alt

Για τις συλλογές διηγημάτων των: Κώστα Κουτρουμπάκη «Ο μαραγκός» (εκδ. Ενύπνιο) & Γιάννη Νταουλτζή «Τατουάζ στον παράμεσο» (εκδ. Momentum).

Του Κώστα Δρουγαλά

Στα δεκαέξι διηγήματα –θα ήταν ίσως πιο δόκιμος ο όρος «μικροϊστορίες»– του πρωτοεμφανιζόμενου Κώστα Κουτρουμπάκη (1969) παρακολουθούμε σκηνές από την παιδική ηλικία του αφηγητή, αλλά και από πιο σύγχρονα περιστατικά, που υποκρύπτουν ωστόσο μια διαχρονικότητα – και στην περίπτωση της εκλεπτυσμένης χρήσης της γλώσσας από τον συγγραφέα, θα μπορούσαμε να κάνουμε λόγο και για διαχρονία.

Οι ιστορίες χαρακτηρίζονται από μεστότητα και πυκνότητα λόγου. Οι λέξεις ακολουθούν έναν εσωτερικό ρυθμό και διακρίνονται από μουσικότητα. 

Κυρίως όμως είναι τα βιώματα που αποτελούν το πρωτογενές υλικό του συγγραφέα: η Αμμουλιανή, τα χρόνια πριν γίνει παραθεριστική αποικία· η αντοχή ενός έργου τέχνης στον βυθό της θάλασσας· το μπακάλικο των παιδικών χρόνων· τα εναπομείναντα μπολ για το ρυζόγαλο· αναστοχαστικές ιστορίες ξεριζωμού· και φυσικά η ιερή μνήμη της μητέρας, ίσως στην πιο όμορφη ιστορία του βιβλίου.

Οι ιστορίες χαρακτηρίζονται από μεστότητα και πυκνότητα λόγου. Οι λέξεις ακολουθούν έναν εσωτερικό ρυθμό και διακρίνονται από μουσικότητα (ίσως να μην είναι τυχαία η ενασχόληση του συγγραφέα με τη μουσική), ενώ οι προτάσεις είναι συχνά ελλειπτικές για να εξυπηρετήσουν καλύτερα τα νοήματα των ιστοριών. Ο λόγος του Κουτρουμπάκη σε μία πρώτη ανάγνωση ίσως μοιάζει εξεζητημένος, και μπορεί προς στιγμήν να ξενίσει ορισμένους αναγνώστες, ωστόσο σε καμία περίπτωση δεν είναι επιτηδευμένος. Ίσα-ίσα ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός πως ο αναγνώστης έρχεται αντιμέτωπος με το ακόλουθο φαινόμενο: είναι τόσο δουλεμένος ο λόγος του συγγραφέα, που είτε θα πρέπει να ξαναδιαβάσει τα διηγήματα δεύτερη και τρίτη φορά είτε θα πρέπει να επιβραδύνει τον ρυθμό της ανάγνωσης για να καταφέρουν οι ιστορίες να διεισδύσουν εντός του. Τέλος, αξίζει να σημειώσουμε την καλαίσθητη τύπωση του βιβλίου από τις εκδόσεις Ενύπνιο.

alt

Ο επίσης πρωτοεμφανιζόμενος Γιάννης Νταουλτζής (Δράμα 1961) αντλεί κι αυτός με τη σειρά του έμπνευση από την παιδική ηλικία καθώς κι από γεγονότα της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Ιδιαίτερα ευρηματικοί είναι οι τίτλοι των διηγημάτων (αναφέρουμε ενδεικτικά μερικούς: «Απ’ τη ζωή μου πέρασε κήπος κάποτε», «Τη μάνα μου τη λέγανε Ευαγγελία, εμένα με φώναζε σανάδα», «Μετανάστες και μεταστάντες»), ενώ στην αρχή κάθε ιστορίας ο συγγραφέας συνδιαλέγεται με ποιητές και πεζογράφους, όχι τόσο με την κλασική έννοια της παράθεσης μιας προμετωπίδας όσο του γόνιμου διαλόγου.

Ο Νταουλτζής στην αφήγησή του αξιοποιεί ρητορικά σχήματα, διαμορφώνοντας πρωτότυπους συσχετισμούς, ενώ οι διάλογοι είναι μπολιασμένοι με στοιχεία προφορικότητας και ντοπιολαλιάς.

Στα δεκατέσσερα διηγήματα της συλλογής, ο Νταουλτζής αποτυπώνει βιώματα της παιδικότητάς του αλλά και οικογενειακές μαρτυρίες· ο ίδιος μάλιστα ο συγγραφέας χαρακτηρίζει τη μνήμη ως «έκτη αίσθηση». Ιστορίες για τον τσιγγάνικο μαχαλά, για χαρταετούς την Καθαρά Δευτέρα, για τα παρατσούκλια που παραμένουν όταν οι άνθρωποι φύγουν, για τις αυθαιρεσίες της Χωροφυλακής, για τον Δράκο της Δράμας, τη βουλγαρική και γερμανική Κατοχή, την εξέγερση και σφαγή της Δράμας.

Παρόμοιο –αν όχι μεγαλύτερο– ενδιαφέρον εμφανίζουν οι ιστορίες που χρωματίζουν τον καμβά της σύγχρονης Ελλάδας και που αφορμώνται από γεγονότα της καθημερινότητας και των αστυνομικών δελτίων. Η δολοφονία του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου, αστυνομικοί ανακατεμένοι με κουκουλοφόρους, η ληστεία στο Βελβεντό Κοζάνης, και μετά κι άλλα: η δολοφονία μιας έφηβης τσιγγάνας, η ενδοοικογενειακή σεξουαλική κακοποίηση μέσα από τα μάτια ενός κοριτσιού, πικρές ιστορίες μεταναστών.

Ο Νταουλτζής στην αφήγησή του αξιοποιεί ρητορικά σχήματα (κυρίως μεταφορά, παρομοίωση και μετωνυμία), διαμορφώνοντας πρωτότυπους συσχετισμούς, ενώ οι διάλογοι είναι μπολιασμένοι με στοιχεία προφορικότητας και ντοπιολαλιάς. Επίσης, οι θεματικές είναι ιδιαίτερες, αφού την ίδια στιγμή μπορούν να είναι σκληρές και τρυφερές, οργισμένες και χιουμοριστικές.

Συμπερασματικά θα λέγαμε πως τόσο ο Κουτρουμπάκης όσο κι ο Νταουλτζής βουτούν στο παρελθόν της παιδικής ηλικίας αλλά και στο μελανό παρόν, προκειμένου να ανασύρουν εμπειρίες καθοριστικές για το λογοτεχνικό τους σύμπαν. Αναμένουμε τη συγγραφική τους συνέχεια με ενδιαφέρον.

* Ο ΚΩΣΤΑΣ ΔΡΟΥΓΑΛΑΣ είναι συγγραφέας. 
Τελευταίο του βιβλίο, το μυθιστόρημα «Το τελευταίο τραγούδι του Ντύλαν» (εκδ. Πικραμένος).

 Στην κεντρική εικόνα: Φωτογραφία © Hamza El-Falah.


altΟ μαραγκός
Κώστας Κουτρουμπάκης
Ενύπνιο 2018
Σελ. 64, τιμή εκδότη €7,40

alt

 

 

altΤατουάζ στον παράμεσο
Γιάννης Νταουλτζής
Εκδ. Momentum 2019
Σελ. 136, τιμή εκδότη €10,60

alt

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ο Θεός φταίει, που έκανε τον κόσμο τόσο ωραίο» του Βαγγέλη Ραπτόπουλου (κριτική) –  Αλληγορίες από τον Καζαντζάκη

«Ο Θεός φταίει, που έκανε τον κόσμο τόσο ωραίο» του Βαγγέλη Ραπτόπουλου (κριτική) – Αλληγορίες από τον Καζαντζάκη

Για το βιβλίο του Βαγγέλη Ραπτόπουλου «Ο Θεός φταίει, που έκανε τον κόσμο τόσο ωραίο. Αλληγορίες από τον Καζαντζάκη» (εκδ. Κέδρος).

Γράφει η Γεωργία Κακούρου–Χρόνη

Αναλογίζομαι πολλές φορές τον διάλογό μου με φίλο...

«Ένα για το δρόμο» του Θεοδόση Μίχου (κριτική) – Τα μπαρ, τα ναυάγια της νύχτας και το ξόρκι του ποτού

«Ένα για το δρόμο» του Θεοδόση Μίχου (κριτική) – Τα μπαρ, τα ναυάγια της νύχτας και το ξόρκι του ποτού

Για τη συλλογή διηγημάτων του Θεοδόση Μίχου «Ένα για το δρόμο» (εκδ. Μεταίχμιο). 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

«βλέπω όνειρα φριχτά / στον Πόρο /&n...

«Ελσίνκι» του Θεόδωρου Γρηγοριάδη (κριτική) – Μια αγάπη κόντρα σε όλους και σε όλα

«Ελσίνκι» του Θεόδωρου Γρηγοριάδη (κριτική) – Μια αγάπη κόντρα σε όλους και σε όλα

Για το μυθιστόρημα του Θεόδωρου Γρηγοριάδη «Ελσίνκι» (εκδ. Πατάκη), ιστορία έρωτα και αγάπης ανάμεσα σε έναν Έλληνα συγγραφέα και έναν Κούρδο μετανάστη.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Πώς να είναι, άραγε, η αληθινή αγάπη; Να εξα...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Γυναικεία Βραβεία Μυθοπλασίας και non fiction - Women's prize 2024: Νικήτριες οι Γκανεσανάνθαν και Ναόμι Κλάιν

Γυναικεία Βραβεία Μυθοπλασίας και non fiction - Women's prize 2024: Νικήτριες οι Γκανεσανάνθαν και Ναόμι Κλάιν

Και τα δύο βιβλία που βραβεύτηκαν με το Women's prize 2024 εξετάζουν τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι παρασύρονται από τον εξτρεμισμό. Κεντρική εικόνα: αριστερά η Naomi Klein και δεξιά η V.V. Ganeshananthan.

Επιμέλεια: Book Press

...
Βραβεία Αναγνώστη 2024: Στη Λίζυ Τσιριμώκου το Μεγάλο βραβείο –  Όλοι οι βραβευθέντες και τα βιβλία τους

Βραβεία Αναγνώστη 2024: Στη Λίζυ Τσιριμώκου το Μεγάλο βραβείο – Όλοι οι βραβευθέντες και τα βιβλία τους

Απονεμήθηκαν τα Βραβεία του Αναγνώστη 2024 για βιβλία που εκδόθηκαν το 2023. Η τελετή απονομής, διοργανώθηκε, όπως κάθε χρόνο, στο Μουσείο Μπενάκη. 

Επιμέλεια: Book Press

Το μεγάλο τιμητικό βραβείο για το σύνολο του έργου της απονεμήθηκε στη ...

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή ΕΚΠΑ Αντώνη Μακρυδημήτρη «Μικρές δοκιμές», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το μείζον πρόβλημα στην εποχή μας έχει ...

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το κατασκοπικό μυθιστόρημα του Λεν Ντέιτον [Len Deighton] «Αποστολή στο Βερολίνο» (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης), το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μάλλον φέρνουν κ...

«Η Τσέστερφιλντ του πέμπτου ορόφου» της Ναταλί Ρονβό (προδημοσίευση)

«Η Τσέστερφιλντ του πέμπτου ορόφου» της Ναταλί Ρονβό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη νουβέλα της Λουξεμβουργιανής συγγραφέως Ναταλί Ρονβό [Nathalie Ronvaux] «Η Τσέστερφιλντ του πέμπτου ορόφου» (μτφρ. Χάρης Παπαϊωάννου), η οποία κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

Έρχονται ημέρες Euro 2024: Τρία πρόσφατα βιβλία που μας θυμίζουν πως το ποδόσφαιρο είναι μαγεία, συγκινήσεις και σπουδαία κατορθώματα

Έρχονται ημέρες Euro 2024: Τρία πρόσφατα βιβλία που μας θυμίζουν πως το ποδόσφαιρο είναι μαγεία, συγκινήσεις και σπουδαία κατορθώματα

Σε λίγες ημέρες ξεκινάει το Euro 2024 στη Γερμανία κι όλη η ποδοσφαιρική Ευρώπη ετοιμάζεται να ζήσει τη γιορτή. Σας προτείνουμε τρία πρόσφατα βιβλία, αμιγώς ποδοσφαιρικά, που θα σας βάλουν στο κλίμα της διοργάνωσης. Κεντρική εικόνα: Ο Θοδωρής Ζαγοράκης σηκώνει την βαρύτιμη κούπα του Euro μέσα στο Στάδιο Ντα Λουζ της...

Τζον Γκρίσαμ: Ο μετρ του δικαστικού θρίλερ επιστρέφει

Τζον Γκρίσαμ: Ο μετρ του δικαστικού θρίλερ επιστρέφει

Με αφορμή την έκδοση του βιβλίου του «Η λίστα του δικαστή» (μτφρ. Γιώργος Μπαρουξής, εκδ. Ελληνικά Γράμματα) εξετάζουμε την ξεχωριστή περίπτωση του Αμερικανού συγγραφέα που είναι μετρ των δικαστικών θρίλερ (και όχι μόνο), με πωλήσεις που ξεπερνούν τα 300 εκατ. αντίτυπα παγκοσμίως. Κεντρική εικόνα: © achiev...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ