ieromenos

Ο Δαρβινισμός αμφισβητείται μόνο εκτός επιστημονικής κοινότητας.

Του Σωτήρη Βανδώρου

Ας το ξεκαθαρίσουμε μια κι έξω. Στους κόλπους της ακαδημαϊκής κοινότητας καμία περί τον Δαρβίνο διαμάχη δε λαμβάνει χώρα. Δεν υπάρχουν επιστήμονες υπέρμαχοι και πολέμιοι, δαρβινιστές κι αντι-δαρβινικοί. Κι αυτό διότι απλούστατα η κληρονομιά του μεγάλου Άγγλου ερευνητή ουδόλως αμφιλεγόμενη θεωρείται. Αντιθέτως, λογίζεται ως θεμελιώδης συνεισφορά στην ανάπτυξη της βιολογίας και γενικότερα των επιστημών της ζωής. Η εξέλιξη μέσω φυσικής επιλογής –η πεμπτουσία του Δαρβινισμού– εκλαμβάνεται ως κοινός τόπος. Δεν πρόκειται απλώς για μια «υπόθεση». Εν πολλοίς σε αυτήν οφείλει τη συγκρότησή του ένας ολόκληρος επιστημονικός κλάδος, η Εξελικτική. Τότε προς τι όλος αυτός ο σαματάς; Από πού εκπορεύονται οι επιθέσεις στους «άθεους δαρβινιστές» και γιατί είναι τόσο λυσσώδεις;

theos_enantion_darvinouΜολονότι η δαρβινική θεωρία καθιερώθηκε πολύ σύντομα από τη διατύπωσή της, έχει σταθερά μέχρι τις μέρες μας ένα πλήθος αρνητών, τους οπαδούς του «δημιουργισμού». Σύμφωνα με αυτούς, η Βίβλος, ως ο καταγεγραμένος λόγος του Θεού, περιέχει αφηγήσεις που είναι ιστορικά κι επιστημονικά αληθείς. Έτσι, όλες οι μορφές ζωής –και βεβαίως ο άνθρωπος– δεν αναδύθηκαν μέσω φυσικών διαδικασιών από ανόργανα συστήματα. Προέκυψαν ως άμεση θεϊκή πράξη κατά την εβδομάδα της Δημιουργίας, όπως ακριβώς αναφέρονται στη Γένεση. Επομένως, τα είδη δημιουργήθηκαν ως τέτοια εξ αρχής. Επιπλέον δεν υπάρχει εξέλιξη, αλλά σταθερότητα στη φύση. Ορισμένες αλλαγές προέκυψαν με τον κατακλυσμό του Νώε που εκλαμβάνεται ως πραγματικό γεγονός.

Το κίνημα του δημιουργισμού, ετερόκλητο και πολυσχιδές, ισχυρό στις ΗΠΑ αλλά και με παρουσία σε πολλές χώρες –ο J. Arnould παρουσιάζει στο «Θεός εναντίον Δαρβίνου» πλήθος παραλλαγών του διαχρονικά– επικαλείτο θρησκευτικά επιχειρήματα το 19ο και μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα προκειμένου να αντιπαρατεθεί στον Δαρβίνο. Προοδευτικά, όμως, αρχίζει να χάνει έδαφος, οπότε αναγκάζεται να επανακαθορίσει τη στρατηγική του. Επενδύεται με έναν ψευδοεπιστημονικό μανδύα, επιδιώκοντας να εμφανιστεί ως η αντίπαλη, «εναλλακτική» της εξέλιξης, βιολογική θεωρία. Η Ε. Scott στο «Εξέλιξη vs Δημιουργία» παρουσιάζει εξαντλητικά και καταρρίπτει ένα προς ένα τα επιχειρήματα της βιβλιογραφίας του δημιουργισμού.

ekseliksi_vs_dimiourgiaΌμως, ποιο είναι το πεδίο της αντιπαράθεσης και ποιο το διακύβευμα, εφόσον οι δημιουργιστές δεν έχουν καμία επιρροή και κύρος στον επιστημονικό κόσμο; Στην ουσία του, ο δημιουργισμός είναι ένα άκρως συντηρητικό πολιτικό ρεύμα που έχει ως στόχο την ιδεολογική κατίσχυση στην κοινωνία. Μια από τις βασικές του επιδιώξεις υπήρξε ανέκαθεν ο επηρεασμός των προγραμμάτων διδασκαλίας στα σχολεία κι ο εξοβελισμός ή έστω ο υποβιβασμός της θεωρίας της εξέλιξης, κάτι που σε πολλές πολιτείες των ΗΠΑ κατάφερε ακόμη και με δικαστικές αποφάσεις, πάντα πρόσκαιρα ωστόσο. Η εχθρική στάση απέναντι στον Δαρβινισμό οφείλεται εντέλει στο γεγονός ότι αυτός υποδαυλίζει τα θεμέλια μιας αστόχαστης, δογματικής κι ετερόνομης στάσης ζωής που περιστρέφεται γύρω από τις ηθικές επιταγές του θρησκόληπτου συντηρητισμού. Εξ ου και ο Δαρβίνος εμφανίζεται ως ο ιερωμένος του Διαβόλου.

Σωτήρης Βανδώρος

akomiΑς συμφιλιωθούμε με τον Δαρβίνο
Λευτέρης Ζούρος
ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΡΗΤΗΣ
O ομότιμος καθηγητής Βιολογίας υποστηρίζει ότι η παραδοχή πως είμαστε προϊόν της ίδιας διαδικασίας με την οποία δημιουργήθηκε κάθε μορφή ζωής είναι, εκτός από επιστημονικά ορθή, πηγή ταπεινότητας και ευθύνης.

Το μεγαλύτερο θέαμα στη Γη
Richard Dawkins
ΑΒΓΟ
Ο διάσημος γενετιστής απαντά σε όσους αμφιβάλλουν ότι η εξέλιξη μέσω φυσικής επιλογής είναι γεγονός, επικαλούμενος παραδείγματα που εντοπίζει σε πτηνά, έντομα, απολιθώματα και σε ίχνη των μακρινών προγόνων μας.

Τι είναι η εξέλιξη;
Ernst Mayr
ΚΑΤΟΠΤΡΟ
Ο συγγραφέας, ένας από τους κορυφαίους εξελικτικούς βιολόγους ο οποίος έχει χαρακτηριστεί και ως ο «Δαρβίνος του εικοστού αιώνα», εξηγεί τη θεωρία της εξέλιξης με αρκετά εκλαϊκευτικό τρόπο.

Το δέντρο της ζωής
Peter Sis
ΚΑΤΟΠΤΡΟ
Σπονδυλωτή αφήγηση της ζωής του Κάρολου Δαρβίνου: Μαθητικά και φοιτητικά χρόνια, εναντίωση στον πατέρα, ταξίδι με το Μπιγκλ, επιστημονική διαμόρφωση, επιστροφή στην Αγγλία κι αδιάκοπη έρευνα και γράψιμο.

Αγαπητέ κύριε Δαρβίνε
Gabriel Dover
ΤΡΑΥΛΟΣ
Mέσα από μια φανταστική αλληλογραφία, ανάμεσα στο γενετιστή συγγραφέα και στον Δαρβίνο, αποκαλύπτονται τα πρωτόγνωρα ευρήματα της σύγχρονης γενετικής και η επίδρασή τους στην εξέλιξη των βιολογικών καινοτομιών.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Η ιστορία του Δαρβινισμού

Η ιστορία του Δαρβινισμού

Δαρβινισμός και η ιστορία του ως τις μέρες μας
Κώστας Β. Κρίμπας
ΩΚΕΑΝΙΔΑ 2009
ΣΕΛ. 936

Σύντομα θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Ωκεανίδα το έργο ζωής του ομότιμου καθηγητή και ακαδημαϊκού Κώστα Β. Κριμπά. Σε αυτό τον τόμο...




Ούτε άγγελοι, ούτε πίθηκοι

Ούτε άγγελοι, ούτε πίθηκοι

Η επινόηση της «φυσικής επιλογής» ως μηχανισμού της εξέλιξης των ειδών από τον Δαρβίνο αναδιατάσσει τη θέση του ανθρώπου στον κόσμο.

...

Ο πόλεμος της αίθουσας

Ο πόλεμος της αίθουσας

Ένας αόρατος πόλεμος μαίνεται στη σχολική αίθουσα

 Εκπαιδευτικοί παλεύουν καθημερινά με τα προβλήματα που δημιουργεί η αδράνεια του πολιτικού συστήματος. Του Παν...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Τα «Κόκκινα φανάρια» ανάβουν τα queer φώτα τους στον Cartel Τεχνοχώρο

Τα «Κόκκινα φανάρια» ανάβουν τα queer φώτα τους στον Cartel Τεχνοχώρο

Μια παράσταση βασισμένη στα «Κόκκινα Φανάρια» του Αλέκου Γαλανού, στο CARTEL Τεχνοχώρος, στο Παλιό Μηχανουργείο στην περιοχή του Ρέντη (που έχει παραχωρηθεί από τη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση). Κάθε Σάββατο & Κυριακή στις 21.00 και κάθε Δευτέρα στις 20.00 (από τη Δευτέρα 7 Φεβρουαρίου)

Επιμέλεια: B...

Βιβλία που θα διαβάσουμε προσεχώς από τις εκδόσεις Κριτική

Βιβλία που θα διαβάσουμε προσεχώς από τις εκδόσεις Κριτική

Το επόμενο διάστημα θα κυκλοφορήσουν από τις εκδόσεις Κριτική πολλά και ιδιαίτερα ενδιαφέροντα βιβλία, τόσο τίτλοι μεταφρασμένης και ελληνικής λογοτεχνίας, όσο και δοκίμια, μελέτες κ.ά. Δείτε τα αναλυτικά στο άρθρο που ακολουθεί. 

Επιμέλεια: Book Press

...
Το Γαλλικό Ινστιτούτο τιμά τον Θόδωρο Αγγελόπουλο – Αναβολή λόγω καιρού...

Το Γαλλικό Ινστιτούτο τιμά τον Θόδωρο Αγγελόπουλο – Αναβολή λόγω καιρού...

Σήμερα, 24 Ιανουαρίου 2022, συμπληρώνονται 10 χρόνια από την ημέρα που ο Θόδωρος Αγγελόπουλος πέρασε στην αιωνιότητα, αφήνοντας για πάντα στραμμένους τους προβολείς στην πολυβραβευμένη διαδρομή του στην Έβδομη Τέχνη. Λόγω των έκτακτων καιρικών συνθηκών η εκδήλωση «Αφιέρωμα στο Θόδωρο Αγγελόπουλο» που είχε προγρ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Μαίρης Σπυριδογιαννάκη «Το αντίδωρο – Αφού σκέφτομαι θετικά, γιατί μου πάνε όλα στραβά;» το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις «Η Τέχνη της Ζωής».

Επιμέλεια: Book Press

01 ...

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Oliver Hilmes «Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε» (μτφρ. Βασίλης Τσαλής), που κυκλοφορεί στις 19 Ιανουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΡ ΒΙΚΤΟΡ ΜΙΛΕΡ-ΧΕΣ,
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ...

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός αποσπάσματος από τη συλλογή τριών ιστοριών του Γιώργου Πετράκη «Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Πληθώρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Μάρκου στέκεται πίσω απ’ τ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα πιο feelgood βιβλία με σκηνικό βιβλιοπωλεία και βιβλιοθήκες

Τα πιο feelgood βιβλία με σκηνικό βιβλιοπωλεία και βιβλιοθήκες

Οι βιβλιοθήκες και τα βιβλιοπωλεία, συχνά μάλιστα και τα ίδια τα βιβλία, γίνονται το κεντρικό θέμα σε πολλά μυθιστορήματα, που αποκτούν έτσι αυτόχρημα τον χαρακτηρισμό του «βιβλιοφιλικού» και έχουν ένα δικα...

Μυθιστορήματα για την αμνησία: πώς οι διαταραχές μνήμης δίνουν υπέροχες ιστορίες

Μυθιστορήματα για την αμνησία: πώς οι διαταραχές μνήμης δίνουν υπέροχες ιστορίες

Ο ανθρώπινος νους και τα αχαρτογράφητα μονοπάτια του, η μνήμη και η λειτουργία της, από τα σπουδαιότερα μυστήρια της ανθρώπινης ύπαρξης, διερευνώνται τόσο από την επιστήμη όσο και από τη λογοτεχνία. Μια επιλογή λογοτεχνικών βιβλίων με θέμα την αμνησία ή διάφορες διαταραχές της μνήμης, στην πλειονότητά τους μυθι...

Τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021 σύμφωνα με τον Guardian

Τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021 σύμφωνα με τον Guardian

H λίστα του Guardian με τα καλύτερα βιβλία του 2021 περιλαμβάνει πολλά γνώριμα και αγαπητά ονόματα, όπως η Όλγκα Τοκάρτσουκ, ο Καζούο Ισιγκούρο, ο Τζόναθαν Φράνζεν και η Σάλι Ρούνεϊ, μεταξύ άλλων. Με ικανοποίηση διαπιστώσαμε ότι πολλοί από τους συγγραφείς που ξεχώρισαν έχουν ήδη ένα ή περισσότερα βιβλία τους μεταφρα...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ