alt

Για τη συλλογή διηγημάτων της Μαρίας Στασινοπούλου «Χαμηλή Βλάστηση – Θάμνοι, Πόες και Μπονσάι» (εκδ. Κίχλη).

Του Δημήτρη Βαρβαρήγου

Χαμηλή βλάστηση, το δεύτερο βιβλίο της φιλολόγου, δοκιμιογράφου, κριτικoύ λογοτεχνίας και πεζογράφου, Μαρίας Στασινοπούλου. Στο βιβλίο αυτό υπάρχουν ιστορίες από την καθημερινότητα. Ιστορίες γνωστές και φαινομενικά απλές, αλλά πολύ ουσιαστικές με τον τρόπο που τις απέδωσε η συγγραφέας. Ιδιαιτερότητά τους αποτελεί η μικρή φόρμα, η οποία κρύβει πάντα μια μεγάλη δυσκολία, την πρόκληση να πει μέσα σε λίγες αράδες όσα πιθανόν να λέγονται σε μερικές σελίδες.

Ιδιαιτερότητά τους αποτελεί η μικρή φόρμα, η οποία κρύβει πάντα μια μεγάλη δυσκολία, την πρόκληση να πει μέσα σε λίγες αράδες όσα πιθανόν να λέγονται σε μερικές σελίδες.

Η Μαρία Στασινοπούλου τόλμησε να αντιμετωπίσει αυτή τη δύσκολη εκφορά γραφής αποτυπώνοντας στο χαρτί τα συναισθήματα, τις πράξεις κι εκείνες τις πρακτικές που εμπλέκονται με ήθη και συνθήκες, όπως ενυπάρχουν και βιώνονται στις ζωές των ανθρώπων, μαζί με τις μύχιες σκέψεις τους, με μια χρηστική γλώσσα απολύτως σαφή και κατανοητή. Αυτή η στρωτή θεματική διατύπωση είναι και η επιτυχία του βιβλίου να μεταδίδει τις έννοιες –σε καθεμία ξεχωριστή αφήγηση– με το σημερινό ύφος απόδοσης και σκέψης, όπως όλοι μας άλλωστε, με όσα ζούμε τα αντιμετωπίζουμε – πιθανώς, με τον ίδιο τρόπο.

Από την πρώτη σελίδα είναι εμφανής η έντονη διάθεση της συγγραφέως να μην ξεφύγει στην εξιστόρηση από την καθαρή, μεστή, συνοπτική και αρκετές φορές ρεαλιστική απόδοσή της, αλλά και με την αναγκαία πνοή για την αναζήτηση του ευ να υποφώσκει έντονα σε όλα τα περιστατικά των κειμένων. Γραφή που δημιουργεί ένα ιδιαίτερο ύφος μέσα στην έτσι κι αλλιώς πλούσια ελληνική γλώσσα. Το βιβλίο χωρίζεται σε τρεις ενότητες: «Θάμνοι», «Πόες» και «Μπονσάι», ανάλογα με το μινιμαλιστικό εύρος της καθεμίας, δηλαδή με την απόρριψη των περιττών στοιχείων, ως χρήστης και δημιουργός μιας γλωσσικής γεωμετρίας που κερδίζει τον αναγνώστη από το πρώτο κιόλας κείμενο.

Μικρές ιστορίες που διαβάζοντάς τες ανακαλύπτεις πράγματα πίσω από το φαινομενικό γεγονός. Ανακαλύπτεις πως μέσα σε λίγες αράδες υπάρχει ένας κόσμος γεμάτος στιγμιότυπα και πράξεις από την καθημερινή ζωή, που περιμένει να τον ανακαλύψεις με ξεχωριστό ενδιαφέρον. Η Στασινοπούλου γράφει για περιστατικά που της έκαναν εντύπωση. Απλά καθημερινά συμβάντα, που στο καθένα όμως ενυπάρχει μια προέκταση που οδηγεί στον βαθύτερο πυρήνα τους. Η συνοπτική αναφορά δεν μειώνει σε καμία περίπτωση το ύφος απόδοσης των ιστοριών. Αντίθετα επικεντρώνεται στην ουσία του θέματος, ίσως στην κορύφωσή του, στο σημείο, δηλαδή, που βρίσκεται όλη η ένταση και η ορμή του μύθου.

Γράφει στη σελίδα 88 από την ενότητα «Μπονσάι» με τίτλο:

Πάντα ήθελα να ξέρω τι κάνεις, τι σκέφτεσαι, πού πας. Στην αρχή από έρωτα, έπειτα από ενδιαφέρον, ύστερα από συνήθεια, κάποτε από ζήλια. Μπορεί να ευθυνόταν γι’ αυτό η ανασφάλειά μου. Κάνε, επιτέλους, ό,τι θέλεις. Βαρέθηκα μια ζωή να παρακολουθώ δυο ζωές.

«Κάνε ό,τι θέλεις»

Πόσο μεστός λόγος, μέσα σε αυτές τις λιγοστές λέξεις να αναλύεται το ψυχικό υπόβαθρο μιας ολόκληρης και μεγάλης χρονολογικά πορείας ενός ανθρώπου σε σχέση. Και γίνεται άμεσα κατανοητή από τον αναγνώστη γιατί άγγιξε τον πυρήνα του ζητήματος. Ένας πυρήνας που υπάρχει σε όλους μας και προκαλεί την ταύτιση.

Καθόλου εύκολη η περιεκτική φόρμα που ακολούθησε στη Χαμηλή βλάστηση, έρχεται όμως η στέρεη γραφή να προσδώσει εκείνες τις μικρές λεπτομέρειες που χτίζουν τη γενική εντύπωση με περισσότερο συναίσθημα, σαν να δροσίζει τις ρίζες τους, να τις κάνει να ανθίζουν κι από χαμηλή, αλληγορικά, βλάστηση, να ψηλώνουν, μέσα απ’ το πλούσιο πνεύμα και τη δυναμική της γραφής καθώς μιλάει για αλήθειες της ζωής συνταιριασμένες με φαντασία, υπαινικτικό χιούμορ, διάχυτο συναίσθημα και τρυφερή ειρωνεία απέναντι στην ουτοπία της ίδιας της πραγματικότητας.

alt
Η Μαρία Στασινοπούλου

Οι ιστορίες είναι γραμμένες με συνέπεια, όπου κάθε ενεργούμενος λόγος απορρέει από το κύριο ψυχικό γνώρισμα και τις μοναδικές ανθρώπινες συμπεριφορές και αποκλίσεις, γεμάτες από γεγονότα που αναζητούν και υφαρπάζουν το άμεσο ενδιαφέρον του αναγνώστη.

Ο έρωτας, η αγάπη, ο χρόνος, η φθορά, ο θάνατος κατατίθενται με ευχέρεια γνώσεως, ως να πρόκειται για βιωματικό τρόπο κι όχι αυτοβιογραφικό. Είναι λαθεμένη η εντύπωση που υπάρχει για τους συγγραφείς να τους ταυτίζουν με το εκάστοτε ιστορούμενο έργο τους. Ωστόσο, η συγγραφέας με την αψεγάδιαστη γραφή της έχει καταφέρει να οδηγήσει τον αναγνώστη σε μια τέτοια οδό· κι αυτή είναι η επιτυχία του βιβλίου. Γιατί οι ιστορίες είναι γραμμένες με συνέπεια, όπου κάθε ενεργούμενος λόγος απορρέει από το κύριο ψυχικό γνώρισμα και τις μοναδικές ανθρώπινες συμπεριφορές και αποκλίσεις, γεμάτες από γεγονότα που αναζητούν και υφαρπάζουν το άμεσο ενδιαφέρον του αναγνώστη.

Και στις τρεις ενότητες, οι ιστορίες καταλήγουν σε έκπληξη. Πολύ διαδεδομένη αυτή η κατάληξη ειδικά στο διήγημα. Το στοιχείο της έκπληξης επιτυγχάνεται με την αποσιώπηση ή την απόκρυψη κάποιας ζωτικής πληροφορίας, η οποία συνήθως παρουσιάζεται στην τελευταία πρόταση. Η πληροφορία αυτή μπορεί να αναφέρεται στη χαρακτηριστική ανταπόκριση του κεντρικού ήρωα ή να εξηγεί το πώς προέκυψε κάποια συγκρουσιακή δοκιμασία. Γράφει στο «Γενέθλιον ήμαρ»:

Σήμερα έχει γενέθλια ο Νικήτας Παρίσης, βοηθήστε τον να γιορτάσει τα γενέθλιά του. Σκεφτήκαμε ότι δεν θα θέλατε να χάσετε την ευκαιρία να του ευχηθείτε Χρόνια Πολλά, με πληροφορούσε το facebook πρωί πρωί την ημέρα της κηδείας του.

Δεν έχει σημασία ποιο συστατικό πλοκής θα τραβήξει το ενδιαφέρον του αναγνώστη. Ίσως το θέμα ή ο ήρωας ή μια κατάσταση. Σημασία έχει ότι όλες οι ιστορίες θα σας μαγέψουν γιατί είναι αληθινές, όμοιες με αυτές που ζούμε όλοι μας.

* Ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΒΑΡΒΑΡΗΓΟΣ είναι συγγραφέας. 
Τελευταίο του βιβλίο, το μυθιστόρημα «Anima mia» (εκδ. Εντύποις).


altΧαμηλή Βλάστηση
Θάμνοι, Πόες και Μπονσάι
Μαρία Στασινοπούλου
Κίχλη 2018
Σελ. 120, τιμή εκδότη €10,00

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΜΑΡΙΑΣ ΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΥ

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ο Θεός φταίει, που έκανε τον κόσμο τόσο ωραίο» του Βαγγέλη Ραπτόπουλου (κριτική) –  Αλληγορίες από τον Καζαντζάκη

«Ο Θεός φταίει, που έκανε τον κόσμο τόσο ωραίο» του Βαγγέλη Ραπτόπουλου (κριτική) – Αλληγορίες από τον Καζαντζάκη

Για το βιβλίο του Βαγγέλη Ραπτόπουλου «Ο Θεός φταίει, που έκανε τον κόσμο τόσο ωραίο. Αλληγορίες από τον Καζαντζάκη» (εκδ. Κέδρος).

Γράφει η Γεωργία Κακούρου–Χρόνη

Αναλογίζομαι πολλές φορές τον διάλογό μου με φίλο...

«Ένα για το δρόμο» του Θεοδόση Μίχου (κριτική) – Τα μπαρ, τα ναυάγια της νύχτας και το ξόρκι του ποτού

«Ένα για το δρόμο» του Θεοδόση Μίχου (κριτική) – Τα μπαρ, τα ναυάγια της νύχτας και το ξόρκι του ποτού

Για τη συλλογή διηγημάτων του Θεοδόση Μίχου «Ένα για το δρόμο» (εκδ. Μεταίχμιο). 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

«βλέπω όνειρα φριχτά / στον Πόρο /&n...

«Ελσίνκι» του Θεόδωρου Γρηγοριάδη (κριτική) – Μια αγάπη κόντρα σε όλους και σε όλα

«Ελσίνκι» του Θεόδωρου Γρηγοριάδη (κριτική) – Μια αγάπη κόντρα σε όλους και σε όλα

Για το μυθιστόρημα του Θεόδωρου Γρηγοριάδη «Ελσίνκι» (εκδ. Πατάκη), ιστορία έρωτα και αγάπης ανάμεσα σε έναν Έλληνα συγγραφέα και έναν Κούρδο μετανάστη.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Πώς να είναι, άραγε, η αληθινή αγάπη; Να εξα...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Γυναικεία Βραβεία Μυθοπλασίας και non fiction - Women's prize 2024: Νικήτριες οι Γκανεσανάνθαν και Ναόμι Κλάιν

Γυναικεία Βραβεία Μυθοπλασίας και non fiction - Women's prize 2024: Νικήτριες οι Γκανεσανάνθαν και Ναόμι Κλάιν

Και τα δύο βιβλία που βραβεύτηκαν με το Women's prize 2024 εξετάζουν τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι παρασύρονται από τον εξτρεμισμό. Κεντρική εικόνα: αριστερά η Naomi Klein και δεξιά η V.V. Ganeshananthan.

Επιμέλεια: Book Press

...
Βραβεία Αναγνώστη 2024: Στη Λίζυ Τσιριμώκου το Μεγάλο βραβείο –  Όλοι οι βραβευθέντες και τα βιβλία τους

Βραβεία Αναγνώστη 2024: Στη Λίζυ Τσιριμώκου το Μεγάλο βραβείο – Όλοι οι βραβευθέντες και τα βιβλία τους

Απονεμήθηκαν τα Βραβεία του Αναγνώστη 2024 για βιβλία που εκδόθηκαν το 2023. Η τελετή απονομής, διοργανώθηκε, όπως κάθε χρόνο, στο Μουσείο Μπενάκη. 

Επιμέλεια: Book Press

Το μεγάλο τιμητικό βραβείο για το σύνολο του έργου της απονεμήθηκε στη ...

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή ΕΚΠΑ Αντώνη Μακρυδημήτρη «Μικρές δοκιμές», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το μείζον πρόβλημα στην εποχή μας έχει ...

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το κατασκοπικό μυθιστόρημα του Λεν Ντέιτον [Len Deighton] «Αποστολή στο Βερολίνο» (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης), το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μάλλον φέρνουν κ...

«Η Τσέστερφιλντ του πέμπτου ορόφου» της Ναταλί Ρονβό (προδημοσίευση)

«Η Τσέστερφιλντ του πέμπτου ορόφου» της Ναταλί Ρονβό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη νουβέλα της Λουξεμβουργιανής συγγραφέως Ναταλί Ρονβό [Nathalie Ronvaux] «Η Τσέστερφιλντ του πέμπτου ορόφου» (μτφρ. Χάρης Παπαϊωάννου), η οποία κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

Έρχονται ημέρες Euro 2024: Τρία πρόσφατα βιβλία που μας θυμίζουν πως το ποδόσφαιρο είναι μαγεία, συγκινήσεις και σπουδαία κατορθώματα

Έρχονται ημέρες Euro 2024: Τρία πρόσφατα βιβλία που μας θυμίζουν πως το ποδόσφαιρο είναι μαγεία, συγκινήσεις και σπουδαία κατορθώματα

Σε λίγες ημέρες ξεκινάει το Euro 2024 στη Γερμανία κι όλη η ποδοσφαιρική Ευρώπη ετοιμάζεται να ζήσει τη γιορτή. Σας προτείνουμε τρία πρόσφατα βιβλία, αμιγώς ποδοσφαιρικά, που θα σας βάλουν στο κλίμα της διοργάνωσης. Κεντρική εικόνα: Ο Θοδωρής Ζαγοράκης σηκώνει την βαρύτιμη κούπα του Euro μέσα στο Στάδιο Ντα Λουζ της...

Τζον Γκρίσαμ: Ο μετρ του δικαστικού θρίλερ επιστρέφει

Τζον Γκρίσαμ: Ο μετρ του δικαστικού θρίλερ επιστρέφει

Με αφορμή την έκδοση του βιβλίου του «Η λίστα του δικαστή» (μτφρ. Γιώργος Μπαρουξής, εκδ. Ελληνικά Γράμματα) εξετάζουμε την ξεχωριστή περίπτωση του Αμερικανού συγγραφέα που είναι μετρ των δικαστικών θρίλερ (και όχι μόνο), με πωλήσεις που ξεπερνούν τα 300 εκατ. αντίτυπα παγκοσμίως. Κεντρική εικόνα: © achiev...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ