alt

Για τις συλλογές διηγημάτων των: Κώστα Κουτρουμπάκη «Ο μαραγκός» (εκδ. Ενύπνιο) & Γιάννη Νταουλτζή «Τατουάζ στον παράμεσο» (εκδ. Momentum).

Του Κώστα Δρουγαλά

Στα δεκαέξι διηγήματα –θα ήταν ίσως πιο δόκιμος ο όρος «μικροϊστορίες»– του πρωτοεμφανιζόμενου Κώστα Κουτρουμπάκη (1969) παρακολουθούμε σκηνές από την παιδική ηλικία του αφηγητή, αλλά και από πιο σύγχρονα περιστατικά, που υποκρύπτουν ωστόσο μια διαχρονικότητα – και στην περίπτωση της εκλεπτυσμένης χρήσης της γλώσσας από τον συγγραφέα, θα μπορούσαμε να κάνουμε λόγο και για διαχρονία.

Οι ιστορίες χαρακτηρίζονται από μεστότητα και πυκνότητα λόγου. Οι λέξεις ακολουθούν έναν εσωτερικό ρυθμό και διακρίνονται από μουσικότητα. 

Κυρίως όμως είναι τα βιώματα που αποτελούν το πρωτογενές υλικό του συγγραφέα: η Αμμουλιανή, τα χρόνια πριν γίνει παραθεριστική αποικία· η αντοχή ενός έργου τέχνης στον βυθό της θάλασσας· το μπακάλικο των παιδικών χρόνων· τα εναπομείναντα μπολ για το ρυζόγαλο· αναστοχαστικές ιστορίες ξεριζωμού· και φυσικά η ιερή μνήμη της μητέρας, ίσως στην πιο όμορφη ιστορία του βιβλίου.

Οι ιστορίες χαρακτηρίζονται από μεστότητα και πυκνότητα λόγου. Οι λέξεις ακολουθούν έναν εσωτερικό ρυθμό και διακρίνονται από μουσικότητα (ίσως να μην είναι τυχαία η ενασχόληση του συγγραφέα με τη μουσική), ενώ οι προτάσεις είναι συχνά ελλειπτικές για να εξυπηρετήσουν καλύτερα τα νοήματα των ιστοριών. Ο λόγος του Κουτρουμπάκη σε μία πρώτη ανάγνωση ίσως μοιάζει εξεζητημένος, και μπορεί προς στιγμήν να ξενίσει ορισμένους αναγνώστες, ωστόσο σε καμία περίπτωση δεν είναι επιτηδευμένος. Ίσα-ίσα ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός πως ο αναγνώστης έρχεται αντιμέτωπος με το ακόλουθο φαινόμενο: είναι τόσο δουλεμένος ο λόγος του συγγραφέα, που είτε θα πρέπει να ξαναδιαβάσει τα διηγήματα δεύτερη και τρίτη φορά είτε θα πρέπει να επιβραδύνει τον ρυθμό της ανάγνωσης για να καταφέρουν οι ιστορίες να διεισδύσουν εντός του. Τέλος, αξίζει να σημειώσουμε την καλαίσθητη τύπωση του βιβλίου από τις εκδόσεις Ενύπνιο.

alt

Ο επίσης πρωτοεμφανιζόμενος Γιάννης Νταουλτζής (Δράμα 1961) αντλεί κι αυτός με τη σειρά του έμπνευση από την παιδική ηλικία καθώς κι από γεγονότα της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Ιδιαίτερα ευρηματικοί είναι οι τίτλοι των διηγημάτων (αναφέρουμε ενδεικτικά μερικούς: «Απ’ τη ζωή μου πέρασε κήπος κάποτε», «Τη μάνα μου τη λέγανε Ευαγγελία, εμένα με φώναζε σανάδα», «Μετανάστες και μεταστάντες»), ενώ στην αρχή κάθε ιστορίας ο συγγραφέας συνδιαλέγεται με ποιητές και πεζογράφους, όχι τόσο με την κλασική έννοια της παράθεσης μιας προμετωπίδας όσο του γόνιμου διαλόγου.

Ο Νταουλτζής στην αφήγησή του αξιοποιεί ρητορικά σχήματα, διαμορφώνοντας πρωτότυπους συσχετισμούς, ενώ οι διάλογοι είναι μπολιασμένοι με στοιχεία προφορικότητας και ντοπιολαλιάς.

Στα δεκατέσσερα διηγήματα της συλλογής, ο Νταουλτζής αποτυπώνει βιώματα της παιδικότητάς του αλλά και οικογενειακές μαρτυρίες· ο ίδιος μάλιστα ο συγγραφέας χαρακτηρίζει τη μνήμη ως «έκτη αίσθηση». Ιστορίες για τον τσιγγάνικο μαχαλά, για χαρταετούς την Καθαρά Δευτέρα, για τα παρατσούκλια που παραμένουν όταν οι άνθρωποι φύγουν, για τις αυθαιρεσίες της Χωροφυλακής, για τον Δράκο της Δράμας, τη βουλγαρική και γερμανική Κατοχή, την εξέγερση και σφαγή της Δράμας.

Παρόμοιο –αν όχι μεγαλύτερο– ενδιαφέρον εμφανίζουν οι ιστορίες που χρωματίζουν τον καμβά της σύγχρονης Ελλάδας και που αφορμώνται από γεγονότα της καθημερινότητας και των αστυνομικών δελτίων. Η δολοφονία του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου, αστυνομικοί ανακατεμένοι με κουκουλοφόρους, η ληστεία στο Βελβεντό Κοζάνης, και μετά κι άλλα: η δολοφονία μιας έφηβης τσιγγάνας, η ενδοοικογενειακή σεξουαλική κακοποίηση μέσα από τα μάτια ενός κοριτσιού, πικρές ιστορίες μεταναστών.

Ο Νταουλτζής στην αφήγησή του αξιοποιεί ρητορικά σχήματα (κυρίως μεταφορά, παρομοίωση και μετωνυμία), διαμορφώνοντας πρωτότυπους συσχετισμούς, ενώ οι διάλογοι είναι μπολιασμένοι με στοιχεία προφορικότητας και ντοπιολαλιάς. Επίσης, οι θεματικές είναι ιδιαίτερες, αφού την ίδια στιγμή μπορούν να είναι σκληρές και τρυφερές, οργισμένες και χιουμοριστικές.

Συμπερασματικά θα λέγαμε πως τόσο ο Κουτρουμπάκης όσο κι ο Νταουλτζής βουτούν στο παρελθόν της παιδικής ηλικίας αλλά και στο μελανό παρόν, προκειμένου να ανασύρουν εμπειρίες καθοριστικές για το λογοτεχνικό τους σύμπαν. Αναμένουμε τη συγγραφική τους συνέχεια με ενδιαφέρον.

* Ο ΚΩΣΤΑΣ ΔΡΟΥΓΑΛΑΣ είναι συγγραφέας. 
Τελευταίο του βιβλίο, το μυθιστόρημα «Το τελευταίο τραγούδι του Ντύλαν» (εκδ. Πικραμένος).

 Στην κεντρική εικόνα: Φωτογραφία © Hamza El-Falah.


altΟ μαραγκός
Κώστας Κουτρουμπάκης
Ενύπνιο 2018
Σελ. 64, τιμή εκδότη €7,40

alt

 

 

altΤατουάζ στον παράμεσο
Γιάννης Νταουλτζής
Εκδ. Momentum 2019
Σελ. 136, τιμή εκδότη €10,60

alt

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ήλιος με ξιφολόγχες» του Γιώργου Σκαμπαρδώνη (κριτική) – Μεσοπόλεμος εντός, εκτός και επί ταυτά

«Ήλιος με ξιφολόγχες» του Γιώργου Σκαμπαρδώνη (κριτική) – Μεσοπόλεμος εντός, εκτός και επί ταυτά

Για το μυθιστόρημα του Γιώργου Σκαμπαρδώνη «Ήλιος με ξιφολόγχες» (εκδ. Πατάκη).

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Το τελευταίο μυθιστόρημα του Γιώργου Σκαμπαρδώνη ξεκινάει άκρως δελεαστικά. Εν έτει 1931 μια τυχαία φωτιά σε χαμοκέλα της Θεσσαλο...

«Όχι δεν χωριζόμαστε» του Γιώργου Στόγια (κριτική) – Ενίοτε συμβαίνουν «ατυχήματα»

«Όχι δεν χωριζόμαστε» του Γιώργου Στόγια (κριτική) – Ενίοτε συμβαίνουν «ατυχήματα»

Για το μυθιστόρημα του Γιώργου Στόγια «Όχι δεν χωριζόμαστε» (εκδ. Μελάνι). Κεντρική εικόνα: © Tegan Mierle (Unsplash).

Γράφει ο Νίκος Σαλτερής

Ο Γιώργος Στόγιας, γεννημένος στην Αθήνα (1973) σπούδασε στην Κρήτη και στη...

«Όλες μας» του Λύο Καλοβυρνά (κριτική) – Ισχύς εν τη ενώσει

«Όλες μας» του Λύο Καλοβυρνά (κριτική) – Ισχύς εν τη ενώσει

Για το μυθιστόρημα του Λύο Καλοβυρνά «Όλες μας» (εκδ. Gutenberg). Κεντρική εικόνα: © Diego San / Unsplash.

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

Γυναικοκτο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Ήλιος με ξιφολόγχες» του Γιώργου Σκαμπαρδώνη (κριτική) – Μεσοπόλεμος εντός, εκτός και επί ταυτά

«Ήλιος με ξιφολόγχες» του Γιώργου Σκαμπαρδώνη (κριτική) – Μεσοπόλεμος εντός, εκτός και επί ταυτά

Για το μυθιστόρημα του Γιώργου Σκαμπαρδώνη «Ήλιος με ξιφολόγχες» (εκδ. Πατάκη).

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Το τελευταίο μυθιστόρημα του Γιώργου Σκαμπαρδώνη ξεκινάει άκρως δελεαστικά. Εν έτει 1931 μια τυχαία φωτιά σε χαμοκέλα της Θεσσαλο...

«Στο σπίτι των ονείρων» της Κάρμεν Μαρία Ματσάδο (κριτική) – Γιατί μια κουίρ γυναίκα παραμένει σε μια κακοποιητική σχέση;

«Στο σπίτι των ονείρων» της Κάρμεν Μαρία Ματσάδο (κριτική) – Γιατί μια κουίρ γυναίκα παραμένει σε μια κακοποιητική σχέση;

Για το βιβλίο της Κάρμεν Μαρία Ματσάδο «Στο σπίτι των ονείρων»  (μτφρ. Άγγελος Αγγελίδης, Μαρία Αγγελίδου, εκδ. Αντίποδες). Κεντρική εικόνα, πλάνο από την ταινία Ταρ, του Τοντ Φιλντ, όπου μεταξύ άλλων παρουσιάζεται μια κακοποιητική σχέση ανάμεσα σε δύο γυναίκες.

Γράφει η ...

Άνα Μαρία Σούα: «Η ζωή είναι τρελή, παράλογη, κωμική και τραγική – το ίδιο και οι ιστορίες μου!»

Άνα Μαρία Σούα: «Η ζωή είναι τρελή, παράλογη, κωμική και τραγική – το ίδιο και οι ιστορίες μου!»

Συνέντευξη με την Αργεντινή συγγραφέα Άνα Μαρία Σούα [Ana María Shua], με αφορμή την ανθολογία διηγημάτων της «Σκυλίσια ζωή και άλλες ακροβασίες» (μτφρ. Άννα Βερροιοπούλου, εκδ. Βακχικόν). Η συγγραφέας θα βρεθεί στην Αθήνα τις επόμενες μέρες, καλεσμένη του 15ου Φεστιβάλ ΛΕΑ.

Συνέ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Τα ρόδα δεν πεθαίνουν ποτέ» του Γκούναρ Στόλεσεν (προδημοσίευση)

«Τα ρόδα δεν πεθαίνουν ποτέ» του Γκούναρ Στόλεσεν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γκούναρ Στόλεσεν [Gunnar Staalesen] «Τα ρόδα δεν πεθαίνουν ποτέ» (μτφρ. Βαγγέλης Γιαννίσης), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 7 Ιουνίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Υπάρχουν κάποιε...

«Έρωτες, έρωτες, έρωτες» του Βαγγέλη Ραπτόπουλου (προδημοσίευση)

«Έρωτες, έρωτες, έρωτες» του Βαγγέλη Ραπτόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Βαγγέλη Ραπτόπουλου «Έρωτες, έρωτες, έρωτες» – δώδεκα ιστορίες με πρωταγωνιστές που επιμένουν να παλεύουν για την ικανοποίηση της ερωτικής τους επιθυμίας. Δώδεκα παραλλαγές πάνω στο ίδιο θέμα, με την τελευταία και μεγαλύτερη να αγκαλιάζει όλες τις προηγούμενες. Κυκλο...

«Αρκτικό καλοκαίρι» του Ντέιμον Γκάλγκατ (προδημοσίευση)

«Αρκτικό καλοκαίρι» του Ντέιμον Γκάλγκατ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ντέιμον Γκάλγκατ [Damon Galgut] «Αρκτικό καλοκαίρι» (μτφρ. Κλαίρη Παπαμιχαήλ), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 24 Μαΐου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Οι δύο άντρες κάθονταν στις πο...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Δύο αξιοπρόσεκτα ελληνικά αστυνομικά

Δύο αξιοπρόσεκτα ελληνικά αστυνομικά

Δύο ελληνικά αστυνομικά μυθιστορήματα που ξεχωρίζουν: «Το τελευταίο κορίτσι» (εκδ. Τόπος), του Γιάννη Ξανθόπουλου και «Το σπάσιμο» (εκδ. Μεταίχμιο), του Τάσου Παπαναστασίου.

Γράφει η Χίλντα Παπαδημητρίου

...

Πατριαρχία, φεμινισμός και κουίρ λογοτεχνία – Μιχαλοπούλου, Αλεξάνδρα Κ* και Καλοβυρνάς δίνουν απαντήσεις

Πατριαρχία, φεμινισμός και κουίρ λογοτεχνία – Μιχαλοπούλου, Αλεξάνδρα Κ* και Καλοβυρνάς δίνουν απαντήσεις

Λογοτεχνία, έμφυλες ταυτότητες, πατριαρχία, φεμινιστικό κίνημα, γυναικεία γραφή. Αμάντα Μιχαλοπούλου, Αλεξάνδρα Κ*, Λύο Καλοβυρνάς φωτίζουν όψεις ενός ζητήματος που μας αφορά περισσότερο απ΄ όσο ίσως πιστεύουμε, ενώ ακολουθεί επιλογή βιβλίων ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας από τις πρόσφατες ...

Τα 25 καλύτερα λογοτεχνικά έργα γραμμένα από γυναίκες συγγραφείς – από τη Μέρι Σέλεϊ στην Έλενα Φερράντε

Τα 25 καλύτερα λογοτεχνικά έργα γραμμένα από γυναίκες συγγραφείς – από τη Μέρι Σέλεϊ στην Έλενα Φερράντε

Σε δημοσίευσή της στον Independent, η αρθρογράφος Clarisse Loughrey ξεχώρισε τα εικοσιπέντε σημαντικότερα λογοτεχνικά έργα που γράφτηκαν από γυναίκες συγγραφείς. Στη φωτογραφία, μία από αυτές, η Octavia E. Butler [1947 - 2006], συγγραφέας μυθιστορημάτων επιστημονικής φαντασίας με έντονο κοινωνικό και πολιτικό υ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

13 Δεκεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2022

Έφτασε η στιγμή και φέτος για την καθιερωμένη εδώ και χρόνια επιλογή των εκατό από τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας της χρονιάς που φτάνει σε λίγες μέρες στο τέλος της. Ε

ΦΑΚΕΛΟΙ