Στην παρούσα έκδοση ο Πασχάλης Μ. Κιτρομηλίδης και ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς συγκεντρώνουν σαράντα έξι άρθρα τριάντα εννέα συγγραφέων, οι οποίοι καλύπτουν όλες τις πτυχές των πολυποίκιλων φαινομένων που συνθέτουν την Ελληνική Επανάσταση και την αναδεικνύουν ως καίριας σημασίας καμπή κατά την Εποχή των Επαναστάσεων (1776-1848). Η Επανάσταση μελετάται στις διαδοχικές φάσεις της και στις πολλαπλές κατά τόπους εκδηλώσεις της σε ολόκληρο τον ελληνικό κόσμο. Εξετάζονται επίσης οι διαπλοκές του επαναστατικού κινήματος των Ελλήνων με αντίστοιχες κινήσεις στις ρουμανικές χώρες, όπου εκδηλώθηκε αρχικά η Ελληνική Επανάσταση, όπως και στις χώρες των Νοτίων Σλάβων. Η προετοιμασία της ελληνικής κοινωνίας για την Επανάσταση εξετάζεται σε τρία άρθρα που αναφέρονται στη ζωή των κοινοτήτων, στην παράδοση των εξεγέρσεων και στις μορφές αντίστασης στον ζυγό, καθώς και στον μυστικό εταιρισμό. Παράλληλα, αναδεικνύονται οι επιπτώσεις της Επανάστασης στο οθωμανικό σύστημα εξουσίας που συνετέλεσαν στη δρομολόγηση των οθωμανικών μεταρρυθμίσεων. Σταθμίζονται επίσης οι θρησκευτικές πτυχές του επαναστατικού αναβρασμού και οι συνέπειές του στον βίο της Εκκλησίας, το κρίσιμο έργο των Εθνοσυνελεύσεων του Αγώνα και η συμβολή τους στη θεμελίωση συνταγματικής πολιτείας στην επαναστατημένη χώρα, τα οικονομικά του Αγώνα, οι πρωτοβουλίες στον χώρο της εκπαίδευσης, ο θρίαμβος της ιδέας της «πατρίδας» στους κύκλους της ελληνικής διασποράς, στοιχείο που κινητοποίησε δυναμικά τις κοινότητες αυτές στην υπηρεσία της Επανάστασης. Παρουσιάζεται αναλυτικά η προσωπογραφία του Αγώνα με τη σκιαγραφία των πολιτικών, στρατιωτικών και εκκλησιαστικών πρωταγωνιστών του, καθώς και των διπλωματών, των διανοουμένων και των γυναικών που συνέβαλαν σε αυτόν. Εξετάζονται ακόμη οι τρόποι με τους οποίους καταγράφονται τα γεγονότα της Επανάστασης στον Τύπο, στον λαϊκό πολιτισμό, στη λογοτεχνία, στις εικαστικές τέχνες και στη μουσική, η αναβίωση του Διαφωτισμού ως πολιτικού κυρίως κινήματος ιδεών και ο καθοριστικός ρόλος του Φιλελληνισμού στην Ευρώπη και την Αμερική. Τέλος, ο τόμος περιλαμβάνει εκτενή ανασκόπηση της ιστοριογραφίας και των επετειακών εκδηλώσεων στα πενήντα, εκατό και εκατόν πενήντα χρόνια από την Επανάσταση.
Η έκδοση συνοδεύεται από δεκατρείς χάρτες ειδικά σχεδιασμένους από το Εθνικό Κέντρο Χαρτών και Χαρτογραφικής Κληρονομιάς και από αντιπροσωπευτική εικονογράφηση, η οποία περιέχει τριάντα έγχρωμους πίνακες. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Με το "Παραμύθι χωρίς όνομα" η Πηνελόπη Δέλτα μας καλεί σε αναγνωριστική περιήγηση σε ένα βασίλειο όπου κυριαρχεί η φθορά και η διαφθορά - εκεί όπου ζουν οι «Μοιρολάτρες». Σκοπός της είναι να δείξει την επίπονη συλλογική πορεία από την παρακμή στην ανόρθωση. Πώς δηλαδή με την εμφάνιση του νέου ηγέτη, του βασιλόπουλου, που παίρνει στα χέρια του τα ηνία, τα φτερά του εθνικού οράματος, στη θέση της κακοδαιμονίας θα έρθει, κραταιά, η ευδαιμονία.
Το "Παραμύθι χωρίς όνομα", ανάμεσα στον Μύθο και την Ιστορία, στον καιρό του θα συσχετιστεί με τα μείζονα πολιτικά γεγονότα: την ήττα του 1897 και το κίνημα στο Γουδί (1909). Υπήρξε όμως, κοντά σ’ όλα τ’ άλλα, και ένα βιβλίο για παιδιά, στρατευμένο στον δημοτικισμό.
Η μελέτη της Ιωάννας Πετροπούλου επιχειρεί να ερμηνεύσει τα σύμβολα, τις αλληγορίες, τις ποικίλες διακειμενικές αναφορές του έργου. Να αποκρυπτογραφήσει την ιστορική διαστρωμάτωση, τα δομικά στοιχεία της εξιστόρησης. Να αναδείξει τις αδρές πνευματικές καταβολές και τον τρόπο με τον οποίο η συγγραφέας εμβολιάζει το έργο της με τα εθνορομαντικά ιδεώδη του Δραγούμη.
Η νέα ανάγνωση παρέχει τη δυνατότητα πρόσβασης στα άκρως εμπιστευτικά χαρτιά της Δέλτα και του Δραγούμη. Παρακολουθεί την είσοδο της Δέλτα στο βασίλειο του πόνου, ιχνηλατώντας την αργόσυρτη, βασανιστική διαδικασία, μέσα από την οποία μεταβλήθηκε σε συγγραφέα. Βιώνοντας πολλαπλούς εγκλεισμούς και αποκλεισμούς, η συγγραφέας χρησιμοποιεί «αόρατα» λεκτικά σημάδια για να επικοινωνήσει με τον αγαπημένο της Ίωνα. Και δίχως να το δηλώνει, πάνω στην ανιούσα εθνική έξαρση της εποχής, μεταποιεί σε παραμύθι την εξιστόρηση για τον «θάνατο του παλικαριού», του Παύλου Μελά. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Οι εικόνες του παραδείσου και της κόλασης, όπως είναι γνωστές από την αρχαιότητα, εμπνέονται από επίγειες εμπειρίες: από τη διαβίωση χωρίς μόχθο και χωρίς έγνοιες ανθρώπων με μεγάλο πλούτο στα αγροκτήματά τους και από τις σκληρές σωματικές ποινές που επέβαλλαν οι άρχοντες και τα δικαστήρια. Η θεία δίκη αναμενόταν να αξιοποιήσει τα ίδια όργανα βασανισμού με την ανθρώπινη, αλλά με πιο ευφάνταστο και επίμονο τρόπο.
Στον τόμο αυτό έχουν συγκεντρωθεί ιδιωτικές επιστολές του Βασιλείου Καισαρείας, του αδελφού του Γρηγορίου Νύσσης και του Ιωάννου Κωνσταντινουπόλεως που εικονογραφούν με θαυμάσιο τρόπο τη διασταύρωση των μεγάλων δογματικών ιδεών γύρω από τις μεταθανάτιες απολαβές και τιμωρίες με καθημερινά, προσωπικά βιώματα. Γίνεται έτσι φανερός ο τρόπος με τον οποίο διαδοχικές και συστηματικές επεξεργασίες μετασχημάτισαν τη βιβλική παράδοση και την ελληνική παιδεία ώστε να συγκροτηθούν και να οργανωθούν οι νέες χριστιανικές αντιλήψεις. Επιπλέον φωτίζονται παραγνωρισμένες πλευρές της ζωής των μεγάλων αυτών ανδρών σε μια εποχή εξαιρετικά ρευστή και επισφαλή. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Επιστημονικές, θεολογικές και κοινωνικές διαστάσεις

Η Δίκη του Γαλιλαίου αποτελεί ορόσημο στην ιστορία της επιστήμης αλλά και στη διανοητική ιστορία των νεότερων χρόνων. Στο βιβλίο αυτό ανασυγκροτείται το πλαίσιο στο οποίο διαδραματίζονται οι εξελίξεις που καταλήγουν στη Δίκη, μέσα από τις επιστημονικές, φιλοσοφικές, θεολογικές, πολιτικές και ιδεολογικές διαμάχες της εποχής, τον Τριακονταετή Πόλεμο και την ολοένα και πιο έντονη παρουσία των Ιησουιτών στην εκπαίδευση. Η ανασυγκρότηση του πλαισίου βασίστηκε στο αρχειακό υλικό του ίδιου του Γαλιλαίου, στα δημοσιευμένα και αδημοσίευτα έργα του, στα αρχεία της Ιεράς Εξέτασης, καθώς και στην αλληλογραφία μεταξύ των μελών ενός εκτεταμένου δικτύου συμμάχων αλλά και εχθρών του Γαλιλαίου. Σκιαγραφούνται επίσης οι σημαντικότερες εξελίξεις στη διάρκεια των 350 ετών από το τέλος της Δίκης, όταν πολλοί λόγιοι θέλησαν να υπερασπιστούν τον Γαλιλαίο, ενώ άλλοι θέλησαν να επιχειρηματολογήσουν πως η Εκκλησία έπραξε καλώς.
Το 1616 ο Γαλιλαίος είχε αποδεχτεί στους περιορισμούς των αποφάσεων της Ιεράς Εξέτασης. Όμως με το βιβλίο που γράφει το 1632 προσπαθεί να δοκιμάσει τα όρια αυτών των περιορισμών. Κι ακόμα, θεωρεί πως ο Πάπας -και χάριν της μακροχρόνιας σχέσης τους αμοιβαίου σεβασμού, πριν από την εκλογή του- δεν θα έφτανε στα άκρα παραπέμποντάς τον στην Ιερά Εξέταση. Ωστόσο, η απόλυτη εξουσία της Εκκλησίας απαιτούσε απόλυτη υπακοή· έτσι, ο Πάπας μετατράπηκε στον δριμύτερο κατήγορό του.
Στη "Δίκη του Γαλιλαίου" προβάλλεται η θέση ότι το πρόβλημα για την Καθολική Εκκλησία δεν ήταν τόσο η θεολογικά αιρετική άποψη περί κίνησης της Γης όσο το ότι μια νέα κοσμολογία θα οδηγούσε σε έναν νέο τρόπο θέασης της φύσης· και τότε ο αριστοτελισμός, που είχε ήδη δεχτεί πολλά πυρά, θα κατέρρεε, μαζί με το σύστημα ιδεών που στήριζε την τεράστια κοινωνική εξουσία φιλοσόφων και θεολόγων. Οι αστρονόμοι, οι μαθηματικοί και οι τεχνίτες θα άρχιζαν να παίζουν κυρίαρχο ρόλο, οι κοινωνικοί συσχετισμοί θα άλλαζαν. Αυτά ήθελε να αποφύγει η εκκλησιαστική εξουσία τον 17ο αιώνα, και οι παραδοσιακές ερμηνείες των Γραφών τής έδιναν το καλύτερο άλλοθι για να το πετύχει. Ο ανυπάκουος Γαλιλαίος θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ένα σύμβολο ατίθασου πνεύματος που θα υπονόμευε τη διανοητική ηγεμονία της Εκκλησίας. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Ο τόμος συγκεντρώνει μια σειρά από άρθρα του ανθρωπολόγου Robert M. Hayden γραμμένα το διάστημα που οι διαδικασίες αποσύνθεσης της πολυεθνικής και πολυθρησκευτικής γιουγκοσλαβικής ομοσπονδίας βρίσκονταν σε εξέλιξη, μετά το ξέσπασμα του πολέμου το 1991. Βασισμένος στη μακροχρόνια επιτόπια έρευνά του, ο συγγραφέας τοποθετείται αντίθετα στο ρεύμα της εποχής κατά την οποία η αυτοδιάθεση των λαών της υπό κατάρρευση σοσιαλιστικής Γιουγκοσλαβίας ήταν το βασικό αίτημα, και υποστηρίζει ότι η διάσπαση της χώρας δεν ήταν εξαρχής δεδομένη και προδιαγεγραμμένη για τους περισσότερους πολίτες της. Χωρίς να αναπαράγει νοσταλγικές εικόνες για τη Γιουγκοσλαβία ευρύτερα και τη Βοσνία ειδικότερα ως τόπους πολυπολιτισμικότητας, αρμονικής συνύπαρξης και ανεκτικότητας μεταξύ των επιμέρους εθνών, αλλά αποδομώντας τες, αναλύει τη σταδιακή ανάδειξη του εθνικισμού σε κυρίαρχο πολιτικό αφήγημα. Επίσης, συζητά όλες τις αντιλήψεις και πρακτικές των γηγενών πρωταγωνιστών αλλά και της διεθνούς κοινότητας που κατέστησαν τη διάσπαση αναπόφευκτη, καθώς και τη χρήση μαζικής βίας προκειμένου να διαχωριστούν λαοί που επί δεκαετίες συμβίωναν, λιγότερο ή περισσότερο, αρμονικά.
Ο συγγραφέας επιθυμεί λοιπόν να ρίξει φως στις κοινωνικές διαδικασίες και στα ιδεολογικά σχήματα που επέφεραν βίαιες ανατροπές στη ζωή χιλιάδων ανθρώπων και να αναδείξει τη συνθετότητα των δραματικών αυτών συμβάντων. Παραμένει πιστός στην προσπάθεια να αναλύσει τι, πώς και γιατί συνέβη, όσο δυσάρεστο ή ηθικά κατακριτέο κι αν είναι, όχι για να το καταδικάσει ή να το δικαιολογήσει αλλά για να το κατανοήσει. Η οπτική του αυτή για τη Γιουγκοσλαβία συναντά την αντίστοιχη συγγραφέων όπως η Maria Todorova ή ο Mark Mazower, οι οποίοι έχουν καταδείξει τον ρόλο που διαδραματίζουν τα αρνητικά στερεότυπα για τα Βαλκάνια στην αναπαραγωγή ασύμμετρων σχέσεων εξουσίας και καλούν για εγρήγορση απέναντι σε οριενταλιστικές και βαλκανιστικές αντιλήψεις, εντός και εκτός του ακαδημαϊκού περιβάλλοντος, οι οποίες αντιμετωπίζουν τη Νοτιανατολική Ευρώπη ως ένα ευρωπαϊκό Άλλο, αντί για οργανικό μέρος της ευρωπαϊκής ιστορίας. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

"Παραλογές" ονομάστηκαν από τους φιλολόγους τα τραγούδια με πλαστή, «πεποιημένη» υπόθεση. Οι παραλογές δεν μεταπλάθουν κάποιο πραγματικό γεγονός, το επινοούν· στηρίζονται αποκλειστικά στη φαντασία κι όχι στην άμεση εμπειρία.
Οι καταστάσεις που περιγράφονται υπακούουν στους νόμους της καθημερινής πραγματικότητας. Όπου συμβαίνει τίποτα πέρα από τους φυσικούς νόμους, αυτό γίνεται ακριβώς σαν θαύμα, θαύμα που το προκαλεί η υπερβολική ένταση του γεγονότος: καθώς η νόμιμη τάξη έχει διασαλευτεί στο έπακρο από τα όσα συμβαίνουν, αντιδρά η ίδια η φύση. Στο «Μάνα φόνισσα», το συκώτι του σφαγμένου παιδιού αποκτά φωνή για να καταγγείλει τη φρικτή ανομία· στο «Νεκρόφιλος έρως», όπου ο νέος «εφτά φορές αμάρτεψε με την αποθαμένη», ακούγεται το άγιο Πνεύμα που τον εκδιώκει από την εκκλησία. Στο τραγούδι «Του κολυμπητή», θα πάρει η θάλασσα φωνή για να επιτιμήσει τον τολμητία - ποιος άλλος θα μπορούσε να το κάνει στη μέση του πελάγους; Στην ουσία δεν είναι παρά ο «αφηγητής» που μιλάει σε όλες τις περιπτώσεις, δανείζοντας τη φωνή του στη Φύση.
Ο πυρήνας των παραλογών είναι αναμφίβολα αρχαίος, πιθανόν και προελληνικός, πολύ συχνά και παγκόσμιος· η δομή και η μορφή τους μας οδηγούν προς μια κοινωνία πολύ πιο κοντινή: την αστική ζωή στα βενετοκρατούμενα και τα φραγκοκρατούμενα νησιά και τις παραθαλάσσιες πόλεις του 13ου ως και του 15ου αιώνα. Στην ίδια περίπου εποχή και στους ίδιους τόπους γεννήθηκαν και κυκλοφορούσαν τα έμμετρα ερωτικά μυθιστορήματα της γραπτής λογοτεχνίας, τα «Ερωτοπαίγνια» και η «Ριμάδα κόρης και νιού» - που πέρασε και στην προφορική παράδοση. Τέλος, η έλλειψη ομοιοκαταληξίας υποδηλώνει πως η σύνθεση των παραλογών πρέπει να είχε ολοκληρωθεί πριν από τον 15ο αιώνα. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Η ιστορία των Βαράγγων είναι πολυσύνθετη, τόσο ως προς τον χρονολογικό όσο και προς τον γεωγραφικό ορίζοντα, καθώς φαίνεται να αποτελούν μια «αχαρτογράφητη» ομάδα. Εμφανίζονται ξαφνικά τον 9ο αιώνα στα χρονικά, μνημονεύονται επί τρεις ή τέσσερις αιώνες και στη συνέχεια παύουν οι όποιες αναφορές σε αυτούς. Στο βιβλίο "Οι Βάραγγοι: Στην άγια φωτιά του Θεού" ιχνηλατούνται οι δεσμοί και η πορεία των ανατολικών Βίκινγκ, των Ρως και των Βαράγγων από τις πρώιμες αναφορές έως και την ύστερη μεσαιωνική περίοδο, οπότε οι ανατολικοί Βίκινγκ γίνονται πλέον στερεοτυπικοί χαρακτήρες στις σάγκα. Συνεξετάζονται μάλιστα πηγές από διαφορετικούς πολιτισμούς, όπως το Βυζάντιο, το χαλιφάτο των Αββασιδών και τα διάδοχα κράτη του, τα πρώιμα κράτη των Ρως καθώς και τα μεταγενέστερα σκανδιναβικά βασίλεια του Μεσαίωνα. Βασικός άξονας σε αυτό το ιστορικό περίγραμμα των Βαράγγων είναι το πώς διαφορετικοί πολιτισμοί αποκτούν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά σε σύγκριση ή σε αντιπαράθεση με τους Άλλους. Σκοπός του συγγραφέα είναι να δώσει μια νέα οπτική σε αυτές τις πηγές και να εκτιμήσει εκ νέου το μεγάλο αφήγημα που κατασκεύασε η ιστοριογραφία γύρω από τους σκανδιναβικούς λαούς της Ανατολής. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Υποψήφιο για το Βραβείο Pen/Ε.Ο. Wilson Literary Science Writing του έτους 2020, το ανά χείρας βιβλίο της Patricia S. Churchland εξετάζει δύο καίρια ερωτήματα: Γιατί όλες οι ανθρώπινες κοινωνικές ομάδες έχουν αναπτύξει συστήματα ηθικών αξιών; Και πώς διαμορφώνονται τα συστήματα αυτά; Συνδυάζοντας δεδομένα από τη νευροεπιστήμη, τη γενετική και τη μελέτη του φυσικού περιβάλλοντος, η Churchland αποπειράται να εξηγήσει πώς διαμορφώνεται ο εγκέφαλός μας έτσι ώστε να συνάπτουμε σχέσεις, να νοιαζόμαστε για τα παιδιά μας και να λαμβάνουμε αποφάσεις βάσει της προσωπικής μας κρίσης περί «σωστού και λάθους», ενώ παράλληλα διερευνά την περίπτωση ψυχοπαθών ανθρώπων που στερούνται ηθική.
Το βιβλίο προσφέρει στον αναγνώστη μια ανατρεπτική, όσο και συναρπαστική, θεώρηση για την προέλευση των ηθικών μας πεποιθήσεων. Με διορατικότητα, αλλά και τόλμη, η Churchland παρουσιάζει ιδέες που μπορούν να θέσουν υπό αμφισβήτηση όλα όσα νομίζαμε ότι γνωρίζουμε για την «καλή συμπεριφορά» στους ανθρώπους. Εξετάζει θέματα που με δυσκολία συζητιούνται στη δημόσια σφαίρα, ρίχνοντας φως σε ορισμένες από τις πιο σύνθετες αλλά και πιο σημαντικές πτυχές της ανθρώπινης ύπαρξης στην ελεύθερη βούληση, την ευσυνειδησία, τη μεταβίβαση αξιών από γενιά σε γενιά, τη θεμελίωση των κοινωνιών πάνω στην έννοια της ηθικής. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Ας ξεκινήσουμε ένα σύντομο αλλά συναρπαστικό ταξίδι στον κόσμο των αριθμών. Αφετηρία του είναι αναπόφευκτα η μονάδα, το 1. Και μια λεπτομέρεια που υπογραμμίζει τη σημασία του: Σχεδόν ένας στους τρεις αριθμούς σε κάθε τυχαίο σύνολό τους αρχίζει με το 1. Με το 2 ο κόσμος σπάει σε δύο μέρη, αλλά με το 3 ενώνεται ξανά. Το 4 είναι ο αριθμός του προσανατολισμού και το 5 ο αριθμός της φύσης. Όμως με το 6 επικρατεί τελικά η τάξη στον κόσμο. Και μπορεί μεν οι 7 σοφοί να ήταν στην πραγματικότητα 22, αλλά για το γεγονός ότι η εβδομάδα έχει 7 ημέρες δεν υπάρχει απολύτως καμιά λογική εξήγηση.
Το 0 είναι ο αριθμός που για πολύ καιρό έλειπε από την παρέα. Στην αρχή δεν το ξέραμε, αλλά όταν ανακαλύφθηκε στην Ινδία πριν από 2.000 χρόνια, μας ήταν ήδη απαραίτητο. Αν εξαρτιόταν από τη Γαλλική Επανάσταση, η μέρα σήμερα θα είχε 10 ώρες, κάθε μία με 100 λεπτά, το καθένα αποτελούμενο από 100 δευτερόλεπτα. Είναι αλήθεια ότι το 13 διαταράσσει την τέλεια εσωτερική ισορροπία του 12 - όμως πρέπει για τούτο τον λόγο να φέρνει και ατυχία; Ο αριθμός 5.607.249 είναι ο μεγαλύτερος που μέτρησε και ζωγράφισε ποτέ άνθρωπος, αλλά όχι και ο μεγαλύτερος σε αυτό το βιβλίο. Με τον αριθμό "π" μπαίνουμε πια στον κόσμο των υπερβατικών αριθμών, ενώ με το ?1 στον κόσμο των αρνητικών αριθμών.
Σε ένα εντελώς ασυνήθιστο βιβλίο, ο γνωστός μαθηματικός και ιδρυτής του περίφημου μουσείου Mathematikum, Άλμπρεχτ Μποϋτελσπάχερ, μας πλοηγεί σε ένα αρχιπέλαγος από γνωστές και άγνωστες, εύλογες και απίθανες ιστορίες γύρω από τους σημαντικότερους αριθμούς. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Η βιβλική ιστορία της Σωσάννας είναι η απλή ιστορία της δικαίωσης μιας αθώας γυναίκας που κατηγορείται για μοιχεία. Η απήχησή της, όμως, ήταν πολύ μεγάλη -περιττό να το πούμε και φτάνει ως τις μέρες μας. Τα θέματα που προβάλλονται στη βιβλική αφήγηση είναι ο θρίαμβος του καλού κατά του κακού, η πίστη στον Θεό, η αγνεία και η τιμή του ατόμου, ιδιαίτερα βέβαια της γυναίκας. Η ιστορία απολάμβανε τεράστια δημοφιλία κατά τον 16ο και 17ο αιώνα σε ολόκληρη την Ευρώπη και σε πολλές διαφορετικές λογοτεχνικές και καλλιτεχνικές μορφές: αφηγηματική και λυρική ποίηση, δράμα, πεζογραφία, μουσική, ζωγραφική, γλυπτική, ακόμη και στο κέντημα.
Το κείμενο που παρουσιάζεται στο παρόν βιβλίο ονομάζεται απλώς "Ιστορία της Σωσάννης", και είναι δημιούργημα του Ζακυνθινού στιχουργού, ναυτικού και μέλους της ελληνικής κοινότητας της Βενετίας Μάρκου Δεφαράνα (ή Διερέδη). Το ποίημα, γραμμένο στον παραδοσιακό «πολιτικό στίχο», με ζευγαρωτή ρίμα, εκδόθηκε επανειλημμένως στη Βενετία. Η πρώτη γνωστή έκδοση τυπώθηκε το 1569. Πανομοιότυπο της έκδοσης αυτής παρουσιάστηκε το 1982 από τον Γιώργο Κεχαγιόγλου, μαζί με μια χρήσιμη εισαγωγή.
Μέχρι σήμερα, η μόνη φιλολογική έκδοση του ποιήματος, καταρτισμένη από τον Γάλλο νεοελληνιστή Emile Legrand, χρονολογείται το 1880. [...] (Από τον πρόλογο της έκδοσης)

Η αποικιακή κυριαρχία των Ευρωπαίων -όπως επίσης, στο πρώτο μισό του 20ού αιώνα, των Βορειοαμερικανών και των Ιαπώνων- σε μεγάλα τμήματα της υφηλίου σφράγισε την παγκόσμια ιστορία περίπου από το 1500 έως το 1975. Με δεδομένη την άκρως διαφορετική εξέλιξη των περιοχών που υπήρξαν άλλοτε αποικίες στην Αμερική, την Ασία, την Ωκεανία και την Αφρική, αναδεικνύεται, πλέον το αίτημα για μια νέα αξιολόγηση των επιπτώσεων της αποικιοκρατίας.
Υπό το πρίσμα νεότερων αντιπαραθέσεων σχετικά με την κληρονομιά της αποικιακής κυριαρχίας, το βιβλίο δεν αρκείται στην περιοδολόγηση και την αποτύπωση του ιστορικού πλαισίου της αποικιοκρατίας, αλλά εμβαθύνει στο εννοιακό της περιεχόμενο προσεγγίζοντάς την ως δομικό στοιχείο του νεότερου και του σύγχρονου κόσμου, αλλά και ως φαινόμενο κολοσσιαίας απροσδιοριστίας. Με βάση παραδείγματα από όλες τις αποικιακές αυτοκρατορίες των νεότερων χρόνων, περιγράφει τις μεθόδους κατάκτησης, διασφάλισης της κυριαρχίας και της οικονομικής εκμετάλλευσης, τις μορφές αντίστασης, τη δημιουργία ιδιαίτερων αποικιακών κοινωνιών, τις στρατηγικές πολιτισμικού αποικισμού, καθώς επίσης την αποικιοκρατική σκέψη και τον αποικιακό πολιτισμό τόσο στις αποικίες όσο και στις ίδιες τις μητροπόλεις. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Η αγιολογία αποτελεί το πλουσιότερο γραμματειακό είδος της βυζαντινής λογοτεχνίας, προσφέροντας στον αναγνώστη μιάν αντιπροσωπευτική και, πολλές φορές, διεισδυτική ματιά όχι μόνο στον κόσμο και τις προϋποθέσεις της αγιότητας αλλά και στον θρησκευτικό, κοινωνικό και πολιτικό βίο των Βυζαντινών. Στους έντεκα αιώνες της ιστορικής πορείας της ανατολικής ρωμαϊκής αυτοκρατορίας αγιολογικά κείμενα γράφτηκαν εν αφθονία τόσο στα αστικά κέντρα όσο και σε απομονωμένες επαρχίες. Παράλληλα, η αγιολογία ως είδος καλλιεργήθηκε πέραν των ορίων του Βυζαντίου σε όλο το γεωγραφικό φάσμα της πνευματικής επιρροής του.
Η Βυζαντινή αγιολογία, συλλογικό πόνημα ομάδας καταξιωμένων ειδικών στο πεδίο αυτό, εκδόθηκε σε πρώτη μορφή στα αγγλικά και αντιπροσωπεύει την πρώτη διεθνώς συστηματική προσπάθεια να παρουσιαστεί και να αναδειχθεί μια συγγραφική παραγωγή που γνώρισε ιδιαίτερη δυναμική τιμώντας αγίες και αγίους, δηλαδή τις κατ’ εξοχήν ηρωίδες και τους κατ’ εξοχήν ήρωες του βυζαντινού κόσμου. Στα δεκατέσσερα κεφάλαια τα οποία συγκροτούν τον πρώτο τόμο αυτού του έργου αναφοράς εξετάζονται αφενός οι περίοδοι οι οποίες καθόρισαν τη συγγραφή αγιολογικών κειμένων στα ελληνικά, αφετέρου οι τόποι στους οποίους εξαπλώθηκε και αναπτύχθηκε. Η εμφάνιση της πρώτης χριστιανικής βιογραφίας τον 4o αιώνα με τον Βίο του Μεγάλου Αντωνίου, η ακμή που γνώρισε η αγιολογία ως λογοτεχνικό είδος καθ’ όλη την ύστερη αρχαιότητα (4ος-7ος αι.) και οι νέες θεματολογικές συντεταγμένες και οι εκφραστικοί τρόποι που την καθόρισαν τους επόμενους αιώνες (8ος-15ος αι.) συνιστούν τους θεματικούς άξονες των πέντε πρώτων κεφαλαίων του τόμου. Στα υπόλοιπα εννέα κεφάλαια εξετάζεται η ανάπτυξη της αγιολογίας που γράφτηκε είτε στα ελληνικά στις παρυφές της αυτοκρατορίας (Παλαιστίνη και Κάτω Ιταλία) είτε σε άλλες χριστιανικές γλώσσες (συριακά, γεωργιανά, αρμενικά, κοπτικά, αραβικά, σλαβονικά, λατινικά), εντός και πέραν των γεωγραφικών ορίων της αυτοκρατορίας. Κάθε κεφάλαιο πλαισιώνεται με αναλυτική βιβλιογραφία, η οποία μπορεί να συνδράμει σε μια περαιτέρω γνώση γενικά του χώρου αυτού και ειδικά καθενός από την πλειάδα των κειμένων που τον συγκροτούν.
Η παρούσα ελληνική έκδοση, εμπλουτισμένη με επεξηγηματικές σημειώσεις, ενημερωμένη βιβλιογραφία, καθώς και παραπομπές σε νεοελληνικές αποδόσεις αγιολογικών κειμένων, αποτελεί έργο θεμελιώδες για τον αναγνώστη, ειδικό και μη, που ενδιαφέρεται να γνωρίσει τα αγιολογικά κείμενα και τους γνωστούς και άγνωστους δημιουργούς τους και να εκτιμήσει την ιστορική, λογοτεχνική και θεολογική αξία της πολύτιμης αυτής κληρονομιάς του βυζαντινού κόσμου. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Μια επιστημονική επανάσταση χωρίς "βόμβες" στα θεμέλια του παλιού καθεστώτος και χωρίς "Στρατηγό" να συντονίζει τους "βομβιστές", μάλλον δεν γίνεται. Και η κβαντική επανάσταση τα είχε όλα. Τον Αλβέρτο Αϊνστάιν πρώτα απ' όλα -τον μεγαλύτερο βομβιστή του 20ού αιώνα- και τον επίσης μεγάλο βομβιστή Νιλς Μπορ, ο οποίος όμως έγινε ταυτόχρονα ο Στρατηγός της! Ο μέντορας της δεύτερης γενιάς επαναστατών -Χάιζενμπεργκ, Πάουλι και Ντιράκ- χάρις στους οποίους η επανάσταση είχε ένα θριαμβευτικό φινάλε. Κατέληξε στην πιο επιτυχημένη επιστημονική θεωρία όλων των εποχών· την κβαντομηχανική. Είναι όμως πράγματι τόσο αλλόκοτη αυτή η θεωρία ώστε κανείς να μην την καταλαβαίνει, όπως λέγεται; Κι αν ναι, πώς συμβαίνει τότε και η κβαντομηχανική όχι μόνο εξήγησε τον κόσμο μας -από τα βάθη του μικρόκοσμου έως τις εσχατιές του σύμπαντος- αλλά είναι και η κινητήρια δύναμη της αλλαγής του μέσω μιας συνεχιζόμενης τεχνολογικής επανάστασης χωρίς προηγούμενο στην ανθρώπινη ιστορία; Κι αν όντως η κβαντομηχανική είναι τόσο επιτυχημένη, γιατί ο Αϊνστάιν στάθηκε τόσο κριτικά απέναντί της ώστε η διαμάχη του με τον Μπορ να βρίσκεται στο επίκεντρο της ιστορίας της; Και ήταν πράγματι τόσο σημαντική αυτή η διαμάχη ώστε τα παρατσούκλια που δώσαμε στους πρωταγωνιστές της -ο Βομβιστής κι ο Στρατηγός- να φιγουράρουν και στον τίτλο του βιβλίου; Και οι υπόλοιποι επαναστάτες τι ρόλο έπαιξαν και ποια ήταν τα χαρακτηριστικά της ζωής και της προσωπικότητάς τους που αξίζει να γνωρίζουμε; Γιατί ο Ντιράκ -αυτό το λαϊκό παιδί από το Μπρίστολ- ήταν τόσο λιγομίλητος ώστε να έχει οριστεί ως μονάδα ομιλητικότητας το Ντιράκ, όπου ένα Ντιράκ ίσον μία λέξη την ώρα; Και στον αιώνα μας οι μεγάλες προκλήσεις ποιες είναι; Θα αντέξει η κβαντομηχανική τη σύγκρουσή της με τη γενική θεωρία της σχετικότητας ή μια νέα επιστημονική επανάσταση θα είναι ξανά αναγκαία; Μήπως ο Αϊνστάιν δεν είπε ακόμα την τελευταία του λέξη και η αναμέτρησή του με τον Μπορ και την κβαντομηχανική θα συνεχιστεί και στον 21ο αιώνα; Αν ερωτήματα όπως τα παραπάνω κινούν το ενδιαφέρον σας, τότε τούτο το βιβλίο θα έχει κάτι να σας πει. (Από τον εκδότη)