podilato

Tου Πάρι Κωνσταντινίδη

Τα τελευταία χρόνια το ποδήλατο κάνει ολοένα και πιο δυναμική την παρουσία του στις πόλεις μας. Ο ιστορικός του μέλλοντος θα εντοπίσει τις πρώτες ενδείξεις (επαν)εμφάνισής του, στις απαγορεύσεις που συνόδευσαν τον νέο παρείσακτο (βλ. φωτογραφία), οι οποίες προσπαθούσαν να αποτρέψουν την ανανέωση της ποικιλομορφίας των τρόπων μεταφοράς στις ελληνικές πόλεις.

Ποιος δεν θυμάται άραγε τις αρχικές, άνευ ουσιαστικού λόγου, απαγορεύσεις της μεταφοράς του στο Mετρό; Κόντρα στις αντιστάσεις μας, λοιπόν, τρία βιβλία έρχονται να μας δείξουν τον δρόμο προς την ποδηλατική ουτοπία.

Ο Ρόμπερτ Πεν, παθιασμένος ερασιτέχνης ποδηλατιστής, στοola podilato «Όλα για το ποδήλατο» (Μεταίχμιο, 2012), αφηγείται την ιστορία του ποδηλάτου στη Μεγάλη Βρετανία, καθώς και της τεχνικής του εξέλιξης μέσα από την προσωπική, βιωματική του σχέση με αυτό. Η αφήγησή του περιγράφει με τόση λεπτομέρεια τα μυστικά της ποδηλασίας, που ακόμα και όποιος δεν έκανε ποτέ, θα αισθανθεί πλέον ότι γνωρίζει σχεδόν τα πάντα. Ο πιο υποψιασμένος θα χαρεί να ανακαλύψει τα μυστικά της ιδανικής σέλας, του ιδανικού σκελετού, του ιδανικού ποδηλάτου, ενώ ένας φίλος της λογοτεχνίας θα επικεντρώσει το ενδιαφέρον σε μία, τρόπον τινά, ποδηλατική ηθογραφία της Μεγάλης Βρετανίας. Από την άλλη, ίσως ο αναγνώστης βρει σχεδόν αυτιστική αυτήν την μόνο-εγώ-και-το-ποδήλατο προσέγγιση του συγγραφέα...

egkwmio podilatouΑντιθέτως, πολύ πιο τρυφερή και ανθρώπινη είναι η προσέγγιση του Γάλλου ανθρωπολόγου, Marc Augé, ο οποίος πλέκει το «Εγκώμιο του ποδηλάτου» (Αλήστου Μνήμης, 2011). Στην αφήγησή του συνδιαπλέκονται οι θεωρίες του Κλοντ Λεβί-Στρος, του Πολ Βιριλιό και του Ουμπέρτο Έκο. Ο Augé αρχίζει από την μεσοπολεμική Γαλλία ως και τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια, τα νεανικά χρόνια του συγγραφέα, όπου το ποδήλατο ήταν ενσωματωμένο στην καθημερινότητα των λαϊκών τάξεων. Στη συνέχεια προχωρά στην εποχή της εγκατάλειψης του ποδηλάτου κι επανέρχεται στην επανεμφάνισή του τα τελευταία χρόνια και στη δική του, προχωρημένη πλέον, ηλικία. Για τον Augé το ποδήλατο είναι πάνω απ’ όλα κοινωνικότητα· ένα μέσο που σε βοηθά να επανανακαλύψεις τη σχέση σου με τους άλλους και προσφέρει μια νέα αφορμή συντροφικότητας. Το ποδήλατο, επιπλέον, παρατηρεί ο συγγραφέας, σε βοηθά να αναζητήσεις βαθύτερα και τον ίδιο σου τον εαυτό, τις δυνάμεις και τα όριά σου. Δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη δυνατότητα του ποδηλάτου να αλλάξει τον τρόπο ζωής στις πόλεις, οραματίζεται μία -όπως παραδέχεται κι ο ίδιος- ουτοπία όπου οι αλλαγές που θα επέφερε στη σχέση ατόμου-κοινωνίας, θα οδηγούσαν ακόμα και σε έναν τρίτο δρόμο μεταξύ φιλελευθερισμού και σοσιαλισμού.

Πιο πραγματιστική είναι η προσέγγιση του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, το οποίο στηνpodilato tee έκδοση του: «Ποδήλατο: οδηγός σχεδιασμού και αξιολόγησης δικτύων» (Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, 2007) αναλύει τις πολιτικές για το ποδήλατο που εφαρμόστηκαν σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, καθώς και στις ΗΠΑ. Ξεχωριστό κεφάλαιο αφιερώνει στην ελληνική υστέρηση, όσον αφορά τις εν λόγω πολιτικές, ενώ επισημαίνει ότι μετά το 2004 υπήρξε ακόμα και οπισθοδρόμηση! Στην εμπεριστατωμένη μελέτη προτείνεται η αναμόρφωση των δρόμων των ελληνικών πόλεων, ώστε να συμπεριλαμβάνουν και ποδηλατόδρομους, καθώς θεωρούν ότι «κάθε σύστημα εσωτερικών μεταφορών, θα πρέπει να ικανοποιεί τις ανάγκες, σεβόμενο το δικαίωμα του καθένα να μετακινείται ελεύθερα με το μέσο της επιλογής του». Στην έκδοση, μεταξύ άλλων, εμπεριέχονται παραδείγματα παρεμβάσεων πάνω σε συγκεκριμένους δρόμους ελληνικών πόλεων, καθώς και ερωτηματολόγια για μελέτες σκοπιμότητας και αξιολόγησης. 

Η δημιουργία ποδηλατοδρόμων δεν αποτελεί πολυτέλεια, αλλά υπεύθυνη οικονομική πολιτική

Η δημιουργία ποδηλατοδρόμων δεν αποτελεί πολυτέλεια, αλλά υπεύθυνη οικονομική πολιτική. Στη Δανία -με την Κοπεγχάγη των μόλις 560.000 κατοίκων, την πόλη-πρότυπο φιλικής προς το ποδήλατο πολιτικής- υπολογίζεται ότι μέχρι το 2015 θα εξοικονομούνται ετησίως 59.000.000 Ευρώ (440 εκ. Κορώνες) από το Εθνικό Σύστημα Υγείας, λόγω των θετικών επιδράσεων στην υγεία των πολιτών.* Στα παραπάνω θα πρέπει να προσθέσουμε τα ωφέλη από τον περιορισμό της εξάρτησης μιας οικονομίας από το πετρέλαιο και άλλες εισαγώμενες πηγές ενέργειας, από τη δημιουργία θέσεων εργασίας σχετιζόμενων με το ποδήλατο, τον περιορισμό της ρύπανσης του περιβάλλοντος, της ηχορύπανσης καθώς και την αποφόρτιση των κέντρων των πόλεων από ογκώδη όχηματα. Επομένως, το ποδήλατο, είτε ως συμφέρουσα οικονομική επιλογή είτε ως όχημα προς την ουτοπία, ή έστω απλώς ως ευχάριστη εμπειρία ανάγνωσης, μάς περιμένει για να ταξιδέψουμε μαζί του...

* βλ. Bicycle Account 2010, Δήμος Κοπεγχάγης.

 ΠΑΡΙΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ

 

 

 

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ενέδρα στο δήμαρχο» του Γιώργου Π. Ιατρού (κριτική) – Μια σύγκρουση στα «χρόνια της απληστίας»

«Ενέδρα στο δήμαρχο» του Γιώργου Π. Ιατρού (κριτική) – Μια σύγκρουση στα «χρόνια της απληστίας»

Για το ιστορικό αφήγημα του Γιώργου Π. Ιατρού «Ενέδρα στο δήμαρχο – Κερατέα-Λαύριο 1865» (εκδ. ΑΩ). Κεντρική εικόνα: Ο αφηγητής της ιστορίας, ο μπάρμπα Γιώργης Ρώμας (1884-1987).

Της Διώνης Δημητριάδου

Μια αφήγηση άγνωστη, δηλαδή αγνοημέ...

«Συζητήσεις με τον Θεό», του Νιλ-Ντόναλντ Γουόλς – Ένας ασυνήθιστος διάλογος

«Συζητήσεις με τον Θεό», του Νιλ-Ντόναλντ Γουόλς – Ένας ασυνήθιστος διάλογος

Για το βιβλίο «Συζητήσεις με τον Θεό – Ένας ασυνήθιστος διάλογος» του Neale Donald Walsch (μτφρ. Πηνελόπη Τριάδα, εκδ. Πεδίο)

Της Κατερίνας Σιδέρη

Το εν λόγω βιβλίο, το δεύτερο από την τριλογία του συγγραφέα Neale Donald Walsch, έρχεται και επιχειρεί ν...

«Για την ποιητική γραφή» του Γιώργου Βέη (κριτική)

«Για την ποιητική γραφή» του Γιώργου Βέη (κριτική)

Για τον τόμο του Γιώργου Βέη με δοκίμια ποιητικής και κείμενα για την ποίηση «Για την ποιητική γραφή – Δοκιμίων σύνοψις» (εκδ. Ύψιλον).

Του Χρίστου Λάνδρου

Σχεδόν όλοι οι ποιητές επιχειρούν να δώσουν έναν ορισμό ποίησης ή να εξηγήσουν τον δικό τους δρό...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Αφιέρωμα στη φετινή νικήτρια του βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας Ανί Ερνό

Αφιέρωμα στη φετινή νικήτρια του βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας Ανί Ερνό

Οι εκδόσεις Μεταίχμιο, το Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος, η διαδικτυακή πύλη για το βιβλίο Book Press και τα Public σας προσκαλούν σε μια βραδιά αφιερωμένη στη φετινή νικήτρια του βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας, Annie Ernaux.

Επιμέλεια: Book Press

Την Πέμπτη ...

Διαβάζοντας με τη Μάρια Φλωράτου

Διαβάζοντας με τη Μάρια Φλωράτου

Πρόσωπα από το χώρο των τεχνών, των ιδεών και του πολιτισμού, αποκαλύπτουν τον δικό τους αναγνωστικό χαρακτήρα, τη μύχια σχέση τους με το βιβλίο και την ανάγνωση. Σήμερα, η ηθοποιός και σκηνοθέτης Μάρια...

«Όταν οι καλοί άνθρωποι σκέφτονται λάθος» των Νάντλερ & Σαπίρο (κριτική) – «Πώς η φιλοσοφία μπορεί να μας σώσει από τον εαυτό μας»

«Όταν οι καλοί άνθρωποι σκέφτονται λάθος» των Νάντλερ & Σαπίρο (κριτική) – «Πώς η φιλοσοφία μπορεί να μας σώσει από τον εαυτό μας»

Για το βιβλίο των Στίβεν Νάντλερ και Λόρενς Σαπίρο [Steven Nadler, Lawrence Shapiro] «Όταν οι καλοί άνθρωποι σκέφτονται λάθος» (μτφρ. Παρασκευή Παπαδοπούλου, εκδ.Διόπτρα) –  ένα βιβλίο για το τι κάνει πολλούς καλοπροέραιτους ανθρώπους να σκέφτονται εντελώς λάθος και πώς μπορούμε (αν μπορούμε) να τους αλλάξ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την ανθολογία κειμένων του Κώστα Κουτσουρέλη «Η Πλάνη του Γκαίτε – Για μια κριτική του μεταφραστικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Μικρή Άρκτος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν αληθε...

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Τσαρλς Σέιφ [Charles Seife] «Ο πραγματικός Χόκινγκ – Κατασκευάζοντας έναν διάσημο επιστήμονα» (μτφρ. Ανδρέας Μιχαηλίδης), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Το σκοτάδι παραμένει» των Γουίλιαμ ΜακΊλβανι & Ίαν Ράνκιν (προδημοσίευση)

«Το σκοτάδι παραμένει» των Γουίλιαμ ΜακΊλβανι & Ίαν Ράνκιν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Γουίλιαμ ΜακΊλβανι [William McIlvanney], το οποίο ολοκλήρωσε ο Ίαν Ράνκιν [Ian Rankin] «Το σκοτάδι παραμένει» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ