byron250

Για τη βιογραφία του Λόρδου Μπάιρον «Λόρδος ΜπάιρονΟι έρωτές του» (μτφρ. Σοφία Σκουλικάρη, επιμέλεια Κατερίνα Λελούδη) της Έντνα Ο'Μπράϊεν που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Του Κώστα Κατσουλάρη

«Το σπιτικό του Λόρδου Μπάιρον απαρτίζεται, εκτός των υπηρετών, από δέκα άλογα, οκτώ πελώρια σκυλιά, τρεις μαϊμούδες, πέντε γάτες, έναν αετό, ένα κοράκι κι ένα γεράκι∙ κι όλα αυτά, εκτός των αλόγων, περιφέρονται στο σπίτι, που κάθε τόσο αντηχεί από τους καβγάδες που κάνουν ανεμπόδιστα, λες κι είναι αφέντες του… Αργότερα ανακαλύπτω πως ο κατάλογος των ζώων που απαρίθμησα σε αυτό το παλάτι της Κίρκης ήταν ελλιπής, μόλις συνάντησα στη μεγάλη σκάλα πέντε παγόνια, δύο φραγκόκοτες κι έναν γερανό εξ Αιγύπτου.»

Η περιγραφή ανήκει στον ποιητή Πέρσι Σέλεϊ, σύζυγο της Μέρι Σέλεϊ, συγγραφέως του περίφημου «Φρανκενστάιν», με τους οποίους, παρέα με τον προσωπικό του γιατρό Δρ. Πολιντόρι και την τότε γυναίκα του Κλερ Κλερµόντ, ο Λόρδος Μπάιρον πέρασε μια θρυλική νύχτα σε ξενοδοχείο της λίμνης Λεμάν στην Ελβετία. Στη διάρκεια εκείνης της νύχτας, για την οποία έχουν γυριστεί ταινίες κι έχει χυθεί πολύ μελάνι, γεννήθηκε ένα ακόμη διάσημο «τέρας» της λογοτεχνίας, ο Δράκουλας. Το «Βαμπίρ» του Πολιντόρι, ήταν μια από τις ιστορίες που γράφτηκαν εκείνο το βράδυ, στον άτυπο λογοτεχνικό διαγωνισμό «τρομακτικής ιστορίας» που έλαβε χώρα, συνοδεία αλκοόλ, άλλων ψυχοτρόπων και διάχυτης λαγνείας. Η περιγραφή του Σέλεϊ, που αναφέρεται στο κατάλυμα του Μπάιρον στη Βενετία, ακόμη κι αν έχει στοιχεία υπερβολής, δίνει μια παραστατική εικόνα του ανδρός. Ο όρος «εκκεντρικός» ακούγεται φτωχός και αναχρονιστικός.

Μια απομυθοποιητική βιογραφία

lordbyron3Για τον Έλληνα αναγνώστη, βέβαια, που έχει γαλουχηθεί με τον μύθο του φιλέλληνα «Λόρδου Βύρωνα», τούτη η βιογραφία ίσως αποβεί απομυθοποιητική. Ας μην ξεχνάμε ότι η συγγραφέας της, η Ιρλανδή Έντνα Ο’ Μπράιεν είναι σημαντική μυθιστοριογράφος, με περγαμηνές σε Αγγλία και Αμερική, και η απόφασή της να καταπιαστεί με την «περίπτωση Μπάιρον» δεν θα μπορούσε να είναι σκανδαλοθηρική ή μυθοποιητική. Είναι ωστόσο γραμμένη κατά τον αγγλοσαξονικό τρόπο, με λιτό και στρωτό ύφος, προτάσσοντας τα hard facts (τα αδιαμφισβήτητα γεγονότα) σε βάρος εικασιών και υποθέσεων. Ακολουθώντας ως «μίτο» την πλούσια και πολυκύμαντη ερωτική ζωή του, επιχειρεί να πλησιάσει τον άνθρωπο και, δευτερευόντως, τον λογοτέχνη Μπάιρον. Εντούτοις, δεν χάνει από τη μάτια της και τη διάσταση του «φιλέλληνα». Δεν θα μπορούσε άλλωστε να κάνει αλλιώς: Ο θάνατος είναι το ισχυρότερο hard fact, κι ο θάνατος του Μπάιρον στην Ελλάδα, στα 36 του χρόνια, στο Μεσολόγγι, τρία χρόνια πριν την Έξοδο, δεν είναι ένα απλό βιογραφικό γεγονός: ήταν ίσως η κορυφαία επιλογή της ζωής του.

ο μύθος του είχε ήδη χτιστεί, κι όπως φαίνεται από τον όγκο των βιβλίων που με τον έναν ή τον άλλον τρόπο αναφέρονται σε αυτόν έκτοτε, είναι από τους πιο ισχυρούς και ανθεκτικούς στο χρόνο.

Ο βίος του Μπάιρον

Ο Τζορτζ Γκόρντον Μπάιρον γεννήθηκε το 1788 στο Λονδίνο. Προερχόταν από παρηκμασμένη αριστοκρατική οικογένεια και ήταν απόγονος του βασιλιά της Αγγλίας Εδουάρδου του 3ου. Σπούδασε στο Κέιμπριτζ, όμως οι ανησυχίες του τον έκαναν γρήγορα να στραφεί στη λογοτεχνία. Από νωρίς ακολούθησε έναν εκκεντρικό, τυχοδιωκτικό τρόπο ζωής, πάνω από τις οικονομικές του δυνατότητες, πράγμα που τον έφερνε συχνά σε δύσκολη θέση. Ο ανεξέλεγκτος και πολύμορφος ερωτισμός του, που χαρακτηρίστηκε από έντονες ομοφυλοφιλικές εμπειρίες στην εφηβεία, εξελίχθηκε σε ιδιόμορφο πανσεξουαλισμό, με αποκορύφωμα την επί μακρόν ερωτική του σχέση με την ετεροθαλή αδελφή του Αυγούστα. Ομοφυλόφιλος (οι φήμες και μόνο αρκούσαν για να σε στείλουν στη φυλακή εκείνη την εποχή), πατέρας νόθων παιδιών, εραστής παντρεμένων γυναικών, αιμομίκτης, συγγραφέας αμφιλεγόμενων έργων, μέλος της βουλής των λόρδων με προωθημένες απόψεις, ο Τζορτζ Μπάιρον δεν άργησε να γίνει, ατύπως, ανεπιθύμητος στη χώρα του. Η τελική φυγή του, και η περιπλάνησή στην Ευρώπη μέχρι την κατάληξή του στην επαναστατημένη Ελλάδα, ήταν εν μέρει αναγκαστική.

Το πρώτο ταξίδι στην Ελλάδα και η συνέχεια

Στην Αθήνα βρέθηκε για πρώτη φορά ανήμερα Χριστουγέννων του 1809. Έλληνες, Ελληνίδες, Τούρκοι και Τουρκάλες, Αλβανοί και Αλβανίδες, πέρασαν από την κλίνη του, ενώ στη διάρκεια αυτού του ταξιδιού έγραψε ένα από τα γνωστότερα έργα του, το «Τσάιλντ Χάρολντ». Στη δεύτερη «ελληνική εκστρατεία» του, τίποτε δεν ήταν πια το ίδιο. Η Επανάσταση είχε σχεδόν καταπνιγεί, ενώ κι ό ίδιος ήταν πια καταπτοημένος.

Η πρώτη εντύπωση από τη χώρα μας ήταν απογοητευική: «Οι Έλληνες οπλαρχηγοί, αντί να ενώσουν τις δυνάμεις τους, είχαν εμπλακεί σ’ έναν φαύλο κύκλο πισώπλατων μαχαιρωμάτων», έγραψε. Σκοπός του ήταν να πάει στον Μοριά, αλλά τελικά βρέθηκε στο Μεσολόγγι. Κι εκεί, η κατάσταση δεν ήταν ειδυλλιακή:

«Οι στρατιώτες […] δεν έδιναν δεκάρα για την ελληνική ανεξαρτησία, πίεζαν συνεχώς για μεγαλύτερους μισθούς και καλύτερο φαγητό.»

Λιγότερο από έναν χρόνο αργότερα, θα άφηνε εκεί την τελευταία του πνοή, χωρίς να είναι σαφές τι ακριβώς τον σκότωσε. Πάνω από το πτώμα του έριζαν οι γιατροί, αλλά και πολλοί άλλοι. Μετά από αρκετές μακάβριες σκηνές, η σορός του μεταφέρθηκε με πλοίο στην Αγγλία όπου και ετάφη. Πλήθη συνέρρεαν στον τάφο του, αλλά τα σχόλια στον Τύπο ήταν από χλιαρά έως εχθρικά. Τα περίφημα «Απομνημονεύματά του» ρίχτηκαν κυριολεκτικά στην πυρά από τον ίδιο του τον εκδότη – πράξη επαίσχυντη όσο και δηλωτική του μένους που υπήρχε πια εναντίον του στη χώρα του. Ωστόσο, ο μύθος του είχε ήδη χτιστεί, κι όπως φαίνεται από τον όγκο των βιβλίων που με τον έναν ή τον άλλον τρόπο αναφέρονται σε αυτόν έκτοτε, είναι από τους πιο ισχυρούς και ανθεκτικούς στο χρόνο.

 

byron_exofΛόρδος Μπάιρον
Οι έρωτές του
ΕΝΤΝΑ Ο΄ ΜΠΡΑΪΕΝ
ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ 2010
ΣΕΛ. 196, ΤΙΜΗ €16,00

 politeia link more

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Λέξεις χωρίς μουσική» του Φίλιπ Γκλας (κριτική) – Η αυτοβιογραφία ενός φωτεινού μουσικού μυαλού

«Λέξεις χωρίς μουσική» του Φίλιπ Γκλας (κριτική) – Η αυτοβιογραφία ενός φωτεινού μουσικού μυαλού

Για την αυτοβιογραφία του Φίλιπ Γκλας [Philip Glass] «Λέξεις χωρίς μουσική» μτφρ. Αφροδίτη Γεωργαλιού, εκδ. Ροπή). Κεντρική εικόνα: προσωπογραφία του Φίλιπ Γκλας από τον Luis Alvarez Roure © Wikipedia. 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

...
«Τη ζωή μου, ομολογώ, την έζησα» του Πάμπλο Νερούδα (κριτική) – Ο παγκόσμιος ποιητής της ζωής

«Τη ζωή μου, ομολογώ, την έζησα» του Πάμπλο Νερούδα (κριτική) – Ο παγκόσμιος ποιητής της ζωής

Για το βιβλίο του Πάμπλο Νερούδα [Pablo Neruda] «Τη ζωή μου, ομολογώ, την έζησα» (μτφρ. Γιώργος Κεντρωτής, εκδ. Gutenberg). Kεντρική εικόνα: © Wikipedia. 

Γράφει η Διώνη Δημητριάδου

Όταν προλογίζοντας το βιβλίο τω...

«Μια ασήμαντη γυναίκα» της Σόνια Παρνέλ (κριτική) – Βιρτζίνια Χολ, μια αφανής και δαιμόνια κατάσκοπος

«Μια ασήμαντη γυναίκα» της Σόνια Παρνέλ (κριτική) – Βιρτζίνια Χολ, μια αφανής και δαιμόνια κατάσκοπος

Για το βιβλίο της Σόνια Παρνέλ [Sonia Purnell] «Μια ασήμαντη γυναίκα» (μτφρ. Θεοδώρα Δαρβίρη, εκδ. Μίνωας). Κεντρική εικόνα: Η κατάσκοπος Βιρτζίνια Χολ. 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Η επιβλητική θωριά και το απαράμιλλο σ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Γιώργος Αρβανίτης: «Το πιο δύσκολο είναι να πιστέψεις αληθινά σε αυτό που κάνεις και να υπερβείς τον εαυτό σου»

Γιώργος Αρβανίτης: «Το πιο δύσκολο είναι να πιστέψεις αληθινά σε αυτό που κάνεις και να υπερβείς τον εαυτό σου»

Ο Γιώργος Αρβανίτης μάς συστήθηκε πρόσφατα με το μυθιστόρημα «Ταξίδι στον πράσινο ήλιο – Η πιο βλαχομπαρόκ χρεοκοπία που έγινε ποτέ» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Book Press

Τι απαντάτε σε όσους θα πουν: ακόμη ένας συγγραφέα...

Συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι υποδέχονται θετικά τις εξαγγελίες για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας στα γυμνάσια και λύκεια

Συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι υποδέχονται θετικά τις εξαγγελίες για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας στα γυμνάσια και λύκεια

«Με ιδιαίτερη χαρά υποδεχόμαστε τις εξαγγελίες του ΥΠΑΙΘΑ για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας και τη διδασκαλία τουλάχιστον δύο ολόκληρων λογοτεχνικών έργων, από τη νέα σχολική χρονιά», σημειώνουν συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι, με αφορμή πρόσφατες εξαγγελίες του ΥΠΑΙΘΑ.

Επιμέλεια: Book Press...

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση του επίμετρου του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη, από το μυθιστόρημα του Τζον Απντάικ [John Updike] «Ο λαγός έχει λεφτά» (μτφρ. Πάνος Τομαράς), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 12 Ιουλίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Μεγάλη Αμερικανική βόλτα τε...

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 
Χρήστου Β. Μασσαλά «Σκάβοντας εντός», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ξύπνησε μέσα μου η επιθ...

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...
Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

12 ελληνικά + 12 μεταφρασμένα μυθιστορήματα, αστυνομικά και ψυχολογικά θρίλερ, είναι η αναγνωστική μας πρόταση για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο.

Γράφει η Χίλντα Παπαδημητρίου

Όπως φαίνεται και από τον κατάλογο που ακολουθεί με τις επιλογές της Χίλντας...

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Μυθιστορήματα, νουβέλες και διηγήματα από την ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία που κυκλοφόρησαν μέσα στο 2024: καλά βιβλία λογοτεχνίας που μας ανοίγουν ορίζοντες και μας κρατούν συντροφιά στις ημέρες των διακοπών του καλοκαιριού, αλλά και πριν και μετά από αυτές.

Επιλογή–κείμενα...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ