podilato

Tου Πάρι Κωνσταντινίδη

Τα τελευταία χρόνια το ποδήλατο κάνει ολοένα και πιο δυναμική την παρουσία του στις πόλεις μας. Ο ιστορικός του μέλλοντος θα εντοπίσει τις πρώτες ενδείξεις (επαν)εμφάνισής του, στις απαγορεύσεις που συνόδευσαν τον νέο παρείσακτο (βλ. φωτογραφία), οι οποίες προσπαθούσαν να αποτρέψουν την ανανέωση της ποικιλομορφίας των τρόπων μεταφοράς στις ελληνικές πόλεις.

Ποιος δεν θυμάται άραγε τις αρχικές, άνευ ουσιαστικού λόγου, απαγορεύσεις της μεταφοράς του στο Mετρό; Κόντρα στις αντιστάσεις μας, λοιπόν, τρία βιβλία έρχονται να μας δείξουν τον δρόμο προς την ποδηλατική ουτοπία.

Ο Ρόμπερτ Πεν, παθιασμένος ερασιτέχνης ποδηλατιστής, στοola podilato «Όλα για το ποδήλατο» (Μεταίχμιο, 2012), αφηγείται την ιστορία του ποδηλάτου στη Μεγάλη Βρετανία, καθώς και της τεχνικής του εξέλιξης μέσα από την προσωπική, βιωματική του σχέση με αυτό. Η αφήγησή του περιγράφει με τόση λεπτομέρεια τα μυστικά της ποδηλασίας, που ακόμα και όποιος δεν έκανε ποτέ, θα αισθανθεί πλέον ότι γνωρίζει σχεδόν τα πάντα. Ο πιο υποψιασμένος θα χαρεί να ανακαλύψει τα μυστικά της ιδανικής σέλας, του ιδανικού σκελετού, του ιδανικού ποδηλάτου, ενώ ένας φίλος της λογοτεχνίας θα επικεντρώσει το ενδιαφέρον σε μία, τρόπον τινά, ποδηλατική ηθογραφία της Μεγάλης Βρετανίας. Από την άλλη, ίσως ο αναγνώστης βρει σχεδόν αυτιστική αυτήν την μόνο-εγώ-και-το-ποδήλατο προσέγγιση του συγγραφέα...

egkwmio podilatouΑντιθέτως, πολύ πιο τρυφερή και ανθρώπινη είναι η προσέγγιση του Γάλλου ανθρωπολόγου, Marc Augé, ο οποίος πλέκει το «Εγκώμιο του ποδηλάτου» (Αλήστου Μνήμης, 2011). Στην αφήγησή του συνδιαπλέκονται οι θεωρίες του Κλοντ Λεβί-Στρος, του Πολ Βιριλιό και του Ουμπέρτο Έκο. Ο Augé αρχίζει από την μεσοπολεμική Γαλλία ως και τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια, τα νεανικά χρόνια του συγγραφέα, όπου το ποδήλατο ήταν ενσωματωμένο στην καθημερινότητα των λαϊκών τάξεων. Στη συνέχεια προχωρά στην εποχή της εγκατάλειψης του ποδηλάτου κι επανέρχεται στην επανεμφάνισή του τα τελευταία χρόνια και στη δική του, προχωρημένη πλέον, ηλικία. Για τον Augé το ποδήλατο είναι πάνω απ’ όλα κοινωνικότητα· ένα μέσο που σε βοηθά να επανανακαλύψεις τη σχέση σου με τους άλλους και προσφέρει μια νέα αφορμή συντροφικότητας. Το ποδήλατο, επιπλέον, παρατηρεί ο συγγραφέας, σε βοηθά να αναζητήσεις βαθύτερα και τον ίδιο σου τον εαυτό, τις δυνάμεις και τα όριά σου. Δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη δυνατότητα του ποδηλάτου να αλλάξει τον τρόπο ζωής στις πόλεις, οραματίζεται μία -όπως παραδέχεται κι ο ίδιος- ουτοπία όπου οι αλλαγές που θα επέφερε στη σχέση ατόμου-κοινωνίας, θα οδηγούσαν ακόμα και σε έναν τρίτο δρόμο μεταξύ φιλελευθερισμού και σοσιαλισμού.

Πιο πραγματιστική είναι η προσέγγιση του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, το οποίο στηνpodilato tee έκδοση του: «Ποδήλατο: οδηγός σχεδιασμού και αξιολόγησης δικτύων» (Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, 2007) αναλύει τις πολιτικές για το ποδήλατο που εφαρμόστηκαν σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, καθώς και στις ΗΠΑ. Ξεχωριστό κεφάλαιο αφιερώνει στην ελληνική υστέρηση, όσον αφορά τις εν λόγω πολιτικές, ενώ επισημαίνει ότι μετά το 2004 υπήρξε ακόμα και οπισθοδρόμηση! Στην εμπεριστατωμένη μελέτη προτείνεται η αναμόρφωση των δρόμων των ελληνικών πόλεων, ώστε να συμπεριλαμβάνουν και ποδηλατόδρομους, καθώς θεωρούν ότι «κάθε σύστημα εσωτερικών μεταφορών, θα πρέπει να ικανοποιεί τις ανάγκες, σεβόμενο το δικαίωμα του καθένα να μετακινείται ελεύθερα με το μέσο της επιλογής του». Στην έκδοση, μεταξύ άλλων, εμπεριέχονται παραδείγματα παρεμβάσεων πάνω σε συγκεκριμένους δρόμους ελληνικών πόλεων, καθώς και ερωτηματολόγια για μελέτες σκοπιμότητας και αξιολόγησης. 

Η δημιουργία ποδηλατοδρόμων δεν αποτελεί πολυτέλεια, αλλά υπεύθυνη οικονομική πολιτική

Η δημιουργία ποδηλατοδρόμων δεν αποτελεί πολυτέλεια, αλλά υπεύθυνη οικονομική πολιτική. Στη Δανία -με την Κοπεγχάγη των μόλις 560.000 κατοίκων, την πόλη-πρότυπο φιλικής προς το ποδήλατο πολιτικής- υπολογίζεται ότι μέχρι το 2015 θα εξοικονομούνται ετησίως 59.000.000 Ευρώ (440 εκ. Κορώνες) από το Εθνικό Σύστημα Υγείας, λόγω των θετικών επιδράσεων στην υγεία των πολιτών.* Στα παραπάνω θα πρέπει να προσθέσουμε τα ωφέλη από τον περιορισμό της εξάρτησης μιας οικονομίας από το πετρέλαιο και άλλες εισαγώμενες πηγές ενέργειας, από τη δημιουργία θέσεων εργασίας σχετιζόμενων με το ποδήλατο, τον περιορισμό της ρύπανσης του περιβάλλοντος, της ηχορύπανσης καθώς και την αποφόρτιση των κέντρων των πόλεων από ογκώδη όχηματα. Επομένως, το ποδήλατο, είτε ως συμφέρουσα οικονομική επιλογή είτε ως όχημα προς την ουτοπία, ή έστω απλώς ως ευχάριστη εμπειρία ανάγνωσης, μάς περιμένει για να ταξιδέψουμε μαζί του...

* βλ. Bicycle Account 2010, Δήμος Κοπεγχάγης.

 ΠΑΡΙΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ

 

 

 

 

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Λίγη ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας», του Βαγγέλη Ραπτόπουλου

«Λίγη ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας», του Βαγγέλη Ραπτόπουλου

Για το βιβλίο του Βαγγέλη Ραπτόπουλου «Λίγη ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας» (εκδ. Κέδρος).

Του Σόλωνα Παπαγεωργίου

Το βιβλίο του Βαγγέλη Ραπτόπουλου τιτλοφο...

Αναζητώντας την Άνδρο: Κείμενα και εικόνες από τη Συλλογή Ευστάθιου Ι. Φινόπουλου

Αναζητώντας την Άνδρο: Κείμενα και εικόνες από τη Συλλογή Ευστάθιου Ι. Φινόπουλου

Για την έκδοση «Αναζητώντας την Άνδρο: Κείμενα και εικόνες 15ου – 19ου αι. από τη Συλλογή Ευστάθιου Ι. Φινόπουλου» (εκδ. Μουσείο Μπενάκη και Καΐρειος Βιβλιοθήκη). 

Της Ιφιγένειας Μποτουροπούλου

Πριν από λίγες ημέρες έλαβα μια έκδοση του Μουσε...

Τα νόστιμα σπιτικά φαγητά της οικογένειας ή αν η μαμά ήταν βίγκαν

Τα νόστιμα σπιτικά φαγητά της οικογένειας ή αν η μαμά ήταν βίγκαν

Κρατώντας στα χέρια το βιβλίο «Τα Νόστιμα – Σπιτικά Φαγητά της Οικογένειας» (εκδ. Mind Power) που συνυπογράφουν οι Όλγα Γ. Γεριτσίδου και Τάνυα-Μαρία Γεριτσίδου αρκεί η προσεκτική ανάγνωση του λιτού και καλοσχεδιασμένου εξωφύλλου του για να μπούμε στο νόημα. Δεν είναι άλλο ένα βιβλίο συνταγών βγαλμένων από την «κουζ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Η Ελλάδα τιμώμενη χώρα της 53ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Καΐρου

Η Ελλάδα τιμώμενη χώρα της 53ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Καΐρου

Η Ελλάδα θα είναι η τιμώμενη χώρα της 53ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Καΐρου, που θα πραγματοποιηθεί από τις 26 Ιανουαρίου μέχρι τις 7 Φεβρουαρίου και η οποία αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα πολιτιστικά γεγονότα στον αραβικό κόσμο και σε όλη την Μέση Ανατολή. Στην φωτογραφία, ο Έλληνας πρέσβης στην Αίγυπτο, Νίκος ...

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Μαίρης Σπυριδογιαννάκη «Το αντίδωρο – Αφού σκέφτομαι θετικά, γιατί μου πάνε όλα στραβά;» το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις «Η Τέχνη της Ζωής».

Επιμέλεια: Book Press

01 ...

«Διαφωτισμός ΤΩΡΑ», του Στίβεν Πίνκερ – Τα ιδανικά των Φώτων με τη γλώσσα και τις αντιλήψεις του 21ου αιώνα

«Διαφωτισμός ΤΩΡΑ», του Στίβεν Πίνκερ – Τα ιδανικά των Φώτων με τη γλώσσα και τις αντιλήψεις του 21ου αιώνα

Σκέψεις με αφορμή το βιβλίο «Διαφωτισμός τώρα: Λογική, επιστήμη και ουμανισμός για μια καλύτερη ζωή» (μτφρ. Παναγιώτης Δρεπανιώτης), του Στίβεν Πίνκερ, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Το βιβλίο ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Μαίρης Σπυριδογιαννάκη «Το αντίδωρο – Αφού σκέφτομαι θετικά, γιατί μου πάνε όλα στραβά;» το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις «Η Τέχνη της Ζωής».

Επιμέλεια: Book Press

01 ...

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Oliver Hilmes «Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε» (μτφρ. Βασίλης Τσαλής), που κυκλοφορεί στις 19 Ιανουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΡ ΒΙΚΤΟΡ ΜΙΛΕΡ-ΧΕΣ,
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ...

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός αποσπάσματος από τη συλλογή τριών ιστοριών του Γιώργου Πετράκη «Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Πληθώρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Μάρκου στέκεται πίσω απ’ τ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτές, εντονότερα από άλλες χρονιές, έφταναν βιβλία στο γραφείο μας ακόμη και παραμονές Πρωτοχρονιάς. Ακόμη και σημαντικά μυθιστορήματα διεθνώς αναγνωρισ...

100 βιβλία ποίησης του 2021 που αξίζει να προσέξετε

100 βιβλία ποίησης του 2021 που αξίζει να προσέξετε

Η εκδοτική κίνηση περί την ποίηση και φέτος στη χώρα μας εντονότατη, και σε ένα μεγάλο της κομμάτι πολύ ενδιαφέρουσα και ποιοτική. Οι μεταφράσεις σπουδαίων ξένων ποιητών και ποιητριών, όπως για παράδειγμα έγινε φέτος με τις νομπελίστριες Λουίζ Γκλικ και Βισουάβα Σιμπόρσκα, είναι σημαντικές εκδοτικές χειρονομίες. Πολ...

Τα καλύτερα δώρα για την Πρωτοχρονιά: 15 ξεχωριστά βιβλία

Τα καλύτερα δώρα για την Πρωτοχρονιά: 15 ξεχωριστά βιβλία

Την ώρα της αλλαγής του χρόνου, τη μαγική στιγμή που φέρει την υπόσχεση της επανεκκίνησης και την ελπίδα πως αυτή τη νέα χρονιά όλα μπορούν να γίνουν καλύτερα, το ωραιότερο δώρο που μπορούμε να κάνουμε στους αγαπημένους μας είναι ένα βιβλίο. Επιλέξαμε και προτείνουμε δεκαπέντε όμορφα, εμπνευσμένα, ξεχωριστά βιβλία, ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ