carle-kids390

Της Ελένης Κορόβηλα 

Ο λόγος που η καλλιέργεια της αισθητικής αγωγής στα πολύ μικρά παιδιά είναι μια σημαντική διαδικασία που δεν πρέπει να παραμελείται μπορεί σχετικά εύκολα να γίνει αντιληπτός κρίνοντας και μόνο εκ του αποτελέσματος. Τα παιδιά που εισάγονται στη σχολική ζωή μέσα σε τάξεις γεμάτες χρώμα, διακοσμημένες με έργα που προκύπτουν τις περισσότερες φορές από τα δικά τους χέρια, συγκεντρώνουν πάρα πολλές πιθανότητες να ενταχθούν ομαλά και θετικά στο νέο περιβάλλον και να ανθίσουν μέσα σε αυτό.

Η χρήση από τους εκπαιδευτικούς της προσχολικής αγωγής αλλά και από τους γονείς βιβλίων τα οποία κεντρίζουν την περιέργεια, διεγείρουν τις αισθήσεις και καλλιεργούν την αντίληψη για το ωραίο και το αρμονικό προετοιμάζουν το έδαφος με τον καταλληλότερο τρόπο.

Από την πρωτοσχολική ηλικία, η επαφή με τα χρώματα, η αναγνώρισή τους, η αντιστοίχισή τους με υφές, γεύσεις, σχήματα, συναισθήματα αποτελεί εργαλείο προσέγγισης ποικίλων θεμάτων στην τάξη. Νηπιαγωγοί και δάσκαλοι κάνουν χρήση των πιο απίθανων αντικειμένων αλλά και των πιο προβλέψιμων, όπως είναι μια μεγάλη γκάμα έργων τέχνης.

Η περίπτωση του Eric Carle, του σπουδαίου δημιουργού εικονογραφημένων βιβλίων για παιδιά, αποτελεί ένα ξεχωριστό παράδειγμα για το πώς η μύηση στην τέχνη παράλληλα με την αφήγηση απλών ιστοριών με δυνατό και ξεκάθαρο μήνυμα μπορεί να είναι εξαιρετικά ευεργετική.

carle-eric-photo-official

Παίρνοντας τα πράγματα από την αρχή, ας μην ξεχνάμε πως ο πρώτος αποχωρισμός από το σπίτι και την αγκαλιά της μαμάς με κατεύθυνση το σχολείο είναι, όπως υποστηρίζει κι ίδιος ο Καρλ, το πρώτο μεγάλο τραύμα που βιώνει το παιδί, μετά από αυτό της γέννησής του. Λέει, λοιπόν, εξηγώντας τη βασική αρχή που διέπει το έργο του: «Και στις δυο περιπτώσεις εγκαταλείπουμε ένα ζεστό και ασφαλές περιβάλλον για ένα άλλο που μας είναι άγνωστο. Το άγνωστο φέρνει μαζί του το φόβο. Στα βιβλία μου προσπαθώ να μετριάσω το φόβο και να τον αντικαταστήσω με ένα θετικό μήνυμα. Πιστεύω πως τα παιδιά διακρίνονται από φυσική δημιουργικότητα και ικανότητα για μάθηση. Θέλω να τους δείξω πως το να μαθαίνεις μπορεί να γίνει εξίσου συναρπαστικό όσο και διασκεδαστικό».

Ο ίδιος δημιούργησε με το έργο του ένα πανέμορφο, πολύχρωμο σύμπαν όπου κυριαρχούν οι αξίες της φιλίας, της πίστης στις ξεχωριστές δυνάμεις και δυνατότητες που έχει ο καθένας, της αλληλεγγύης και του σεβασμού.

Ποιος είναι ο Έρικ Καρλ

Ο Έρικ Καρλ, παιδί Γερμανών μεταναστών, γεννήθηκε στις Συρακούσες της Πολιτείας της Νέας Υόρκης το 1929. Οι γονείς του, νοσταλγώντας την πατρίδα τους, επέστρεψαν και εγκαταστάθηκαν στη Στουτγάρδη όταν ο Έρικ ήταν 6 ετών. Έζησε τα χρόνια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου στη Γερμανία όπου ο πατέρας του πολέμησε στον ναζιστικό στρατό. Πιάστηκε αιχμάλωτος από τον Σοβιετικό στρατό και, κατά τα λεγόμενα του Καρλ, όταν επέστρεψε στο σπίτι του το 1947 ήταν ένα ανθρώπινο ράκος. Η σχέση του με τον πατέρα ήταν βαθιά. «Ο πατέρας μου μού έδωσε πολύ λίγα υλικά αγαθά, αλλά το δώρο που μου έκανε τα σαββατοκύριακα ήταν πως πηγαίναμε μεγάλους περιπάτους και συζητούσαμε για όλα. Με αγαπούσε αληθινά και αυτό το συνειδητοποίησα πολύ, πολύ αργότερα». Ο ίδιος σε ηλικία 15 ετών αναγκάστηκε να εργαστεί για την κατασκευή της περίφημης γραμμής Ζίγκφρηντ, που διέτρεχε τη Γερμανία από την Ολλανδία έως την Ελβετία.

carle-at-workΜετά τις σπουδές του στη Σχολή καλών τεχνών Akademie der bildenden Künste στη Στουτγάρδη, ο Καρλ επέστρεψε στη Νέα Υόρκη το 1952, όπου για πολλά χρόνια εργάστηκε ως γραφίστας αποτελώντας άλλο ένα παράδειγμα νέου που κυνήγησε και κατάφερε να πραγματοποιήσει το αμερικάνικο όνειρο. «Έφτασα στη Ν. Υόρκη με τα φτωχά μου αγγλικά και μόλις 40 δολάρια στην τσέπη», αφηγείται ο Καρλ. Αν και είχε φύγει σε ηλικία μόλις 6 ετών από την Αμερική, από ό,τι φαίνεται πολύ καθαρά και στο τελευταίο του βιβλίο Φίλοι για πάντα (2013), διατήρησε πολύτιμες, τρυφερές αναμνήσεις από τα πρώτα ευτυχισμένα χρόνια στη χώρα που γεννήθηκε.

Ο 85χρονος σήμερα Έρικ Καρλ απολαμβάνει τεράστια φήμη. Κυρίως απολαμβάνει όμως την αναγνώριση και την αγάπη των μικρών αναγνωστών του σε όλο τον κόσμο που, με την παρότρυνση των δασκάλων και τον γονιών τους, εμπνέονται από τις δημιουργίες του και του το ανταποδίδουν στέλνοντάς του δείγματα από τις δουλειές τους.

Στο Άμχερστ της Μασαχουσέτης λειτουργεί μουσείο όπου το έργο του αποτελεί τον πυρήνα γύρω από τον οποίο αναπτύσσονται εκθέσεις, εκδηλώσεις και δημιουργικές δραστηριότητες, τόσο για παιδιά όσο και για γονείς ή εκπαιδευτικούς. Στο μουσείο ή έστω μέσω της περιήγησης στην ιστοσελίδα του, ανακαλύπτει κανείς τον εικαστικό καλλιτέχνη, πέρα από τον δημιουργό των δημοφιλών βιβλίων για μικρά παιδιά. Τα γνωστά μοτίβα του επανέρχονται σε μεγάλες επιφάνειες, γλυπτά και άλλες κατασκευές. 

Το 2010 τιμήθηκε για το σύνολο του έργου του με το βραβείο Χανς Κρίστιαν Άντερσεν.

Τα βιβλία του Έρικ Καρλ

Η πεινασμένη κάμπια  έχει μεταφραστεί σε περισσότερες από 50 γλώσσες

Το 1969, και ενώ είχαν κυκλοφορήσει ήδη ορισμένα βιβλία για παιδιά στα οποία υπέγραφε την εικονογράφηση, εκδόθηκε το βιβλίο που τον καθιέρωσε και που αποτέλεσε σταθμό στην καριέρα του: «The very hungry caterpillar», Μια κάμπια πολύ πεινασμένη (Καλειδοσκόπιο, 2006). Η πράσινη κάμπια του Καρλ έχει μεταφραστεί σε περισσότερες από 50 γλώσσες και τουλάχιστον στον δυτικό κόσμο δεν πρέπει να υπάρχει νηπιαγωγείο που να μην χρησιμοποιεί το βιβλίο για ανάγνωση αλλά και ως πηγή έμπνευσης για ανεξάντλητες δραστηριότητες που ο κάθε εκπαιδευτικός μπορεί να σχεδιάσει και να υλοποιήσει. Η κάμπια του Έρικ Καρλ, το έμβιο ον που με άλλη μορφή ξεκινάει τη ζωή του και με άλλη την ολοκληρώνει, κάνει ένα ταξίδι μέσα από χρώματα, γεύσεις, σχήματα, αριθμούς. Η πεινασμένη για ζωή και εμπειρίες κάμπια ανοίγει πανηγυρικά τα φτερά της και μεταμορφώνεται σε λαμπερή πεταλούδα – όπως μπορεί ευκολότερα να συμβεί σε όσους στα πρώτα τους βήματα «περπάτησαν» στους δρόμους της τέχνης και της ομορφιάς.

carle-do-you-want-to-be-my-friendΤην πεινασμένη κάμπια ακολούθησαν ακόμη δεκάδες πολύχρωμοι ήρωες. Ο γραφίστας, ο επιτυχημένος art director του χώρου της διαφήμισης, άρχισε την ενασχόληση με την εικονογράφηση ενός βιβλίου για πολύ μικρά παιδιά κατά παραγγελία. Στα χρόνια που ακολούθησαν εξέλιξε την τεχνική του, που ουσιαστικά συνίσταται στην δημιουργία κολάζ από φύλλα χαρτιού τα οποία έχει ο ίδιος χρωματίσει. Εκτός από την παιχνιδιάρα πράσινη κάμπια, δημιούργησε τα πανέμορφα μπλε ζώα του, το άλογο και τον γορίλα, την πασχαλίτσα με το λαμπερό κόκκινο, τους πλουμιστούς χάρτινους παπαγάλους, το αγέρωχο πράσινο λιοντάρι, τα μωβ αιλουροειδή, τον πράσινο ελέφαντα. Ο Καρλ φτιάχνει επίσης βιβλία για πολύ μικρά παιδιά που είναι ταυτόχρονα και οδηγοί για δημιουργικά κατασκευαστικά παιχνίδια, ενώ δίνουν ερεθίσματα για την αναζήτηση γνώσεων και πληροφοριών σχετικά με τη φύση, τα αισθήματα των ζώων, τον κύκλο της ζωής των φυτών, τις διαπροσωπικές σχέσεις, τις καλές συνήθειες, τη σωστή συμπεριφορά: Καλή όρεξη (2009), Το σποράκι ταξιδεύει  (2010), Η κατσούφα πασχαλίτσα (2011) είναι ορισμένοι από τους τίτλους βιβλίων του που κυκλοφορούν στα ελληνικά με τη φροντίδα των εκδόσεων Καλειδοσκόπιο.

Ο Έρικ Καρλ έχει γράψει και μια σειρά μικρών στο σχήμα βιβλίων για την εκμάθηση απλών εννοιών: των αριθμών και των χρωμάτων. Τα χρώματα, τα σχήματα και οι εικόνες αφηγούνται μαζί με το λιγοστό κείμενο ιστορίες που (καθ)οδηγούν το παιδί από μια στενή γωνία θέασης σε μια ευρύτερη και πάντα πολύ αισιόδοξη οπτική.

Τα βιβλία του είναι μια πλουραλιστική γιορτή χρωμάτων και συναισθημάτων, ένα ανοιχτό κάλεσμα στα παιδιά να πάρουν θέση, να επέμβουν, να αναπαράξουν τις εικόνες του και να επαναφηγηθούν τις ιστορίες του, δημιουργώντας με αυτό τον τρόπο τις προσωπικές τους αφηγήσεις χρωματισμένες με τις δικές τους αποχρώσεις.

Το πιο πρόσφατο και πιο προσωπικό του βιβλίο

carle-photo-inspirationΈπειτα από σχεδόν 45 χρόνια πορείας ως δημιουργός βιβλίων για πολύ μικρά παιδιά, ο Έρικ Καρλ έφτιαξε ακόμη μια ιστορία για να μιλήσει για ό,τι θεωρεί πιο σημαντικό: τη φιλία. Την πρώτη φιλία που τελικά είναι και παντοτινή, την ανέφελη, ανεπιτήδευτη φιλία της νιότης, αλλά και τη στενή, βαθιά φιλία που μας ακολουθεί για πάντα. Τη φιλία που χτίζεται με απλά υλικά αλλά αντέχει στο χρόνο και στην απόσταση και που η ανάμνησή της αρκεί για να γλυκάνει τις δύσκολες στιγμές. Τα μικρά παιδιά, αν και δεν τα γνωρίζουν όλα αυτά, γνωρίζουν τον τρόπο για να γίνουν φίλοι: με ευθύτητα, δοτικότητα, χωρίς προσποιήσεις ή κοινωνικούς περιορισμούς, με αυθορμητισμό και ένστικτο.

Με αφορμή την πρώτη φιλία που γεννήθηκε στην γειτονιά των παιδικών του χρόνων, έχοντας πλέον ως μοναδικό ίχνος της μια ασπρόμαυρη φωτογραφία του 1932, ο Καρλ θυμάται την παιδική του φίλη, ενώ ενσωματώνει στην ιστορία του εμπειρίες από τις σημαντικές φιλίες που σημάδεψαν τη ζωή του. Με την γνωστή τεχνική του πολύχρωμου κολάζ φτιάχνει πρόσωπα και εικόνες, τοπία και σκηνές από τη ζωή των φίλων. Οι φίλοι χάνονται, η ζωή προχωράει, η αναζήτηση γίνεται περιπέτεια. Όταν ξαναβρίσκονται, η μικρή φίλη λέει αυτό που κάθε φίλος γνωρίζει καλά: «Το ήξερα πως θα έρθεις».

Το τελευταίο του δώρο προς τα παιδιά συνδυάζει όλα τα πολύτιμα στοιχεία της προσωπικής του τέχνης μαζί με έναν τρυφερό και καλοειπωμένο ύμνο στην πιο ανακουφιστική και δυνατή σχέση στην οποία μπορούν να επενδύσουν: τη φιλία.

ΕΛΕΝΗ ΚΟΡΟΒΗΛΑ

carle-filoi-gia-panta-exofylloΦίλοι για πάντα
Eric Carle
Καλειδοσκόπιο, 2013
Σελ. 28, τιμή: € 13,00
 politeia-link

 

 

 

 

carle-kabia-exofylloΜια κάμπια πολύ πεινασμένη
Eric Carle
Μτφρ. Δήμητρα Σίμου
Καλειδοσκόπιο, 2006
Σελ. 28, τιμή € 12,20
 politeia-link  

carle-pashalitsa-exofylloΗ κατσούφα πασχαλίτσα
Eric Carle
Καλειδοσκόπιο, 2011
Σελ. 38, τιμή € 10,90

 

 

  

carle-sporaki-exofylloΤο σποράκι ταξιδεύει...
Eric Carle
Καλειδοσκόπιο, 2011
Σελ. 32, τιμή € 13,00
politeia-link

 

 

 

 

 

carle-kali-orexi-exofylloΚαλή όρεξη!
Eric Carle
Καλειδοσκόπιο, 2009
Σελ. 28, τιμή € 12,00

 politeia-link
 
 
 
 
 
  
 
 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ανάμεσα σε δυο πατρίδες

Ανάμεσα σε δυο πατρίδες

Κάθε εβδομάδα η Book Press προτείνει ένα βιβλίο για παιδιά ή για εφήβους

Της Ελένης Κορόβηλα

...
Μιλάμε, δεν φοβόμαστε

Μιλάμε, δεν φοβόμαστε

Κάθε εβδομάδα η Book Press προτείνει ένα βιβλίο για παιδιά ή για εφήβους

Της Ελένης Κορόβηλα

Αυτή την εβδομάδα τα βιβλία τ...

Κάτω από το χριστουγεννιάτικο δέντρο

Κάτω από το χριστουγεννιάτικο δέντρο

Κάθε εβδομάδα η Book Press προτείνει ένα βιβλίο για παιδιά ή για εφήβους

Της Ελένης Κορόβηλα

Αυτή την εβδομάδα δέκα εικονογραφημένα βιβλία για μικρά αλλά και μεγαλύτερα παιδιά τα ο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Σχετικά με το τίποτα: Γούντι Άλεν εκ βαθέων

Σχετικά με το τίποτα: Γούντι Άλεν εκ βαθέων

Για την αυτοβιογραφία του Woody Allen «Σχετικά με το τίποτα» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης, εκδ. Ψυχογιός).

Του Κυριάκου Αθανασιάδη

Για να το πούμε από την αρχή: μολονότι οι περισσότεροι θα πάρουν αυτό το βιβλίο για τον πόλεμο της Μία ...

5 λεπτά με τον Αντώνη Χαριστό

5 λεπτά με τον Αντώνη Χαριστό

Πέντε λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, ο Αντώνης Χαριστός με αφορμή το μυθιστόρημα «Οι μαστοί των Αθηνών», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Γράφημα.

Επιμέλεια: Book Press

Πώς ξεκινήσατε να γράφετε το βιβλίο σας; Θυμάστε το αρχικό ερέθισμα; ...

Μαξ Φρις: «Η ζήλια είναι ο φόβος της σύγκρισης»

Μαξ Φρις: «Η ζήλια είναι ο φόβος της σύγκρισης»

Μια μέρα σαν σήμερα, 15 Μαΐου 1911, γεννήθηκε στη Ζυρίχη ο Μαξ Φρις, ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της μεταπολεμικής γερμανόφωνης λογοτεχνίας. 

Του Λεωνίδα Καλούση

Ο Μαξ Φρις μεγάλωσε στη Ζυρίχη με τον πατέρα του, Φραντς Μπρούνο Φρις κ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Ημέρα της μητέρας, της Νέλε Νόιχαους (προδημοσίευση)

Ημέρα της μητέρας, της Νέλε Νόιχαους (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Nele Neuhaus «Ημέρα της μητέρας» (μτφρ. Βασίλης Τσαλής), το οποίο κυκλοφορεί στις 17 Μαΐου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κάθε φτυαριά κοσκινιζόταν σχολαστικά, τα αντικε...

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (προδημοσίευση)

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Έλενας Χουζούρη «Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού – Μια παλιά ιστορία», το οποίο κυκλοφορεί στις 20 Μαΐου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι ...

Σύγχρονα κάτοπτρα της ελληνικότητας, της Αλεξάνδρας Δεληγιώργη (προδημοσίευση)

Σύγχρονα κάτοπτρα της ελληνικότητας, της Αλεξάνδρας Δεληγιώργη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της Αλεξάνδρας Δεληγιώργη «Σύγχρονα κάτοπτρα της ελληνικότητας – Ιδέες και Ιδεολογήματα στον 20ο αιώνα», το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«…επιχειρώντας, έτσι, μια συνοπτικ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Οκτώ καλά αστυνομικά μυθιστορήματα

Οκτώ καλά αστυνομικά μυθιστορήματα

Επιλογή οκτώ μεταφρασμένων αστυνομικών μυθιστορημάτων από τις πρόσφατες κυκλοφορίες.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

...

Τσερνομπίλ: 35 χρόνια μετά, οκτώ βιβλία

Τσερνομπίλ: 35 χρόνια μετά, οκτώ βιβλία

Ήταν Σάββατο του Λαζάρου 26 Απριλίου 1986 όταν σημειώθηκε το μεγαλύτερο, μέχρι τότε, πυρηνικό δυστύχημα στην ιστορία. Μια σειρά εκρήξεων προκάλεσε την καταστροφή του αντιδραστήρα 4 του Πυρηνικού Σταθμού Παραγωγής Ενέργειας στο Τσερνομπίλ της τότε Σοβιετικής Ένωσης και σημερινής Ουκρανίας. Τριάντε πέντε χρόνια μετά, ...

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισμένα, λίγα, παιδιά καταφέρνουν να βρουν το κουράγιο και τα λόγια για να μιλήσουν; Πώς αποτυπώνουν οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά και για εφήβους τη...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

22 Απριλίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Αυτά είναι τα έξι βιβλία που διεκδικούν το International Booker Prize 2021

Ανακοινώθηκαν τα έξι βιβλία μεταφρασμένης πεζογραφίας στα αγγλικά, τα οποία διεκδικούν το International Booker Prize 2021. Δείτε ποια βιβλία έχουν μεταφραστεί στα

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ