alt

Για τις συλλογές διηγημάτων των: Κώστα Κουτρουμπάκη «Ο μαραγκός» (εκδ. Ενύπνιο) & Γιάννη Νταουλτζή «Τατουάζ στον παράμεσο» (εκδ. Momentum).

Του Κώστα Δρουγαλά

Στα δεκαέξι διηγήματα –θα ήταν ίσως πιο δόκιμος ο όρος «μικροϊστορίες»– του πρωτοεμφανιζόμενου Κώστα Κουτρουμπάκη (1969) παρακολουθούμε σκηνές από την παιδική ηλικία του αφηγητή, αλλά και από πιο σύγχρονα περιστατικά, που υποκρύπτουν ωστόσο μια διαχρονικότητα – και στην περίπτωση της εκλεπτυσμένης χρήσης της γλώσσας από τον συγγραφέα, θα μπορούσαμε να κάνουμε λόγο και για διαχρονία.

Οι ιστορίες χαρακτηρίζονται από μεστότητα και πυκνότητα λόγου. Οι λέξεις ακολουθούν έναν εσωτερικό ρυθμό και διακρίνονται από μουσικότητα. 

Κυρίως όμως είναι τα βιώματα που αποτελούν το πρωτογενές υλικό του συγγραφέα: η Αμμουλιανή, τα χρόνια πριν γίνει παραθεριστική αποικία· η αντοχή ενός έργου τέχνης στον βυθό της θάλασσας· το μπακάλικο των παιδικών χρόνων· τα εναπομείναντα μπολ για το ρυζόγαλο· αναστοχαστικές ιστορίες ξεριζωμού· και φυσικά η ιερή μνήμη της μητέρας, ίσως στην πιο όμορφη ιστορία του βιβλίου.

Οι ιστορίες χαρακτηρίζονται από μεστότητα και πυκνότητα λόγου. Οι λέξεις ακολουθούν έναν εσωτερικό ρυθμό και διακρίνονται από μουσικότητα (ίσως να μην είναι τυχαία η ενασχόληση του συγγραφέα με τη μουσική), ενώ οι προτάσεις είναι συχνά ελλειπτικές για να εξυπηρετήσουν καλύτερα τα νοήματα των ιστοριών. Ο λόγος του Κουτρουμπάκη σε μία πρώτη ανάγνωση ίσως μοιάζει εξεζητημένος, και μπορεί προς στιγμήν να ξενίσει ορισμένους αναγνώστες, ωστόσο σε καμία περίπτωση δεν είναι επιτηδευμένος. Ίσα-ίσα ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός πως ο αναγνώστης έρχεται αντιμέτωπος με το ακόλουθο φαινόμενο: είναι τόσο δουλεμένος ο λόγος του συγγραφέα, που είτε θα πρέπει να ξαναδιαβάσει τα διηγήματα δεύτερη και τρίτη φορά είτε θα πρέπει να επιβραδύνει τον ρυθμό της ανάγνωσης για να καταφέρουν οι ιστορίες να διεισδύσουν εντός του. Τέλος, αξίζει να σημειώσουμε την καλαίσθητη τύπωση του βιβλίου από τις εκδόσεις Ενύπνιο.

alt

Ο επίσης πρωτοεμφανιζόμενος Γιάννης Νταουλτζής (Δράμα 1961) αντλεί κι αυτός με τη σειρά του έμπνευση από την παιδική ηλικία καθώς κι από γεγονότα της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Ιδιαίτερα ευρηματικοί είναι οι τίτλοι των διηγημάτων (αναφέρουμε ενδεικτικά μερικούς: «Απ’ τη ζωή μου πέρασε κήπος κάποτε», «Τη μάνα μου τη λέγανε Ευαγγελία, εμένα με φώναζε σανάδα», «Μετανάστες και μεταστάντες»), ενώ στην αρχή κάθε ιστορίας ο συγγραφέας συνδιαλέγεται με ποιητές και πεζογράφους, όχι τόσο με την κλασική έννοια της παράθεσης μιας προμετωπίδας όσο του γόνιμου διαλόγου.

Ο Νταουλτζής στην αφήγησή του αξιοποιεί ρητορικά σχήματα, διαμορφώνοντας πρωτότυπους συσχετισμούς, ενώ οι διάλογοι είναι μπολιασμένοι με στοιχεία προφορικότητας και ντοπιολαλιάς.

Στα δεκατέσσερα διηγήματα της συλλογής, ο Νταουλτζής αποτυπώνει βιώματα της παιδικότητάς του αλλά και οικογενειακές μαρτυρίες· ο ίδιος μάλιστα ο συγγραφέας χαρακτηρίζει τη μνήμη ως «έκτη αίσθηση». Ιστορίες για τον τσιγγάνικο μαχαλά, για χαρταετούς την Καθαρά Δευτέρα, για τα παρατσούκλια που παραμένουν όταν οι άνθρωποι φύγουν, για τις αυθαιρεσίες της Χωροφυλακής, για τον Δράκο της Δράμας, τη βουλγαρική και γερμανική Κατοχή, την εξέγερση και σφαγή της Δράμας.

Παρόμοιο –αν όχι μεγαλύτερο– ενδιαφέρον εμφανίζουν οι ιστορίες που χρωματίζουν τον καμβά της σύγχρονης Ελλάδας και που αφορμώνται από γεγονότα της καθημερινότητας και των αστυνομικών δελτίων. Η δολοφονία του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου, αστυνομικοί ανακατεμένοι με κουκουλοφόρους, η ληστεία στο Βελβεντό Κοζάνης, και μετά κι άλλα: η δολοφονία μιας έφηβης τσιγγάνας, η ενδοοικογενειακή σεξουαλική κακοποίηση μέσα από τα μάτια ενός κοριτσιού, πικρές ιστορίες μεταναστών.

Ο Νταουλτζής στην αφήγησή του αξιοποιεί ρητορικά σχήματα (κυρίως μεταφορά, παρομοίωση και μετωνυμία), διαμορφώνοντας πρωτότυπους συσχετισμούς, ενώ οι διάλογοι είναι μπολιασμένοι με στοιχεία προφορικότητας και ντοπιολαλιάς. Επίσης, οι θεματικές είναι ιδιαίτερες, αφού την ίδια στιγμή μπορούν να είναι σκληρές και τρυφερές, οργισμένες και χιουμοριστικές.

Συμπερασματικά θα λέγαμε πως τόσο ο Κουτρουμπάκης όσο κι ο Νταουλτζής βουτούν στο παρελθόν της παιδικής ηλικίας αλλά και στο μελανό παρόν, προκειμένου να ανασύρουν εμπειρίες καθοριστικές για το λογοτεχνικό τους σύμπαν. Αναμένουμε τη συγγραφική τους συνέχεια με ενδιαφέρον.

* Ο ΚΩΣΤΑΣ ΔΡΟΥΓΑΛΑΣ είναι συγγραφέας. 
Τελευταίο του βιβλίο, το μυθιστόρημα «Το τελευταίο τραγούδι του Ντύλαν» (εκδ. Πικραμένος).

 Στην κεντρική εικόνα: Φωτογραφία © Hamza El-Falah.


altΟ μαραγκός
Κώστας Κουτρουμπάκης
Ενύπνιο 2018
Σελ. 64, τιμή εκδότη €7,40

alt

 

 

altΤατουάζ στον παράμεσο
Γιάννης Νταουλτζής
Εκδ. Momentum 2019
Σελ. 136, τιμή εκδότη €10,60

alt


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ουρανός απ’ άλλους τόπους, του Σωτήρη Δημητρίου (κριτική)

Ουρανός απ’ άλλους τόπους, του Σωτήρη Δημητρίου (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Σωτήρη Δημητρίου «Ουρανός απ’ άλλους τόπους» (εκδ. Πατάκη). Οικογενειακή φωτογραφία: Άγνωστος δημιουργός  © Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας-Θράκης.

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Έχετε δει χειροποίητους σεμέδες...

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (κριτική)

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (κριτική)

Για το μυθιστόρημα της Έλενας Χουζούρη «Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού – Μια παλιά ιστορία» (εκδ. Πατάκη). Στην κεντρική εικόνα, αστυνομικοί μεταφέρουν νεκρό τον Μιχάλη Πρέκα, στην Καλογρέζα, την 1η Οκτωβρίου του 1987. 

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

...
Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη, του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου: Η λεπτουργία της αφήγησης

Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη, του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου: Η λεπτουργία της αφήγησης

Για την επανέκδοση της πρώτης συλλογής διηγημάτων του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου «Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη» (εκδ. Κίχλη).

Της Διώνης Δημητριάδου

Έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε που πρωτοεμφανίστηκαν (Τραμ, 1973) τα έντεκα μικρά διηγήματα (γραμμ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων 2020: Οι βραχείες λίστες

Βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων 2020: Οι βραχείες λίστες

Ανακοινώθηκαν οι βραχείες λίστες για τα βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων. Η τελετή απονομής θα γίνει την Τετάρτη 1 Δεκεμβρίου. 

Επιμέλεια: Book Press

Η Εταιρεία Συγγραφέων έχει θεσπίσει τα Βραβεία «Γιάννης Βαρβέρης» και «Μένης Κουμανταρέας...

Το μαύρο βιβλίο, το αριστούργημα του Ορχάν Παμούκ

Το μαύρο βιβλίο, το αριστούργημα του Ορχάν Παμούκ

Για το μυθιστόρημα του Orhan Pamuk «Το μαύρο βιβλίο» (μτφρ. Στέλλα Βρετού, εκδ. Πατάκη).

Της Νίκης Κώτσιου

Ένα από τα πιο συζητημένα και πολυδιαβασμένα βιβλία της σύγχρονης τουρκικής λογοτεχνίας, το Μαύρο βιβλίο (1990) του νομπελίστα Ορχάν Παμ...

Οι επόμενοι εμείς, του Αλέκου Λούντζη (κριτική)

Οι επόμενοι εμείς, του Αλέκου Λούντζη (κριτική)

Για την ποιητική συλλογή του Αλέκου Λούντζη «Οι επόμενοι εμείς» (εκδ. Στιγμός).

Του Βασίλη Λαμπρόπουλου

Συζητώντας την ελληνική ποίηση του 21ου αιώνα προσπαθώ πάντα να μην την προσεγγίσω καθ’ εαυτή αλλά να την τοποθετήσω σε ένα διεθνές πλαίσιο κι ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή, της Κέιτ Κερκπάτρικ (προδημοσίευση)

Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή, της Κέιτ Κερκπάτρικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη βιογραφία της Simone de Beauvoir «Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή» (μτφρ. Στέλλα Κάσδαγλη), της Kate Kirkpatrick που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Για τη...

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Χριστίνας Πουλίδου «Χωρίς πυξίδα», που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2025

«Βρομοκατάσταση» συνόψισε ο Μορ...

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Δημήτρη Ινδαρέ «Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες. Με αφορμή ένα δημοτικό τραγούδι του Μοριά», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

20 Οκτωβρίου 2021 ΕΛΛΗΝΕΣ

Το Φανταστικό στην Ελλάδα: Ο λόγος στους εκδότες του

«Η Άγνωστη Καντάθ», «Αίολος», «Οξύ», «Φανταστικός Κόσμος», «Anubis», «Sελίνι»: Έξι εκδοτικοί οίκοι που αγαπούν την Επιστημονική Φαντασία, το Fantasy και τον Τρόμο τοποθ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ