alt

Για το βιβλίο της Αθηνάς Ανδρουτσοπούλου «Ταξίδια με τη μαμά» (σύνθεση εικονογράφησης Ρ.Κ., εκδ. Λιβάνης).

Της Άντας Κατσίκη-Γκίβαλου

Το βιβλίο της Αθηνάς Ανδρουτσοπούλου, ψυχολόγου-ψυχοθεραπεύτριας και συγγραφέως παιδικών βιβλίων, θεωρώ ότι είναι ένα πρωτότυπο λογοτεχνικό βιβλίο γνώσεων που κύριο στόχο έχει να γνωρίσει στο μικρό παιδί σημαντικές προσωπικότητες της τέχνης (ζωγραφικής, λογοτεχνίας) και της επιστήμης, ενώ παράλληλα το εξοικειώνει και με το είδος της (αυτο)βιογραφίας, κυρίως με την ημερολογιακή γραφή, με το προσωπικό ημερολόγιο (journal intime), ένα είδος που κυριαρχεί στην Ευρώπη τον 19ο αιώνα. Η έξαρση συγγραφής προσωπικών ημερολογίων τον αιώνα αυτόν και η δημοσίευσή τους στη δεκαετία 1880-1890 δεν είναι άσχετη με τα ατομικά αδιέξοδα που δημιουργούνται, με το ενδιαφέρον της εποχής για την ψυχολογία, καθώς και με τη νέα στροφή στο υποκείμενο.

Η συγγραφέας [...] στρέφει το ενδιαφέρον του αναγνώστη στον εσωτερικό κόσμο των δημιουργών, στα αδιέξοδά τους, στον ψυχισμό τους, στην εσωτερική τους πάλη για την υλοποίηση των ονείρων τους.

Η συγγραφέας στο βιβλίο αυτό, με την προσφυγή στα προσωπικά ημερολόγια των προσωπικοτήτων στις οποίες αναφέρεται, στρέφει το ενδιαφέρον του αναγνώστη στον εσωτερικό κόσμο των δημιουργών, στα αδιέξοδά τους, στον ψυχισμό τους, στην εσωτερική τους πάλη για την υλοποίηση των ονείρων τους. Το βιβλίο αφηγηματολογικά συγκροτείται κυρίως από τους διαλόγους μητέρας και κόρης που προκαλούνται από τα φανταστικά ταξίδια τους στον κόσμο σημαντικών ανθρώπων του πνεύματος. Εμμένοντας στην παιδική ηλικία των δημιουργών, γεγονός που διευκολύνει την ταύτιση της μυθοπλαστικής μικρής ηρωίδας, καθώς και του μικρού αναγνώστη με τον κάθε καλλιτέχνη και συγγραφέα, η Αθηνά Ανδρουτσοπούλου δημιουργεί το κατάλληλο ψυχολογικό κλίμα για να γίνει πιο ευχάριστη η προσέγγιση του έργου τους. Σχολιάζοντας με τρόπο απλό καθοριστικά στοιχεία του έργου και της ζωής του κάθε δημιουργού αποκαλύπτει τόσο τη δική της σε βάθος γνώση του έργου τους όσο και τις τομές τους στο επιστημονικό και στο καλλιτεχνικό πεδίο. Η φυσικότητα του διαλόγου ενηλίκου-ανηλίκου (μητέρας-κόρης) υπηρετείται με αναφορές και συγκρίσεις ανάμεσα στη ζωή των σημαντικών αυτών ανθρώπων της τέχνης με αυτήν της κόρης, γεγονός που συμβάλλει στην ευχαρίστηση και στην παιδική ματιά που κυριαρχεί στην πρόσληψη της γνώσης.

Η επιλογή προσωπικοτήτων όπως ο Ντα Βίντσι, ο Δαρβίνος, η Κιουρί, ο Φρόιντ, η Βιρτζίνια Γουλφ και ο Βαν Γκογκ, ίσως θα μπορούσε, σε πρώτη ματιά, να μη θεωρηθεί η πιο κατάλληλη για να μυήσει κανείς ένα παιδί στην επιστήμη – όσο στην τέχνη. Η θεωρία του Δαρβίνου που αντιτίθεται στην κοσμοθεωρία της θρησκείας (η οποία ευκολότερα υιοθετείται συναισθηματικά από το μικρό παιδί), ο homo universalis που εκπροσωπείται από τον Ντα Βίντσι, η ανακάλυψη του ραδίου αλλά και η επισήμανση των κινδύνων από τη ραδιενέργεια από μια γυναίκα επιστήμονα στις αρχές του 20ού αιώνα, η κατά Φρόιντ ερμηνεία των ονείρων και η συμβολή του στην κατανόηση του εσώτερου εαυτού μας, η σημασία της λογοτεχνικής γραφής για έναν συγγραφέα όπως φανερώνεται μέσα από την εξιστόρηση της ζωής της Βιρτζίνια Γουλφ και οι δυο αντιτιθέμενες φωνές του Βαν Γκογκ, η αισιόδοξη και η απαισιόδοξη, προσεγγίζονται από τον νεαρό αναγνώστη με τρόπο που βασίζεται στη βιωματική εμπλοκή του στις «ζωές των άλλων».

Μέσα από την εξιστόρηση βιογραφικών στιγμών η συγγραφέας έχει την ευκαιρία να αναφερθεί και σε σύγχρονα κοινωνικά ζητήματα του στενότερου και ευρύτερου περιβάλλοντος.

Το ημερολόγια και τα όνειρα είναι οι κρίκοι που συνδέουν τις ζωές των παραπάνω προσωπικοτήτων μεταξύ τους. Μέσα από την εξιστόρηση βιογραφικών στιγμών η συγγραφέας έχει την ευκαιρία να αναφερθεί και σε σύγχρονα κοινωνικά ζητήματα του στενότερου και ευρύτερου περιβάλλοντος και να εξοικειώσει τους αναγνώστες με ζητήματα που αφορούν τον σεβασμό στον Άλλο, τη βία, τη διαφορετικότητα (όχι μόνο τη φυλετική), τη σημασία της οικογενειακής αγάπης και της ψυχικής υγείας. Ωστόσο, τα όνειρα και οι επιθυμίες των σημαντικών αυτών ανθρώπων που καταγράφονται στις ημερολογιακές τους σελίδες είναι εκείνες που κινητοποιούν τη μικρή μυθοπλαστική ηρωίδα και τον αναγνώστη να ονειρευτούν και αυτοί και να αγωνιστούν να πραγματοποιήσουν τους δικούς τους πόθους.

Η θαυμαστή μετάβαση από τον ένα δημιουργό στον άλλο και από έργο σε έργο, επιστημονικό και καλλιτεχνικό, ενισχύεται από τη ευρηματική σύνθεση εικονογράφησης (Ρ.Κ.), η οποία κατορθώνει να συνδέσει αρμονικά το ποικίλο φωτογραφικό υλικό που αναφέρεται σε στιγμές της καθημερινής ζωής των πνευματικών αυτών προσωπικοτήτων ή σε έργα τους –πίνακες ή συγγράμματα–, χάρτες που μας μεταφέρουν από τη μία χώρα στην άλλη, ενώ τα σκίτσα αποδίδουν ανάλαφρα στιγμές από την καθημερινότητα των μυθοπλαστικών ηρωίδων.

Η φαντασία, το χιούμορ, η αμεσότητα στη γραφή, που σκοπίμως διακρίνεται για την προφορικότητά της στα διαλογικά μέρη της αφήγησης, η έκπληξη που ενισχύεται από τις εναλλαγές γεωγραφικού, χρονικού, πνευματικού και ψυχολογικού περιβάλλοντος, καθιστούν το λογοτεχνικό αυτό βιβλίο γνώσεων ιδιαίτερα πρωτότυπο και ελκυστικό για μικρούς και μεγάλους.

* Η ΑΝΤΑ ΚΑΤΣΙΚΗ-ΓΚΙΒΑΛΟΥ είναι ομ. καθηγήτρια Ελληνικής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών.

 

altΤαξίδια με τη μαμά
Αθηνά Ανδρουτσοπούλου
Εικονογράφηση Ρ.Κ.
Λιβάνης 2017
Σελ. 96, τιμή εκδότη €10,00

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΑΝΔΡΟΥΤΣΟΠΟΥΛΟΥ

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Δημιουργική Γραφή – “Παίζουμε Λογοτεχνία”» του Ανδρέα Καρακίτσιου

«Δημιουργική Γραφή – “Παίζουμε Λογοτεχνία”» του Ανδρέα Καρακίτσιου

Για το βιβλίο «Δημιουργική Γραφή – “Παίζουμε Λογοτεχνία”» του Ανδρέα Καρακίτσιου (εκδ. Ζυγός, σελ. 668)

Του Γιάννη Σ. Παπαδάτου

Ο Ανδρέας Καρακίτσιος αποτελεί μια ξεχωριστή παρουσία στον χώρο της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης...

«Έρχεται ο γίγαντας» του Μάκη Τσίτα (κριτική)

«Έρχεται ο γίγαντας» του Μάκη Τσίτα (κριτική)

Για το βιβλίο του Μάκη Τσίτα «Έρχεται ο γίγαντας» (εικόνες: Νικόλας Χατζησταμούλος, εκδ. Μεταίχμιο), μια ιστορία για τις ψεύτικες ειδήσεις που τρομοκρατούν τον πληθυσμό. 

Του Μάνου Κοντολέων

Ο Μάκης Τσίτας σίγουρα είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση στη...

«Η χώρα των τεράτων» του Μωρίς Σέντακ – Εικονοβιβλίο μαγικού ρεαλισμού

«Η χώρα των τεράτων» του Μωρίς Σέντακ – Εικονοβιβλίο μαγικού ρεαλισμού

Για το εικονοβιβλίο μαγικού ρεαλισμού «H χώρα των τεράτων» του Maurice Sendak (μτφρ. Γιάννης Παλαβός) που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος. 

Του Γιάννη Σ. Παπαδάτου

Σε μια καλαίσθητη έκδοση μαζί με δυο αφίσες, σε μια χρηστική πάνινη τσάντα...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Μαρία Καντ, Ευά Παπαδάκης, Στρατούλα Θεοδωράτου: τιμήθηκαν με τα βραβεία Βαρβέρη και Κουμανταρέα της Εταιρείας Συγγραφέων

Μαρία Καντ, Ευά Παπαδάκης, Στρατούλα Θεοδωράτου: τιμήθηκαν με τα βραβεία Βαρβέρη και Κουμανταρέα της Εταιρείας Συγγραφέων

Στην κατάμεστη αίθουσα του Συλλόγου οι Φίλοι της Μουσικής «Λίλιαν Βουδούρη» απονεμήθηκαν χθες τα Βραβεία 2022 της Εταιρείας Συγγραφέων. Την εκδήλωση χαιρέτισαν η Πρόεδρος της Δημοκρατίας κα Κατερίνα Σακελλαροπούλου, ο υφυπουργός Πολιτισμού κ. Νικόλας Γιατρομανωλάκης και ο Διευθυντής του Οργανισμού Συλλογικής Διαχείρ...

«Κάθε λογοτεχνικός χαρακτήρας κρύβει μια σκοτεινή πλευρά»: 5 συγγραφικές συμβουλές από την Άγκαθα Κρίστι

«Κάθε λογοτεχνικός χαρακτήρας κρύβει μια σκοτεινή πλευρά»: 5 συγγραφικές συμβουλές από την Άγκαθα Κρίστι

Η Άγκαθα Κρίστι ήταν Βρετανίδα συγγραφέας, ευρέως γνωστή για τα αστυνομικά μυθιστορήματά της, καθώς και για τους λογοτεχνικούς ήρωες που δημιούργησε, τον δαιμόνιο ντεντέκτιβ Ηρακλή Πουαρό και τη Μις Μαρπλ. Τα βιβλία της κυκλοφορούν στη χώρα μας από τις εκδόσεις Ψυχογιός.

Επιμέλει...

Μαρία Καλιόρη: «Το υλικό που είχε συσσωρευτεί απαίτησε να βγει από το συρτάρι και να τυπωθεί»

Μαρία Καλιόρη: «Το υλικό που είχε συσσωρευτεί απαίτησε να βγει από το συρτάρι και να τυπωθεί»

Η Μαρία Καλιόρη μας συστήθηκε πρόσφατα με την ώριμη συλλογή διηγημάτων «Οι καλοί πεζοπόροι», που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ιωλκός. 

Επιμέλεια: Λεωνίδας Καλούσης

Με ποια λόγια θα συστήνατε το βιβλίο σας σε κάποιον που δεν γνωρίζει τίποτε...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Τζούλιαν Μπαρνς [Julian Barnes] «Ελίζαμπεθ Φιντς» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στεκόταν μπροστά μας χωρίς ση...

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την ανθολογία κειμένων του Κώστα Κουτσουρέλη «Η Πλάνη του Γκαίτε – Για μια κριτική του μεταφραστικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Μικρή Άρκτος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν αληθε...

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Τσαρλς Σέιφ [Charles Seife] «Ο πραγματικός Χόκινγκ – Κατασκευάζοντας έναν διάσημο επιστήμονα» (μτφρ. Ανδρέας Μιχαηλίδης), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ