alt

Για τις συλλογές διηγημάτων των: Κώστα Κουτρουμπάκη «Ο μαραγκός» (εκδ. Ενύπνιο) & Γιάννη Νταουλτζή «Τατουάζ στον παράμεσο» (εκδ. Momentum).

Του Κώστα Δρουγαλά

Στα δεκαέξι διηγήματα –θα ήταν ίσως πιο δόκιμος ο όρος «μικροϊστορίες»– του πρωτοεμφανιζόμενου Κώστα Κουτρουμπάκη (1969) παρακολουθούμε σκηνές από την παιδική ηλικία του αφηγητή, αλλά και από πιο σύγχρονα περιστατικά, που υποκρύπτουν ωστόσο μια διαχρονικότητα – και στην περίπτωση της εκλεπτυσμένης χρήσης της γλώσσας από τον συγγραφέα, θα μπορούσαμε να κάνουμε λόγο και για διαχρονία.

Οι ιστορίες χαρακτηρίζονται από μεστότητα και πυκνότητα λόγου. Οι λέξεις ακολουθούν έναν εσωτερικό ρυθμό και διακρίνονται από μουσικότητα. 

Κυρίως όμως είναι τα βιώματα που αποτελούν το πρωτογενές υλικό του συγγραφέα: η Αμμουλιανή, τα χρόνια πριν γίνει παραθεριστική αποικία· η αντοχή ενός έργου τέχνης στον βυθό της θάλασσας· το μπακάλικο των παιδικών χρόνων· τα εναπομείναντα μπολ για το ρυζόγαλο· αναστοχαστικές ιστορίες ξεριζωμού· και φυσικά η ιερή μνήμη της μητέρας, ίσως στην πιο όμορφη ιστορία του βιβλίου.

Οι ιστορίες χαρακτηρίζονται από μεστότητα και πυκνότητα λόγου. Οι λέξεις ακολουθούν έναν εσωτερικό ρυθμό και διακρίνονται από μουσικότητα (ίσως να μην είναι τυχαία η ενασχόληση του συγγραφέα με τη μουσική), ενώ οι προτάσεις είναι συχνά ελλειπτικές για να εξυπηρετήσουν καλύτερα τα νοήματα των ιστοριών. Ο λόγος του Κουτρουμπάκη σε μία πρώτη ανάγνωση ίσως μοιάζει εξεζητημένος, και μπορεί προς στιγμήν να ξενίσει ορισμένους αναγνώστες, ωστόσο σε καμία περίπτωση δεν είναι επιτηδευμένος. Ίσα-ίσα ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός πως ο αναγνώστης έρχεται αντιμέτωπος με το ακόλουθο φαινόμενο: είναι τόσο δουλεμένος ο λόγος του συγγραφέα, που είτε θα πρέπει να ξαναδιαβάσει τα διηγήματα δεύτερη και τρίτη φορά είτε θα πρέπει να επιβραδύνει τον ρυθμό της ανάγνωσης για να καταφέρουν οι ιστορίες να διεισδύσουν εντός του. Τέλος, αξίζει να σημειώσουμε την καλαίσθητη τύπωση του βιβλίου από τις εκδόσεις Ενύπνιο.

alt

Ο επίσης πρωτοεμφανιζόμενος Γιάννης Νταουλτζής (Δράμα 1961) αντλεί κι αυτός με τη σειρά του έμπνευση από την παιδική ηλικία καθώς κι από γεγονότα της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Ιδιαίτερα ευρηματικοί είναι οι τίτλοι των διηγημάτων (αναφέρουμε ενδεικτικά μερικούς: «Απ’ τη ζωή μου πέρασε κήπος κάποτε», «Τη μάνα μου τη λέγανε Ευαγγελία, εμένα με φώναζε σανάδα», «Μετανάστες και μεταστάντες»), ενώ στην αρχή κάθε ιστορίας ο συγγραφέας συνδιαλέγεται με ποιητές και πεζογράφους, όχι τόσο με την κλασική έννοια της παράθεσης μιας προμετωπίδας όσο του γόνιμου διαλόγου.

Ο Νταουλτζής στην αφήγησή του αξιοποιεί ρητορικά σχήματα, διαμορφώνοντας πρωτότυπους συσχετισμούς, ενώ οι διάλογοι είναι μπολιασμένοι με στοιχεία προφορικότητας και ντοπιολαλιάς.

Στα δεκατέσσερα διηγήματα της συλλογής, ο Νταουλτζής αποτυπώνει βιώματα της παιδικότητάς του αλλά και οικογενειακές μαρτυρίες· ο ίδιος μάλιστα ο συγγραφέας χαρακτηρίζει τη μνήμη ως «έκτη αίσθηση». Ιστορίες για τον τσιγγάνικο μαχαλά, για χαρταετούς την Καθαρά Δευτέρα, για τα παρατσούκλια που παραμένουν όταν οι άνθρωποι φύγουν, για τις αυθαιρεσίες της Χωροφυλακής, για τον Δράκο της Δράμας, τη βουλγαρική και γερμανική Κατοχή, την εξέγερση και σφαγή της Δράμας.

Παρόμοιο –αν όχι μεγαλύτερο– ενδιαφέρον εμφανίζουν οι ιστορίες που χρωματίζουν τον καμβά της σύγχρονης Ελλάδας και που αφορμώνται από γεγονότα της καθημερινότητας και των αστυνομικών δελτίων. Η δολοφονία του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου, αστυνομικοί ανακατεμένοι με κουκουλοφόρους, η ληστεία στο Βελβεντό Κοζάνης, και μετά κι άλλα: η δολοφονία μιας έφηβης τσιγγάνας, η ενδοοικογενειακή σεξουαλική κακοποίηση μέσα από τα μάτια ενός κοριτσιού, πικρές ιστορίες μεταναστών.

Ο Νταουλτζής στην αφήγησή του αξιοποιεί ρητορικά σχήματα (κυρίως μεταφορά, παρομοίωση και μετωνυμία), διαμορφώνοντας πρωτότυπους συσχετισμούς, ενώ οι διάλογοι είναι μπολιασμένοι με στοιχεία προφορικότητας και ντοπιολαλιάς. Επίσης, οι θεματικές είναι ιδιαίτερες, αφού την ίδια στιγμή μπορούν να είναι σκληρές και τρυφερές, οργισμένες και χιουμοριστικές.

Συμπερασματικά θα λέγαμε πως τόσο ο Κουτρουμπάκης όσο κι ο Νταουλτζής βουτούν στο παρελθόν της παιδικής ηλικίας αλλά και στο μελανό παρόν, προκειμένου να ανασύρουν εμπειρίες καθοριστικές για το λογοτεχνικό τους σύμπαν. Αναμένουμε τη συγγραφική τους συνέχεια με ενδιαφέρον.

* Ο ΚΩΣΤΑΣ ΔΡΟΥΓΑΛΑΣ είναι συγγραφέας. 
Τελευταίο του βιβλίο, το μυθιστόρημα «Το τελευταίο τραγούδι του Ντύλαν» (εκδ. Πικραμένος).

 Στην κεντρική εικόνα: Φωτογραφία © Hamza El-Falah.


altΟ μαραγκός
Κώστας Κουτρουμπάκης
Ενύπνιο 2018
Σελ. 64, τιμή εκδότη €7,40

alt

 

 

altΤατουάζ στον παράμεσο
Γιάννης Νταουλτζής
Εκδ. Momentum 2019
Σελ. 136, τιμή εκδότη €10,60

alt

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ο μπόγος» της Λίλας Κονομάρα – Ένας άγγελος που τον έλεγαν Μανόλη

«Ο μπόγος» της Λίλας Κονομάρα – Ένας άγγελος που τον έλεγαν Μανόλη

Στο μυθιστόρημα της Λίλας Κονομάρα «Ο μπόγος», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη, πρωταγωνιστεί η ίδια η Ιστορία, με τα πολλαπλά της πρόσωπα και προσωπεία. 

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

«Υπάρχει ένας πίνακας του Paul K...

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι’ αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου – Η σιωπή της Ιστορίας

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι’ αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου – Η σιωπή της Ιστορίας

Για το μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο πατέρας δεν μιλούσε γι’ αυτά» (εκδ. Εστία). Φωτογραφία © Pablò / Unsplash.

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Αυτό το πρώτο μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου μιλά για την Ιστορία μέσω των προσωπικών ιστ...

«Αυτοκίνητο σισπασιόν» του Στυλιανού Σκαρλάτου (κριτική) – Μια νουβέλα με πρωταγωνιστή το σύνδρομο Άσπεργκερ

«Αυτοκίνητο σισπασιόν» του Στυλιανού Σκαρλάτου (κριτική) – Μια νουβέλα με πρωταγωνιστή το σύνδρομο Άσπεργκερ

Για τη νουβέλα «Αυτοκίνητο σισπασιόν» του Στυλιανού Σκαρλάτου (εκδ. Ενύπνιο), αλλά και για άλλα βιβλία με θέμα το σύνδρομο Άσπεργκερ.

Του Κώστα Προμπονά

Μια νουβέλα για ένα όχι σπάνιο σύνδρομο: Κοιτάζοντας προς το μέλλον.

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

30 χρόνια από την ίδρυση του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού – Βραβεύτηκε η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ

30 χρόνια από την ίδρυση του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού – Βραβεύτηκε η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ

Την Πέμπτη 22 Σεπτεμβρίου, στον κήπο του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού, στον αναγεννημένο χώρο της οικίας Μποδοσάκη, πραγματοποιήθηκε η επετειακή εκδήλωση για τον εορτασμό των τριάντα χρόνων από την ίδρυση του ΕΙΠ (1992-2022). Κεντρική εικόνα: Ο Πρόεδρος του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού, Νίκος Α. Κούκης, προ...

Ελίζαμπεθ Στράουτ: «Στην πανδημία, ο χρόνος έπαψε να υπάρχει»

Ελίζαμπεθ Στράουτ: «Στην πανδημία, ο χρόνος έπαψε να υπάρχει»

Σε συνέντευξή της στον Guardian, η Αμερικανίδα πεζογράφος Ελίζαμπεθ Στράουτ (Elizabeth Strout) μίλησε για το μυθιστόρημά της «Lucy by the Sea», στο οποίο επανεμφανίζονται οι πρωταγωνίστριες των παλαιότερων μυθιστορημάτων της «Το όνομά μου είναι Λούσυ Μπάρτον» και «Όλιβ Κίττριτζ». Αμφότερα κυκλοφορούν από τις εκδόσει...

«Έρχεται ο γίγαντας» του Μάκη Τσίτα (κριτική)

«Έρχεται ο γίγαντας» του Μάκη Τσίτα (κριτική)

Για το βιβλίο του Μάκη Τσίτα «Έρχεται ο γίγαντας» (εικόνες: Νικόλας Χατζησταμούλος, εκδ. Μεταίχμιο), μια ιστορία για τις ψεύτικες ειδήσεις που τρομοκρατούν τον πληθυσμό. 

Του Μάνου Κοντολέων

Ο Μάκης Τσίτας σίγουρα είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση στη...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα του Χάρη Βλαβιανού «Πλατωνικοί διάλογοι ή γιατί στο σπήλαιο κάνουν όλοι πάρτι», που θα κυκλοφορήσει μέσα Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΕΛΟΣ ΚΑΛΟ ΟΛΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ

...
«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Κώστα Καβανόζη «Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας – Το μυθιστόρημα τεκμηρίων και η λογοτεχνικότητα του αναφορικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Πατάκη, τέλη Σεπτεμβρίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

Δέκα κλασικά βιβλία που λογοκρίνονται ξανά και ξανά

Δέκα κλασικά βιβλία που λογοκρίνονται ξανά και ξανά

Πολλοί πιστεύουν πως η εποχή που τα λογοτεχνικά βιβλία απαγορεύονταν και καίγονταν στην πυρά έχει παρέλθει. Στην πραγματικότητα, μέχρι και σήμερα, πολλές συντηρητικές ομάδες σε πολλές χώρες του κόσμου επιχειρούν να λογοκρίνουν και να καταστρέψουν ακόμα και έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, με διάφορες δικαιολογίες....

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ