερα τα ονόματα των μεταφραστών που βρίσκονται στη βραχε...

«Ο μπόγος» της Λίλας Κονομάρα – Ένας άγγελος που τον έλεγαν Μανόλη

«Ο μπόγος» της Λίλας Κονομάρα – Ένας άγγελος που τον έλεγαν Μανόλη

Στο μυθιστόρημα της Λίλας Κονομάρα «Ο μπόγος», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη, πρωταγωνιστεί η ίδια η Ιστορία, με τα πολλαπλά της πρόσωπα και προσωπεία. 

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

«Υπάρχει ένας πίνακας του Paul K...

«Το άλλο όνομα» του Γιόν Φόσε (κριτική) – Στα σκοτάδια και στο φως της αγάπης

«Το άλλο όνομα» του Γιόν Φόσε (κριτική) – Στα σκοτάδια και στο φως της αγάπης

Για το μυθιστόρημα του Γιόν Φόσε [Jon Fosse] «Το άλλο όνομα – Επταλογία I-II» (μτφρ. Σωτήρης Σουλιώτης, εκδ. Gutenberg).

Του Διονύση Μαρίνου

Υπήρξα από εκείνους τους τυχερούς που είδαν το έργο του Γιόν Φόσε «Κάποιος θα έρθει» που ανέβηκε τον Σεπτέμβριο...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Κώστα Καβανόζη «Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας – Το μυθιστόρημα τεκμηρίων και η λογοτεχνικότητα του αναφορικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Πατάκη, τέλη Σεπτεμβρίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Ηλία Μαγκλίνη «Το μόνο της ζωής τους ταξίδι – Μικρά Ασία. Οδοιπορικό σε πόλεμο και σε ειρήνη», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Άκουσέ με.

Σε όλη μας τη ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

Δέκα κλασικά βιβλία που λογοκρίνονται ξανά και ξανά

Δέκα κλασικά βιβλία που λογοκρίνονται ξανά και ξανά

Πολλοί πιστεύουν πως η εποχή που τα λογοτεχνικά βιβλία απαγορεύονταν και καίγονταν στην πυρά έχει παρέλθει. Στην πραγματικότητα, μέχρι και σήμερα, πολλές συντηρητικές ομάδες σε πολλές χώρες του κόσμου επιχειρούν να λογοκρίνουν και να καταστρέψουν ακόμα και έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, με διάφορες δικαιολογίες....

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ