alt

Για το βιβλίο της Κατερίνας Χανδρινού «Κόρκυρα» (εκδ. Κείμενα).

Του Μιχάλη Μακρόπουλου

«Γιατί να μην μπορώ να γράψω κι εγώ σαν ας πούμε τη Νίκη Ρεβέκκα [Παπαγεωργίου], αέρινα, με το λεπτό λεπτό βελονάκι, μυστηριωδώς αραχνοΰφαντα, υποβλητικά, ανεπαίσθητα, ψιθυριστά; αφήνοντας ίχνη σαν ένα πολύ μικρό ζώο που κατευθύνεται νύχτα στο λαγούμι του; αξιοποιώντας το ελάχιστο; το τίποτα; Γιατί τα κείμενα να είναι ηχηρές ομολογίες;» γράφει στην Κόρκυρα η Κατερίνα Χανδρινού. Ωστόσο, αν τα κείμενά της είναι πού και πού «ηχηρές ομολογίες», πατούν μολοντούτο με τρόπο «μυστηριωδώς αραχνοΰφαντο» στο «ελάχιστο».

«Κι η Αθήνα να φαντάζει τόσο μακρινή στον χώρο και στον χρόνο, φασματική», γράφει, «κι οι άνθρωποί της σαν βρεγμένα σπίρτα. Με ένα πόδι και χωρίς καθόλου χέρια είναι τα σπίρτα». Δεν είναι ούτε ένα ούτε δύο τα «πετάγματα» σαν αυτό, που με τη χάρη τους γεννούν στον αναγνώστη αληθινή τέρψη.

Μια ανακαίνιση ή αναστήλωση του πατρικού εξοχικού στην Κέρκυρα, βγάζει ποιητικές ρίζες, ψυχαναλυτικά ριζίδια και λογοτεχνικές παραφυάδες στο βιβλίο της Χανδρινού, που πετιέται εδώ κι εκεί για να μιλήσει πότε για το σπίτι, πότε για τον τωρινό της εαυτό, πότε για τα μικράτα της στο νησί, πότε για τον ίδιο τον τόπο, ή αρκετά συχνά για να παραθέσει, δεμένα οργανικά και με γούστο, ποιήματα, στίχους ή αποσπάσματα από διάφορα βιβλία (των Κωνσταντίνου Θεοτόκη, Ρενέ Σαρ, Γιώργου Σαραντάρη, Μανόλη Ρασούλη, Χειμερινών Κολυμβητών, κ.ά.π.). 

Και μια σκονίτσα από τούτες τις εργασίες αναστήλωσης στο εξοχικό θα μπήκε στο μάτι της Χανδρινού, γιατί το κλείνει συνεχώς στον αναγνώστη με φράσεις άλλοτε ποιητικές, άλλοτε παιχνιδιάρικες, συχνά και τα δύο. «Κι η Αθήνα να φαντάζει τόσο μακρινή στον χώρο και στον χρόνο, φασματική», γράφει, «κι οι άνθρωποί της σαν βρεγμένα σπίρτα. Με ένα πόδι και χωρίς καθόλου χέρια είναι τα σπίρτα». Δεν είναι ούτε ένα ούτε δύο τα «πετάγματα» σαν αυτό, που με τη χάρη τους γεννούν στον αναγνώστη αληθινή τέρψη. 

Στην Κόρκυρα τα πράγματα λένε ιστορίες (ο δίσκος σερβιρίσματος, η ψηστιέρα, οι ρόζοι στο ξύλο – «μικρή και ξαπλωμένη στο ντιβάνι, φτιάχνω ιστορίες με τους ρόζους των ξύλινων ταβανιών. Οι ρόζοι είναι τα κεφάλια των οικογενειών που παίζουν στις ιστορίες»), οι μήνες προσωποποιούνται, αντικείμενα γίνονται ευρήματα μιας προσωπικής αρχαιολογίας (το χτένι του πατέρα), τριγυρνούν νυχτερίδες, ή ποντίκια που έχουν γίνει αρουραίοι και γάτες που ’χουν γίνει τίγρεις από τα αμάζευτα σκουπίδια στην Κέρκυρα, κερκυραϊκές λέξεις αραδιάζονται εν είδει μικρού αναθηματικού γλωσσάριου, κι ο χρόνος

Είναι ένα ποιητικό σχεδίασμα και κολάζ, με αφορμή μια ανακαίνιση σπιτιού που γίνεται αναδίφηση στο χρόνο, όπως αυτός ορίζεται από τον τόπο, και στην ψυχή. Ακατάτακτο κείμενο, μα τόσο όμορφο.

«γίνεται ενδιάμεσος, παρενθετικός. Κάτι σαν χρόνος σήραγγα ή γέφυρα. Βλέπω το σπίτι κατά τόπους να γκρεμίζεται σχεδόν για να ξαναχτιστεί. Οι κρεβατοκάμαρες του ορόφου τέλειωσαν. Το ισόγειο όμως είναι το πρόβλημα. Εκεί η εγκατάλειψη έδειξε για τα καλά τα δόντια της. Βλέπω τεράστια μπαλώματα στους τοίχους. Βλέπω τα γέρικα υλικά στήριξης, τα σκουριασμένα σίδερα, τα οστά του. Τους εργάτες να τα περνάνε με μίνιο. Βλέπω τα υφαντά απ’ τις αράχνες σαν πέπλα νύφης που πιάστηκαν στις γωνίες των επίπλων. Βλέπω τη σκάλα να ψυχομαχάει, το αποθηκάκι να γέρνει στην αυλή. Τα περβάζια έτοιμα να υποχωρήσουν. Δυσοίωνα να έχει ανοίξει στα δύο το ντουβάρι πάνω από την πόρτα της εισόδου. Το διπλό κρεβάτι να έχει χάσει το παραλληλόγραμμο σχήμα, να έχει γίνει οβάλ, σαν πελώριο αβγό. Κίτρινο το νερό να τρέχει από τις βρύσες. Κενή τη μεγάλη τσιμεντένια γλάστρα. Πάλλευκα τα μαλλιά των εργατών, λες και κακογέρασαν σε μία μέρα μέσα. Όσο προχωρούν οι εργασίες, τόσο γίνεται το σπίτι ρημαδιό, τόσο βγαίνουν στη φόρα τα εντόστιά του, όπως στο Χρονικό ενός προαναγγελθέντος θανάτου».

Τι είναι τελικά η Κόρκυρα της Κατερίνας Χανδρινού; Δεν μπορώ να πω ακριβώς, μα θα το προσπαθήσω. Είναι ένα ποιητικό σχεδίασμα και κολάζ, με αφορμή μια ανακαίνιση σπιτιού που γίνεται αναδίφηση στο χρόνο, όπως αυτός ορίζεται από τον τόπο, και στην ψυχή. Ακατάτακτο κείμενο, μα τόσο όμορφο.

* Ο ΜΙΧΑΛΗΣ ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ είναι συγγραφέας και μεταφραστής. 
Τελευταίο του βιβλίο, η νουβέλα «Μαύρο νερό» (εκδ. Κίχλη).

 Στην κεντρική εικόνα: φωτογραφία © Ορέστης Σεφέρογλου.


altΚόρκυρα
Κατερίνα Χανδρινού
Εκδ. Κείμενα 2019
Σελ. 104, τιμή εκδότη €9,55

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑΣ ΧΑΝΔΡΙΝΟΥ


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ουρανός απ’ άλλους τόπους, του Σωτήρη Δημητρίου (κριτική)

Ουρανός απ’ άλλους τόπους, του Σωτήρη Δημητρίου (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Σωτήρη Δημητρίου «Ουρανός απ’ άλλους τόπους» (εκδ. Πατάκη). Οικογενειακή φωτογραφία: Άγνωστος δημιουργός  © Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας-Θράκης.

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Έχετε δει χειροποίητους σεμέδες...

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (κριτική)

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (κριτική)

Για το μυθιστόρημα της Έλενας Χουζούρη «Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού – Μια παλιά ιστορία» (εκδ. Πατάκη). Στην κεντρική εικόνα, αστυνομικοί μεταφέρουν νεκρό τον Μιχάλη Πρέκα, στην Καλογρέζα, την 1η Οκτωβρίου του 1987. 

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

...
Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη, του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου: Η λεπτουργία της αφήγησης

Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη, του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου: Η λεπτουργία της αφήγησης

Για την επανέκδοση της πρώτης συλλογής διηγημάτων του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου «Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη» (εκδ. Κίχλη).

Της Διώνης Δημητριάδου

Έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε που πρωτοεμφανίστηκαν (Τραμ, 1973) τα έντεκα μικρά διηγήματα (γραμμ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

5 λεπτά με τον Γρηγόρη Καλαϊτζή

5 λεπτά με τον Γρηγόρη Καλαϊτζή

Πέντε λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, ο Γρηγόρης Καλαϊτζής με αφορμή το δίτομο βιβλίο του «fiction black - 3 Iστορίες».

Επιμέλεια: Book Press

Πώς ξεκινήσατε να γράφετε το βιβλίο σας; Θυμάστε το αρχικό ερέθισμα; ...

Θέατρο στη Στέγη: Ο ελληνικός «Παράδεισος» της Κατερίνας Γιαννοπούλου

Θέατρο στη Στέγη: Ο ελληνικός «Παράδεισος» της Κατερίνας Γιαννοπούλου

Η παράσταση «Παράδεισος» του Αυστριακού συγγραφέα Thomas Köck, σε σκηνοθεσία Κατερίνας Γιαννοπούλου, θα παρουσιαστεί στη Μικρή Σκηνή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση από 29 Οκτωβρίου μέχρι και 7 Νοεμβρίου. 

Επιμέλεια: Book Press

Η Κατ...

Ο Φραντς Κάφκα στο εργαστήρι του Αλέξανδρου Κυπριώτη

Ο Φραντς Κάφκα στο εργαστήρι του Αλέξανδρου Κυπριώτη

Μεταφραστές και επιμελητές αποκαλύπτουν τις διαδρομές μέσα από τις οποίες προσέγγισαν τη γλώσσα, το ύφος ή και την οικονομία ενός βιβλίου και μοιράζονται μαζί μας τα μυστικά του εργαστηρίου τους. Φιλοξενούμενος, ο μεταφραστής Αλέξανδρος Κυπριώτης, με αφορμή τη δίγλωσση έκδοση του αφηγήματος του Franz Kafka «Ο Μπλούμ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Χριστίνας Πουλίδου «Χωρίς πυξίδα», που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2025

«Βρομοκατάσταση» συνόψισε ο Μορ...

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Δημήτρη Ινδαρέ «Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες. Με αφορμή ένα δημοτικό τραγούδι του Μοριά», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ

...
Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ben Macintyre «Πράκτορας Σόνυα: Η κατάσκοπος που έκλεψε τα σχέδια της ατομικής βόμβας» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης), το οποίο κυκλοφορεί στις 13 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

25 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

1ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

Ένα νέο βραβείο για τη μεταφρασμένη λογοτεχνία από ισπανικά, πορτογαλικά και καταλανικά στα ελληνικά είναι γεγονός. Διαβάστε τη βραχεία λίστα των υποψηφίων πρ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ