mia alepou sto voukouresti

Για το μυθιστόρημα του Θεολόγου Δημητριάδη «Η εξαφάνιση των ελεφάντων – Ένα παραμύθι» (εκδ. Γαβριηλίδη).

Του Γιώργου Βέη
Φωτογραφία © Κωνσταντίνος Πίττας

«Τι είναι η γνώση, αν όχι μια αλληλεπίδραση 
ανάμεσα σε δυο χωροχρονικές πραγματικότητες, 
το άτομο και το περιβάλλον του, 
δηλαδή μια εμπειρική διαδικασία, 
και όχι ένας καθρέφτης;» 
Ζαν-Μαρί Σεφέρ

Ως δείγματα γραφής αρκούν δύο ενδεικτικές προτάσεις από τις σελίδες 160 και 304, αντιστοίχως: «Ο κόσμος δεν έχει στερέψει μόνο από ιατρικές επιτυχίες, προ πάντων έχει στερέψει από θαύματα […] Μάστορας, εφευρέτης, κατακτητής, απόψε τούτος ο άνθρωπος γίνεται κάτι άλλο, έτοιμος να πάει να συναντήσει τη χαμένη ζωή του». Πρόκειται για δείκτες μιας ανασκόπησης οριακών, μεταιχμιακών περιοχών λόγου και βίου. Ο κόσμος οργανώνεται έτσι ώστε να αποδώσει το άλλο, το κεκρυμμένο νόημά του. Ή έστω μια δόκιμη παραλλαγή του.

Η πληρότητα των αναπτύξεων του κυρίου θέματος από τον Θεολόγο Δημητριάδη είναι έκδηλη. Σημειώνω ότι είναι η πρώτη εμφάνιση του συγγραφέα στον χώρο.

Η πληρότητα των αναπτύξεων του κυρίου θέματος από τον Θεολόγο Δημητριάδη είναι έκδηλη. Σημειώνω ότι είναι η πρώτη εμφάνιση του συγγραφέα στον χώρο. Αντιλαμβάνομαι ότι, εμμέσως πλην σαφώς, συνάγεται από την πρώτη κιόλας επαφή με αυτό το πολύτροπο αφήγημα ότι ο ως άνω είναι ενήμερος, μεταξύ άλλων, για τα όσα αφορούν και στη θεωρία του Χάους, σύμφωνα με την οποία διερμηνεύεται και υπομνηματίζεται τόσο ο λεγόμενος μεγαλόκοσμος, δηλαδή το Σύμπαν, όσο και ο ψυχικό-πνευματικός κόσμος του ανθρώπου και κατά συνέπεια το κληροδότημά του, ήτοι το περιώνυμο πολιτιστικό δεδομένο. Ο δε υπότιτλος, «Ένα παραμύθι», υπονοεί μάλλον ένα είδος καλώς επιμελημένης, εύπεπτης δηλαδή πρόσληψης της όλης θεματικής ποικιλίας. Πρόκειται εν ολίγοις για ένα μυθιστόρημα ιδεών, ενδελεχώς ανεπτυγμένων.

Η πεζογραφική συνέπεια και η συγκεκριμένη ρηματική ευελιξία είναι εμφανής. Η γλωσσική σκευή έχει ελεγχθεί αποφασιστικά: η αποτύπωση των εννοιών παραμένει συγκεντρωμένη στο θέμα της. Χωρίς περισπασμούς ή υφολογικούς ακκισμούς προβάλλεται αναλυτικά το σημασιολογικά ενδιαφέρον. Χαρακτήρες, συγκρούσεις προσώπων, ανακατατάξεις του θυμικού πείθουν από κοινού για την πιστότητά τους. Η δε λεγόμενη «σκόπιμη αποδόμηση της αντικειμενικότητας» δεν εκφυλίζεται σε ένα αυτιστικό κείμενο περιττών εκφάνσεων, αλλά συνιστά ένα ενσωματωμένο κύτταρο στο ευρύτερο αφηγηματικό πλαίσιο. Ο υπό διάλυση γάμος ενός Σαμιώτη μετανάστη στο σημερινό Βουκουρέστι, ονόματι Στέλιου, και της συζύγου του Αλίνας συνιστά τον ικανό και αναγκαίο μυθιστορηματικό ιστό. Οι εν λόγω τείνουν μαθηματικά να καταστούν δύο ξένοι, που απλώς ζουν κατ’ ανάγκη στο ίδιο σπίτι. Η εσωτερική ορμή του πρώτου θα δοκιμάσει όμως να οδηγήσει τα πράγματα σε ένα μη προβλέψιμο σημείο ψυχοπνευματικών ανακάμψεων, τριβών, οριακών ρήξεων και ηθικών ανορθώσεων. Ως καθαρόαιμος μελετητής αλλά και οπαδός των Γνωστικών, επιχειρεί να ανασυστήσει το παρελθόν, διορθώνοντας προγραμματικά και απολύτως συνειδητά τη σχέση Καλού-Κακού. Ο ίδιος ο Στέλιος θα στείλει ταυτοχρόνως στους αναγνώστες της πυρετικής αυτοβιογραφίας του ένα μήνυμα συναρπαστικής, καθόλα αγωνιστικής αυτογνωσίας.

Ο υπό διάλυση γάμος ενός Σαμιώτη μετανάστη στο σημερινό Βουκουρέστι, ονόματι Στέλιου, και της συζύγου του Αλίνας συνιστά τον ικανό και αναγκαίο μυθιστορηματικό ιστό. Οι εν λόγω τείνουν μαθηματικά να καταστούν δύο ξένοι, που απλώς ζουν κατ’ ανάγκη στο ίδιο σπίτι.

Έτσι το περιβάλλον θα αποσυντεθεί. Προηγουμένως όμως πρόλαβε να του δώσει ό,τι καλύτερο διέθετε. Μεταξύ αυτών, τη σοφία, τη θεωρητική και εμπειρική, σε έντυπη μορφή. Ήτοι, τα χρηστικά βιβλία της σοφίας κι όχι εκείνα της επιφανειακής πληροφόρησης. Έτσι θα νιώσει εγκαίρως «απελεύθερος», όπως ευθαρσώς ομολογεί ο πολυμήχανος Στέλιος στη σελίδα 83. Η αναζήτηση των αιτίων και των αιτιατών της βασανιστικής, ανελέητης φθοράς θα τον φέρει σε απρόοπτα πεδία εναλλακτικού χωροχρόνου. Εδώ ακριβώς έγκειται το πέρασμα της αφήγησης στην ευρύτερη, δημιουργική φαντασιακή ζώνη. Και όπως ήδη παρατήρησε η κριτική «η ελκυστική ιστορία επιστημονικής φαντασίας αποτελεί το πλαίσιο μιας στοχαστικής περιπέτειας στο χώρο των μαθηματικών, της ψυχολογίας, του κινηματογράφου, της μουσικής, της κοινωνιολογικής, οικονομικής και πολιτικής ανάλυσης […] Οι εικόνες διαδέχονται η μια την άλλη με ένα εύστοχο λεξιλόγιο και ταχύτατη εναλλαγή στην τεχνική της αφήγησης κυρίως σε πρώτο πρόσωπο αλλά τεχνηέντως και σε δεύτερο και τρίτο πιο σπάνια, ενώ δεν λείπουν και οι εσωτερικοί διάλογοι με τον εαυτό, τεχνικές στην εικονοποιία και στην αφήγηση που προκαλούν και εντείνουν το ενδιαφέρον του αναγνώστη». (βλ. Χρίστος Λάνδρος, περιοδικό Απόπλους, έτος 29ο, τεύχος 77-78, Φθινόπωρο 2018).

Βεβαίως έχουν προϋπάρξει κατά καιρούς ανάλογες κειμενικές στρατηγικές για την πολυπόθητη αιχμαλωσία του χρόνου και τη συνακόλουθη απελευθέρωση των δυνάμεων εκείνων που φύσει και θέσει εμπεριέχει. Θυμίζω πρόχειρα το εμβληματικό στον τομέα του μυθιστόρημα που φέρει τον τίτλο 22/11/63, ένα ακόμη εξαιρετικά ευρηματικό έργο του πασίγνωστου Στίβεν Κινγκ που εκδόθηκε πριν από εννέα χρόνια. Το συναντήσαμε και στους βραχείς καταλόγους για τα Βραβεία Locus for Best Science Fiction Novel 2012, International Thriller Writers Award for Best Novel 2012, British Fantasy Award for Best Novel 2012. Εκεί, ο τριανταπεντάχρονος, φιλήσυχος καθηγητής αγγλικής φιλολογίας Τζέικ Έπινγκ υιοθετεί μια μέθοδο μεταφοράς στο πρόσφατο παρελθόν της πατρίδας του. Στη συνέχεια θα προσπαθήσει να αποτρέψει τη δολοφονία του Τζον Κένεντι. Η επανόρθωση ενός βάρβαρου, ενός δολοφονικού χθες, όπου η μοιραία συμπεριφορά του διαταραγμένου εκτελεστή Λι Χάρβεϊ Όσβαλντ στιγματίζεται δεόντως, αποκτά, όπως θα περίμενε κανείς, κοσμοϊστορική διάσταση. Η επέμβαση στο παρελθόν του φίλεργου Στέλιου αποσκοπεί αναλόγως στην κυριολεκτική ανόρθωση του πολλαπλώς χειμαζομένου ανθρωπισμού των ημερών μας. Μέσα από τη μελέτη μιας ενδεχόμενης ίασης τραυματισμένης αγάπης, ο Έλληνας μετανάστης θα ανακαλύψει ένα άλλο σύστημα αξιακών τιμών. Το τόλμημά του δεν ισοπεδώνει τα πάντα. Απλώς αποκαλύπτει την απώτερη, την καλή και αγαθή φύση των ορατών.

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΕΗΣ είναι πρέσβης επί τιμή και ποιητής.
Τελευταίο του βιβλίο, η συλλογή ταξιδιωτικών κειμένων «Εκεί» (εκδ. Κέδρος).


altΗ εξαφάνιση των ελεφάντων
Ένα παραμύθι
Θεολόγος Δημητριάδης
Γαβριηλίδης 2018
Σελ. 386, τιμή εκδότη €16,95

alt

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Να θυμηθώ να παραγγείλω» του Στέλιου Μάινα (κριτική)

«Να θυμηθώ να παραγγείλω» του Στέλιου Μάινα (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Στέλιου Μάινα «Να θυμηθώ να παραγγείλω» (εκδ. Μεταίχμιο).

Του Μάνου Κοντολέων

Γνωστός ηθοποιός ο Στέλιος Μάινας, πριν από δώδεκα χρόνια είχε κάνει μια πρώτη εμφάνιση και στο χώρο της πεζογραφίας με μια συλλογή διηγημάτων – ...

«Ο κήπος των ψυχών» του Βασίλη Τσιαμπούση (κριτική)

«Ο κήπος των ψυχών» του Βασίλη Τσιαμπούση (κριτική)

Για τη νουβέλα του Βασίλη Τσιαμπούση «Ο κήπος των ψυχών» (εκδ. Εστία).

Του Ευάγγελου Αυδίκου

Υπάρχουν πολλές επιστημονικές μελέτες για τον εμφύλιο πόλεμο Σ’ αυτή την κατεύθυνση είναι καθοριστική η συνδρομή της Προφορικής Ιστορίας, που γιγαντώθηκε ως πεδίο έρευνας, κινούμενη στη ορ...

«Τα πρωτοβρόχια» του Σπύρου Κιοσσέ (κριτική)

«Τα πρωτοβρόχια» του Σπύρου Κιοσσέ (κριτική)

Για τη νουβέλα του Σπύρου Κιοσσέ «Τα πρωτοβρόχια – Μικρή ιστορία ενηλικίωσης» (εκδ. Μεταίχμιο).

Του Παναγιώτη Χατζημωυσιάδη

Ποια στιγμή σηματοδοτεί την πορεία προς την ενηλικίωση; Μέσα από ποιες διαδικασίες δρομολογείται; Ποιες ενδότερες δυνάμεις ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Σε κάθε περίπτωση η ορθοδοξία θα νικήσει (διήγημα)

Σε κάθε περίπτωση η ορθοδοξία θα νικήσει (διήγημα)

Λάλησε ο κόκορας στο κινητό. Σηκώθηκα με ταραχή να κλείσω το ξυπνητήρι. Δεν ξέρω γιατί αλλά στο τρίτο χτύπημα νομίζω πως κυνηγάω το πετεινάρι και όλο μου ξεφεύγει. Θέλω να το πιάσω από το λαιμό και να το ταρακουνώ μέχρι να γίνει κόκκινο, όπως το λειρί του.

Του Δημήτρη Μαγριπλή

...
«Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» του Κόλσον Γουάιτχεντ (κριτική)

«Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» του Κόλσον Γουάιτχεντ (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Colson Whitehead «Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» (μτφρ. Μυρσίνη Γκανά, εκδ. Ίκαρος).

Του Νίκου Ξένιου

“You move it to the left,
Yeah, and you go for yourself. ...

«Θέτις και Αηδών» της Φοίβης Γιαννίση (κριτική)

«Θέτις και Αηδών» της Φοίβης Γιαννίση (κριτική)

Για την ποιητική σύνθεση της Φοίβης Γιαννίση «Θέτις και Αηδών – Χιμαιρικό ποίημα» (εκδ. Καστανιώτη).

Του Διογένη Σακκά

Η ποιητική συλλογή ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μέχρι κάποια ηλικία η μνήμη θυμίζει πατάρι· στοιβάζεις ό,...

«Το γεγονός» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Το γεγονός» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα της Annie Ernaux «Το γεγονός» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), στο οποίο βασίστηκε η ομώνυμη –βραβευμένη με τον Χρυσό Λέοντα στο Φεστιβάλ της Βενετίας πέρσι– ταινία. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 26 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας...

«Ονειρεύομαι πίνακες» του Σόλωνα Παπαγεωργίου (προδημοσίευση)

«Ονειρεύομαι πίνακες» του Σόλωνα Παπαγεωργίου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Σόλωνα Παπαγεωργίου «Ονειρεύομαι πίνακες», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Στίξις.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ονειρεύομαι πίνακες

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι προσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του George Orwell. Κλασικό και σύγχρονο βρετανικό, σκανδιναβικό αλλά και μια αυτοέκδοση ελληνικού αστυνομικού μυθιστορήματος μεταξύ των προτάσεων. Κεντρική εικόνα: Εικονογράφηση του Λιθουανού © Karolis Strautniekas.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου ...

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Οκτώ βιβλία που μας βοηθούν να καταλάβουμε, ακόμη και σε καταστάσεις κρίσιμες και τραγικές όπως αυτές που ζούμε σήμερα, «Πώς φτάσαμε ως εδώ». Τα έξι είναι βιβλία ιστορίας, έρευνας και γεωπολιτικής και τα δύο είναι λογοτεχνικά έργα Ουκρανών συγγραφέων. Στην κεντρική εικόνα: Από διαδήλωση στο Βερολίνο την περασμένη Κυ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ